| 釋義 |
“看功成、入輔中興,永佐乾坤主。”詩句出處:《水龍吟》;是宋朝詩人曹勛的作品。 曉雲(yún)閣雨。疏梅綴玉,麈尾聞?wù)勍?。精忠許國,才華摛錦,塵勞釋去。六印雄圖,百川明辯,蘇張誰數(shù)。有奇謀欲下,陰山族帳,惟英衛(wèi)、可接武。想見臨戎豐度??欢?、中原疆土。果驚一坐,折沖遐裔,嘉言循古。安撫疲民,靜摧驕虜,無煩旗鼓。看功成、入輔中興,永佐乾坤主。
| 【註釋】: 看:①向遠(yuǎn)處看;望?!妒勒f新語·文學(xué)》:“庾闡始作《揚(yáng)州賦》……庾公聞賦成,求看,兼贈(zèng)貺(kuàng)之?!?庾公:指庾亮。貺:贈(zèng),賜。)②觀察。蘇軾《題西林壁》:“橫看成嶺側(cè)成峰,遠(yuǎn)近高低各不同?!?西林:廬山寺名。)又表示估量。高適《送田少府貶蒼梧》:“丈夫窮達(dá)未可知,看君不合長貧賤?!?蒼梧:縣名。合:應(yīng)該。)③觀賞。李白《清平調(diào)》之三:“名花傾國兩相歡,常得君王帶笑看?!?傾國:指佳人,美女。)④看望;探訪。《世說新語·德行》:“(陳仲舉)至便問徐孺子所在,欲先看之。”《韓非子·外儲(chǔ)說左下》:“梁車為鄴令,其姊往看之。”⑤聽;聞。杜甫《西閣口號呈元二十一》:“看君話王室,感動(dòng)幾銷憂?!雹拗~。用在動(dòng)詞或動(dòng)詞性短語之後,表示試一試。白居易《眼病》:“人間方藥應(yīng)無益,爭得金篦試刮看?!?爭得:怎能。金篦:即金戉,一種金屬小刀,為醫(yī)生刮治眼病的工具。)[看護(hù)]照料;護(hù)理。張之翰《金縷曲·乙未清明》:“先塋(yíng)松柏誰看護(hù)?”(先塋:祖先墳地。)功:①功勞;業(yè)績?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“不及今令有功於國?!雹诔删停还π??!肚f子· 天運(yùn)》:“勞而無功?!薄稌x書·謝安傳》:“妙算有遺,良圖不果,降齡何促,功敗垂成?!?降齡:上天給予的壽齡。垂成:將成。)嵇康《養(yǎng)生論》:“田種一也,至於樹養(yǎng)不同,則功收相懸?!雹酃ぷ??!秴问洗呵铩ぶ俅骸?“無作大事,以妨農(nóng)功?!雹芄δ?。《荀子·天論》:“以全其天功?!雹莨こ?。葛洪《抱樸子·外篇·崇教》:“民力竭於功役,儲(chǔ)蓄靡於不急,起土山以準(zhǔn)嵩霍,決渠水以象九河。”(靡:浪費(fèi)。嵩霍:二山名,被稱為中嶽與南嶽。)⑥精善;堅(jiān)固;精良。《管子·七法》:“有蓄積,則久而不匱;器械功,則伐而不費(fèi)。”⑦通“攻”。治理?!端?jīng)註·巨洋水》:“中有古壇,參差相對,後人微加功飾,以為嬉遊之處?!雹鄦史ǚQ?!抖Y記·服問》:“絰服之絰,服其功衰?!?/div> 成:①完成;實(shí)現(xiàn)。李斯《諫逐客書》:“使秦成帝業(yè)?!雹趲椭鷮?shí)現(xiàn);成全?!墩撜Z·顏淵》:“君子成人之美,不成人之惡。”③成為;變?yōu)?。《禮記·學(xué)記》:“玉不琢,不成器。”劉向《說苑·奉使》:“齊之臨淄三百閭,張袂(mèi)成帷,揮汗成雨?!?閭:裡巷。袂:袖子。?。横∧?。)④成果;成就。李白《化城寺大鐘銘》:“少蘊(yùn)才略,壯而有成。”(蘊(yùn):蓄。)⑤成長;成熟。《荀子·天論》:“(萬物)各得其養(yǎng)以成?!雹藓徒?;交好?!蹲髠鳌こ晒荒辍?“秦晉為成?!薄妒酚洝垉x列傳》:“哀王於是倍從(zòng)約而因儀請成於秦。”(倍:違背。從:指合縱。儀:人名。)⑦已定的;定型的;現(xiàn)成的?!对娊?jīng)·周頌·昊天有成命》:“昊天有成命,二後受之?!薄度龂尽な駮なY琬費(fèi)禕薑維傳論》:“咸承諸葛之成規(guī),因循而不革?!?咸:都。革:改變。)⑧層;重(chóng)?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“刑者相半於道,而死人日成積於市。”《呂氏春秋·音初》:“為九成之臺(tái)。”⑨古代十裡見方為一成?!稘h書·刑法志》:“成方十裡?!?/div> 入:①進(jìn)入;由外面到裡面。《論語·八佾》:“子入太廟,每事問?!雹诜褐高M(jìn)入某種境界。李白《王右軍》:“筆精妙入神?!雹厶刂溉氤癁楣?。傅亮《為宋公求加贈(zèng)劉前軍表》:“出征入輔,幸不辱命?!雹芙邮埽皇杖?。《左傳·宣公元年》:“驟諫而不入。”(驟:屢次。)《新五代史·楚世傢》:“歲入萬計(jì)?!雹萆辖?;交納?!赌印べF義》:“今農(nóng)夫入其稅於大人?!雹迏⒓?;加入。《戰(zhàn)國策·魏策一》:“入子之事者,吾為子殺之亡之。”⑦合於;相合;符合。朱慶餘《近試上張籍水部》:“畫眉深淺入時(shí)無?”(時(shí):時(shí)髦。)⑧入聲。古漢語有平、上、去、入四種聲調(diào)。輔:①綁在車輪外旁用夾轂的兩條直木,以增強(qiáng)輪輻的載重力。《詩經(jīng)·小雅·正月》:“其車既載,乃棄爾輔?!?載:裝運(yùn)。)②面頰?!墩摵狻こ醴A》:“面輔骨法,生而稟之?!雹圯o佐;輔助。《左傳·僖公五年》:“皇天無親,惟德是輔。”④指輔佐之臣?!读w·論將》:“將(jiàng)者國之輔,先王之所重也?!雹葜妇┏歉浇??!妒酚洝て綔?zhǔn)書》:“益廣關(guān),置左右輔。”中:(一)①中間?!赌印そ?jīng)上》:“中,同長也。”(同長:同樣長的半徑。)柳宗元《天說》:“渾然而中處者,世謂之元?dú)??!雹趦?nèi);在一定的范圍內(nèi)。《孟子·滕文公上》:“國中無偽。”《考工記·巨人》:“國中九經(jīng)九緯。”③位置、等級在高下或兩端之間?!读凶印ちγ?“中塗遇東郭先生?!?塗:同“途”。)《漢書·食貨志下》:“金有三等,黃金為上,白金為中,赤金為下?!雹苷?;適中?!抖Y記·玉藻》:“頭頸必中?!薄睹献印るx婁下》:“湯執(zhí)中?!?湯:殷商國君。)⑤宜於;合於?!妒酚洝ね馄菔纻怼?“武帝擇宮人不中用者,斥出歸之?!?(二)zhòng ①符合;適合?!秴问洗呵铩褜櫋?“必中理,然後說?!薄盾髯印べx篇》:“圓者中規(guī),方者中矩?!雹谡_蔑;誣蔑別人使受損害。《漢書·何武傳》:“顯怒,欲以吏事中商?!?顯、商:人名。)③遭受;感受?!夺釢h書·馬援傳》:“援亦中病?!?/div> 中興:衰而復(fù)盛?!对姟ご笱拧??民》:“任賢使能,周室~~焉?!?/div> 興:①[動(dòng)]起身,起 來。《論語·衛(wèi)靈公》:“從者病,莫能~?!雹赱動(dòng)]興起,建立?!妒酚洝の牡郾炯o(jì)》:“漢~,至孝文四十有餘載?!雹踇動(dòng)]發(fā)動(dòng)?!妒酚洝た崂袅袀鳌?“漢大~兵伐匈奴?!雹躘形]興盛。與“廢”相對。《論語· 子路》:“事不成,則禮樂不~。”⑤(xing)[名]興致,興趣(後起意義)。劉義慶《世說新語·任誕》:“吾本乘~而行,~盡而返。”永:①水流長。引申為長?!对娊?jīng)·周南 ·漢廣》:“江之永矣?!憋怠顿?zèng)秀才入軍》:“永嘯長吟。”陸雲(yún)《大安二年夏四月大將軍出祖王羊二公於城》:“身乖路永。”(乖:指分離。)②長久;永遠(yuǎn)。《尚書·梓材》:“惟王子子孫孫永保民。”阮籍《詠懷詩八十二首》之十二:“永世不相忘?!雹垡髡b;唱。後作“詠”?!渡袝に吹洹?“詩言志,歌永言?!?永言:吟誦詩句。)陶潛《有會(huì)而作》詩序:“歲雲(yún)夕兮,慨然永懷?!雹苎娱L?!对娊?jīng)·小雅·白駒》:“縶之維之,以永今夕?!盵永巷]1.宮中後妃的住所;後宮。《史記·范雎蔡澤列傳》:“於是范雎乃得見於離宮,詳為不知永巷而入其中?!?詳:通“佯”。)《舊唐書·德宗紀(jì)論》:“罷不急之官,出永巷之嬪嬙?!?.宮中署名。掌管後宮人事?!妒酚洝?呂太後本紀(jì)》:“呂後最怨戚夫人及其子趙王,乃令永巷囚戚夫人?!?.長巷;深巷。李商隱《無題》之四:“何處哀箏隨急管,櫻花永巷垂楊岸。”王禹偁《記馬》:“旁顧適有永巷,修直百餘步?!?/div> 佐:①輔助;幫助。《周禮·天官·序官》:“以佐王均邦國。”(均:協(xié)和。)《詩經(jīng)·小雅·六月》:“王於出征,以佐天子。”②輔佐大臣。《戰(zhàn)國策·齊策四》:“是以堯有九佐?!雹鄹甭殻涣艑??!墩f苑·尊賢》:“(太公望)朝歌之屠佐也?!?朝歌:地名。屠:屠夫。)④副的;其次的?!蹲髠鳌こ晒辍?“鄭周父禦佐車?!雹菖闶獭!稘h書·高祖紀(jì)下》:“(高祖)置酒沛(pèi)宮,悉召故人父老子弟佐酒?!?/div> 乾:(一)①八卦之一。代表天?!吨芤住ふf卦》:“乾,天也。”②男性的?!吨芤住は缔o上》:“乾道成男?!雹矍h。在陜西省。 (二)gān “幹2”的繁體字。見“幹2”。坤:①卦名。八卦之一,代表地。②女性的;陰性的。③指西南方。朱象賢《聞見偶錄·串月》:“上方山在吳城之坤方,東臨石湖?!?/div> 主:①君;國君?!盾髯印ね醢浴?“主能治近,則遠(yuǎn)者理;主能治明,則幽者化;主能當(dāng)一,則百事正?!?理:治理。幽:暗處?;焊谢?。當(dāng):主管。)《商君書·君臣》:“故國治而地廣,兵強(qiáng)而主尊?!雹诨实鄣呐畠骸!夺釢h書·宋弘傳》:“弘被引見,帝令主坐屏風(fēng)後?!雹鄞呵飸?zhàn)國時(shí)稱大夫?yàn)橹??!蹲髠鳌ふ压辍?“趙孟曰:‘誰當(dāng)良臣?’對曰:‘主是謂矣。’”(趙孟:晉國卿大夫。當(dāng):相當(dāng)於。)④主人。杜甫《秋興八首》之四:“王侯第宅皆新主?!?第:貴族的大宅子。)劉義慶《世說新語·簡傲》:“主已知子猷當(dāng)往,乃灑掃施設(shè),在聽事坐相待?!?子猷:王徽之字。)⑤死者的牌位?!洞呵铩の墓辍?“作僖公主?!雹薷荆皇滓?。曹丕《典論·論文》:“文以氣為主?!雹哒乒埽恢鞒??!赌印涓吲R》:“十人主此車。”⑧預(yù)兆。范仲淹《奏乞宣諭大臣定河?xùn)|捍禦》:“河?xùn)|地震數(shù)年,占書亦主城陷?!?/div> 主。:“主?!痹娋涑鎏帲骸断策w鶯》;是元朝詩人王哲的作品。 門開悟。此去難為,雙眸回顧。得雲(yún)*,怡然穩(wěn)駕,飚外樂聲堪*。他舊朋霞友,舞袖前來談吐。中素。知餘唯有,慈悲公據(jù)。主。風(fēng)做裡,不能重步。離上已清涼,圓明返照,出自傢園圃。吉瑞祥嘉慶,今也宿於何處。誠露。非遙欣指,朝元觀所。 “看功成、入輔中興,永佐乾坤主?!痹娋涑鎏帲骸端堃鳌?;是宋朝詩人曹勛的作品。 曉云閣雨。疏梅綴玉,麈尾聞?wù)勍隆>以S國,才華摛錦,塵勞釋去。六印雄圖,百川明辯,蘇張誰數(shù)。有奇謀欲下,陰山族帳,惟英衛(wèi)、可接武。想見臨戎豐度??欢?、中原疆土。果驚一坐,折沖遐裔,嘉言循古。安撫疲民,靜摧驕虜,無煩旗鼓。看功成、入輔中興,永佐乾坤主。
| 【注釋】: 看:①向遠(yuǎn)處看;望?!妒勒f新語·文學(xué)》:“庾闡始作《揚(yáng)州賦》……庾公聞賦成,求看,兼贈(zèng)貺(kuàng)之?!?庾公:指庾亮。貺:贈(zèng),賜。)②觀察。蘇軾《題西林壁》:“橫看成嶺側(cè)成峰,遠(yuǎn)近高低各不同?!?西林:廬山寺名。)又表示估量。高適《送田少府貶蒼梧》:“丈夫窮達(dá)未可知,看君不合長貧賤?!?蒼梧:縣名。合:應(yīng)該。)③觀賞。李白《清平調(diào)》之三:“名花傾國兩相歡,常得君王帶笑看?!?傾國:指佳人,美女。)④看望;探訪?!妒勒f新語·德行》:“(陳仲舉)至便問徐孺子所在,欲先看之。”《韓非子·外儲(chǔ)說左下》:“梁車為鄴令,其姊往看之?!雹萋牐宦?。杜甫《西閣口號呈元二十一》:“看君話王室,感動(dòng)幾銷憂?!雹拗~。用在動(dòng)詞或動(dòng)詞性短語之后,表示試一試。白居易《眼病》:“人間方藥應(yīng)無益,爭得金篦試刮看。”(爭得:怎能。金篦:即金戉,一種金屬小刀,為醫(yī)生刮治眼病的工具。)[看護(hù)]照料;護(hù)理。張之翰《金縷曲·乙未清明》:“先塋(yíng)松柏誰看護(hù)?”(先塋:祖先墳地。)功:①功勞;業(yè)績。《戰(zhàn)國策·趙策四》:“不及今令有功于國?!雹诔删?;功效?!肚f子· 天運(yùn)》:“勞而無功。”《晉書·謝安傳》:“妙算有遺,良圖不果,降齡何促,功敗垂成?!?降齡:上天給予的壽齡。垂成:將成。)嵇康《養(yǎng)生論》:“田種一也,至于樹養(yǎng)不同,則功收相懸?!雹酃ぷ鳌!秴问洗呵铩ぶ俅骸?“無作大事,以妨農(nóng)功。”④功能。《荀子·天論》:“以全其天功?!雹莨こ?。葛洪《抱樸子·外篇·崇教》:“民力竭于功役,儲(chǔ)蓄靡于不急,起土山以準(zhǔn)嵩霍,決渠水以象九河?!?靡:浪費(fèi)。嵩霍:二山名,被稱為中岳與南岳。)⑥精善;堅(jiān)固;精良。《管子·七法》:“有蓄積,則久而不匱;器械功,則伐而不費(fèi)。”⑦通“攻”。治理?!端?jīng)注·巨洋水》:“中有古壇,參差相對,后人微加功飾,以為嬉游之處。”⑧喪服通稱?!抖Y記·服問》:“绖服之绖,服其功衰?!?/div> 成:①完成;實(shí)現(xiàn)。李斯《諫逐客書》:“使秦成帝業(yè)。”②幫助實(shí)現(xiàn);成全?!墩撜Z·顏淵》:“君子成人之美,不成人之惡?!雹鄢蔀?;變?yōu)椤!抖Y記·學(xué)記》:“玉不琢,不成器?!眲⑾颉墩f苑·奉使》:“齊之臨淄三百閭,張袂(mèi)成帷,揮汗成雨。”(閭:里巷。袂:袖子。?。横∧?。)④成果;成就。李白《化城寺大鐘銘》:“少蘊(yùn)才略,壯而有成?!?蘊(yùn):蓄。)⑤成長;成熟?!盾髯印ぬ煺摗?“(萬物)各得其養(yǎng)以成?!雹藓徒?;交好?!蹲髠鳌こ晒荒辍?“秦晉為成?!薄妒酚洝垉x列傳》:“哀王于是倍從(zòng)約而因儀請成于秦?!?倍:違背。從:指合縱。儀:人名。)⑦已定的;定型的;現(xiàn)成的?!对娊?jīng)·周頌·昊天有成命》:“昊天有成命,二后受之?!薄度龂尽な駮なY琬費(fèi)祎姜維傳論》:“咸承諸葛之成規(guī),因循而不革?!?咸:都。革:改變。)⑧層;重(chóng)?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“刑者相半于道,而死人日成積于市。”《呂氏春秋·音初》:“為九成之臺(tái)?!雹峁糯镆姺綖橐怀??!稘h書·刑法志》:“成方十里?!?/div> 入:①進(jìn)入;由外面到里面?!墩撜Z·八佾》:“子入太廟,每事問。”②泛指進(jìn)入某種境界。李白《王右軍》:“筆精妙入神?!雹厶刂溉氤癁楣佟8盗痢稙樗喂蠹淤?zèng)劉前軍表》:“出征入輔,幸不辱命。”④接受;收入?!蹲髠鳌ば辍?“驟諫而不入?!?驟:屢次。)《新五代史·楚世家》:“歲入萬計(jì)。”⑤上交;交納?!赌印べF義》:“今農(nóng)夫入其稅于大人?!雹迏⒓?;加入?!稇?zhàn)國策·魏策一》:“入子之事者,吾為子殺之亡之?!雹吆嫌?;相合;符合。朱慶余《近試上張籍水部》:“畫眉深淺入時(shí)無?”(時(shí):時(shí)髦。)⑧入聲。古漢語有平、上、去、入四種聲調(diào)。輔:①綁在車輪外旁用夾轂的兩條直木,以增強(qiáng)輪輻的載重力?!对娊?jīng)·小雅·正月》:“其車既載,乃棄爾輔。”(載:裝運(yùn)。)②面頰。《論衡·初稟》:“面輔骨法,生而稟之?!雹圯o佐;輔助?!蹲髠鳌べ夜迥辍?“皇天無親,惟德是輔?!雹苤篙o佐之臣?!读w·論將》:“將(jiàng)者國之輔,先王之所重也?!雹葜妇┏歉浇?。《史記·平準(zhǔn)書》:“益廣關(guān),置左右輔?!?/div> 中:(一)①中間?!赌印そ?jīng)上》:“中,同長也?!?同長:同樣長的半徑。)柳宗元《天說》:“渾然而中處者,世謂之元?dú)狻!雹趦?nèi);在一定的范圍內(nèi)?!睹献印る墓稀?“國中無偽?!薄犊脊び洝ぞ奕恕?“國中九經(jīng)九緯?!雹畚恢?、等級在高下或兩端之間?!读凶印ちγ?“中涂遇東郭先生?!?涂:同“途”。)《漢書·食貨志下》:“金有三等,黃金為上,白金為中,赤金為下?!雹苷?;適中?!抖Y記·玉藻》:“頭頸必中?!薄睹献印るx婁下》:“湯執(zhí)中?!?湯:殷商國君。)⑤宜于;合于?!妒酚洝ね馄菔兰摇?“武帝擇宮人不中用者,斥出歸之?!?(二)zhòng ①符合;適合。《呂氏春秋·懷寵》:“必中理,然后說?!薄盾髯印べx篇》:“圓者中規(guī),方者中矩?!雹谡_蔑;誣蔑別人使受損害?!稘h書·何武傳》:“顯怒,欲以吏事中商。”(顯、商:人名。)③遭受;感受。《后漢書·馬援傳》:“援亦中病?!?/div> 中興:衰而復(fù)盛?!对姟ご笱拧??民》:“任賢使能,周室~~焉?!?/div> 興:①[動(dòng)]起身,起 來?!墩撜Z·衛(wèi)靈公》:“從者病,莫能~?!雹赱動(dòng)]興起,建立。《史記·文帝本紀(jì)》:“漢~,至孝文四十有余載?!雹踇動(dòng)]發(fā)動(dòng)?!妒酚洝た崂袅袀鳌?“漢大~兵伐匈奴?!雹躘形]興盛。與“廢”相對。《論語· 子路》:“事不成,則禮樂不~?!雹?xing)[名]興致,興趣(后起意義)。劉義慶《世說新語·任誕》:“吾本乘~而行,~盡而返。”永:①水流長。引申為長?!对娊?jīng)·周南 ·漢廣》:“江之永矣?!憋怠顿?zèng)秀才入軍》:“永嘯長吟?!标懺啤洞蟀捕晗乃脑麓髮④姵鲎嫱跹蚨诔恰?“身乖路永?!?乖:指分離。)②長久;永遠(yuǎn)?!渡袝よ鞑摹?“惟王子子孫孫永保民。”阮籍《詠懷詩八十二首》之十二:“永世不相忘?!雹垡髡b;唱。后作“詠”?!渡袝に吹洹?“詩言志,歌永言?!?永言:吟誦詩句。)陶潛《有會(huì)而作》詩序:“歲云夕兮,慨然永懷。”④延長?!对娊?jīng)·小雅·白駒》:“縶之維之,以永今夕?!盵永巷]1.宮中后妃的住所;后宮?!妒酚洝し饿虏虧闪袀鳌?“于是范雎乃得見于離宮,詳為不知永巷而入其中?!?詳:通“佯”。)《舊唐書·德宗紀(jì)論》:“罷不急之官,出永巷之嬪嬙?!?.宮中署名。掌管后宮人事?!妒酚洝?呂太后本紀(jì)》:“呂后最怨戚夫人及其子趙王,乃令永巷囚戚夫人?!?.長巷;深巷。李商隱《無題》之四:“何處哀箏隨急管,櫻花永巷垂楊岸。”王禹偁《記馬》:“旁顧適有永巷,修直百余步?!?/div> 佐:①輔助;幫助?!吨芏Y·天官·序官》:“以佐王均邦國?!?均:協(xié)和。)《詩經(jīng)·小雅·六月》:“王于出征,以佐天子?!雹谳o佐大臣?!稇?zhàn)國策·齊策四》:“是以堯有九佐?!雹鄹甭?;僚屬?!墩f苑·尊賢》:“(太公望)朝歌之屠佐也。”(朝歌:地名。屠:屠夫。)④副的;其次的?!蹲髠鳌こ晒辍?“鄭周父御佐車?!雹菖闶?。《漢書·高祖紀(jì)下》:“(高祖)置酒沛(pèi)宮,悉召故人父老子弟佐酒?!?/div> 乾:(一)①八卦之一。代表天?!吨芤住ふf卦》:“乾,天也。”②男性的?!吨芤住は缔o上》:“乾道成男。”③乾縣。在陜西省。 (二)gān “干2”的繁體字。見“干2”。坤:①卦名。八卦之一,代表地。②女性的;陰性的。③指西南方。朱象賢《聞見偶錄·串月》:“上方山在吳城之坤方,東臨石湖。”主:①君;國君。《荀子·王霸》:“主能治近,則遠(yuǎn)者理;主能治明,則幽者化;主能當(dāng)一,則百事正?!?理:治理。幽:暗處?;焊谢?。當(dāng):主管。)《商君書·君臣》:“故國治而地廣,兵強(qiáng)而主尊?!雹诨实鄣呐畠骸!逗鬂h書·宋弘傳》:“弘被引見,帝令主坐屏風(fēng)后?!雹鄞呵飸?zhàn)國時(shí)稱大夫?yàn)橹??!蹲髠鳌ふ压辍?“趙孟曰:‘誰當(dāng)良臣?’對曰:‘主是謂矣。’”(趙孟:晉國卿大夫。當(dāng):相當(dāng)于。)④主人。杜甫《秋興八首》之四:“王侯第宅皆新主?!?第:貴族的大宅子。)劉義慶《世說新語·簡傲》:“主已知子猷當(dāng)往,乃灑掃施設(shè),在聽事坐相待?!?子猷:王徽之字。)⑤死者的牌位?!洞呵铩の墓辍?“作僖公主?!雹薷荆皇滓?。曹丕《典論·論文》:“文以氣為主。”⑦掌管;主持?!赌印涓吲R》:“十人主此車?!雹囝A(yù)兆。范仲淹《奏乞宣諭大臣定河?xùn)|捍御》:“河?xùn)|地震數(shù)年,占書亦主城陷?!?/div> 主。:“主。”詩句出處:《喜遷鶯》;是元朝詩人王哲的作品。 門開悟。此去難為,雙眸回顧。得云*,怡然穩(wěn)駕,飚外樂聲堪*。他舊朋霞友,舞袖前來談吐。中素。知余唯有,慈悲公據(jù)。主。風(fēng)做里,不能重步。離上已清涼,圓明返照,出自家園圃。吉瑞祥嘉慶,今也宿於何處。誠露。非遙欣指,朝元觀所。 “kan gong cheng 、ru fu zhong xing ,yong zuo gan kun zhu ?!眘hi gou chu chu :《shui long yin 》;shi song chao shi ren cao xun de zuo pin 。 xiao yun ge yu 。shu mei chuo yu ,zhu wei wen tan tu 。jing zhong hu guo ,cai hua chi jin ,chen lao shi qu 。liu yin xiong tu ,bai chuan ming bian ,su zhang shei shu 。you ji mou yu xia ,yin shan zu zhang ,wei ying wei 、ke jie wu 。xiang jian lin rong feng du 。kai ran ding 、zhong yuan jiang tu 。guo jing yi zuo ,she chong xia yi ,jia yan xun gu 。an fu pi min ,jing cui jiao lu ,mo fan qi gu 。kan gong cheng 、ru fu zhong xing ,yong zuo gan kun zhu 。
| 【zhu shi 】: kan :①xiang yuan chu kan ;wang ?!秙hi shui xin yu ·wen xue 》:“yu chan shi zuo 《yang zhou fu 》……yu gong wen fu cheng ,qiu kan ,jian zeng kuang (kuàng)zhi 。”(yu gong :zhi yu liang 。kuang :zeng ,ci 。)②guan cha 。su shi 《ti xi lin bi 》:“heng kan cheng ling ce cheng feng ,yuan jin gao di ge bu tong 。”(xi lin :lu shan si ming 。)you biao shi gu liang 。gao kuo 《song tian shao fu bian cang wu 》:“zhang fu qiong da wei ke zhi ,kan jun bu ge chang pin jian ?!?cang wu :xian ming 。ge :ying gai 。)③guan shang 。li bai 《qing ping diao 》zhi san :“ming hua qing guo liang xiang huan ,chang de jun wang dai xiao kan ?!?qing guo :zhi jia ren ,mei nv 。)④kan wang ;tan fang ?!秙hi shui xin yu ·de hang 》:“(chen zhong ju )zhi bian wen xu ru zi suo zai ,yu xian kan zhi ?!薄秇an fei zi ·wai chu shui zuo xia 》:“l(fā)iang che wei ye ling ,ji zi wang kan zhi 。”⑤ting ;wen 。du fu 《xi ge kou hao cheng yuan er shi yi 》:“kan jun hua wang shi ,gan dong ji xiao you ?!雹込hu ci 。yong zai dong ci huo dong ci xing duan yu zhi hou ,biao shi shi yi shi 。bai ju yi 《yan bing 》:“ren jian fang yao ying mo yi ,zheng de jin bi shi gua kan ?!?zheng de :zen neng 。jin bi :ji jin 戉,yi chong jin shu xiao dao ,wei yi sheng gua zhi yan bing de gong ju 。)[kan hu ]zhao liao ;hu li 。zhang zhi han 《jin lv qu ·yi wei qing ming 》:“xian ying (yíng)song bai shei kan hu ?”(xian ying :zu xian fen de 。)gong :①gong lao ;ye ji ?!秡han guo ce ·zhao ce si 》:“bu ji jin ling you gong yu guo ?!雹赾heng jiu ;gong xiao ?!秡huang zi · tian yun 》:“l(fā)ao er mo gong 。”《jin shu ·xie an chuan 》:“miao suan you wei ,liang tu bu guo ,jiang ling he cu ,gong bai chui cheng ?!?jiang ling :shang tian gei yu de shou ling 。chui cheng :jiang cheng 。)ji kang 《yang sheng lun 》:“tian chong yi ye ,zhi yu shu yang bu tong ,ze gong shou xiang xuan 。”③gong zuo ?!秎v shi chun qiu ·zhong chun 》:“mo zuo da shi ,yi fang nong gong ?!雹躦ong neng ?!秞un zi ·tian lun 》:“yi quan ji tian gong ?!雹輌ong cheng 。ge hong 《bao piao zi ·wai pian ·chong jiao 》:“min li jie yu gong yi ,chu xu mi yu bu ji ,qi tu shan yi zhun song huo ,jue qu shui yi xiang jiu he ?!?mi :lang fei 。song huo :er shan ming ,bei chen wei zhong yue yu na yue 。)⑥jing shan ;jian gu ;jing liang 。《guan zi ·qi fa 》:“you xu ji ,ze jiu er bu kui ;qi xie gong ,ze fa er bu fei ?!雹遲ong “gong ”。zhi li ?!秙hui jing zhu ·ju xiang shui 》:“zhong you gu tan ,can cha xiang dui ,hou ren wei jia gong shi ,yi wei xi you zhi chu 。”⑧sang fu tong chen ?!秎i ji ·fu wen 》:“die fu zhi die ,fu ji gong cui ?!?/div> cheng :①wan cheng ;shi xian 。li si 《jian zhu ke shu 》:“shi qin cheng di ye ?!雹赽ang zhu shi xian ;cheng quan ?!秎un yu ·yan yuan 》:“jun zi cheng ren zhi mei ,bu cheng ren zhi e 。”③cheng wei ;bian wei ?!秎i ji ·xue ji 》:“yu bu zhuo ,bu cheng qi ?!眑iu xiang 《shui yuan ·feng shi 》:“ji zhi lin zi san bai lv ,zhang mei (mèi)cheng wei ,hui han cheng yu 。”(lv :li hang 。mei :xiu zi 。wei :wei mu 。)④cheng guo ;cheng jiu 。li bai 《hua cheng si da zhong ming 》:“shao wen cai lve ,zhuang er you cheng ?!?wen :xu 。)⑤cheng chang ;cheng shou ?!秞un zi ·tian lun 》:“(mo wu )ge de ji yang yi cheng ?!雹辢e jie ;jiao hao ?!秡uo chuan ·cheng gong shi yi nian 》:“qin jin wei cheng ?!薄秙hi ji ·zhang yi lie chuan 》:“ai wang yu shi bei cong (zòng)yao er yin yi qing cheng yu qin ?!?bei :wei bei 。cong :zhi ge zong 。yi :ren ming 。)⑦yi ding de ;ding xing de ;xian cheng de 。《shi jing ·zhou song ·hao tian you cheng ming 》:“hao tian you cheng ming ,er hou shou zhi 。”《san guo zhi ·shu shu ·jiang wan fei yi jiang wei chuan lun 》:“xian cheng zhu ge zhi cheng gui ,yin xun er bu ge 。”(xian :dou 。ge :gai bian 。)⑧ceng ;chong (chóng)?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“xing zhe xiang ban yu dao ,er si ren ri cheng ji yu shi ?!薄秎v shi chun qiu ·yin chu 》:“wei jiu cheng zhi tai ?!雹醙u dai shi li jian fang wei yi cheng 。《han shu ·xing fa zhi 》:“cheng fang shi li 。”ru :①jin ru ;you wai mian dao li mian ?!秎un yu ·ba yi 》:“zi ru tai miao ,mei shi wen ?!雹趂an zhi jin ru mou chong jing jie 。li bai 《wang you jun 》:“bi jing miao ru shen ?!雹踭e zhi ru chao wei guan 。fu liang 《wei song gong qiu jia zeng liu qian jun biao 》:“chu zheng ru fu ,xing bu ru ming ?!雹躩ie shou ;shou ru ?!秡uo chuan ·xuan gong yuan nian 》:“zhou jian er bu ru ?!?zhou :lv ci 。)《xin wu dai shi ·chu shi jia 》:“sui ru mo ji ?!雹輘hang jiao ;jiao na ?!秏o zi ·gui yi 》:“jin nong fu ru ji shui yu da ren ?!雹辌an jia ;jia ru 。《zhan guo ce ·wei ce yi 》:“ru zi zhi shi zhe ,wu wei zi sha zhi wang zhi ?!雹遟e yu ;xiang ge ;fu ge 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“hua mei shen jian ru shi mo ?”(shi :shi mao 。)⑧ru sheng 。gu han yu you ping 、shang 、qu 、ru si chong sheng diao 。fu :①bang zai che lun wai pang yong ga gu de liang tiao zhi mu ,yi zeng jiang lun fu de zai chong li 。《shi jing ·xiao ya ·zheng yue 》:“ji che ji zai ,nai qi er fu 。”(zai :zhuang yun 。)②mian jia ?!秎un heng ·chu bing 》:“mian fu gu fa ,sheng er bing zhi ?!雹踗u zuo ;fu zhu ?!秡uo chuan ·xi gong wu nian 》:“huang tian mo qin ,wei de shi fu ?!雹躾hi fu zuo zhi chen ?!秎iu tao ·lun jiang 》:“jiang (jiàng)zhe guo zhi fu ,xian wang zhi suo chong ye 。”⑤zhi jing cheng fu jin zhi de ?!秙hi ji ·ping zhun shu 》:“yi an guan ,zhi zuo you fu ?!?/div> zhong :(yi )①zhong jian ?!秏o zi ·jing shang 》:“zhong ,tong chang ye ?!?tong chang :tong yang chang de ban jing 。)liu zong yuan 《tian shui 》:“hun ran er zhong chu zhe ,shi wei zhi yuan qi ?!雹趎ei ;zai yi ding de fan wei nei ?!秏eng zi ·teng wen gong shang 》:“guo zhong mo wei ?!薄秌ao gong ji ·ju ren 》:“guo zhong jiu jing jiu wei ?!雹踳ei zhi 、deng ji zai gao xia huo liang duan zhi jian ?!秎ie zi ·li ming 》:“zhong tu yu dong guo xian sheng 。”(tu :tong “tu ”。)《han shu ·shi huo zhi xia 》:“jin you san deng ,huang jin wei shang ,bai jin wei zhong ,chi jin wei xia 。”④zheng ;kuo zhong 。《li ji ·yu zao 》:“tou geng bi zhong ?!薄秏eng zi ·li lou xia 》:“shang zhi zhong ?!?shang :yan shang guo jun 。)⑤yi yu ;ge yu ?!秙hi ji ·wai qi shi jia 》:“wu di ze gong ren bu zhong yong zhe ,chi chu gui zhi ?!?(er )zhòng ①fu ge ;kuo ge ?!秎v shi chun qiu ·huai chong 》:“bi zhong li ,ran hou shui 。”《xun zi ·fu pian 》:“yuan zhe zhong gui ,fang zhe zhong ju ?!雹趙u mie ;wu mie bie ren shi shou sun hai 。《han shu ·he wu chuan 》:“xian nu ,yu yi li shi zhong shang 。”(xian 、shang :ren ming 。)③zao shou ;gan shou ?!秇ou han shu ·ma yuan chuan 》:“yuan yi zhong bing ?!?/div> zhong xing :cui er fu cheng ?!秙hi ·da ya ·??min 》:“ren xian shi neng ,zhou shi ~~yan 。”xing :①[dong ]qi shen ,qi lai ?!秎un yu ·wei ling gong 》:“cong zhe bing ,mo neng ~?!雹赱dong ]xing qi ,jian li ?!秙hi ji ·wen di ben ji 》:“han ~,zhi xiao wen si shi you yu zai ?!雹踇dong ]fa dong 。《shi ji ·ku li lie chuan 》:“han da ~bing fa xiong nu ?!雹躘xing ]xing cheng 。yu “fei ”xiang dui 。《lun yu · zi lu 》:“shi bu cheng ,ze li le bu ~?!雹?xing)[ming ]xing zhi ,xing qu (hou qi yi yi )。liu yi qing 《shi shui xin yu ·ren dan 》:“wu ben cheng ~er hang ,~jin er fan 。”yong :①shui liu chang 。yin shen wei chang ?!秙hi jing ·zhou na ·han an 》:“jiang zhi yong yi ?!眏i kang 《zeng xiu cai ru jun 》:“yong xiao chang yin ?!眑iu yun 《da an er nian xia si yue da jiang jun chu zu wang yang er gong yu cheng 》:“shen guai lu yong ?!?guai :zhi fen li 。)②chang jiu ;yong yuan ?!秙hang shu ·zi cai 》:“wei wang zi zi sun sun yong bao min ?!眗uan ji 《yong huai shi ba shi er shou 》zhi shi er :“yong shi bu xiang wang ?!雹踶in song ;chang 。hou zuo “yong ”?!秙hang shu ·shun dian 》:“shi yan zhi ,ge yong yan ?!?yong yan :yin song shi gou 。)tao qian 《you hui er zuo 》shi xu :“sui yun xi xi ,kai ran yong huai ?!雹躽an chang ?!秙hi jing ·xiao ya ·bai ju 》:“zhi zhi wei zhi ,yi yong jin xi ?!盵yong hang ]1.gong zhong hou fei de zhu suo ;hou gong 。《shi ji ·fan ju cai ze lie chuan 》:“yu shi fan ju nai de jian yu li gong ,xiang wei bu zhi yong hang er ru ji zhong 。”(xiang :tong “yang ”。)《jiu tang shu ·de zong ji lun 》:“ba bu ji zhi guan ,chu yong hang zhi pin qiang ?!?.gong zhong shu ming 。zhang guan hou gong ren shi ?!秙hi ji · lv tai hou ben ji 》:“l(fā)v hou zui yuan qi fu ren ji ji zi zhao wang ,nai ling yong hang qiu qi fu ren ?!?.chang hang ;shen hang 。li shang yin 《mo ti 》zhi si :“he chu ai zheng sui ji guan ,ying hua yong hang chui yang an ?!眞ang yu cheng 《ji ma 》:“pang gu kuo you yong hang ,xiu zhi bai yu bu 。”zuo :①fu zhu ;bang zhu ?!秡hou li ·tian guan ·xu guan 》:“yi zuo wang jun bang guo ?!?jun :xie he 。)《shi jing ·xiao ya ·liu yue 》:“wang yu chu zheng ,yi zuo tian zi ?!雹趂u zuo da chen 。《zhan guo ce ·ji ce si 》:“shi yi yao you jiu zuo ?!雹踗u zhi ;liao shu 。《shui yuan ·zun xian 》:“(tai gong wang )chao ge zhi tu zuo ye ?!?chao ge :de ming 。tu :tu fu 。)④fu de ;ji ci de ?!秡uo chuan ·cheng gong er nian 》:“zheng zhou fu yu zuo che ?!雹輕ei shi ?!秇an shu ·gao zu ji xia 》:“(gao zu )zhi jiu pei (pèi)gong ,xi shao gu ren fu lao zi di zuo jiu ?!?/div> gan :(yi )①ba gua zhi yi 。dai biao tian 。《zhou yi ·shui gua 》:“gan ,tian ye ?!雹趎an xing de ?!秡hou yi ·ji ci shang 》:“gan dao cheng nan ?!雹踘an xian 。zai shan xi sheng 。 (er )gān “gan 2”de fan ti zi 。jian “gan 2”。kun :①gua ming 。ba gua zhi yi ,dai biao de 。②nv xing de ;yin xing de 。③zhi xi na fang 。zhu xiang xian 《wen jian ou lu ·chuan yue 》:“shang fang shan zai wu cheng zhi kun fang ,dong lin dan hu ?!?/div> zhu :①jun ;guo jun 。《xun zi ·wang ba 》:“zhu neng zhi jin ,ze yuan zhe li ;zhu neng zhi ming ,ze you zhe hua ;zhu neng dang yi ,ze bai shi zheng 。”(li :zhi li 。you :an chu 。hua :gan hua 。dang :zhu guan 。)《shang jun shu ·jun chen 》:“gu guo zhi er de an ,bing jiang er zhu zun ?!雹趆uang di de nv er ?!秇ou han shu ·song hong chuan 》:“hong bei yin jian ,di ling zhu zuo bing feng hou 。”③chun qiu zhan guo shi chen da fu wei zhu 。《zuo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“zhao meng yue :‘shei dang liang chen ?’dui yue :‘zhu shi wei yi ?!?zhao meng :jin guo qing da fu 。dang :xiang dang yu 。)④zhu ren 。du fu 《qiu xing ba shou 》zhi si :“wang hou di zhai jie xin zhu 。”(di :gui zu de da zhai zi 。)liu yi qing 《shi shui xin yu ·jian ao 》:“zhu yi zhi zi you dang wang ,nai sa sao shi she ,zai ting shi zuo xiang dai ?!?zi you :wang hui zhi zi 。)⑤si zhe de pai wei ?!禼hun qiu ·wen gong er nian 》:“zuo xi gong zhu ?!雹辡en ben ;shou yao de 。cao pi 《dian lun ·lun wen 》:“wen yi qi wei zhu ?!雹遺hang guan ;zhu chi ?!秏o zi ·bei gao lin 》:“shi ren zhu ci che 。”⑧yu zhao 。fan zhong yan 《zou qi xuan yu da chen ding he dong han yu 》:“he dong de zhen shu nian ,zhan shu yi zhu cheng xian ?!?/div> zhu 。:“zhu 。”shi gou chu chu :《xi qian ying 》;shi yuan chao shi ren wang zhe de zuo pin 。 men kai wu 。ci qu nan wei ,shuang mou hui gu 。de yun *,yi ran wen jia ,biao wai le sheng kan *。ta jiu peng xia you ,wu xiu qian lai tan tu 。zhong su 。zhi yu wei you ,ci bei gong ju 。zhu 。feng zuo li ,bu neng chong bu 。li shang yi qing liang ,yuan ming fan zhao ,chu zi jia yuan pu 。ji rui xiang jia qing ,jin ye su wu he chu 。cheng lou 。fei yao xin zhi ,chao yuan guan suo 。
|