| 釋義 |
“莫在人間尋食客,尋見後,匹如閑?!痹娋涑鎏帲骸督褡?江城子》;是宋朝詩人劉鎮(zhèn)2的作品。 思君夢裡說邯鄲。未成歡。已炊殘。斷送春歸,風(fēng)雨霎時間??沼猩搬t(yī)國手,醫(yī)不到,子孫寒。欲登詩境吊方幹。倩誰看。北邙山。落落晨星,不見暮雲(yún)還。莫在人間尋食客,尋見後,匹如閑。
| 【註釋】: 莫:①(mu)[名]日落的時候?!抖Y記·聘義》:“日~人倦?!?“暮”的本字。)②[代]沒有什麼?!肚f子·秋水》:“天下之水,~大於海?!雹踇副]不?!赌印す敗?“殺臣,宋~能守,乃可攻也?!?/div> 在:①存在;在世?!墩撜Z·裡仁》:“父母在,不遠(yuǎn)遊,遊必有方。”范縝《神滅論》:“豈容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或狀態(tài)。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之?!雹茉陟叮蝗Q於。《荀子·勸學(xué)》:“駑馬十駕,功在不舍?!雹輪柡颍晃繂?。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛(wèi)國之言,吾子獨不在寡人?!?寡人:衛(wèi)獻(xiàn)公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛(wèi)大夫大叔文子。)⑥觀察;審察?!渡袝?·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政?!?璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進(jìn)事情發(fā)生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩:“迎新在此歲?!薄顿Y治通鑒·漢獻(xiàn)帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權(quán)。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強(qiáng)調(diào),其下多連“不”等。⑨終結(jié)?!渡袝涡獭?“非天不中,惟人在命?!雹馔ā安拧?。僅僅?!稘h書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳?!?/div> 間:(一)①空隙;縫隙?!肚f子· 養(yǎng)生主》:“彼節(jié)者有間,而刀刃者無厚?!?節(jié):骨節(jié)。)《史記·管晏列傳》:“晏子為齊相,出,其禦之妻從門間而窺其夫。”②隔閡?!蹲髠鳌ぐЧ吣辍?“故君臣多間?!薄夺釢h書·皇後紀(jì)上》:“母子慈愛,始終無纖介之間?!?纖介:比喻微小。)③間隔。方苞《獄中雜記》:“骨微傷,病間月?!雹芩较?;暗地?!妒酚洝り惿媸纻怼?“又間令吳廣之次所旁叢祠中?!?之:到。次所:臨時住所。叢祠:神祠。)⑤離間。《漢書·霍光傳》:“他人一間,女能復(fù)自救邪?”(女:汝。邪:耶。)《史記·屈原賈生列傳》:“讒人間之,可謂窮矣?!雹迏⑴c;介入?!蹲髠鳌でf公十年》:“肉食者謀之,又何間焉?”⑦攙合。杜甫《贈衛(wèi)八處士》:“夜雨剪春韭,新炊間黃粱?!雹喑÷??!妒酚洝ろ椨鸨炯o(jì)》:“沛公已去,間至軍中?!薄妒酚洝ちH藺相如列傳》:“故令人持璧歸,間至趙矣?!雹岣痹~。斷斷續(xù)續(xù)。文天祥《指南錄後序》:“予在患難中,間以詩記所遭?!?(二)jiān ①片刻?!俄n非子·內(nèi)儲說上》:“有間,大魚動。”②當(dāng)中;中間。李白《關(guān)山月》:“明月出天山,蒼茫雲(yún)海間?!薄睹献印ち夯萃跎稀?“七八月之間旱,則苗槁矣?!雹劭臻g;期間。諸葛亮《前出師表》:“奉命於危難之間?!雹芰吭~。陶淵明《歸園田居》之一:“方宅十餘畝,草屋八九間?!?/div> 尋:①[量]古代長度單位。八尺為一尋。劉禹錫《西塞山懷古》:“千~鐵鎖沉江底,一片降幡出石頭?!雹赱動]尋找。陶淵明《桃花源記》:“太守即遣人隨其往,~向所志?!雹踇動]重溫?!豆騻鳌こ晒辍?“聘而言盟者,~舊盟也?!雹躘動]用,使用。劉向《說苑·敬慎》:“青青不伐,將~斧柯?!雹輀副]不久。李密《陳情表》:“詔書特下,拜臣郎中;~蒙國恩,除臣洗馬。”⑥[尋常] 1.[量]長度單位。八尺為尋,兩尋為常?!皩こ!敝覆婚L,或不寬?!俄n非子·五蠹》:“佈帛~~,庸人不釋?!?. [形]普通,一般。劉禹錫《烏衣巷》:“舊時王謝堂前燕,飛入~~百姓傢?!?/div> 食:(一)①飯食;糧食?!俄n非子·十過》:“財食將盡?!雹谑澄铩!蹲髠鳌る[公元年》:“小人有母,皆嘗小人之食矣?!雹鄢??!妒酚洝り惿媸纻怼?“卒買魚烹食,得魚腹中書?!雹苁芗{?!尔}鐵論·相刺》:“賢聖不能正不食諫諍之君。”⑤日、月虧缺的現(xiàn)象。後作“蝕”。《論語·子張》:“君子之過也,如日月之食焉?!盵食言]失信;不信守諾言。《史記·殷本紀(jì)》:“女(rǔ)毋不信,朕不食言。”(女:你。) (二)sì 拿東西給人吃;供養(yǎng)。《史記·淮陰侯列傳》:“解衣衣我,推食(shí)食(sì)我?!?(三)yì人名用字。漢朝有酈食其(jī)。食客:①寄食於豪門貴傢並為之服務(wù)的門客?!妒酚洝尾豁f傳》:“~~三千人?!雹陬櫩??!秹袅讳洝肪硎骸肮匆^者,留連~~。”客:①賓客;外來人。李斯《諫逐客書》:“臣聞吏議逐客,竊以為過矣?!薄对娊?jīng)·商頌·那》:“我有嘉客,亦不夷懌(yì)?!?夷懌:喜悅。)②門客;食客?!妒酚洝っ蠂L君列傳》:“馮驩聞孟嘗君好客。”《戰(zhàn)國策·齊策四》:“孟嘗君出記,問門下諸客?!雹勐每汀@钌屉[《滯雨》:“滯雨長安夜,殘燈獨客愁?!雹芸蜕獭1R綸《晚次鄂州》:“估客晝眠知浪靜,舟人夜語覺潮生?!雹萋镁?;寄居。杜甫《去蜀》:“五載客蜀郡,一年居梓州。”⑥為某種目的而奔走活動的人?!夺釢h書·馬援傳》:“吳王好劍客?!薄吨芤住は缔o下》:“重門擊柝(tuò),以禦暴客。”(柝:打更用的梆子。)尋:①[量]古代長度單位。八尺為一尋。劉禹錫《西塞山懷古》:“千~鐵鎖沉江底,一片降幡出石頭?!雹赱動]尋找。陶淵明《桃花源記》:“太守即遣人隨其往,~向所志?!雹踇動]重溫?!豆騻鳌こ晒辍?“聘而言盟者,~舊盟也?!雹躘動]用,使用。劉向《說苑·敬慎》:“青青不伐,將~斧柯?!雹輀副]不久。李密《陳情表》:“詔書特下,拜臣郎中;~蒙國恩,除臣洗馬?!雹轠尋常] 1.[量]長度單位。八尺為尋,兩尋為常。“尋?!敝覆婚L,或不寬?!俄n非子·五蠹》:“佈帛~~,庸人不釋?!?. [形]普通,一般。劉禹錫《烏衣巷》:“舊時王謝堂前燕,飛入~~百姓傢。”見:(一)①看;看到?!对娊?jīng)·小雅·何人斯》:“我聞其聲,不見其身?!薄稇?zhàn)國策·楚策四》:“見兔而顧犬?!薄妒娚接洝?“事不目見耳聞,而臆斷有無,可乎?”②拜見;謁見?!赌印す敗?“子墨子見王?!雹蹠??!妒酚洝ろ椨鸨炯o(jì)》:“項伯即入見沛公?!卑拙右住杜眯小?“移船相近邀相見?!雹芤娊猓灰娮R。《晉書·王渾傳》:“敢陳愚見。”⑤表示被動,相當(dāng)於“被”。《史記·屈原賈生列傳》:“信而見疑,忠而被謗,能無怨乎?”《楚辭·漁父》:“舉世皆濁而我獨清,眾人皆醉而我獨醒,是以見放?!?放:放逐。)⑥放在動詞前,有稱代自我作用。王安石《答司馬諫議書》:“冀君實或見恕也?!崩蠲堋蛾惽楸怼?“生孩六月,慈父見背。” (二)xiàn ①顯露;出現(xiàn)?!峨防崭琛?“天蒼蒼,野茫茫,風(fēng)吹草低見牛羊。”②介紹;引見。《墨子·公輸》:“胡不見我於王?”(胡:為何。)③現(xiàn)成的。《史記·項羽本紀(jì)》:“軍無見糧?!?/div> 匹:①量詞。1.用於計算佈和綢緞的長度單位。古詩《上山采蘼蕪》:“織縑日一匹,織素五丈餘?!?. 用於計算馬、騾等?!妒酚洝ご笸鹆袀鳌?“烏孫多馬,其富有至有四五千匹?!雹谙嗯?;相等?!对娊?jīng)·大雅·文王有聲》:“築城伊淢,作豐伊匹。”(伊:猶“為”。淢xù:護(hù)城河。豐:邑名。)《左傳 ·僖公二十三年》:“秦、晉匹也,何以卑我?”(卑:輕視。)③相比?!肚f子·逍遙遊》:“而彭祖乃今以久特聞,眾人匹之,不亦悲乎!”(久:長壽。特:獨。聞:聞名。)④配偶。孫光憲《北夢瑣言》卷三:“此即某女之匹也?!雹輪为?。《公羊傳·僖公三十三年》:“匹馬隻輪無反者?!?/div> 如:①順從;依照。《左傳·僖公十五年》:“唯所如之,無不如志?!崩畛读銈鳌?“毅如其言,遂至其宮?!雹谕?;到……去。《漢書·燕王傳》:“田生如長安,不見(劉)澤?!雹鬯?;像;如同。《詩經(jīng)·小雅·小旻》:“戰(zhàn)戰(zhàn)兢兢,如臨深淵,如履薄冰?!雹芗?;趕得上?!墩撜Z·公冶長》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈?!叭纭巍?相當(dāng)於“奈……何”,把……怎麼樣。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,獨如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問》:“其如土石何?”⑥介詞。相當(dāng)於“於”。引進(jìn)比較對象。《呂氏春秋·愛士》:“人之困窮,甚如饑渴?!雹哌B詞。1. 相當(dāng)於“如果”,表示假設(shè)?!对娊?jīng)·秦風(fēng)·黃鳥》:“如可贖兮,人百其身?!?. 相當(dāng)於“和”。表示並列?!秲x禮·鄉(xiāng)飲酒禮》:“公如大夫入?!?大夫:官名。)3. 相當(dāng)於“而”。表示轉(zhuǎn)折。至於;卻?!墩撜Z·先進(jìn)》:“如其禮樂,以俟君子?!?.相當(dāng)於“或者”。表示選擇?!墩撜Z·先進(jìn)》:“安見方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十裡。邦:諸侯封國。)⑧助詞。形容詞後綴,相當(dāng)於“然”,表示“……的樣子”?!墩撜Z·鄉(xiāng)黨》:“孔子於鄉(xiāng)黨,恂恂如也,似不能言者?!盵不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如?!?伯禹:大禹。)閑:① 養(yǎng)馬的圈。《周禮· 夏官·校人》:“天子十有二閑,馬六種?!?有:又。)②一定的范圍。《論語·子張》:“大德不逾閑,小德出入可也?!雹鄯乐??!吨芤住の难浴?“閑邪有其誠。”④清閑;空閑。李紳《惘農(nóng)》之一:“四海無閑田,農(nóng)夫猶餓死?!雹莅察o。孟浩然《夏日南亭懷辛大》:“散發(fā)乘夕涼,開軒臥閑敞?!?軒:窗。)⑥通“嫻?!?. 熟練;熟習(xí)。李白《豫章行》:“斬虜素不閑。”(虜:指敵人。)2. 文雅;閑靜。曹植《美女篇》:“美女妖且閑。” “莫在人間尋食客,尋見後,匹如閑?!痹娋涑鎏帲骸督褡?江城子》;是宋朝詩人劉鎮(zhèn)2的作品。 思君夢里說邯鄲。未成歡。已炊殘。斷送春歸,風(fēng)雨霎時間。空有生前醫(yī)國手,醫(yī)不到,子孫寒。欲登詩境吊方干。倩誰看。北邙山。落落晨星,不見暮云還。莫在人間尋食客,尋見後,匹如閑。
| 【注釋】: 莫:①(mu)[名]日落的時候?!抖Y記·聘義》:“日~人倦?!?“暮”的本字。)②[代]沒有什么?!肚f子·秋水》:“天下之水,~大于海。”③[副]不?!赌印す敗?“殺臣,宋~能守,乃可攻也?!?/div> 在:①存在;在世。《論語·里仁》:“父母在,不遠(yuǎn)游,游必有方?!狈犊b《神滅論》:“豈容形亡而神在?!雹诒硎救嘶蚴挛锏奈恢没驙顟B(tài)。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之。”④在于;取決于?!盾髯印駥W(xué)》:“駑馬十駕,功在不舍?!雹輪柡?;慰問。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛(wèi)國之言,吾子獨不在寡人。”(寡人:衛(wèi)獻(xiàn)公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛(wèi)大夫大叔文子。)⑥觀察;審察。《尚書 ·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政?!?璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進(jìn)事情發(fā)生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田家》詩:“迎新在此歲。”《資治通鑒·漢獻(xiàn)帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日?!?將軍:指孫權(quán)。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強(qiáng)調(diào),其下多連“不”等。⑨終結(jié)?!渡袝涡獭?“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。僅僅。《漢書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳?!?/div> 間:(一)①空隙;縫隙?!肚f子· 養(yǎng)生主》:“彼節(jié)者有間,而刀刃者無厚?!?節(jié):骨節(jié)。)《史記·管晏列傳》:“晏子為齊相,出,其御之妻從門間而窺其夫。”②隔閡。《左傳·哀公二十七年》:“故君臣多間?!薄逗鬂h書·皇后紀(jì)上》:“母子慈愛,始終無纖介之間?!?纖介:比喻微小。)③間隔。方苞《獄中雜記》:“骨微傷,病間月?!雹芩较?;暗地?!妒酚洝り惿媸兰摇?“又間令吳廣之次所旁叢祠中?!?之:到。次所:臨時住所。叢祠:神祠。)⑤離間?!稘h書·霍光傳》:“他人一間,女能復(fù)自救邪?”(女:汝。邪:耶。)《史記·屈原賈生列傳》:“讒人間之,可謂窮矣?!雹迏⑴c;介入?!蹲髠鳌でf公十年》:“肉食者謀之,又何間焉?”⑦攙合。杜甫《贈衛(wèi)八處士》:“夜雨剪春韭,新炊間黃粱?!雹喑÷??!妒酚洝ろ椨鸨炯o(jì)》:“沛公已去,間至軍中?!薄妒酚洝ちH藺相如列傳》:“故令人持璧歸,間至趙矣。”⑨副詞。斷斷續(xù)續(xù)。文天祥《指南錄后序》:“予在患難中,間以詩記所遭?!?(二)jiān ①片刻。《韓非子·內(nèi)儲說上》:“有間,大魚動?!雹诋?dāng)中;中間。李白《關(guān)山月》:“明月出天山,蒼茫云海間。”《孟子·梁惠王上》:“七八月之間旱,則苗槁矣?!雹劭臻g;期間。諸葛亮《前出師表》:“奉命于危難之間?!雹芰吭~。陶淵明《歸園田居》之一:“方宅十余畝,草屋八九間?!?/div> 尋:①[量]古代長度單位。八尺為一尋。劉禹錫《西塞山懷古》:“千~鐵鎖沉江底,一片降幡出石頭?!雹赱動]尋找。陶淵明《桃花源記》:“太守即遣人隨其往,~向所志。”③[動]重溫。《公羊傳·成公三年》:“聘而言盟者,~舊盟也?!雹躘動]用,使用。劉向《說苑·敬慎》:“青青不伐,將~斧柯?!雹輀副]不久。李密《陳情表》:“詔書特下,拜臣郎中;~蒙國恩,除臣洗馬。”⑥[尋常] 1.[量]長度單位。八尺為尋,兩尋為常。“尋?!敝覆婚L,或不寬?!俄n非子·五蠹》:“布帛~~,庸人不釋?!?. [形]普通,一般。劉禹錫《烏衣巷》:“舊時王謝堂前燕,飛入~~百姓家。”食:(一)①飯食;糧食?!俄n非子·十過》:“財食將盡?!雹谑澄铩!蹲髠鳌る[公元年》:“小人有母,皆嘗小人之食矣?!雹鄢浴!妒酚洝り惿媸兰摇?“卒買魚烹食,得魚腹中書。”④受納?!尔}鐵論·相刺》:“賢圣不能正不食諫諍之君?!雹萑?、月虧缺的現(xiàn)象。后作“蝕”?!墩撜Z·子張》:“君子之過也,如日月之食焉?!盵食言]失信;不信守諾言?!妒酚洝ひ蟊炯o(jì)》:“女(rǔ)毋不信,朕不食言?!?女:你。) (二)sì 拿東西給人吃;供養(yǎng)。《史記·淮陰侯列傳》:“解衣衣我,推食(shí)食(sì)我?!?(三)yì人名用字。漢朝有酈食其(jī)。食客:①寄食于豪門貴家并為之服務(wù)的門客。《史記·呂不韋傳》:“~~三千人。”②顧客?!秹袅讳洝肪硎骸肮匆^者,留連~~?!?/div> 客:①賓客;外來人。李斯《諫逐客書》:“臣聞吏議逐客,竊以為過矣?!薄对娊?jīng)·商頌·那》:“我有嘉客,亦不夷懌(yì)。”(夷懌:喜悅。)②門客;食客?!妒酚洝っ蠂L君列傳》:“馮驩聞孟嘗君好客。”《戰(zhàn)國策·齊策四》:“孟嘗君出記,問門下諸客?!雹勐每汀@钌屉[《滯雨》:“滯雨長安夜,殘燈獨客愁?!雹芸蜕?。盧綸《晚次鄂州》:“估客晝眠知浪靜,舟人夜語覺潮生?!雹萋镁樱患木?。杜甫《去蜀》:“五載客蜀郡,一年居梓州。”⑥為某種目的而奔走活動的人?!逗鬂h書·馬援傳》:“吳王好劍客?!薄吨芤住は缔o下》:“重門擊柝(tuò),以御暴客?!?柝:打更用的梆子。)尋:①[量]古代長度單位。八尺為一尋。劉禹錫《西塞山懷古》:“千~鐵鎖沉江底,一片降幡出石頭?!雹赱動]尋找。陶淵明《桃花源記》:“太守即遣人隨其往,~向所志?!雹踇動]重溫。《公羊傳·成公三年》:“聘而言盟者,~舊盟也?!雹躘動]用,使用。劉向《說苑·敬慎》:“青青不伐,將~斧柯?!雹輀副]不久。李密《陳情表》:“詔書特下,拜臣郎中;~蒙國恩,除臣洗馬?!雹轠尋常] 1.[量]長度單位。八尺為尋,兩尋為常。“尋?!敝覆婚L,或不寬?!俄n非子·五蠹》:“布帛~~,庸人不釋?!?. [形]普通,一般。劉禹錫《烏衣巷》:“舊時王謝堂前燕,飛入~~百姓家?!?/div> 見:(一)①看;看到。《詩經(jīng)·小雅·何人斯》:“我聞其聲,不見其身?!薄稇?zhàn)國策·楚策四》:“見兔而顧犬?!薄妒娚接洝?“事不目見耳聞,而臆斷有無,可乎?”②拜見;謁見?!赌印す敗?“子墨子見王?!雹蹠?。《史記·項羽本紀(jì)》:“項伯即入見沛公?!卑拙右住杜眯小?“移船相近邀相見?!雹芤娊猓灰娮R。《晉書·王渾傳》:“敢陳愚見?!雹荼硎颈粍樱喈?dāng)于“被”?!妒酚洝でZ生列傳》:“信而見疑,忠而被謗,能無怨乎?”《楚辭·漁父》:“舉世皆濁而我獨清,眾人皆醉而我獨醒,是以見放。”(放:放逐。)⑥放在動詞前,有稱代自我作用。王安石《答司馬諫議書》:“冀君實或見恕也。”李密《陳情表》:“生孩六月,慈父見背?!?(二)xiàn ①顯露;出現(xiàn)?!峨防崭琛?“天蒼蒼,野茫茫,風(fēng)吹草低見牛羊?!雹诮榻B;引見?!赌印す敗?“胡不見我于王?”(胡:為何。)③現(xiàn)成的。《史記·項羽本紀(jì)》:“軍無見糧?!?/div> 匹:①量詞。1.用于計算布和綢緞的長度單位。古詩《上山采蘼蕪》:“織縑日一匹,織素五丈余?!?. 用于計算馬、騾等?!妒酚洝ご笸鹆袀鳌?“烏孫多馬,其富有至有四五千匹?!雹谙嗯?;相等?!对娊?jīng)·大雅·文王有聲》:“筑城伊淢,作豐伊匹?!?伊:猶“為”。淢xù:護(hù)城河。豐:邑名。)《左傳 ·僖公二十三年》:“秦、晉匹也,何以卑我?”(卑:輕視。)③相比?!肚f子·逍遙游》:“而彭祖乃今以久特聞,眾人匹之,不亦悲乎!”(久:長壽。特:獨。聞:聞名。)④配偶。孫光憲《北夢瑣言》卷三:“此即某女之匹也。”⑤單獨。《公羊傳·僖公三十三年》:“匹馬只輪無反者?!?/div> 如:①順從;依照?!蹲髠鳌べ夜迥辍?“唯所如之,無不如志?!崩畛读銈鳌?“毅如其言,遂至其宮?!雹谕?;到……去?!稘h書·燕王傳》:“田生如長安,不見(劉)澤?!雹鬯?;像;如同?!对娊?jīng)·小雅·小旻》:“戰(zhàn)戰(zhàn)兢兢,如臨深淵,如履薄冰?!雹芗?;趕得上?!墩撜Z·公冶長》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈?!叭纭巍?相當(dāng)于“奈……何”,把……怎么樣?!睹献印る墓隆?“一薛居州,獨如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問》:“其如土石何?”⑥介詞。相當(dāng)于“于”。引進(jìn)比較對象。《呂氏春秋·愛士》:“人之困窮,甚如饑渴?!雹哌B詞。1. 相當(dāng)于“如果”,表示假設(shè)?!对娊?jīng)·秦風(fēng)·黃鳥》:“如可贖兮,人百其身?!?. 相當(dāng)于“和”。表示并列。《儀禮·鄉(xiāng)飲酒禮》:“公如大夫入。”(大夫:官名。)3. 相當(dāng)于“而”。表示轉(zhuǎn)折。至于;卻?!墩撜Z·先進(jìn)》:“如其禮樂,以俟君子?!?.相當(dāng)于“或者”。表示選擇?!墩撜Z·先進(jìn)》:“安見方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十里。邦:諸侯封國。)⑧助詞。形容詞后綴,相當(dāng)于“然”,表示“……的樣子”?!墩撜Z·鄉(xiāng)黨》:“孔子于鄉(xiāng)黨,恂恂如也,似不能言者?!盵不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如?!?伯禹:大禹。)閑:① 養(yǎng)馬的圈?!吨芏Y· 夏官·校人》:“天子十有二閑,馬六種?!?有:又。)②一定的范圍?!墩撜Z·子張》:“大德不逾閑,小德出入可也。”③防止?!吨芤住の难浴?“閑邪有其誠?!雹芮彘e;空閑。李紳《惘農(nóng)》之一:“四海無閑田,農(nóng)夫猶餓死?!雹莅察o。孟浩然《夏日南亭懷辛大》:“散發(fā)乘夕涼,開軒臥閑敞?!?軒:窗。)⑥通“嫻。”1. 熟練;熟習(xí)。李白《豫章行》:“斬虜素不閑。”(虜:指敵人。)2. 文雅;閑靜。曹植《美女篇》:“美女妖且閑。” “mo zai ren jian xun shi ke ,xun jian hou ,pi ru xian ?!眘hi gou chu chu :《jiang shen zi /jiang cheng zi 》;shi song chao shi ren liu zhen 2de zuo pin 。 sai jun meng li shui han dan 。wei cheng huan 。yi chui can 。duan song chun gui ,feng yu sha shi jian 。kong you sheng qian yi guo shou ,yi bu dao ,zi sun han 。yu deng shi jing diao fang gan 。qian shei kan 。bei mang shan 。la la chen xing ,bu jian mu yun hai 。mo zai ren jian xun shi ke ,xun jian hou ,pi ru xian 。
| 【zhu shi 】: mo :①(mu)[ming ]ri la de shi hou 。《li ji ·pin yi 》:“ri ~ren juan ?!?“mu ”de ben zi 。)②[dai ]mei you shen me ?!秡huang zi ·qiu shui 》:“tian xia zhi shui ,~da yu hai ?!雹踇fu ]bu ?!秏o zi ·gong shu 》:“sha chen ,song ~neng shou ,nai ke gong ye ?!?/div> zai :①cun zai ;zai shi ?!秎un yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang ?!眆an zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai ?!雹赽iao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi ?!雹躾ai yu ;qu jue yu ?!秞un zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she ?!雹輜en hou ;wei wen 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren 。”(gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha ?!秙hang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng ?!?xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui 。”《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri ?!?jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie ?!秙hang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming ?!雹鈚ong “cai ”。jin jin ?!秇an shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er 。”jian :(yi )①kong xi ;feng xi ?!秡huang zi · yang sheng zhu 》:“bi jie zhe you jian ,er dao ren zhe mo hou ?!?jie :gu jie 。)《shi ji ·guan yan lie chuan 》:“yan zi wei ji xiang ,chu ,ji yu zhi qi cong men jian er kui ji fu ?!雹趃e he ?!秡uo chuan ·ai gong er shi qi nian 》:“gu jun chen duo jian ?!薄秇ou han shu ·huang hou ji shang 》:“mu zi ci ai ,shi zhong mo qian jie zhi jian ?!?qian jie :bi yu wei xiao 。)③jian ge 。fang bao 《yu zhong za ji 》:“gu wei shang ,bing jian yue ?!雹躶i xia ;an de 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“you jian ling wu an zhi ci suo pang cong ci zhong ?!?zhi :dao 。ci suo :lin shi zhu suo 。cong ci :shen ci 。)⑤li jian ?!秇an shu ·huo guang chuan 》:“ta ren yi jian ,nv neng fu zi jiu xie ?”(nv :ru 。xie :ye 。)《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“chan ren jian zhi ,ke wei qiong yi ?!雹辌an yu ;jie ru 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“rou shi zhe mou zhi ,you he jian yan ?”⑦chan ge 。du fu 《zeng wei ba chu shi 》:“ye yu jian chun jiu ,xin chui jian huang liang 。”⑧chao xiao lu ?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“pei gong yi qu ,jian zhi jun zhong ?!薄秙hi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“gu ling ren chi bi gui ,jian zhi zhao yi ?!雹醘u ci 。duan duan xu xu 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“yu zai huan nan zhong ,jian yi shi ji suo zao ?!?(er )jiān ①pian ke ?!秇an fei zi ·nei chu shui shang 》:“you jian ,da yu dong ?!雹赿ang zhong ;zhong jian 。li bai 《guan shan yue 》:“ming yue chu tian shan ,cang mang yun hai jian ?!薄秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“qi ba yue zhi jian han ,ze miao gao yi ?!雹踜ong jian ;ji jian 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“feng ming yu wei nan zhi jian ?!雹躭iang ci 。tao yuan ming 《gui yuan tian ju 》zhi yi :“fang zhai shi yu mu ,cao wu ba jiu jian ?!?/div> xun :①[liang ]gu dai chang du chan wei 。ba che wei yi xun 。liu yu xi 《xi sai shan huai gu 》:“qian ~tie suo chen jiang de ,yi pian jiang fan chu dan tou ?!雹赱dong ]xun zhao 。tao yuan ming 《tao hua yuan ji 》:“tai shou ji qian ren sui ji wang ,~xiang suo zhi ?!雹踇dong ]chong wen ?!秅ong yang chuan ·cheng gong san nian 》:“pin er yan meng zhe ,~jiu meng ye ?!雹躘dong ]yong ,shi yong 。liu xiang 《shui yuan ·jing shen 》:“qing qing bu fa ,jiang ~fu ke ?!雹輀fu ]bu jiu 。li mi 《chen qing biao 》:“zhao shu te xia ,bai chen lang zhong ;~meng guo en ,chu chen xi ma ?!雹轠xun chang ] 1.[liang ]chang du chan wei 。ba che wei xun ,liang xun wei chang 。“xun chang ”zhi bu chang ,huo bu kuan 。《han fei zi ·wu du 》:“bu bo ~~,yong ren bu shi 。”2. [xing ]pu tong ,yi ban 。liu yu xi 《wu yi hang 》:“jiu shi wang xie tang qian yan ,fei ru ~~bai xing jia ?!?/div> shi :(yi )①fan shi ;liang shi ?!秇an fei zi ·shi guo 》:“cai shi jiang jin 。”②shi wu ?!秡uo chuan ·yin gong yuan nian 》:“xiao ren you mu ,jie chang xiao ren zhi shi yi 。”③chi 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“cu mai yu peng shi ,de yu fu zhong shu ?!雹躶hou na ?!秠an tie lun ·xiang ci 》:“xian sheng bu neng zheng bu shi jian zheng zhi jun ?!雹輗i 、yue kui que de xian xiang 。hou zuo “shi ”?!秎un yu ·zi zhang 》:“jun zi zhi guo ye ,ru ri yue zhi shi yan ?!盵shi yan ]shi xin ;bu xin shou nuo yan 。《shi ji ·yan ben ji 》:“nv (rǔ)wu bu xin ,zhen bu shi yan 。”(nv :ni 。) (er )sì na dong xi gei ren chi ;gong yang ?!秙hi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“jie yi yi wo ,tui shi (shí)shi (sì)wo ?!?(san )yìren ming yong zi 。han chao you li shi ji (jī)。shi ke :①ji shi yu hao men gui jia bing wei zhi fu wu de men ke ?!秙hi ji ·lv bu wei chuan 》:“~~san qian ren ?!雹趃u ke 。《meng liang lu 》juan shi liu :“gou yin guan zhe ,liu lian ~~?!?/div> ke :①bin ke ;wai lai ren 。li si 《jian zhu ke shu 》:“chen wen li yi zhu ke ,qie yi wei guo yi ?!薄秙hi jing ·shang song ·na 》:“wo you jia ke ,yi bu yi yi (yì)?!?yi yi :xi yue 。)②men ke ;shi ke ?!秙hi ji ·meng chang jun lie chuan 》:“feng huan wen meng chang jun hao ke ?!薄秡han guo ce ·ji ce si 》:“meng chang jun chu ji ,wen men xia zhu ke ?!雹踠v ke 。li shang yin 《zhi yu 》:“zhi yu chang an ye ,can deng du ke chou ?!雹躪e shang 。lu guan 《wan ci e zhou 》:“gu ke zhou mian zhi lang jing ,zhou ren ye yu jiao chao sheng ?!雹輑v ju ;ji ju 。du fu 《qu shu 》:“wu zai ke shu jun ,yi nian ju zi zhou 。”⑥wei mou chong mu de er ben zou huo dong de ren ?!秇ou han shu ·ma yuan chuan 》:“wu wang hao jian ke ?!薄秡hou yi ·ji ci xia 》:“chong men ji tuo (tuò),yi yu bao ke ?!?tuo :da geng yong de bang zi 。)xun :①[liang ]gu dai chang du chan wei 。ba che wei yi xun 。liu yu xi 《xi sai shan huai gu 》:“qian ~tie suo chen jiang de ,yi pian jiang fan chu dan tou ?!雹赱dong ]xun zhao 。tao yuan ming 《tao hua yuan ji 》:“tai shou ji qian ren sui ji wang ,~xiang suo zhi ?!雹踇dong ]chong wen ?!秅ong yang chuan ·cheng gong san nian 》:“pin er yan meng zhe ,~jiu meng ye ?!雹躘dong ]yong ,shi yong 。liu xiang 《shui yuan ·jing shen 》:“qing qing bu fa ,jiang ~fu ke 。”⑤[fu ]bu jiu 。li mi 《chen qing biao 》:“zhao shu te xia ,bai chen lang zhong ;~meng guo en ,chu chen xi ma ?!雹轠xun chang ] 1.[liang ]chang du chan wei 。ba che wei xun ,liang xun wei chang ?!皒un chang ”zhi bu chang ,huo bu kuan ?!秇an fei zi ·wu du 》:“bu bo ~~,yong ren bu shi ?!?. [xing ]pu tong ,yi ban 。liu yu xi 《wu yi hang 》:“jiu shi wang xie tang qian yan ,fei ru ~~bai xing jia 。”jian :(yi )①kan ;kan dao ?!秙hi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“wo wen ji sheng ,bu jian ji shen 。”《zhan guo ce ·chu ce si 》:“jian tu er gu quan 。”《dan zhong shan ji 》:“shi bu mu jian er wen ,er yi duan you mo ,ke hu ?”②bai jian ;ye jian 。《mo zi ·gong shu 》:“zi mo zi jian wang 。”③hui jian 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“xiang bai ji ru jian pei gong ?!眀ai ju yi 《pi pa hang 》:“yi chuan xiang jin yao xiang jian ?!雹躩ian jie ;jian shi ?!秊in shu ·wang hun chuan 》:“gan chen yu jian 。”⑤biao shi bei dong ,xiang dang yu “bei ”?!秙hi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“xin er jian yi ,zhong er bei bang ,neng mo yuan hu ?”《chu ci ·yu fu 》:“ju shi jie zhuo er wo du qing ,zhong ren jie zui er wo du xing ,shi yi jian fang 。”(fang :fang zhu 。)⑥fang zai dong ci qian ,you chen dai zi wo zuo yong 。wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“ji jun shi huo jian shu ye ?!眑i mi 《chen qing biao 》:“sheng hai liu yue ,ci fu jian bei ?!?(er )xiàn ①xian lou ;chu xian ?!禼hi le ge 》:“tian cang cang ,ye mang mang ,feng chui cao di jian niu yang ?!雹趈ie shao ;yin jian ?!秏o zi ·gong shu 》:“hu bu jian wo yu wang ?”(hu :wei he 。)③xian cheng de 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jun mo jian liang 。”pi :①liang ci 。1.yong yu ji suan bu he chou duan de chang du chan wei 。gu shi 《shang shan cai mi wu 》:“zhi jian ri yi pi ,zhi su wu zhang yu ?!?. yong yu ji suan ma 、luo deng 。《shi ji ·da wan lie chuan 》:“wu sun duo ma ,ji fu you zhi you si wu qian pi ?!雹趚iang pei ;xiang deng ?!秙hi jing ·da ya ·wen wang you sheng 》:“zhu cheng yi xu ,zuo feng yi pi ?!?yi :you “wei ”。xu xù:hu cheng he 。feng :yi ming 。)《zuo chuan ·xi gong er shi san nian 》:“qin 、jin pi ye ,he yi bei wo ?”(bei :qing shi 。)③xiang bi ?!秡huang zi ·xiao yao you 》:“er peng zu nai jin yi jiu te wen ,zhong ren pi zhi ,bu yi bei hu !”(jiu :chang shou 。te :du 。wen :wen ming 。)④pei ou 。sun guang xian 《bei meng suo yan 》juan san :“ci ji mou nv zhi pi ye ?!雹輈han du ?!秅ong yang chuan ·xi gong san shi san nian 》:“pi ma zhi lun mo fan zhe ?!?/div> ru :①shun cong ;yi zhao ?!秡uo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“wei suo ru zhi ,mo bu ru zhi 。”li chao wei 《liu yi chuan 》:“yi ru ji yan ,sui zhi ji gong 。”②wang ;dao ……qu 。《han shu ·yan wang chuan 》:“tian sheng ru chang an ,bu jian (liu )ze ?!雹踫hi ;xiang ;ru tong ?!秙hi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“zhan zhan jing jing ,ru lin shen yuan ,ru lv bao bing ?!雹躩i ;gan de shang ?!秎un yu ·gong ye chang 》:“fu ru ye ! wu yu nv fu ru ye !”⑤nai 。“ru ……h(huán)e ”,xiang dang yu “nai ……h(huán)e ”,ba ……zen me yang 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“yi xue ju zhou ,du ru song wang he ?”(xue ju zhou :ren ming ,song chen 。)《lie zi ·shang wen 》:“ji ru tu dan he ?”⑥jie ci 。xiang dang yu “yu ”。yin jin bi jiao dui xiang 。《lv shi chun qiu ·ai shi 》:“ren zhi kun qiong ,shen ru ji ke 。”⑦lian ci 。1. xiang dang yu “ru guo ”,biao shi jia she 。《shi jing ·qin feng ·huang diao 》:“ru ke shu xi ,ren bai ji shen ?!?. xiang dang yu “he ”。biao shi bing lie ?!秠i li ·xiang yin jiu li 》:“gong ru da fu ru ?!?da fu :guan ming 。)3. xiang dang yu “er ”。biao shi zhuai she 。zhi yu ;que ?!秎un yu ·xian jin 》:“ru ji li le ,yi qi jun zi 。”4.xiang dang yu “huo zhe ”。biao shi shua ze ?!秎un yu ·xian jin 》:“an jian fang liu qi shi ru wu liu shi er fei bang ye zhe ?”(an :zen 。fang liu qi shi :zhi zong heng liu qi shi li 。bang :zhu hou feng guo 。)⑧zhu ci 。xing rong ci hou chuo ,xiang dang yu “ran ”,biao shi “……de yang zi ”。《lun yu ·xiang dang 》:“kong zi yu xiang dang ,xun xun ru ye ,shi bu neng yan zhe ?!盵bu ru ]ye zuo “fu ru ”。bi bu shang 。cen can 《dan xi 》:“shi zhi li tai shou ,bai yu yi bu ru ?!?bai yu :da yu 。)xian :① yang ma de juan ?!秡hou li · xia guan ·jiao ren 》:“tian zi shi you er xian ,ma liu chong ?!?you :you 。)②yi ding de fan wei ?!秎un yu ·zi zhang 》:“da de bu yu xian ,xiao de chu ru ke ye ?!雹踗ang zhi ?!秡hou yi ·wen yan 》:“xian xie you ji cheng 。”④qing xian ;kong xian 。li shen 《wang nong 》zhi yi :“si hai mo xian tian ,nong fu you e si ?!雹輆n jing 。meng hao ran 《xia ri na ting huai xin da 》:“san fa cheng xi liang ,kai xuan wo xian chang ?!?xuan :chuang 。)⑥tong “xian ?!?. shou lian ;shou xi 。li bai 《yu zhang hang 》:“zhan lu su bu xian ?!?lu :zhi di ren 。)2. wen ya ;xian jing 。cao zhi 《mei nv pian 》:“mei nv yao ju xian ?!?/div>
|