| 釋義 |
“不似嚴(yán)陽山上雪,魂易盡,雪難消?!痹娋涑鎏帲骸督亲印?;是宋朝詩人石孝友的作品。 青青楊柳水邊橋。水迢迢。柳搖搖。緩引離觴,頻駐木蘭橈。我是行人君是客,俱有恨,總無聊。冰澌波暖數(shù)瓊瑤。舞情飆。拂春潮。一片別魂,銷盡遣誰招。不似嚴(yán)陽山上雪,魂易盡,雪難消。
| 【註釋】: 不:(一)①不?!夺釢h書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子?!薄对娊?jīng)·魏風(fēng)·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未?!睹献印ち夯萃跎稀?“直不百步耳,是亦走也?!雹菥渲兄~。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿?!?(二)fū花萼。後作“柎”?!对娊?jīng)·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)?!?常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)似:①像;類似?!肚f子·山木》:“材與不材之間,似之而非也。”古詩《敕勒歌》:“天似穹廬,籠蓋四野?!雹谒坪酰缓孟??!蹲髠鳌は骞荒辍?“天似啟之?!标淌狻朵较场?“似曾相識燕歸來?!雹劢o與。韓愈《誰氏子》:“寫吾此詩持送似?!辟Z島《劍客》:“今日把似君,誰為不平事?!雹芙樵~。引進(jìn)比較對象。劉克莊《風(fēng)入松》:“逆旅主人相問,今回老似前回?”⑤通“嗣”。繼承;延續(xù)?!对娊?jīng)·大雅·江漢》:“無曰予小子,召公是似?!?/div> 嚴(yán):①急;緊急?!睹献印す珜O醜下》:“事嚴(yán),虞不敢請。”(虞:人名。)②嚴(yán)密;嚴(yán)謹(jǐn)。韓愈《進(jìn)學(xué)解》:“《春秋》謹(jǐn)嚴(yán),左氏浮誇。”③嚴(yán)厲;嚴(yán)格。蒲松齡《促織》:“宰嚴(yán)限追比?!雹車?yán)肅;威嚴(yán)?!对娊?jīng)·小雅·六月》:“有嚴(yán)有翼?!?翼:恭敬。)⑤猛烈;厲害?!犊兹笘|南飛》:“嚴(yán)霜結(jié)庭蘭。”⑥尊敬;尊重。《史記·廉頗藺相如列傳》:“嚴(yán)大國之威以修敬也。”⑦莊重。《漢書·金日磾傳》:“日(mì)磾(dī)長八尺二寸,容貌甚嚴(yán)。”⑧整飾。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“雞鳴外欲曙,新婦起嚴(yán)妝。”陽:①山的南面或水的北面。《尚書·禹貢》:“岷山之陽,至於衡山?!薄对娊?jīng)·秦風(fēng)·渭陽》:“我送舅氏,曰至渭陽。”(曰:句首助詞。無義。)地名第二個字為“陽”的,一般都來自這個意義。②太陽;陽光?!对娊?jīng)·小雅 ·湛露》:“匪陽不晞?!?匪:非。晞:曬幹。)《孟子 · 滕文公上》:“秋陽以暴(pù)之。”(暴:曬。)③溫暖?!豆茏?·地數(shù)》:“陽春農(nóng)事方作?!雹荃r明;明亮。《詩經(jīng)·豳風(fēng)·七月》:“我朱孔陽?!?朱:紅色??祝荷?。)⑤表面上;假裝?!俄n非子·說難》:“則陽收其身,而實疏之。”⑥古代哲學(xué)概念。與“陰”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個方面?!冻o·九章·涉江》:“陰陽易位,時不當(dāng)兮?!?時不當(dāng):生不逢時。)⑦通“佯”。假裝。《漢書·田儋傳》:“儋陽為縛其奴?!雹喙乓孛4呵镅嗟?。在今河北省唐縣東。上:(一)①位置在高處的。與“下”相對。《孟子·梁惠王上》:“王坐於堂上,有牽牛而過堂下者?!雹诘燃壐呋蛸|(zhì)量好的。《天工開物·飴餳》:“色以白者為上。”③次序或時間在前的。《墨子·七患》:“故雖上世之聖王,豈能使五谷常收,而旱水不至哉?”古樂府《日出東南隅行》:“東方千餘騎,夫婿居上頭。”④在上位的君主?!睹献印ち夯萃跎稀?“入以事其父兄,出以事其長上?!雹萦傻吞幫咛?。《莊子·逍遙遊》:“摶(tuán)扶搖而上者九萬裡?!雹奕?;往。黃宗羲《柳敬亭傳》:“始復(fù)上街頭理其故業(yè)?!雹呦蚯啊!稇?zhàn)國策·秦策二》:“三鼓之而卒不上?!?卒:終。)⑧進(jìn)呈;進(jìn)獻(xiàn);送上?!稘h書·東方朔傳》:“四方士多上書言得失。”⑨出場。王實甫《西廂記》第一本楔子:“正旦扮鶯鶯上?!雹饧?;添加?!墩撜Z·顏淵》:“草上之風(fēng)必偃?!?11)塗染?!短旃ら_物·造竹紙》:“先以白礬水染過,後上紅花汁雲(yún)?!?12)通“尚”。崇尚?!秴问洗呵铩らL見》:“尊賢上功?!?(二)shǎng 上聲,漢語四聲之一。鐘嶸《詩品序》:“至平上去人,則餘病未能?!?/div> 雪:①雪?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“大雨雪,深二尺五寸?!雹谙卵?。《晉書·五行志》:“飛騎大將軍車嬴王騰自並州遷鎮(zhèn)鄴,行次真定時,久大雪?!雹劭谩6鸥Α墩砂藴霞{涼》詩:“佳人雪藕絲。”④洗除;洗刷。李白《獨漉篇》:“國恥未雪,何由成名?”⑤白色。李白《將進(jìn)酒》:“君不見高堂明鏡悲白發(fā),朝如青絲暮如雪?!?/div> 魂:①舊時指能離開形體而存在的人的精神。《楚辭·大招》:“魂乎歸來,無東無西,無南無北隻!”(隻:語氣詞。表示感嘆。)《左傳·昭公七年》:“人生始化曰魂,既生魄,陽曰魂?!雹诜褐甘挛锏木?。溫庭筠《華清宮和杜舍人》:“杜鵑魂厭蜀,蝴蝶夢悲莊?!?杜鵑:傳說蜀帝杜宇所化。蝴蝶夢:《莊子·齊物論》說莊子夢為蝴蝶。)蘇軾《再用松風(fēng)亭下韻》:“羅浮山下梅花村,玉雪為骨冰為魂?!雹壑溉说木瘢灰饽?。白居易《夢裴相公》:“五年生死隔,一夕魂夢通。”(裴相公:指裴度,曾多次為相。)《呂氏春秋·禁塞》:“自今單唇幹肺,費神傷魂?!?單唇:唇力彈盡。幹肺:肺氣枯竭。)易:①改變;更改?!秴问洗呵铩げ旖瘛?“世易時移,變法宜矣?!雹诮粨Q;交易?!妒酚洝ちH藺相如列傳》:“秦昭王聞之,使人遺(wèi)趙王書,願以十五城請易璧?!?遺:送給。)③容易。與“難”相對?!睹献印す珜O醜上》:“饑者易為食,渴者易為飲?!雹芎喴?。《禮記·檀弓下》:“諸侯之來辱敝邑者,易則易,於則於?!?於:隆重。)⑤道路平坦。《淮南子·兵略》:“易則用車,險則用騎。”⑥輕視。柳宗元《童區(qū)(ōu)寄傳》:“(寄)為兒恒狀,賊易之?!?恒:常。)⑦和悅?!对娊?jīng)·小雅·何人斯》:“我心易也?!雹嗾翁锂€?!盾髯印じ粐?“田肥以易則出實百倍?!?以:而;而且。)⑨《周易》的簡稱。《論語·述而》:“加我數(shù)年,五十以學(xué)《周易》,可以無大過矣?!雹馔ā佰?。疆界。《荀子·富國》:“至於疆易而端已見矣。”盡:(一)①完畢;沒有瞭。蘇軾《赤壁賦》:“肴核既盡,杯盤狼藉?!薄蹲髠鳌は骞四辍?“糧食將盡?!雹诮K結(jié);結(jié)束。曹丕《典論·論文》:“年壽有時而盡?!崩钕逃谩肚才d》:“雨盡晚雲(yún)輕?!庇纸K極;達(dá)到極點?!抖Y記·郊特牲》:“仁之至,義之盡也。”成語有“仁至義盡”。李白《遊太山六首》之三:“憑崖覽八極,目盡長空閑?!?八極:極邊遠(yuǎn)之地??臻e:空曠。)③竭盡;竭力完成。《宋史·嶽飛傳》:“飛裂裳以背示(何)鑄,有盡忠報國四大字?!雹苋?;所有的。潘嶽《笙賦》:“樂聲發(fā)而盡室歡。”⑤副詞。皆;都。《孟子·盡心下》:“盡信書,則不如無書?!薄妒酚洝に抉R相如列傳》:“一坐盡傾?!?滿坐的人都很傾慕。) (二)jǐn 盡量。《禮記·曲禮上》:“虛坐盡後,食坐盡前?!?空坐著盡量往後,飲食就坐盡量往前,以免油污弄臟座席。)雪:①雪。《史記·秦始皇本紀(jì)》:“大雨雪,深二尺五寸。”②下雪?!稌x書·五行志》:“飛騎大將軍車嬴王騰自並州遷鎮(zhèn)鄴,行次真定時,久大雪。”③揩拭。杜甫《丈八溝納涼》詩:“佳人雪藕絲?!雹芟闯?;洗刷。李白《獨漉篇》:“國恥未雪,何由成名?”⑤白色。李白《將進(jìn)酒》:“君不見高堂明鏡悲白發(fā),朝如青絲暮如雪?!?/div> 難:(一)nán 困難;艱難。與“易”相對。《老子》第二章:“故有無相生,難易相成?!崩畎住妒竦离y》:“蜀道之難,難於上青天。” (二)nàn ①災(zāi)難;禍患?!秾O子·謀攻》:“三軍既惑且疑,則諸侯之難至矣?!薄俄n非子·五蠹》:“堅甲厲兵以備難?!?厲兵:磨快兵器。)特指兵難,反抗或叛亂。賈誼《過秦論》:“一夫作難而七廟隳?!?七廟:天子的宗廟。隳 :毀壞。)蘇軾《晁錯論》:“惟仁人君子豪傑之士,能出身為天下犯大難,以求成大功。”②怨仇?!稇?zhàn)國策·秦策一》:“以與周武為難?!?周武:周武王。)《史記·張儀列傳》:“楚嘗與秦構(gòu)難,戰(zhàn)於漢中?!雹圬?zé)備;責(zé)難?!睹献印るx婁下》:“於禽獸又何難焉?”又詰問;反駁?!墩摵狻柨住?“造難孔子,何傷於義?”王安石《答司馬諫議書》:“辟邪說,難壬人?!?壬人:佞人,巧言諂媚的小人。)又辯駁的觀點,論點?!稘h書·高帝紀(jì)》:“(漢王)以問張良,良發(fā)八難?!?(三)nuó ①茂盛的樣子?!对娊?jīng)·小雅·隰?!?“隰桑有阿,其葉有難。”(阿:通“婀”,柔美的樣子。)②驅(qū)逐疫鬼。後來寫作“儺”?!吨芏Y·夏官·方相氏》:“帥百隸而時難,以索室驅(qū)疫?!?/div> 消:①減少;減損。蔡邕《陳太丘碑》:“元方在喪毀瘁,消形嘔血。”②消散。《紅樓夢》第二十七回:“花謝花飛飛滿天,紅消香斷有誰憐?”③融化。許渾《春日思舊遊寄南徐從事劉三復(fù)》:“湘潭雲(yún)盡暮山出,巴蜀雪消春水來?!雹艹?;消滅。王充《論衡· 治期》:“夫世亂民逆,國之危殆災(zāi)害系於上天,賢君之德不能消卻?!雹菹?;度過。方幹《冬夜泊僧舍》:“無酒能消夜,隨僧早閉門?!雹尴?;享用。白居易《哭從弟》:“一片綠衫消不得,腰金拖紫是何人?”⑦經(jīng)得起。辛棄疾《摸魚兒·置酒小山亭》:“更能消幾番風(fēng)雨,匆匆春又歸去。”⑧需要?!度辶滞馐贰返谌兀骸斑@自然,何消吩咐?!雹嵬ā颁N”。熔化。白居易《答友問》:“置鐵在洪爐,鐵消易如雪?!盵消化]人和動物對食物的溶解吸收。羅大經(jīng)《鶴林玉露》卷一:“檳榔之功有四……四曰飽能使之饑,蓋食後食之,則飲食消化,不至停積?!盵消息]1. 消長;增減?!吨芤住へS》:“日中則昃(zè),月盈則食,天地盈虛,與時消息。”(昃:日偏西。食:通“蝕”,虧損。)2.音信;信息。周準(zhǔn)《明妃曲》:“中原消息斷,胡地風(fēng)沙寒?!盵消渴]指糖尿病、尿崩癥等?!妒酚洝に抉R相如列傳》:“相如口吃而善著書,常有消渴疾?!?/div> “不似嚴(yán)陽山上雪,魂易盡,雪難消?!痹娋涑鎏帲骸督亲印?;是宋朝詩人石孝友的作品。 青青楊柳水邊橋。水迢迢。柳搖搖。緩引離觴,頻駐木蘭橈。我是行人君是客,俱有恨,總無聊。冰澌波暖數(shù)瓊瑤。舞情飆。拂春潮。一片別魂,銷盡遣誰招。不似嚴(yán)陽山上雪,魂易盡,雪難消。
| 【注釋】: 不:(一)①不?!逗鬂h書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子?!薄对娊?jīng)·魏風(fēng)·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮?!?特:三歲的獸。)②非;不是?!盾髯印ぞ馈?“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功?!雹芪础!睹献印ち夯萃跎稀?“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義?!兑葜軙せ书T》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱?!抖Y記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿?!?(二)fū花萼。后作“柎”?!对娊?jīng)·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)?!?常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)似:①像;類似?!肚f子·山木》:“材與不材之間,似之而非也?!惫旁姟峨防崭琛?“天似穹廬,籠蓋四野?!雹谒坪酰缓孟??!蹲髠鳌は骞荒辍?“天似啟之?!标淌狻朵较场?“似曾相識燕歸來?!雹劢o與。韓愈《誰氏子》:“寫吾此詩持送似?!辟Z島《劍客》:“今日把似君,誰為不平事?!雹芙樵~。引進(jìn)比較對象。劉克莊《風(fēng)入松》:“逆旅主人相問,今回老似前回?”⑤通“嗣”。繼承;延續(xù)?!对娊?jīng)·大雅·江漢》:“無曰予小子,召公是似?!?/div> 嚴(yán):①急;緊急?!睹献印す珜O丑下》:“事嚴(yán),虞不敢請?!?虞:人名。)②嚴(yán)密;嚴(yán)謹(jǐn)。韓愈《進(jìn)學(xué)解》:“《春秋》謹(jǐn)嚴(yán),左氏浮夸?!雹蹏?yán)厲;嚴(yán)格。蒲松齡《促織》:“宰嚴(yán)限追比?!雹車?yán)肅;威嚴(yán)?!对娊?jīng)·小雅·六月》:“有嚴(yán)有翼?!?翼:恭敬。)⑤猛烈;厲害。《孔雀東南飛》:“嚴(yán)霜結(jié)庭蘭?!雹拮鹁?;尊重?!妒酚洝ちH藺相如列傳》:“嚴(yán)大國之威以修敬也?!雹咔f重?!稘h書·金日磾傳》:“日(mì)磾(dī)長八尺二寸,容貌甚嚴(yán)。”⑧整飾。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“雞鳴外欲曙,新婦起嚴(yán)妝?!?/div> 陽:①山的南面或水的北面?!渡袝び碡暋?“岷山之陽,至于衡山?!薄对娊?jīng)·秦風(fēng)·渭陽》:“我送舅氏,曰至渭陽?!?曰:句首助詞。無義。)地名第二個字為“陽”的,一般都來自這個意義。②太陽;陽光?!对娊?jīng)·小雅 ·湛露》:“匪陽不晞。”(匪:非。晞:曬干。)《孟子 · 滕文公上》:“秋陽以暴(pù)之。”(暴:曬。)③溫暖?!豆茏?·地數(shù)》:“陽春農(nóng)事方作?!雹荃r明;明亮?!对娊?jīng)·豳風(fēng)·七月》:“我朱孔陽?!?朱:紅色??祝荷?。)⑤表面上;假裝。《韓非子·說難》:“則陽收其身,而實疏之?!雹薰糯軐W(xué)概念。與“陰”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個方面?!冻o·九章·涉江》:“陰陽易位,時不當(dāng)兮。”(時不當(dāng):生不逢時。)⑦通“佯”。假裝?!稘h書·田儋傳》:“儋陽為縛其奴?!雹喙乓孛?。春秋燕地。在今河北省唐縣東。上:(一)①位置在高處的。與“下”相對?!睹献印ち夯萃跎稀?“王坐于堂上,有牽牛而過堂下者?!雹诘燃壐呋蛸|(zhì)量好的?!短旃ら_物·飴餳》:“色以白者為上?!雹鄞涡蚧驎r間在前的?!赌印て呋肌?“故雖上世之圣王,豈能使五谷常收,而旱水不至哉?”古樂府《日出東南隅行》:“東方千余騎,夫婿居上頭?!雹茉谏衔坏木??!睹献印ち夯萃跎稀?“入以事其父兄,出以事其長上?!雹萦傻吞幫咛帯!肚f子·逍遙游》:“摶(tuán)扶搖而上者九萬里?!雹奕ィ煌?。黃宗羲《柳敬亭傳》:“始復(fù)上街頭理其故業(yè)?!雹呦蚯??!稇?zhàn)國策·秦策二》:“三鼓之而卒不上?!?卒:終。)⑧進(jìn)呈;進(jìn)獻(xiàn);送上?!稘h書·東方朔傳》:“四方士多上書言得失?!雹岢鰣觥M鯇嵏Α段鲙洝返谝槐拘ㄗ樱骸罢┌琥L鶯上?!雹饧?;添加?!墩撜Z·顏淵》:“草上之風(fēng)必偃?!?11)涂染?!短旃ら_物·造竹紙》:“先以白礬水染過,后上紅花汁云?!?12)通“尚”。崇尚?!秴问洗呵铩らL見》:“尊賢上功?!?(二)shǎng 上聲,漢語四聲之一。鐘嶸《詩品序》:“至平上去人,則余病未能。”雪:①雪?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“大雨雪,深二尺五寸。”②下雪?!稌x書·五行志》:“飛騎大將軍車嬴王騰自并州遷鎮(zhèn)鄴,行次真定時,久大雪。”③揩拭。杜甫《丈八溝納涼》詩:“佳人雪藕絲?!雹芟闯?;洗刷。李白《獨漉篇》:“國恥未雪,何由成名?”⑤白色。李白《將進(jìn)酒》:“君不見高堂明鏡悲白發(fā),朝如青絲暮如雪?!?/div> 魂:①舊時指能離開形體而存在的人的精神?!冻o·大招》:“魂乎歸來,無東無西,無南無北只!”(只:語氣詞。表示感嘆。)《左傳·昭公七年》:“人生始化曰魂,既生魄,陽曰魂?!雹诜褐甘挛锏木瘛赝ン蕖度A清宮和杜舍人》:“杜鵑魂厭蜀,蝴蝶夢悲莊?!?杜鵑:傳說蜀帝杜宇所化。蝴蝶夢:《莊子·齊物論》說莊子夢為蝴蝶。)蘇軾《再用松風(fēng)亭下韻》:“羅浮山下梅花村,玉雪為骨冰為魂?!雹壑溉说木瘢灰饽?。白居易《夢裴相公》:“五年生死隔,一夕魂夢通?!?裴相公:指裴度,曾多次為相。)《呂氏春秋·禁塞》:“自今單唇干肺,費神傷魂?!?單唇:唇力彈盡。干肺:肺氣枯竭。)易:①改變;更改?!秴问洗呵铩げ旖瘛?“世易時移,變法宜矣?!雹诮粨Q;交易。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦昭王聞之,使人遺(wèi)趙王書,愿以十五城請易璧?!?遺:送給。)③容易。與“難”相對?!睹献印す珜O丑上》:“饑者易為食,渴者易為飲?!雹芎喴??!抖Y記·檀弓下》:“諸侯之來辱敝邑者,易則易,于則于?!?于:隆重。)⑤道路平坦?!痘茨献印け浴?“易則用車,險則用騎?!雹掭p視。柳宗元《童區(qū)(ōu)寄傳》:“(寄)為兒恒狀,賊易之?!?恒:常。)⑦和悅?!对娊?jīng)·小雅·何人斯》:“我心易也?!雹嗾翁锂€?!盾髯印じ粐?“田肥以易則出實百倍?!?以:而;而且。)⑨《周易》的簡稱。《論語·述而》:“加我數(shù)年,五十以學(xué)《周易》,可以無大過矣。”⑩通“埸”。疆界?!盾髯印じ粐?“至于疆易而端已見矣?!?/div> 盡:(一)①完畢;沒有了。蘇軾《赤壁賦》:“肴核既盡,杯盤狼藉?!薄蹲髠鳌は骞四辍?“糧食將盡。”②終結(jié);結(jié)束。曹丕《典論·論文》:“年壽有時而盡?!崩钕逃谩肚才d》:“雨盡晚云輕?!庇纸K極;達(dá)到極點?!抖Y記·郊特牲》:“仁之至,義之盡也。”成語有“仁至義盡”。李白《游太山六首》之三:“憑崖覽八極,目盡長空閑?!?八極:極邊遠(yuǎn)之地??臻e:空曠。)③竭盡;竭力完成?!端问贰ぴ里w傳》:“飛裂裳以背示(何)鑄,有盡忠報國四大字?!雹苋?;所有的。潘岳《笙賦》:“樂聲發(fā)而盡室歡。”⑤副詞。皆;都?!睹献印けM心下》:“盡信書,則不如無書?!薄妒酚洝に抉R相如列傳》:“一坐盡傾?!?滿坐的人都很傾慕。) (二)jǐn 盡量?!抖Y記·曲禮上》:“虛坐盡后,食坐盡前?!?空坐著盡量往后,飲食就坐盡量往前,以免油污弄臟座席。)雪:①雪。《史記·秦始皇本紀(jì)》:“大雨雪,深二尺五寸?!雹谙卵?。《晉書·五行志》:“飛騎大將軍車嬴王騰自并州遷鎮(zhèn)鄴,行次真定時,久大雪?!雹劭?。杜甫《丈八溝納涼》詩:“佳人雪藕絲?!雹芟闯?;洗刷。李白《獨漉篇》:“國恥未雪,何由成名?”⑤白色。李白《將進(jìn)酒》:“君不見高堂明鏡悲白發(fā),朝如青絲暮如雪?!?/div> 難:(一)nán 困難;艱難。與“易”相對。《老子》第二章:“故有無相生,難易相成?!崩畎住妒竦离y》:“蜀道之難,難于上青天?!?(二)nàn ①災(zāi)難;禍患。《孫子·謀攻》:“三軍既惑且疑,則諸侯之難至矣?!薄俄n非子·五蠹》:“堅甲厲兵以備難?!?厲兵:磨快兵器。)特指兵難,反抗或叛亂。賈誼《過秦論》:“一夫作難而七廟隳?!?七廟:天子的宗廟。隳 :毀壞。)蘇軾《晁錯論》:“惟仁人君子豪杰之士,能出身為天下犯大難,以求成大功?!雹谠钩??!稇?zhàn)國策·秦策一》:“以與周武為難?!?周武:周武王。)《史記·張儀列傳》:“楚嘗與秦構(gòu)難,戰(zhàn)于漢中?!雹圬?zé)備;責(zé)難?!睹献印るx婁下》:“于禽獸又何難焉?”又詰問;反駁?!墩摵狻柨住?“造難孔子,何傷于義?”王安石《答司馬諫議書》:“辟邪說,難壬人。”(壬人:佞人,巧言諂媚的小人。)又辯駁的觀點,論點。《漢書·高帝紀(jì)》:“(漢王)以問張良,良發(fā)八難?!?(三)nuó ①茂盛的樣子?!对娊?jīng)·小雅·隰?!?“隰桑有阿,其葉有難?!?阿:通“婀”,柔美的樣子。)②驅(qū)逐疫鬼。后來寫作“儺”。《周禮·夏官·方相氏》:“帥百隸而時難,以索室驅(qū)疫?!?/div> 消:①減少;減損。蔡邕《陳太丘碑》:“元方在喪毀瘁,消形嘔血?!雹谙ⅰ!都t樓夢》第二十七回:“花謝花飛飛滿天,紅消香斷有誰憐?”③融化。許渾《春日思舊游寄南徐從事劉三復(fù)》:“湘潭云盡暮山出,巴蜀雪消春水來?!雹艹?;消滅。王充《論衡· 治期》:“夫世亂民逆,國之危殆災(zāi)害系于上天,賢君之德不能消卻?!雹菹?;度過。方干《冬夜泊僧舍》:“無酒能消夜,隨僧早閉門?!雹尴埽幌碛?。白居易《哭從弟》:“一片綠衫消不得,腰金拖紫是何人?”⑦經(jīng)得起。辛棄疾《摸魚兒·置酒小山亭》:“更能消幾番風(fēng)雨,匆匆春又歸去?!雹嘈枰!度辶滞馐贰返谌兀骸斑@自然,何消吩咐?!雹嵬ā颁N”。熔化。白居易《答友問》:“置鐵在洪爐,鐵消易如雪。”[消化]人和動物對食物的溶解吸收。羅大經(jīng)《鶴林玉露》卷一:“檳榔之功有四……四曰飽能使之饑,蓋食后食之,則飲食消化,不至停積?!盵消息]1. 消長;增減?!吨芤住へS》:“日中則昃(zè),月盈則食,天地盈虛,與時消息。”(昃:日偏西。食:通“蝕”,虧損。)2.音信;信息。周準(zhǔn)《明妃曲》:“中原消息斷,胡地風(fēng)沙寒。”[消渴]指糖尿病、尿崩癥等?!妒酚洝に抉R相如列傳》:“相如口吃而善著書,常有消渴疾?!?/div> “bu shi yan yang shan shang xue ,hun yi jin ,xue nan xiao ?!眘hi gou chu chu :《jiang cheng zi 》;shi song chao shi ren dan xiao you de zuo pin 。 qing qing yang liu shui bian qiao 。shui tiao tiao 。liu yao yao 。huan yin li shang ,pin zhu mu lan rao 。wo shi hang ren jun shi ke ,ju you hen ,zong mo liao 。bing si bo nuan shu qiong yao 。wu qing biao 。bi chun chao 。yi pian bie hun ,xiao jin qian shei qiao 。bu shi yan yang shan shang xue ,hun yi jin ,xue nan xiao 。
| 【zhu shi 】: bu :(yi )①bu ?!秇ou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi ?!秞un zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you ?!秡uo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong ?!雹躻ei ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi ?!秠i zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen ?!秎i ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu ?!?(er )fūhua e 。hou zuo “fu ”?!秙hi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)?!?chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)shi :①xiang ;lei shi ?!秡huang zi ·shan mu 》:“cai yu bu cai zhi jian ,shi zhi er fei ye 。”gu shi 《chi le ge 》:“tian shi qiong lu ,long gai si ye ?!雹趕hi hu ;hao xiang ?!秡uo chuan ·xiang gong san shi yi nian 》:“tian shi qi zhi ?!眣an shu 《huan xi sha 》:“shi ceng xiang shi yan gui lai ?!雹踘ei yu 。han yu 《shei shi zi 》:“xie wu ci shi chi song shi ?!眊u dao 《jian ke 》:“jin ri ba shi jun ,shei wei bu ping shi ?!雹躩ie ci 。yin jin bi jiao dui xiang 。liu ke zhuang 《feng ru song 》:“ni lv zhu ren xiang wen ,jin hui lao shi qian hui ?”⑤tong “si ”。ji cheng ;yan xu ?!秙hi jing ·da ya ·jiang han 》:“mo yue yu xiao zi ,shao gong shi shi ?!?/div> yan :①ji ;jin ji ?!秏eng zi ·gong sun chou xia 》:“shi yan ,yu bu gan qing ?!?yu :ren ming 。)②yan mi ;yan jin 。han yu 《jin xue jie 》:“《chun qiu 》jin yan ,zuo shi fu kua 。”③yan li ;yan ge 。pu song ling 《cu zhi 》:“zai yan xian zhui bi ?!雹躽an su ;wei yan ?!秙hi jing ·xiao ya ·liu yue 》:“you yan you yi ?!?yi :gong jing 。)⑤meng lie ;li hai ?!秌ong qiao dong na fei 》:“yan shuang jie ting lan ?!雹込un jing ;zun chong ?!秙hi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“yan da guo zhi wei yi xiu jing ye ?!雹遺huang chong ?!秇an shu ·jin ri di chuan 》:“ri (mì)di (dī)chang ba che er cun ,rong mao shen yan ?!雹鄗heng shi 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“ji ming wai yu shu ,xin fu qi yan zhuang ?!?/div> yang :①shan de na mian huo shui de bei mian ?!秙hang shu ·yu gong 》:“min shan zhi yang ,zhi yu heng shan ?!薄秙hi jing ·qin feng ·wei yang 》:“wo song jiu shi ,yue zhi wei yang ?!?yue :gou shou zhu ci 。mo yi 。)de ming di er ge zi wei “yang ”de ,yi ban dou lai zi zhe ge yi yi 。②tai yang ;yang guang 。《shi jing ·xiao ya ·zhan lou 》:“fei yang bu 晞。”(fei :fei 。晞:shai gan 。)《meng zi · teng wen gong shang 》:“qiu yang yi bao (pù)zhi 。”(bao :shai 。)③wen nuan ?!秅uan zi ·de shu 》:“yang chun nong shi fang zuo ?!雹躼ian ming ;ming liang 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“wo zhu kong yang ?!?zhu :gong se 。kong :shen 。)⑤biao mian shang ;jia zhuang ?!秇an fei zi ·shui nan 》:“ze yang shou ji shen ,er shi shu zhi ?!雹辡u dai zhe xue gai nian 。yu “yin ”xiang dui 。yong yi gai gua zhu shi wu liang da dui li mian de yi ge fang mian ?!禼hu ci ·jiu zhang ·she jiang 》:“yin yang yi wei ,shi bu dang xi ?!?shi bu dang :sheng bu feng shi 。)⑦tong “yang ”。jia zhuang ?!秇an shu ·tian dan chuan 》:“dan yang wei fu ji nu ?!雹鄃u yi ming 。chun qiu yan de 。zai jin he bei sheng tang xian dong 。shang :(yi )①wei zhi zai gao chu de 。yu “xia ”xiang dui ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“wang zuo yu tang shang ,you qian niu er guo tang xia zhe ?!雹赿eng ji gao huo zhi liang hao de ?!秚ian gong kai wu ·yi tang 》:“se yi bai zhe wei shang 。”③ci xu huo shi jian zai qian de ?!秏o zi ·qi huan 》:“gu sui shang shi zhi sheng wang ,qi neng shi wu gu chang shou ,er han shui bu zhi zai ?”gu le fu 《ri chu dong na yu hang 》:“dong fang qian yu ji ,fu xu ju shang tou ?!雹躾ai shang wei de jun zhu ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“ru yi shi ji fu xiong ,chu yi shi ji chang shang ?!雹輞ou di chu wang gao chu ?!秡huang zi ·xiao yao you 》:“tuan (tuán)fu yao er shang zhe jiu mo li ?!雹辯u ;wang 。huang zong xi 《liu jing ting chuan 》:“shi fu shang jie tou li ji gu ye ?!雹選iang qian ?!秡han guo ce ·qin ce er 》:“san gu zhi er cu bu shang 。”(cu :zhong 。)⑧jin cheng ;jin suo ;song shang ?!秇an shu ·dong fang shuo chuan 》:“si fang shi duo shang shu yan de shi ?!雹醕hu chang 。wang shi fu 《xi xiang ji 》di yi ben xie zi :“zheng dan ban ying ying shang 。”⑩jia ;tian jia 。《lun yu ·yan yuan 》:“cao shang zhi feng bi yan 。”(11)tu ran ?!秚ian gong kai wu ·zao zhu zhi 》:“xian yi bai fan shui ran guo ,hou shang gong hua zhi yun ?!?12)tong “shang ”。chong shang ?!秎v shi chun qiu ·chang jian 》:“zun xian shang gong ?!?(er )shǎng shang sheng ,han yu si sheng zhi yi 。zhong rong 《shi pin xu 》:“zhi ping shang qu ren ,ze yu bing wei neng 。”xue :①xue 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“da yu xue ,shen er che wu cun 。”②xia xue 。《jin shu ·wu hang zhi 》:“fei ji da jiang jun che ying wang teng zi bing zhou qian zhen ye ,hang ci zhen ding shi ,jiu da xue ?!雹踜ai shi 。du fu 《zhang ba gou na liang 》shi :“jia ren xue ou si ?!雹躼i chu ;xi shua 。li bai 《du lu pian 》:“guo chi wei xue ,he you cheng ming ?”⑤bai se 。li bai 《jiang jin jiu 》:“jun bu jian gao tang ming jing bei bai fa ,chao ru qing si mu ru xue ?!?/div> hun :①jiu shi zhi neng li kai xing ti er cun zai de ren de jing shen ?!禼hu ci ·da qiao 》:“hun hu gui lai ,mo dong mo xi ,mo na mo bei zhi !”(zhi :yu qi ci 。biao shi gan tan 。)《zuo chuan ·zhao gong qi nian 》:“ren sheng shi hua yue hun ,ji sheng bo ,yang yue hun 。”②fan zhi shi wu de jing shen 。wen ting jun 《hua qing gong he du she ren 》:“du juan hun ya shu ,hu die meng bei zhuang 。”(du juan :chuan shui shu di du yu suo hua 。hu die meng :《zhuang zi ·ji wu lun 》shui zhuang zi meng wei hu die 。)su shi 《zai yong song feng ting xia yun 》:“l(fā)uo fu shan xia mei hua cun ,yu xue wei gu bing wei hun ?!雹踷hi ren de jing shen ;yi nian 。bai ju yi 《meng pei xiang gong 》:“wu nian sheng si ge ,yi xi hun meng tong ?!?pei xiang gong :zhi pei du ,ceng duo ci wei xiang 。)《lv shi chun qiu ·jin sai 》:“zi jin chan chun gan fei ,fei shen shang hun 。”(chan chun :chun li dan jin 。gan fei :fei qi ku jie 。)yi :①gai bian ;geng gai ?!秎v shi chun qiu ·cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi 。”②jiao huan ;jiao yi ?!秙hi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin zhao wang wen zhi ,shi ren wei (wèi)zhao wang shu ,yuan yi shi wu cheng qing yi bi ?!?wei :song gei 。)③rong yi 。yu “nan ”xiang dui ?!秏eng zi ·gong sun chou shang 》:“ji zhe yi wei shi ,ke zhe yi wei yin ?!雹躩ian yi ?!秎i ji ·tan gong xia 》:“zhu hou zhi lai ru bi yi zhe ,yi ze yi ,yu ze yu ?!?yu :long chong 。)⑤dao lu ping tan ?!秇uai na zi ·bing lve 》:“yi ze yong che ,xian ze yong ji ?!雹辯ing shi 。liu zong yuan 《tong ou (ōu)ji chuan 》:“(ji )wei er heng zhuang ,zei yi zhi 。”(heng :chang 。)⑦h(yuǎn)e yue ?!秙hi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“wo xin yi ye 。”⑧zheng zhi tian mu 。《xun zi ·fu guo 》:“tian fei yi yi ze chu shi bai bei ?!?yi :er ;er ju 。)⑨《zhou yi 》de jian chen ?!秎un yu ·shu er 》:“jia wo shu nian ,wu shi yi xue 《zhou yi 》,ke yi mo da guo yi ?!雹鈚ong “yi ”。jiang jie ?!秞un zi ·fu guo 》:“zhi yu jiang yi er duan yi jian yi 。”jin :(yi )①wan bi ;mei you le 。su shi 《chi bi fu 》:“yao he ji jin ,bei pan lang ji ?!薄秡uo chuan ·xiang gong ba nian 》:“l(fā)iang shi jiang jin ?!雹趜hong jie ;jie shu 。cao pi 《dian lun ·lun wen 》:“nian shou you shi er jin ?!眑i xian yong 《qian xing 》:“yu jin wan yun qing ?!眣ou zhong ji ;da dao ji dian ?!秎i ji ·jiao te sheng 》:“ren zhi zhi ,yi zhi jin ye ?!眂heng yu you “ren zhi yi jin ”。li bai 《you tai shan liu shou 》zhi san :“ping ya lan ba ji ,mu jin chang kong xian ?!?ba ji :ji bian yuan zhi de 。kong xian :kong kuang 。)③jie jin ;jie li wan cheng 。《song shi ·yue fei chuan 》:“fei lie chang yi bei shi (he )zhu ,you jin zhong bao guo si da zi ?!雹躴uan ;suo you de 。pan yue 《sheng fu 》:“l(fā)e sheng fa er jin shi huan ?!雹輋u ci 。jie ;dou ?!秏eng zi ·jin xin xia 》:“jin xin shu ,ze bu ru mo shu ?!薄秙hi ji ·si ma xiang ru lie chuan 》:“yi zuo jin qing ?!?man zuo de ren dou hen qing mu 。) (er )jǐn jin liang ?!秎i ji ·qu li shang 》:“xu zuo jin hou ,shi zuo jin qian ?!?kong zuo zhao jin liang wang hou ,yin shi jiu zuo jin liang wang qian ,yi mian you wu long zang zuo xi 。)xue :①xue ?!秙hi ji ·qin shi huang ben ji 》:“da yu xue ,shen er che wu cun ?!雹趚ia xue ?!秊in shu ·wu hang zhi 》:“fei ji da jiang jun che ying wang teng zi bing zhou qian zhen ye ,hang ci zhen ding shi ,jiu da xue 。”③kai shi 。du fu 《zhang ba gou na liang 》shi :“jia ren xue ou si 。”④xi chu ;xi shua 。li bai 《du lu pian 》:“guo chi wei xue ,he you cheng ming ?”⑤bai se 。li bai 《jiang jin jiu 》:“jun bu jian gao tang ming jing bei bai fa ,chao ru qing si mu ru xue ?!?/div> nan :(yi )nán kun nan ;jian nan 。yu “yi ”xiang dui ?!秎ao zi 》di er zhang :“gu you mo xiang sheng ,nan yi xiang cheng ?!眑i bai 《shu dao nan 》:“shu dao zhi nan ,nan yu shang qing tian ?!?(er )nàn ①zai nan ;huo huan ?!秙un zi ·mou gong 》:“san jun ji huo ju yi ,ze zhu hou zhi nan zhi yi ?!薄秇an fei zi ·wu du 》:“jian jia li bing yi bei nan 。”(li bing :mo kuai bing qi 。)te zhi bing nan ,fan kang huo pan luan 。gu yi 《guo qin lun 》:“yi fu zuo nan er qi miao hui ?!?qi miao :tian zi de zong miao 。hui :hui huai 。)su shi 《chao cuo lun 》:“wei ren ren jun zi hao jie zhi shi ,neng chu shen wei tian xia fan da nan ,yi qiu cheng da gong ?!雹趛uan chou ?!秡han guo ce ·qin ce yi 》:“yi yu zhou wu wei nan 。”(zhou wu :zhou wu wang 。)《shi ji ·zhang yi lie chuan 》:“chu chang yu qin gou nan ,zhan yu han zhong ?!雹踷e bei ;ze nan ?!秏eng zi ·li lou xia 》:“yu qin shou you he nan yan ?”you jie wen ;fan bo ?!秎un heng ·wen kong 》:“zao nan kong zi ,he shang yu yi ?”wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“bi xie shui ,nan ren ren ?!?ren ren :ning ren ,qiao yan chan mei de xiao ren 。)you bian bo de guan dian ,lun dian ?!秇an shu ·gao di ji 》:“(han wang )yi wen zhang liang ,liang fa ba nan ?!?(san )nuó ①mao cheng de yang zi 。《shi jing ·xiao ya ·xi sang 》:“xi sang you a ,ji xie you nan ?!?a :tong “e ”,rou mei de yang zi 。)②qu zhu yi gui 。hou lai xie zuo “nuo ”?!秡hou li ·xia guan ·fang xiang shi 》:“shuai bai li er shi nan ,yi suo shi qu yi ?!?/div> xiao :①jian shao ;jian sun 。cai yong 《chen tai qiu bei 》:“yuan fang zai sang hui cui ,xiao xing ou xie ?!雹趚iao san 。《gong lou meng 》di er shi qi hui :“hua xie hua fei fei man tian ,gong xiao xiang duan you shei lian ?”③rong hua 。hu hun 《chun ri sai jiu you ji na xu cong shi liu san fu 》:“xiang tan yun jin mu shan chu ,ba shu xue xiao chun shui lai ?!雹躢hu qu ;xiao mie 。wang chong 《lun heng · zhi ji 》:“fu shi luan min ni ,guo zhi wei dai zai hai ji yu shang tian ,xian jun zhi de bu neng xiao que ?!雹輝iao mo ;du guo 。fang gan 《dong ye bo seng she 》:“mo jiu neng xiao ye ,sui seng zao bi men ?!雹辺iao shou ;xiang yong 。bai ju yi 《ku cong di 》:“yi pian lu shan xiao bu de ,yao jin tuo zi shi he ren ?”⑦jing de qi 。xin qi ji 《mo yu er ·zhi jiu xiao shan ting 》:“geng neng xiao ji fan feng yu ,cong cong chun you gui qu ?!雹鄕u yao ?!秗u lin wai shi 》di san hui :“zhe zi ran ,he xiao fen fu ?!雹醫(yī)ong “xiao ”。rong hua 。bai ju yi 《da you wen 》:“zhi tie zai hong lu ,tie xiao yi ru xue ?!盵xiao hua ]ren he dong wu dui shi wu de rong jie xi shou 。luo da jing 《he lin yu lou 》juan yi :“bin lang zhi gong you si ……si yue bao neng shi zhi ji ,gai shi hou shi zhi ,ze yin shi xiao hua ,bu zhi ting ji ?!盵xiao xi ]1. xiao chang ;zeng jian ?!秡hou yi ·feng 》:“ri zhong ze ze (zè),yue ying ze shi ,tian de ying xu ,yu shi xiao xi ?!?ze :ri pian xi 。shi :tong “shi ”,kui sun 。)2.yin xin ;xin xi 。zhou zhun 《ming fei qu 》:“zhong yuan xiao xi duan ,hu de feng sha han ?!盵xiao ke ]zhi tang niao bing 、niao beng zheng deng ?!秙hi ji ·si ma xiang ru lie chuan 》:“xiang ru kou chi er shan zhe shu ,chang you xiao ke ji ?!?/div>
|