| 釋義 |
“年未老,世無窮?!痹娋涑鎏帲骸兑怆y忘》;是元朝詩人宋遠(yuǎn)的作品。 分雞犬雲(yún)中。笑種桃道士,虛費春風(fēng)。山城看過雁,春水夢為龍。雲(yún)上下,燕西東。久別各相逢。向夜深,江聲浦樹,燈影漁篷。舊遊新恨重重。便十分談笑,一樣飄蓬。元經(jīng)摧意氣,丹鼎賺英雄。年未老,世無窮。春事苦匆匆。更與誰,題詩藥市,沽酒新豐。
| 【註釋】: 年:①收成;年景?!豆攘簜鳌せ腹辍?“五谷皆熟為有年也。”蘇軾《喜雨亭記》:“雨麥於岐山之陽,其占為有年?!雹谑€月為一年?!肚f子·秋水》:“湯之時,八年七旱?!雹勰昙o(jì);年歲?!妒酚洝でZ生列傳》:“是時賈生年二十餘,最為少?!雹艿弁醯哪晏?。改年叫改元?!度龂尽菚侵鱾鳌?“改年為延康?!?/div> 未:①十二地支之一。《春秋·莊公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之?!雹谑r辰之一,即午後一時至三時。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當(dāng)於“不”?!对娊?jīng)·周頌·小毖》:“未堪傢多難。”b.相當(dāng)於“沒有”、“不曾”?!对娊?jīng) · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲?!?. 用在句尾,表示疑問。相當(dāng)於“否”。《後漢書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”老:①年歲大?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·擊鼓》:“與子偕老?!?偕:一同。)《老子》第十八章:“民至老死不相往來?!雹谒ダ?。辛棄疾《永遇樂·京口北固亭懷古》:“廉頗老矣,尚能飯否?”③老年人?!稇?zhàn)國策·齊策》:“民扶老攜幼,迎君道中?!碧赜渺秾Y深長者的敬稱?!对娊?jīng)·小雅·十月之交》:“不憖遺一老?!?憖yìn:願)④老死;終老。死的諱稱。張溥《五人墓碑記》:“令五人者保其首領(lǐng)以老於戶牖之下?!雹菥蠢希B(yǎng)老?!睹献印ち夯萃跎稀?“老吾老以及人之老?!雹奘炀殻薪?jīng)驗。歐陽修《為君難論》:“其父奢,趙之名將,老用於兵者也?!雹邔浯蠓虻目偡Q?!蹲髠鳌ふ压辍?“天子之老,請帥王賦?!币仓复蠓虻膫沓肌墩撜Z·憲問》:“孟公綽為趙魏老則優(yōu)?!?孟公綽:魯大夫。趙魏:都是晉國的世卿。)⑧告老;年老退休?!蹲髠鳌は骞辍?“祁奚請老?!?祁奚:晉大夫。)⑨年久的;歷時久遠(yuǎn)的。原來的(與“新”相對)。方苞《獄中雜記》:“而獄中為老監(jiān)者四,監(jiān)五室?!雹怅惻f的。歸有光《項脊軒志》:“百年老屋,塵泥滲漉?!?11)前綴。用於稱人、排列次序和某些動植物名。蘇軾《江城子·密州出獵》:“老夫聊發(fā)少年狂?!?/div> 世:①古代稱三十年為一世?!墩撜Z · 子路》:“如有王者,必世而後仁?!?仁:仁政成功。)②世代;父子相繼為一世?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“今三世以前,至於趙之為趙?!雹劾^承。《公羊傳·昭公三十一年》:“大夫之義不得世?!雹芤淮忠淮?;世代相承的?!稘h書·樓護(hù)傳》:“父世醫(yī)也,護(hù)少隨父為醫(yī)長安?!雹輦硎?;世系?!秴问洗呵铩ぶ?“殘其國,絕其世?!雹奕说囊簧?;一輩子。王羲之《蘭亭集序》:“夫人之相與,俯仰一世?!?相與:交往。俯仰:生活。)⑦時代;朝代。陶潛《桃花源記》:“問今是何世,乃不知有漢,無論魏晉。”⑧人世;世界?!盾髯印ぷh兵》:“此世之所以亂也?!雹岙?dāng)時的?!尔}鐵論·論儒》:“孟軻守舊術(shù),不知世務(wù)?!?/div> 無:①沒有。跟“有”相對。陸遊《遊山西村》:“山重水復(fù)疑無路?!雹诟痹~。表示否定,相當(dāng)於“不”。《商君書·農(nóng)戰(zhàn)》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當(dāng)於“無論”、“不論”。《詩經(jīng)·魯頌·灃水》:“不小不大,從公於邁?!雹芡ā拔恪?。不要?!豆旁娫础ん眢笠?“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當(dāng)奈公何!”⑤非;不是?!豆茏印ば蝿荨?“則國非其國,而民無其民也?!雹拚Z氣詞。用於疑問句末,表示疑問,相當(dāng)於“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”窮:①窮盡;完結(jié);盡頭?!冻o ·九歌·雲(yún)中君》:“橫四海兮焉窮?!?橫:充滿。)《呂氏春秋·審分》:“意觀乎無窮,譽流乎無止?!雹跇O度;極端?!赌印ぬ熘旧稀?“故天子者,天下之窮貴也,天下之窮富也?!雹蹣O力推究;深究。《禮記 · 樂記》:“窮本知變,樂之情也。”④阻塞不通?!稘h書·趙廣漢傳》:“長安少年數(shù)人會窮裡空舍謀共劫人?!雹葑咄稛o路?!盾髯印ぐЧ?“鳥窮則啄,獸窮則攫?!雹蘩Ф?;不得志。與“達(dá)”相對。李康《運命論》:“是以聖人處窮達(dá)如一也?!雹哓毨?;生活困難?!稇?zhàn)國策 · 齊策四》:“振困窮,補不足?!?/div> “年未老,世無窮?!痹娋涑鎏帲骸兑怆y忘》;是元朝詩人宋遠(yuǎn)的作品。 分雞犬云中。笑種桃道士,虛費春風(fēng)。山城看過雁,春水夢為龍。云上下,燕西東。久別各相逢。向夜深,江聲浦樹,燈影漁篷。舊游新恨重重。便十分談笑,一樣飄蓬。元經(jīng)摧意氣,丹鼎賺英雄。年未老,世無窮。春事苦匆匆。更與誰,題詩藥市,沽酒新豐。
| 【注釋】: 年:①收成;年景?!豆攘簜鳌せ腹辍?“五谷皆熟為有年也。”蘇軾《喜雨亭記》:“雨麥于岐山之陽,其占為有年?!雹谑€月為一年?!肚f子·秋水》:“湯之時,八年七旱?!雹勰昙o(jì);年歲。《史記·屈原賈生列傳》:“是時賈生年二十余,最為少。”④帝王的年號。改年叫改元?!度龂尽菚侵鱾鳌?“改年為延康。”未:①十二地支之一?!洞呵铩でf公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之?!雹谑r辰之一,即午后一時至三時。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當(dāng)于“不”?!对娊?jīng)·周頌·小毖》:“未堪家多難。”b.相當(dāng)于“沒有”、“不曾”?!对娊?jīng) · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲?!?. 用在句尾,表示疑問。相當(dāng)于“否”?!逗鬂h書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”老:①年歲大?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·擊鼓》:“與子偕老?!?偕:一同。)《老子》第十八章:“民至老死不相往來?!雹谒ダ?。辛棄疾《永遇樂·京口北固亭懷古》:“廉頗老矣,尚能飯否?”③老年人?!稇?zhàn)國策·齊策》:“民扶老攜幼,迎君道中?!碧赜糜趯Y深長者的敬稱?!对娊?jīng)·小雅·十月之交》:“不慭遺一老?!?慭yìn:愿)④老死;終老。死的諱稱。張溥《五人墓碑記》:“令五人者保其首領(lǐng)以老于戶牖之下。”⑤敬老,養(yǎng)老。《孟子·梁惠王上》:“老吾老以及人之老。”⑥熟練,有經(jīng)驗。歐陽修《為君難論》:“其父奢,趙之名將,老用于兵者也?!雹邔浯蠓虻目偡Q?!蹲髠鳌ふ压辍?“天子之老,請帥王賦?!币仓复蠓虻募页肌墩撜Z·憲問》:“孟公綽為趙魏老則優(yōu)?!?孟公綽:魯大夫。趙魏:都是晉國的世卿。)⑧告老;年老退休?!蹲髠鳌は骞辍?“祁奚請老?!?祁奚:晉大夫。)⑨年久的;歷時久遠(yuǎn)的。原來的(與“新”相對)。方苞《獄中雜記》:“而獄中為老監(jiān)者四,監(jiān)五室。”⑩陳舊的。歸有光《項脊軒志》:“百年老屋,塵泥滲漉。”(11)前綴。用于稱人、排列次序和某些動植物名。蘇軾《江城子·密州出獵》:“老夫聊發(fā)少年狂?!?/div> 世:①古代稱三十年為一世?!墩撜Z · 子路》:“如有王者,必世而后仁?!?仁:仁政成功。)②世代;父子相繼為一世?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“今三世以前,至于趙之為趙?!雹劾^承?!豆騻鳌ふ压荒辍?“大夫之義不得世?!雹芤淮忠淮?;世代相承的?!稘h書·樓護(hù)傳》:“父世醫(yī)也,護(hù)少隨父為醫(yī)長安。”⑤家世;世系。《呂氏春秋·知化》:“殘其國,絕其世?!雹奕说囊簧?;一輩子。王羲之《蘭亭集序》:“夫人之相與,俯仰一世?!?相與:交往。俯仰:生活。)⑦時代;朝代。陶潛《桃花源記》:“問今是何世,乃不知有漢,無論魏晉。”⑧人世;世界。《荀子·議兵》:“此世之所以亂也?!雹岙?dāng)時的?!尔}鐵論·論儒》:“孟軻守舊術(shù),不知世務(wù)?!?/div> 無:①沒有。跟“有”相對。陸游《游山西村》:“山重水復(fù)疑無路?!雹诟痹~。表示否定,相當(dāng)于“不”?!渡叹龝まr(nóng)戰(zhàn)》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當(dāng)于“無論”、“不論”?!对娊?jīng)·魯頌·灃水》:“不小不大,從公于邁?!雹芡ā拔恪?。不要?!豆旁娫础ん眢笠?“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當(dāng)奈公何!”⑤非;不是。《管子·形勢》:“則國非其國,而民無其民也?!雹拚Z氣詞。用于疑問句末,表示疑問,相當(dāng)于“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”窮:①窮盡;完結(jié);盡頭?!冻o ·九歌·云中君》:“橫四海兮焉窮。”(橫:充滿。)《呂氏春秋·審分》:“意觀乎無窮,譽流乎無止?!雹跇O度;極端。《墨子·天志上》:“故天子者,天下之窮貴也,天下之窮富也?!雹蹣O力推究;深究?!抖Y記 · 樂記》:“窮本知變,樂之情也?!雹茏枞煌?。《漢書·趙廣漢傳》:“長安少年數(shù)人會窮里空舍謀共劫人。”⑤走投無路?!盾髯印ぐЧ?“鳥窮則啄,獸窮則攫?!雹蘩Ф颍徊坏弥?。與“達(dá)”相對。李康《運命論》:“是以圣人處窮達(dá)如一也。”⑦貧困;生活困難?!稇?zhàn)國策 · 齊策四》:“振困窮,補不足?!?/div> “Nian Wei Lao ,Shi Mo Qiong ?!盨hi Gou Chu Chu :《Yi Nan Wang 》;Shi Yuan Chao Shi Ren Song Yuan De Zuo Pin 。 Fen Ji Quan Yun Zhong 。Xiao Chong Tao Dao Shi ,Xu Fei Chun Feng 。Shan Cheng Kan Guo Yan ,Chun Shui Meng Wei Long 。Yun Shang Xia ,Yan Xi Dong 。Jiu Bie Ge Xiang Feng 。Xiang Ye Shen ,Jiang Sheng Pu Shu ,Deng Ying Yu Peng 。Jiu You Xin Hen Chong Chong 。Bian Shi Fen Tan Xiao ,Yi Yang Piao Peng 。Yuan Jing Cui Yi Qi ,Dan Ding Zhuan Ying Xiong 。Nian Wei Lao ,Shi Mo Qiong 。Chun Shi Ku Cong Cong 。Geng Yu Shei ,Ti Shi Yao Shi ,Gu Jiu Xin Feng 。
| 【Zhu Shi 】: Nian :①Shou Cheng ;Nian Jing ?!禛u Liang Chuan ·Huan Gong San Nian 》:“Wu Gu Jie Shou Wei You Nian Ye 。”Su Shi 《Xi Yu Ting Ji 》:“Yu Mai Yu Qi Shan Zhi Yang ,Ji Zhan Wei You Nian ?!雹赟hi Er Ge Yue Wei Yi Nian ?!禯huang Zi ·Qiu Shui 》:“Shang Zhi Shi ,Ba Nian Qi Han ?!雹跱ian Ji ;Nian Sui ?!禨hi Ji ·Qu Yuan Gu Sheng Lie Chuan 》:“Shi Shi Gu Sheng Nian Er Shi Yu ,Zui Wei Shao ?!雹蹹i Wang De Nian Hao 。Gai Nian Jiao Gai Yuan ?!禨an Guo Zhi ·Wu Shu ·Wu Zhu Chuan 》:“Gai Nian Wei Yan Kang ?!?/div> Wei :①Shi Er De Zhi Zhi Yi ?!禖hun Qiu ·Zhuang Gong Er Shi Si Nian 》:“Liu Yue Xin Wei ,Shuo ,Ri You Shi Zhi 。”②Shi Er Shi Chen Zhi Yi ,Ji Wu Hou Yi Shi Zhi San Shi 。③Shi Er Sheng Xiao Shu Yang 。④Fu Ci 。1.Biao Shi Fou Ding 。a.Xiang Dang Yu “Bu ”?!禨hi Jing ·Zhou Song ·Xiao Bi 》:“Wei Kan Jia Duo Nan ?!眀.Xiang Dang Yu “Mei You ”、“Bu Ceng ”?!禨hi Jing · Shao Na ·Cao Chong 》:“Wei Jian Jun Zi ,Wo Xin Shang Bei ?!?. Yong Zai Gou Wei ,Biao Shi Yi Wen 。Xiang Dang Yu “Fou ”?!禜ou Han Shu ·Liu Biao Chuan 》:“Yan Chu Zi Kou Er Ru Wu Er ,Ke Yi Yan Wei ?”Lao :①Nian Sui Da ?!禨hi Jing ·Bei Feng ·Ji Gu 》:“Yu Zi Xie Lao 。”(Xie :Yi Tong 。)《Lao Zi 》Di Shi Ba Zhang :“Min Zhi Lao Si Bu Xiang Wang Lai ?!雹贑ui Lao 。Xin Qi Ji 《Yong Yu Le ·Jing Kou Bei Gu Ting Huai Gu 》:“Lian Po Lao Yi ,Shang Neng Fan Fou ?”③Lao Nian Ren ?!禯han Guo Ce ·Ji Ce 》:“Min Fu Lao Xie You ,Ying Jun Dao Zhong 。”Te Yong Yu Dui Zi Shen Chang Zhe De Jing Chen ?!禨hi Jing ·Xiao Ya ·Shi Yue Zhi Jiao 》:“Bu Yin Wei Yi Lao ?!?Yin yìn:Yuan )④Lao Si ;Zhong Lao 。Si De Hui Chen 。Zhang Pu 《Wu Ren Mu Bei Ji 》:“Ling Wu Ren Zhe Bao Ji Shou Ling Yi Lao Yu Hu You Zhi Xia ?!雹軯ing Lao ,Yang Lao 。《Meng Zi ·Liang Hui Wang Shang 》:“Lao Wu Lao Yi Ji Ren Zhi Lao ?!雹轘hou Lian ,You Jing Yan 。Ou Yang Xiu 《Wei Jun Nan Lun 》:“Ji Fu She ,Zhao Zhi Ming Jiang ,Lao Yong Yu Bing Zhe Ye ?!雹逥ui Gong Qing Da Fu De Zong Chen ?!禯uo Chuan ·Zhao Gong Shi San Nian 》:“Tian Zi Zhi Lao ,Qing Shuai Wang Fu ?!盰e Zhi Da Fu De Jia Chen 《Lun Yu ·Xian Wen 》:“Meng Gong Chao Wei Zhao Wei Lao Ze You ?!?Meng Gong Chao :Lu Da Fu 。Zhao Wei :Dou Shi Jin Guo De Shi Qing 。)⑧Gao Lao ;Nian Lao Tui Xiu ?!禯uo Chuan ·Xiang Gong San Nian 》:“Qi Xi Qing Lao ?!?Qi Xi :Jin Da Fu 。)⑨Nian Jiu De ;Li Shi Jiu Yuan De 。Yuan Lai De (Yu “Xin ”Xiang Dui )。Fang Bao 《Yu Zhong Za Ji 》:“Er Yu Zhong Wei Lao Jian Zhe Si ,Jian Wu Shi 。”⑩Chen Jiu De 。Gui You Guang 《Xiang Ji Xuan Zhi 》:“Bai Nian Lao Wu ,Chen Ni Shen Lu ?!?11)Qian Chuo 。Yong Yu Chen Ren 、Pai Lie Ci Xu He Mou Xie Dong Zhi Wu Ming 。Su Shi 《Jiang Cheng Zi ·Mi Zhou Chu Lie 》:“Lao Fu Liao Fa Shao Nian Kuang ?!?/div> Shi :①Gu Dai Chen San Shi Nian Wei Yi Shi ?!禠un Yu · Zi Lu 》:“Ru You Wang Zhe ,Bi Shi Er Hou Ren ?!?Ren :Ren Zheng Cheng Gong 。)②Shi Dai ;Fu Zi Xiang Ji Wei Yi Shi ?!禯han Guo Ce ·Zhao Ce Si 》:“Jin San Shi Yi Qian ,Zhi Yu Zhao Zhi Wei Zhao ?!雹跩i Cheng 。《Gong Yang Chuan ·Zhao Gong San Shi Yi Nian 》:“Da Fu Zhi Yi Bu De Shi ?!雹躖i Dai You Yi Dai ;Shi Dai Xiang Cheng De ?!禜an Shu ·Lou Hu Chuan 》:“Fu Shi Yi Ye ,Hu Shao Sui Fu Wei Yi Chang An 。”⑤Jia Shi ;Shi Ji ?!禠v Shi Chun Qiu ·Zhi Hua 》:“Can Ji Guo ,Jue Ji Shi ?!雹轗en De Yi Sheng ;Yi Bei Zi 。Wang Xi Zhi 《Lan Ting Ji Xu 》:“Fu Ren Zhi Xiang Yu ,Fu Yang Yi Shi 。”(Xiang Yu :Jiao Wang 。Fu Yang :Sheng Huo 。)⑦Shi Dai ;Chao Dai 。Tao Qian 《Tao Hua Yuan Ji 》:“Wen Jin Shi He Shi ,Nai Bu Zhi You Han ,Mo Lun Wei Jin ?!雹郣en Shi ;Shi Jie ?!禭un Zi ·Yi Bing 》:“Ci Shi Zhi Suo Yi Luan Ye ?!雹酓ang Shi De ?!禮an Tie Lun ·Lun Ru 》:“Meng Ke Shou Jiu Shu ,Bu Zhi Shi Wu ?!?/div> Mo :①Mei You 。Gen “You ”Xiang Dui 。Liu You 《You Shan Xi Cun 》:“Shan Chong Shui Fu Yi Mo Lu ?!雹贔u Ci 。Biao Shi Fou Ding ,Xiang Dang Yu “Bu ”?!禨hang Jun Shu ·Nong Zhan 》:“Min Yi Ci Wei Jiao ,Ze Su Yan De Mo Shao ,Er Bing Yan De Ruo Ye ?”③Lian Ci 。Biao Shi Tiao Jian ,Xiang Dang Yu “Mo Lun ”、“Bu Lun ”?!禨hi Jing ·Lu Song ·Feng Shui 》:“Bu Xiao Bu Da ,Cong Gong Yu Mai ?!雹躎ong “Wu ”。Bu Yao ?!禛u Shi Yuan ·Kong Hou Yin 》:“Gong Mo Du He ,Gong Jing Du He 。Duo He Er Si ,Dang Nai Gong He !”⑤Fei ;Bu Shi ?!禛uan Zi ·Xing Shi 》:“Ze Guo Fei Ji Guo ,Er Min Mo Ji Min Ye ?!雹轞u Qi Ci 。Yong Yu Yi Wen Gou Mo ,Biao Shi Yi Wen ,Xiang Dang Yu “Fou ”。Bai Ju Yi 《Wen Liu Shi Jiu 》:“Wan Lai Tian Yu Xue ,Neng Yin Yi Bei Mo ?”Qiong :①Q(mào)iong Jin ;Wan Jie ;Jin Tou ?!禖hu Ci ·Jiu Ge ·Yun Zhong Jun 》:“Heng Si Hai Xi Yan Qiong ?!?Heng :Chong Man 。)《Lv Shi Chun Qiu ·Shen Fen 》:“Yi Guan Hu Mo Qiong ,Yu Liu Hu Mo Zhi ?!雹贘i Du ;Ji Duan ?!禡o Zi ·Tian Zhi Shang 》:“Gu Tian Zi Zhe ,Tian Xia Zhi Qiong Gui Ye ,Tian Xia Zhi Qiong Fu Ye 。”③Ji Li Tui Jiu ;Shen Jiu 。《Li Ji · Le Ji 》:“Qiong Ben Zhi Bian ,Le Zhi Qing Ye ?!雹躗u Sai Bu Tong ?!禜an Shu ·Zhao An Han Chuan 》:“Chang An Shao Nian Shu Ren Hui Qiong Li Kong She Mou Gong Jie Ren ?!雹軿ou Tou Mo Lu ?!禭un Zi ·Ai Gong 》:“Diao Qiong Ze Zhuo ,Shou Qiong Ze Jue ?!雹轐un E ;Bu De Zhi 。Yu “Da ”Xiang Dui 。Li Kang 《Yun Ming Lun 》:“Shi Yi Sheng Ren Chu Qiong Da Ru Yi Ye 。”⑦Pin Kun ;Sheng Huo Kun Nan 。《Zhan Guo Ce · Ji Ce Si 》:“Zhen Kun Qiong ,Bu Bu Zu ?!?/div>
|