| 釋義 |
“縱早歸、綠漸成陰,青娥在否?!痹娋涑鎏帲骸堆缜宥肌罚皇撬纬娙朔角аe的作品。 暮色聞津鼓。煙波碧、數(shù)行征雁時度。輕榔聚網(wǎng),長歌和楫,水村漁戶。行人又落天涯,但悵望、高陽伴侶。記舊日、酒卸宮袍,馬酬少妾詞賦。如今鬢影蕭然,相逢似雪,徒話愁苦。芳塵暗陌。殘花遍野,歲華空去。垂陽翠拂門徑,尚夢想、當(dāng)時住處。縱早歸、綠漸成陰,青娥在否。
| 【註釋】: 縱:(一)[縱臾rǒng]鼓動別人作壞事。《漢書·衡山王劉賜傳》:“日夜縱臾王謀反事。” (二)zòng ①放;發(fā)?!妒酚洝翘纻怼?“於是吳王遂縱兵追之。”《淮南子·人間》:“秦西巴弗忍,縱而予之?!雹卺尫?;放走?!杜f唐書·楊恭仁傳》:“縱所俘還之。”③放任;不加約束?!蹲髠鳌べ夜辍?“縱敵,患生。”《荀子·富國》:“天下害生縱欲?!雹茯v躍。王充《論衡·道虛》:“若士者舉臂而縱身,遂入雲(yún)中?!雹菁词埂!蹲髠鳌でf公十四年》:“縱弗能死,其又奚言?”《呂氏春秋·下賢》:“縱夫子驁祿爵,吾庸敢驁霸王乎?”⑥縱;豎;與“橫”相對。《呂氏春秋·辯土》:“衡行必得,縱行必術(shù)?!?術(shù):直。)東方朔《七諫·沉江》:“不別橫之與縱。”⑦戰(zhàn)國時期六國的合縱?!痘茨献印ひ浴?“故縱橫修短生焉。”⑧蹤跡?!妒酚洝た崂袅袀鳌?“言變事縱跡安起?”歸:(一)①出嫁;嫁。《詩經(jīng)·周南·桃夭》:“之子於歸,宜其室傢?!雹诜祷亍L諠摗稓w園田居》:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸。”(興:起來。)③送回;交還。《孟子· 盡心上》:“久假而不歸?!?假:借)④歸依;歸附。范仲淹《嶽陽樓記》:“微斯人,吾誰與歸?”(微:如果沒有。)⑤結(jié)局;歸宿?!吨芤住は缔o下》:“天下同歸而殊途?!?殊:不同。途:路。)⑥死?!稜栄拧め層?xùn)》:“鬼之為言歸也?!?(二)kuì ①通“饋”。贈送?!墩撜Z·陽貨》:“(陽貨)歸孔子豚?!薄妒酚洝ぶ鼙炯o(jì)》:“晉唐叔得嘉谷,獻(xiàn)之成王,成王以歸周公於兵所?!雹谕ā袄ⅰ?。慚愧?!稇?zhàn)國策·秦策一》:“狀有歸色?!?/div> 漸:(一)①水名。②漸進(jìn),逐步發(fā)展。《周易· 漸》:“鴻漸於幹。”(鴻:鴻鵠,天鵝。幹:水濱,岸邊。)③端倪,開端。蘇軾《教戰(zhàn)守》:“士大夫亦未嘗言兵,以為生事擾民,漸不可長?!雹芗又亍!读凶印ちγ?“季梁得疾,七日大漸?!?季梁:人名。)⑤副詞。逐漸;慢慢發(fā)展。《漢書·東方朔傳》:“故淫亂之漸,其變?yōu)榇?。”《徐霞客遊記·黃山遊日記》:“日漸暮,遂前其足,手向後據(jù)地,坐而下脫。”⑥次序?!妒酚洝翘纻怼?“今以漸致焉?!薄端问贰ず忧径?“禦河自懷、衛(wèi)經(jīng)北京,漸歷邊郡。”⑦《周易》卦名。卦形為艮下巽上?!吨芤住u》:“漸,女歸吉?!雹嗤ā皾?qián)”。潛伏?!稘h書·谷永傳》:“意豈將軍忘湛漸之義,委曲從順?!?湛chén:沉密。)⑨通“巉(chán)”。[漸漸]高峻的樣瞭。《詩經(jīng)·小雅·漸漸之石》:“漸漸之石,維其高矣?!?(二)jiān ①浸;沾濕?!对娊?jīng)·衛(wèi)風(fēng)·氓》:“淇水湯(shāng)湯,漸車帷裳?!?湯湯:水勢很盛的樣子。帷裳:車上的佈幔。)②薰染,影響。《論衡·本性》:“一歲嬰兒無爭奪之心,長大之後,或漸利色,狂心悖行由此生也?!薄妒酚洝へ浿沉袀鳌?“俗之漸民久矣?!雹哿魅?;入?!渡袝び碡暋?“東漸於海?!薄斗ㄑ浴W(xué)行》:“滿而後漸者其水乎?”④疏導(dǎo)?!妒酚洝ぴ酵豕篡`世傢》:“禹之功大矣,漸九川,定九州?!雹菰p;欺詐。葉適《〈東溪先生集〉序》:“不步曲捷以漸巧取之。”(曲捷:曲線,捷徑。)《荀子·不茍》:“知則攫盜而漸,愚則毒賊而亂。”(知:智。)《韓非子·詭使》:“下漸行如此,入則亂民?!?/div> 成:①完成;實現(xiàn)。李斯《諫逐客書》:“使秦成帝業(yè)?!雹趲椭鷮崿F(xiàn);成全?!墩撜Z·顏淵》:“君子成人之美,不成人之惡?!雹鄢蔀?;變?yōu)??!抖Y記·學(xué)記》:“玉不琢,不成器。”劉向《說苑·奉使》:“齊之臨淄三百閭,張袂(mèi)成帷,揮汗成雨?!?閭:裡巷。袂:袖子。?。横∧?。)④成果;成就。李白《化城寺大鐘銘》:“少蘊(yùn)才略,壯而有成?!?蘊(yùn):蓄。)⑤成長;成熟。《荀子·天論》:“(萬物)各得其養(yǎng)以成?!雹藓徒?;交好?!蹲髠鳌こ晒荒辍?“秦晉為成?!薄妒酚洝垉x列傳》:“哀王於是倍從(zòng)約而因儀請成於秦。”(倍:違背。從:指合縱。儀:人名。)⑦已定的;定型的;現(xiàn)成的?!对娊?jīng)·周頌·昊天有成命》:“昊天有成命,二後受之?!薄度龂尽な駮なY琬費(fèi)禕薑維傳論》:“咸承諸葛之成規(guī),因循而不革?!?咸:都。革:改變。)⑧層;重(chóng)。《史記·李斯列傳》:“刑者相半於道,而死人日成積於市。”《呂氏春秋·音初》:“為九成之臺?!雹峁糯e見方為一成?!稘h書·刑法志》:“成方十裡?!?/div> 陰:(一)①山的北面或水的南面?!睹献印とf章上》:“益避禹之子於箕山之陰?!薄俄n非子·說林上》:“夏居山之陰?!雹陉柟?、月亮、星星被遮擋的天氣。李東陽《蜀葵》:“縱教雨黑天陰夜,不是南枝不放花?!雹郾趁妗窃赌芨凝S漫錄·樂府一》:“政和中,一中貴人使越州回,得詞於古碑陰,無名無譜,不知何人作也?!雹荜幱?;樹陰。辛棄疾《水龍吟· 甲辰歲壽韓南澗尚書》:“對桐陰滿庭清晝?!雹蓐幧?;陰冷。龔鼎孳《遊七星巖》:“花月炎蒸偏五嶺,乍來陰洞逼秋看。”⑥暗中;暗地裡?!度龂尽の褐尽の涞奂o(jì)》:“備之未東也,陰與董承等謀反?!雹咴幵p?!缎绿茣だ盍指鳌?“性陰密,忍誅殺,不見喜怒?!雹嗄信称鞯耐ǚQ?!妒酚洝?呂不韋列傳》:“私求大陰人嫪?dú)睘樯崛??!雹峁糯軐W(xué)概念。 與“陽”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個方面。柳宗元《天說》:“寒而暑者,世謂之陰陽?!雹鈺r光?!稌x書·陶侃傳》:“大禹聖者,乃惜寸陰;至於眾人當(dāng)惜分陰?!?11)通“蔭yìn”。庇蔭;庇護(hù)?!对娊?jīng)·大雅·桑柔》:“既之陰女,反予來赫?!?予:我。赫:拒絕。) (二)ān [亮陰]指帝王居喪?!渡袝ふf命上》:“王宅憂,亮陰三祀?!?祀:年。)又《無逸》:“乃或亮陰,三年不言?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色。《荀子·勸學(xué)》:“青,取之於藍(lán)而青於藍(lán)?!雹酆谏?。《尚書·禹貢》:“厥土青黎。”④青色的東西?!稘h書·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服?!雹萸嘀?,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。青娥:①年少的美女。江淹《水山神女賦》:“~~羞艷,素女慚光?!雹谟髦概拥拿??!岸稹蓖ā岸辍薄mf應(yīng)物《擬古》:“娟娟雙~~,微微啟玉齒?!?/div> 娥:①美貌;美好的樣子?!读凶印钪臁?“鄉(xiāng)有處子之娥姣者?!?處子:處女。)《古詩十九首》之二:“娥娥紅粉妝,纖纖出素手?!雹诿琅?。陸機(jī)《擬古詩》之二:“秦娥張女彈?!崩钌礁Α肚住分骸扒ш爣疠p似雪,一群公子醉如泥。”(國娥:國色。)也泛指少女。謝靈運(yùn)《江妃賦》:“天臺二娥,宮亭雙媛?!雹壑概拥拿济mf應(yīng)物《擬古詩十二首》之二:“娟娟雙青娥,微微啟玉齒?!?娟娟:美好。)在:①存在;在世?!墩撜Z·裡仁》:“父母在,不遠(yuǎn)遊,遊必有方?!狈犊b《神滅論》:“豈容形亡而神在?!雹诒硎救嘶蚴挛锏奈恢没驙顟B(tài)。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之?!雹茉陟?;取決於?!盾髯印駥W(xué)》:“駑馬十駕,功在不舍?!雹輪柡颍晃繂?。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛(wèi)國之言,吾子獨(dú)不在寡人?!?寡人:衛(wèi)獻(xiàn)公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛(wèi)大夫大叔文子。)⑥觀察;審察?!渡袝?·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政。”(璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進(jìn)事情發(fā)生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩:“迎新在此歲?!薄顿Y治通鑒·漢獻(xiàn)帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權(quán)。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強(qiáng)調(diào),其下多連“不”等。⑨終結(jié)?!渡袝涡獭?“非天不中,惟人在命?!雹馔ā安拧?。僅僅?!稘h書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳?!?/div> 否:(一)副詞。表示否定或不同意。①相當(dāng)於“不”、“不這樣”?!对娊?jīng)·小雅·賓之初筵》:“凡此飲酒,或醉或否?!雹谟渺兑蓡柧淠硎疽蓡?。《史記·秦始皇本紀(jì)》:“二世曰:‘丞相可得見否?’”(丞相:指趙高。)③用於應(yīng)對,獨(dú)立成句。《孟子·滕文公上》:“(孟子曰)‘許子必織佈而後衣(yì)乎?’相曰:‘否,許子衣(yì)褐?!?二)pǐ①閉塞;不通。《漢書·楚元王傳附劉向》:“否者,閉而亂也?!雹诶ьD。潘嶽《西征賦》:“豈地勢之安危,信人事之否泰?!雹坌皭骸VT葛亮《出師表》:“陟罰臧否,不宜異同?!雹芡氨伞?。卑劣;鄙陋?!尔}鐵論·復(fù)古》:“窮夫否婦,不知國之慮?!雹萘呢灾弧!吨芤住し瘛?“象曰:天地不交,否?!?/div> “縱早歸、綠漸成陰,青娥在否?!痹娋涑鎏帲骸堆缜宥肌?;是宋朝詩人方千里的作品。 暮色聞津鼓。煙波碧、數(shù)行征雁時度。輕榔聚網(wǎng),長歌和楫,水村漁戶。行人又落天涯,但悵望、高陽伴侶。記舊日、酒卸宮袍,馬酬少妾詞賦。如今鬢影蕭然,相逢似雪,徒話愁苦。芳塵暗陌。殘花遍野,歲華空去。垂陽翠拂門徑,尚夢想、當(dāng)時住處。縱早歸、綠漸成陰,青娥在否。
| 【注釋】: 縱:(一)[縱臾rǒng]鼓動別人作壞事?!稘h書·衡山王劉賜傳》:“日夜縱臾王謀反事?!?(二)zòng ①放;發(fā)?!妒酚洝翘兰摇?“于是吳王遂縱兵追之?!薄痘茨献印と碎g》:“秦西巴弗忍,縱而予之。”②釋放;放走?!杜f唐書·楊恭仁傳》:“縱所俘還之?!雹鄯湃?;不加約束?!蹲髠鳌べ夜辍?“縱敵,患生?!薄盾髯印じ粐?“天下害生縱欲?!雹茯v躍。王充《論衡·道虛》:“若士者舉臂而縱身,遂入云中?!雹菁词??!蹲髠鳌でf公十四年》:“縱弗能死,其又奚言?”《呂氏春秋·下賢》:“縱夫子驁祿爵,吾庸敢驁霸王乎?”⑥縱;豎;與“橫”相對?!秴问洗呵铩まq土》:“衡行必得,縱行必術(shù)?!?術(shù):直。)東方朔《七諫·沉江》:“不別橫之與縱?!雹邞?zhàn)國時期六國的合縱?!痘茨献印ひ浴?“故縱橫修短生焉?!雹噗欅E?!妒酚洝た崂袅袀鳌?“言變事縱跡安起?”歸:(一)①出嫁;嫁?!对娊?jīng)·周南·桃夭》:“之子于歸,宜其室家?!雹诜祷?。陶潛《歸園田居》:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸?!?興:起來。)③送回;交還?!睹献印?盡心上》:“久假而不歸?!?假:借)④歸依;歸附。范仲淹《岳陽樓記》:“微斯人,吾誰與歸?”(微:如果沒有。)⑤結(jié)局;歸宿。《周易·系辭下》:“天下同歸而殊途。”(殊:不同。途:路。)⑥死。《爾雅·釋訓(xùn)》:“鬼之為言歸也。” (二)kuì ①通“饋”。贈送。《論語·陽貨》:“(陽貨)歸孔子豚?!薄妒酚洝ぶ鼙炯o(jì)》:“晉唐叔得嘉谷,獻(xiàn)之成王,成王以歸周公于兵所?!雹谕ā袄ⅰ薄M愧?!稇?zhàn)國策·秦策一》:“狀有歸色。”漸:(一)①水名。②漸進(jìn),逐步發(fā)展。《周易· 漸》:“鴻漸于干?!?鴻:鴻鵠,天鵝。干:水濱,岸邊。)③端倪,開端。蘇軾《教戰(zhàn)守》:“士大夫亦未嘗言兵,以為生事擾民,漸不可長?!雹芗又??!读凶印ちγ?“季梁得疾,七日大漸。”(季梁:人名。)⑤副詞。逐漸;慢慢發(fā)展。《漢書·東方朔傳》:“故淫亂之漸,其變?yōu)榇邸!薄缎煜伎陀斡洝S山游日記》:“日漸暮,遂前其足,手向后據(jù)地,坐而下脫。”⑥次序?!妒酚洝翘兰摇?“今以漸致焉。”《宋史·河渠志二》:“御河自懷、衛(wèi)經(jīng)北京,漸歷邊郡?!雹摺吨芤住坟悦?。卦形為艮下巽上?!吨芤住u》:“漸,女歸吉。”⑧通“潛(qián)”。潛伏。《漢書·谷永傳》:“意豈將軍忘湛漸之義,委曲從順?!?湛chén:沉密。)⑨通“巉(chán)”。[漸漸]高峻的樣了?!对娊?jīng)·小雅·漸漸之石》:“漸漸之石,維其高矣。” (二)jiān ①浸;沾濕。《詩經(jīng)·衛(wèi)風(fēng)·氓》:“淇水湯(shāng)湯,漸車帷裳?!?湯湯:水勢很盛的樣子。帷裳:車上的布幔。)②薰染,影響?!墩摵狻け拘浴?“一歲嬰兒無爭奪之心,長大之后,或漸利色,狂心悖行由此生也?!薄妒酚洝へ浿沉袀鳌?“俗之漸民久矣?!雹哿魅耄蝗??!渡袝び碡暋?“東漸于海。”《法言·學(xué)行》:“滿而后漸者其水乎?”④疏導(dǎo)?!妒酚洝ぴ酵豕篡`世家》:“禹之功大矣,漸九川,定九州。”⑤詐;欺詐。葉適《〈東溪先生集〉序》:“不步曲捷以漸巧取之?!?曲捷:曲線,捷徑。)《荀子·不茍》:“知則攫盜而漸,愚則毒賊而亂?!?知:智。)《韓非子·詭使》:“下漸行如此,入則亂民?!?/div> 成:①完成;實現(xiàn)。李斯《諫逐客書》:“使秦成帝業(yè)?!雹趲椭鷮崿F(xiàn);成全?!墩撜Z·顏淵》:“君子成人之美,不成人之惡?!雹鄢蔀?;變?yōu)椤!抖Y記·學(xué)記》:“玉不琢,不成器?!眲⑾颉墩f苑·奉使》:“齊之臨淄三百閭,張袂(mèi)成帷,揮汗成雨?!?閭:里巷。袂:袖子。?。横∧?。)④成果;成就。李白《化城寺大鐘銘》:“少蘊(yùn)才略,壯而有成?!?蘊(yùn):蓄。)⑤成長;成熟。《荀子·天論》:“(萬物)各得其養(yǎng)以成?!雹藓徒猓唤缓??!蹲髠鳌こ晒荒辍?“秦晉為成?!薄妒酚洝垉x列傳》:“哀王于是倍從(zòng)約而因儀請成于秦?!?倍:違背。從:指合縱。儀:人名。)⑦已定的;定型的;現(xiàn)成的。《詩經(jīng)·周頌·昊天有成命》:“昊天有成命,二后受之?!薄度龂尽な駮なY琬費(fèi)祎姜維傳論》:“咸承諸葛之成規(guī),因循而不革?!?咸:都。革:改變。)⑧層;重(chóng)?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“刑者相半于道,而死人日成積于市?!薄秴问洗呵铩ひ舫酢?“為九成之臺?!雹峁糯镆姺綖橐怀?。《漢書·刑法志》:“成方十里?!?/div> 陰:(一)①山的北面或水的南面?!睹献印とf章上》:“益避禹之子于箕山之陰?!薄俄n非子·說林上》:“夏居山之陰?!雹陉柟?、月亮、星星被遮擋的天氣。李東陽《蜀葵》:“縱教雨黑天陰夜,不是南枝不放花?!雹郾趁?。吳曾《能改齋漫錄·樂府一》:“政和中,一中貴人使越州回,得詞于古碑陰,無名無譜,不知何人作也?!雹荜幱埃粯潢?。辛棄疾《水龍吟· 甲辰歲壽韓南澗尚書》:“對桐陰滿庭清晝。”⑤陰森;陰冷。龔鼎孳《游七星巖》:“花月炎蒸偏五嶺,乍來陰洞逼秋看。”⑥暗中;暗地里?!度龂尽の褐尽の涞奂o(jì)》:“備之未東也,陰與董承等謀反?!雹咴幵p?!缎绿茣だ盍指鳌?“性陰密,忍誅殺,不見喜怒?!雹嗄信称鞯耐ǚQ?!妒酚洝?呂不韋列傳》:“私求大陰人嫪?dú)睘樯崛?。”⑨古代哲學(xué)概念。 與“陽”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個方面。柳宗元《天說》:“寒而暑者,世謂之陰陽。”⑩時光?!稌x書·陶侃傳》:“大禹圣者,乃惜寸陰;至于眾人當(dāng)惜分陰?!?11)通“蔭yìn”。庇蔭;庇護(hù)?!对娊?jīng)·大雅·桑柔》:“既之陰女,反予來赫?!?予:我。赫:拒絕。) (二)ān [亮陰]指帝王居喪?!渡袝ふf命上》:“王宅憂,亮陰三祀。”(祀:年。)又《無逸》:“乃或亮陰,三年不言。”青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色。《荀子·勸學(xué)》:“青,取之于藍(lán)而青于藍(lán)?!雹酆谏??!渡袝び碡暋?“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西?!稘h書·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服?!雹萸嘀?,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。青娥:①年少的美女。江淹《水山神女賦》:“~~羞艷,素女慚光。”②喻指女子的眉。“娥”通“蛾”。韋應(yīng)物《擬古》:“娟娟雙~~,微微啟玉齒?!?/div> 娥:①美貌;美好的樣子?!读凶印钪臁?“鄉(xiāng)有處子之娥姣者。”(處子:處女。)《古詩十九首》之二:“娥娥紅粉妝,纖纖出素手。”②美女。陸機(jī)《擬古詩》之二:“秦娥張女彈。”李山甫《曲江二首》之二:“千隊國娥輕似雪,一群公子醉如泥?!?國娥:國色。)也泛指少女。謝靈運(yùn)《江妃賦》:“天臺二娥,宮亭雙媛?!雹壑概拥拿济?。韋應(yīng)物《擬古詩十二首》之二:“娟娟雙青娥,微微啟玉齒。”(娟娟:美好。)在:①存在;在世?!墩撜Z·里仁》:“父母在,不遠(yuǎn)游,游必有方?!狈犊b《神滅論》:“豈容形亡而神在?!雹诒硎救嘶蚴挛锏奈恢没驙顟B(tài)。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之?!雹茉谟?;取決于。《荀子·勸學(xué)》:“駑馬十駕,功在不舍。”⑤問候;慰問。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛(wèi)國之言,吾子獨(dú)不在寡人。”(寡人:衛(wèi)獻(xiàn)公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛(wèi)大夫大叔文子。)⑥觀察;審察?!渡袝?·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政?!?璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進(jìn)事情發(fā)生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田家》詩:“迎新在此歲。”《資治通鑒·漢獻(xiàn)帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權(quán)。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強(qiáng)調(diào),其下多連“不”等。⑨終結(jié)。《尚書·呂刑》:“非天不中,惟人在命?!雹馔ā安拧?。僅僅?!稘h書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳?!?/div> 否:(一)副詞。表示否定或不同意。①相當(dāng)于“不”、“不這樣”。《詩經(jīng)·小雅·賓之初筵》:“凡此飲酒,或醉或否?!雹谟糜谝蓡柧淠?,表示疑問?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“二世曰:‘丞相可得見否?’”(丞相:指趙高。)③用于應(yīng)對,獨(dú)立成句。《孟子·滕文公上》:“(孟子曰)‘許子必織布而后衣(yì)乎?’相曰:‘否,許子衣(yì)褐。’”(二)pǐ①閉塞;不通。《漢書·楚元王傳附劉向》:“否者,閉而亂也。”②困頓。潘岳《西征賦》:“豈地勢之安危,信人事之否泰?!雹坌皭骸VT葛亮《出師表》:“陟罰臧否,不宜異同?!雹芡氨伞?。卑劣;鄙陋。《鹽鐵論·復(fù)古》:“窮夫否婦,不知國之慮?!雹萘呢灾??!吨芤住し瘛?“象曰:天地不交,否。” “zong zao gui 、lu jian cheng yin ,qing e zai fou ?!眘hi gou chu chu :《yan qing dou 》;shi song chao shi ren fang qian li de zuo pin 。 mu se wen jin gu 。yan bo bi 、shu hang zheng yan shi du 。qing lang ju wang ,chang ge he ji ,shui cun yu hu 。hang ren you la tian ya ,dan chang wang 、gao yang ban lv 。ji jiu ri 、jiu xie gong pao ,ma chou shao qie ci fu 。ru jin bin ying xiao ran ,xiang feng shi xue ,tu hua chou ku 。fang chen an mo 。can hua bian ye ,sui hua kong qu 。chui yang cui bi men jing ,shang meng xiang 、dang shi zhu chu 。zong zao gui 、lu jian cheng yin ,qing e zai fou 。
| 【zhu shi 】: zong :(yi )[zong yu rǒng]gu dong bie ren zuo huai shi 。《han shu ·heng shan wang liu ci chuan 》:“ri ye zong yu wang mou fan shi ?!?(er )zòng ①fang ;fa ?!秙hi ji ·wu tai bai shi jia 》:“yu shi wu wang sui zong bing zhui zhi ?!薄秇uai na zi ·ren jian 》:“qin xi ba fu ren ,zong er yu zhi ?!雹趕hi fang ;fang zou 。《jiu tang shu ·yang gong ren chuan 》:“zong suo fu hai zhi ?!雹踗ang ren ;bu jia yao shu 。《zuo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“zong di ,huan sheng 。”《xun zi ·fu guo 》:“tian xia hai sheng zong yu 。”④teng yue 。wang chong 《lun heng ·dao xu 》:“re shi zhe ju bei er zong shen ,sui ru yun zhong 。”⑤ji shi ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi si nian 》:“zong fu neng si ,ji you xi yan ?”《lv shi chun qiu ·xia xian 》:“zong fu zi ao lu jue ,wu yong gan ao ba wang hu ?”⑥zong ;shu ;yu “heng ”xiang dui ?!秎v shi chun qiu ·bian tu 》:“heng hang bi de ,zong hang bi shu ?!?shu :zhi 。)dong fang shuo 《qi jian ·chen jiang 》:“bu bie heng zhi yu zong 。”⑦zhan guo shi ji liu guo de ge zong 。《huai na zi ·yao lve 》:“gu zong heng xiu duan sheng yan 。”⑧zong ji ?!秙hi ji ·ku li lie chuan 》:“yan bian shi zong ji an qi ?”gui :(yi )①chu jia ;jia ?!秙hi jing ·zhou na ·tao wai 》:“zhi zi yu gui ,yi ji shi jia ?!雹趂an hui 。tao qian 《gui yuan tian ju 》:“chen xing li huang hui ,dai yue he chu gui ?!?xing :qi lai 。)③song hui ;jiao hai 。《meng zi · jin xin shang 》:“jiu jia er bu gui ?!?jia :jie )④gui yi ;gui fu 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“wei si ren ,wu shei yu gui ?”(wei :ru guo mei you 。)⑤jie ju ;gui su 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“tian xia tong gui er shu tu ?!?shu :bu tong 。tu :lu 。)⑥si ?!秂r ya ·shi xun 》:“gui zhi wei yan gui ye 。” (er )kuì ①tong “kui ”。zeng song ?!秎un yu ·yang huo 》:“(yang huo )gui kong zi tun ?!薄秙hi ji ·zhou ben ji 》:“jin tang shu de jia gu ,suo zhi cheng wang ,cheng wang yi gui zhou gong yu bing suo ?!雹趖ong “kui ”。can kui ?!秡han guo ce ·qin ce yi 》:“zhuang you gui se ?!?/div> jian :(yi )①shui ming 。②jian jin ,zhu bu fa zhan 。《zhou yi · jian 》:“hong jian yu gan ?!?hong :hong gu ,tian e 。gan :shui bin ,an bian 。)③duan ni ,kai duan 。su shi 《jiao zhan shou 》:“shi da fu yi wei chang yan bing ,yi wei sheng shi rao min ,jian bu ke chang ?!雹躩ia chong ?!秎ie zi ·li ming 》:“ji liang de ji ,qi ri da jian ?!?ji liang :ren ming 。)⑤fu ci 。zhu jian ;man man fa zhan ?!秇an shu ·dong fang shuo chuan 》:“gu yin luan zhi jian ,ji bian wei cuan ?!薄秞u xia ke you ji ·huang shan you ri ji 》:“ri jian mu ,sui qian ji zu ,shou xiang hou ju de ,zuo er xia tuo ?!雹辌i xu ?!秙hi ji ·wu tai bai shi jia 》:“jin yi jian zhi yan 。”《song shi ·he qu zhi er 》:“yu he zi huai 、wei jing bei jing ,jian li bian jun ?!雹摺秡hou yi 》gua ming 。gua xing wei gen xia xun shang 。《zhou yi ·jian 》:“jian ,nv gui ji ?!雹鄑ong “qian (qián)”。qian fu ?!秇an shu ·gu yong chuan 》:“yi qi jiang jun wang zhan jian zhi yi ,wei qu cong shun ?!?zhan chén:chen mi 。)⑨t(yī)ong “chan (chán)”。[jian jian ]gao jun de yang le ?!秙hi jing ·xiao ya ·jian jian zhi dan 》:“jian jian zhi dan ,wei ji gao yi ?!?(er )jiān ①jin ;zhan shi ?!秙hi jing ·wei feng ·mang 》:“qi shui shang (shāng)shang ,jian che wei chang ?!?shang shang :shui shi hen cheng de yang zi 。wei chang :che shang de bu man 。)②xun ran ,ying xiang ?!秎un heng ·ben xing 》:“yi sui ying er mo zheng duo zhi xin ,chang da zhi hou ,huo jian li se ,kuang xin bei hang you ci sheng ye ?!薄秙hi ji ·huo shi lie chuan 》:“su zhi jian min jiu yi ?!雹踠iu ru ;ru 。《shang shu ·yu gong 》:“dong jian yu hai ?!薄秄a yan ·xue hang 》:“man er hou jian zhe ji shui hu ?”④shu dao ?!秙hi ji ·yue wang gou jian shi jia 》:“yu zhi gong da yi ,jian jiu chuan ,ding jiu zhou ?!雹輟ha ;qi zha 。xie kuo 《〈dong xi xian sheng ji 〉xu 》:“bu bu qu jie yi jian qiao qu zhi ?!?qu jie :qu xian ,jie jing 。)《xun zi ·bu gou 》:“zhi ze jue dao er jian ,yu ze du zei er luan ?!?zhi :zhi 。)《han fei zi ·gui shi 》:“xia jian hang ru ci ,ru ze luan min 。”cheng :①wan cheng ;shi xian 。li si 《jian zhu ke shu 》:“shi qin cheng di ye ?!雹赽ang zhu shi xian ;cheng quan ?!秎un yu ·yan yuan 》:“jun zi cheng ren zhi mei ,bu cheng ren zhi e ?!雹踓heng wei ;bian wei 。《li ji ·xue ji 》:“yu bu zhuo ,bu cheng qi 。”liu xiang 《shui yuan ·feng shi 》:“ji zhi lin zi san bai lv ,zhang mei (mèi)cheng wei ,hui han cheng yu 。”(lv :li hang 。mei :xiu zi 。wei :wei mu 。)④cheng guo ;cheng jiu 。li bai 《hua cheng si da zhong ming 》:“shao wen cai lve ,zhuang er you cheng 。”(wen :xu 。)⑤cheng chang ;cheng shou ?!秞un zi ·tian lun 》:“(mo wu )ge de ji yang yi cheng ?!雹辢e jie ;jiao hao ?!秡uo chuan ·cheng gong shi yi nian 》:“qin jin wei cheng ?!薄秙hi ji ·zhang yi lie chuan 》:“ai wang yu shi bei cong (zòng)yao er yin yi qing cheng yu qin ?!?bei :wei bei 。cong :zhi ge zong 。yi :ren ming 。)⑦yi ding de ;ding xing de ;xian cheng de ?!秙hi jing ·zhou song ·hao tian you cheng ming 》:“hao tian you cheng ming ,er hou shou zhi 。”《san guo zhi ·shu shu ·jiang wan fei yi jiang wei chuan lun 》:“xian cheng zhu ge zhi cheng gui ,yin xun er bu ge ?!?xian :dou 。ge :gai bian 。)⑧ceng ;chong (chóng)。《shi ji ·li si lie chuan 》:“xing zhe xiang ban yu dao ,er si ren ri cheng ji yu shi ?!薄秎v shi chun qiu ·yin chu 》:“wei jiu cheng zhi tai ?!雹醙u dai shi li jian fang wei yi cheng ?!秇an shu ·xing fa zhi 》:“cheng fang shi li ?!?/div> yin :(yi )①shan de bei mian huo shui de na mian ?!秏eng zi ·mo zhang shang 》:“yi bi yu zhi zi yu ji shan zhi yin ?!薄秇an fei zi ·shui lin shang 》:“xia ju shan zhi yin ?!雹趛ang guang 、yue liang 、xing xing bei zhe dang de tian qi 。li dong yang 《shu kui 》:“zong jiao yu hei tian yin ye ,bu shi na zhi bu fang hua ?!雹踒ei mian 。wu ceng 《neng gai zhai man lu ·le fu yi 》:“zheng he zhong ,yi zhong gui ren shi yue zhou hui ,de ci yu gu bei yin ,mo ming mo pu ,bu zhi he ren zuo ye ?!雹躽in ying ;shu yin 。xin qi ji 《shui long yin · jia chen sui shou han na jian shang shu 》:“dui tong yin man ting qing zhou 。”⑤yin sen ;yin leng 。gong ding zi 《you qi xing yan 》:“hua yue yan zheng pian wu ling ,zha lai yin dong bi qiu kan ?!雹轪n zhong ;an de li ?!秙an guo zhi ·wei zhi ·wu di ji 》:“bei zhi wei dong ye ,yin yu dong cheng deng mou fan ?!雹遟ui zha ?!秞in tang shu ·li lin fu chuan 》:“xing yin mi ,ren zhu sha ,bu jian xi nu ?!雹鄋an nv sheng shi qi de tong chen ?!秙hi ji · lv bu wei lie chuan 》:“si qiu da yin ren lao ai wei she ren 。”⑨gu dai zhe xue gai nian 。 yu “yang ”xiang dui 。yong yi gai gua zhu shi wu liang da dui li mian de yi ge fang mian 。liu zong yuan 《tian shui 》:“han er shu zhe ,shi wei zhi yin yang ?!雹鈙hi guang ?!秊in shu ·tao kan chuan 》:“da yu sheng zhe ,nai xi cun yin ;zhi yu zhong ren dang xi fen yin ?!?11)tong “yin yìn”。bi yin ;bi hu 。《shi jing ·da ya ·sang rou 》:“ji zhi yin nv ,fan yu lai he 。”(yu :wo 。he :ju jue 。) (er )ān [liang yin ]zhi di wang ju sang ?!秙hang shu ·shui ming shang 》:“wang zhai you ,liang yin san si ?!?si :nian 。)you 《mo yi 》:“nai huo liang yin ,san nian bu yan ?!?/div> qing :①shen lu se 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“cao se ru 簾qing ?!雹趌an se ?!秞un zi ·quan xue 》:“qing ,qu zhi yu lan er qing yu lan ?!雹踙ei se ?!秙hang shu ·yu gong 》:“jue tu qing li ?!雹躴ing se de dong xi 。《han shu ·cheng di ji 》:“qing lu ,min suo chang fu 。”⑤qing zhou ,gu zhou ming 。xian qin wei jiu zhou zhi yi 。zai jin shan dong jing nei 。qing e :①nian shao de mei nv 。jiang yan 《shui shan shen nv fu 》:“~~xiu yan ,su nv can guang ?!雹趛u zhi nv zi de mei ?!癳 ”tong “e ”。wei ying wu 《ni gu 》:“juan juan shuang ~~,wei wei qi yu chi ?!?/div> e :①mei mao ;mei hao de yang zi ?!秎ie zi ·yang zhu 》:“xiang you chu zi zhi e jiao zhe ?!?chu zi :chu nv 。)《gu shi shi jiu shou 》zhi er :“e e gong fen zhuang ,qian qian chu su shou ?!雹趍ei nv 。liu ji 《ni gu shi 》zhi er :“qin e zhang nv dan ?!眑i shan fu 《qu jiang er shou 》zhi er :“qian dui guo e qing shi xue ,yi qun gong zi zui ru ni ?!?guo e :guo se 。)ye fan zhi shao nv 。xie ling yun 《jiang fei fu 》:“tian tai er e ,gong ting shuang yuan ?!雹踷hi nv zi de mei mao 。wei ying wu 《ni gu shi shi er shou 》zhi er :“juan juan shuang qing e ,wei wei qi yu chi ?!?juan juan :mei hao 。)zai :①cun zai ;zai shi ?!秎un yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang 。”fan zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai 。”②biao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi ?!雹躾ai yu ;qu jue yu ?!秞un zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she ?!雹輜en hou ;wei wen ?!秡uo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren 。”(gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha 。《shang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng ?!?xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui ?!薄秡i zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri ?!?jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie ?!秙hang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming ?!雹鈚ong “cai ”。jin jin 。《han shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er ?!?/div> fou :(yi )fu ci 。biao shi fou ding huo bu tong yi 。①xiang dang yu “bu ”、“bu zhe yang ”。《shi jing ·xiao ya ·bin zhi chu yan 》:“fan ci yin jiu ,huo zui huo fou ?!雹趛ong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ?!秙hi ji ·qin shi huang ben ji 》:“er shi yue :‘cheng xiang ke de jian fou ?’”(cheng xiang :zhi zhao gao 。)③yong yu ying dui ,du li cheng gou ?!秏eng zi ·teng wen gong shang 》:“(meng zi yue )‘hu zi bi zhi bu er hou yi (yì)hu ?’xiang yue :‘fou ,hu zi yi (yì)he ?!?er )pǐ①bi sai ;bu tong ?!秇an shu ·chu yuan wang chuan fu liu xiang 》:“fou zhe ,bi er luan ye ?!雹趉un du 。pan yue 《xi zheng fu 》:“qi de shi zhi an wei ,xin ren shi zhi fou tai ?!雹踴ie e 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“zhi fa zang fou ,bu yi yi tong ?!雹躷ong “bi ”。bei lie ;bi lou ?!秠an tie lun ·fu gu 》:“qiong fu fou fu ,bu zhi guo zhi lv ?!雹輑iu shi si gua zhi yi ?!秡hou yi ·fou 》:“xiang yue :tian de bu jiao ,fou ?!?/div>
|