| 釋義 |
“況槐陰、青青天杪。”詩(shī)句出處:《賀新郎》;是宋朝詩(shī)人陳深的作品。 | 丹鳳翔雲(yún)表。覽德輝、翩然飛下,翠蓬仙島。銀漢無(wú)聲天似水,昨夜新涼多少。聽(tīng)一曲、瓊簫音渺。千尺秦臺(tái)凌空峻,見(jiàn)一雙、翠羽先飛到。披紫霧,攬瑤草。風(fēng)流別乘當(dāng)英妙。對(duì)江山、掀髯把酒,浩歌長(zhǎng)嘯。綠發(fā)公候何足浼,自是無(wú)雙才調(diào)。況槐陰、青青天杪。月殿?yuàn)痣?yún)深處,近清秋、丹桂催開(kāi)早。斟綠醑,戴花帽。 | 【註釋】: 況:①比擬;比較?!稘h書(shū)·高惠高後文功臣表序》:“以往況今,甚可悲傷?!薄墩摵狻ふ撍馈?“案火災(zāi)不能復(fù)燃以況之,死人不能復(fù)為鬼明矣。”②情形;狀況。高啟《送丁孝廉之錢塘》:“若見(jiàn)故人詢旅況,知君解說(shuō)不煩書(shū)。”③副詞。更加?!秶?guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)一》:“以眾故,不敢愛(ài)親,眾況厚之。”《墨子·非攻》:“王況自縱也。”(王:指殷紂王??v:放縱。)④連詞。何況?!蹲髠鳌ば辍?“困獸猶鬥,況國(guó)相乎!”杜甫《兵車行》:“況復(fù)秦兵耐苦戰(zhàn),被驅(qū)不異犬與雞!”⑤通“貺”。賜;賜予。《漢書(shū)·武帝紀(jì)》:“遭天地況施,著見(jiàn)景象,屑然如有聞?!?屑:輕微,微小。)《國(guó)語(yǔ)·魯語(yǔ)下》:“君以諸侯之故,況使臣以大禮?!?/div> 陰:(一)①山的北面或水的南面?!睹献印とf(wàn)章上》:“益避禹之子於箕山之陰?!薄俄n非子·說(shuō)林上》:“夏居山之陰?!雹陉?yáng)光、月亮、星星被遮擋的天氣。李東陽(yáng)《蜀葵》:“縱教雨黑天陰夜,不是南枝不放花?!雹郾趁妗窃赌芨凝S漫錄·樂(lè)府一》:“政和中,一中貴人使越州回,得詞於古碑陰,無(wú)名無(wú)譜,不知何人作也?!雹荜幱埃粯?shù)陰。辛棄疾《水龍吟· 甲辰歲壽韓南澗尚書(shū)》:“對(duì)桐陰滿庭清晝?!雹蓐幧?;陰冷。龔鼎孳《遊七星巖》:“花月炎蒸偏五嶺,乍來(lái)陰洞逼秋看?!雹薨抵?;暗地裡?!度龂?guó)志·魏志·武帝紀(jì)》:“備之未東也,陰與董承等謀反?!雹咴幵p。《新唐書(shū)·李林甫傳》:“性陰密,忍誅殺,不見(jiàn)喜怒。”⑧男女生殖器的通稱。《史記· 呂不韋列傳》:“私求大陰人嫪?dú)睘樯崛?。”⑨古代哲學(xué)概念。 與“陽(yáng)”相對(duì)。用以概括諸事物兩大對(duì)立面的一個(gè)方面。柳宗元《天說(shuō)》:“寒而暑者,世謂之陰陽(yáng)?!雹鈺r(shí)光?!稌x書(shū)·陶侃傳》:“大禹聖者,乃惜寸陰;至於眾人當(dāng)惜分陰?!?11)通“蔭yìn”。庇蔭;庇護(hù)?!对?shī)經(jīng)·大雅·桑柔》:“既之陰女,反予來(lái)赫?!?予:我。赫:拒絕。) (二)ān [亮陰]指帝王居喪?!渡袝?shū)·說(shuō)命上》:“王宅憂,亮陰三祀?!?祀:年。)又《無(wú)逸》:“乃或亮陰,三年不言?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色?!盾髯印駥W(xué)》:“青,取之於藍(lán)而青於藍(lán)。”③黑色。《尚書(shū)·禹貢》:“厥土青黎。”④青色的東西?!稘h書(shū)·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服?!雹萸嘀?,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。青青:①茂盛?!对?shī)·衛(wèi)風(fēng)·淇奧》:“瞻彼淇奧,綠竹~~。”②黑發(fā)。《宋書(shū)·謝靈運(yùn)傳》:“陸展染鬢發(fā),欲以媚側(cè)室?!唤饩?,星星行復(fù)出?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色?!盾髯印駥W(xué)》:“青,取之於藍(lán)而青於藍(lán)?!雹酆谏!渡袝?shū)·禹貢》:“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西?!稘h書(shū)·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服。”⑤青州,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。青天:①蒼天,碧空?!稌x書(shū)·樂(lè)廣傳》:“此人之水鏡,見(jiàn)之瑩然,若披雲(yún)霧而睹~~也。”②喻指賢明的官吏。《懸笥瑣探·惠政》:“[況鐘]剛果敏達(dá),有惠政,九載滿去郡,民赴闕留者八萬(wàn)餘人,歌曰況~~?!?/div> 天:①人的頭部?!秴问洗呵铩ふ撊恕?“適耳目,節(jié)嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無(wú)以害其天矣?!?釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當(dāng)今天去地甚高,古天與今無(wú)異?!薄峨防崭琛?“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野。”(穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰?!吨芤住?睽》:“其人天且劓。”(劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候。《呂氏春秋·季春》:“行秋令,則天多沉陰?!雹葑匀唤?。《荀子·天論》:“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!雹拮匀恍纬傻?。《莊子·養(yǎng)生主》:“依乎天理,批大郤,導(dǎo)大窾?!雹呱系郏蛔匀唤绲闹髟??!洞呵锓甭?·郊祭》:“天者,百神之大君也?!雹嗵烀惶煲??!蹲髠鳌こ晒辍?“國(guó)之存亡,天也?!雹嵋缿{;依靠者?!秲x禮· 喪服》:“夫者,妻之天也。”杪:①樹(shù)梢。司馬相如《上林賦》:“偃蹇杪(miǎo)顛?!?偃蹇:指獼猴或蹲或掛。顛:頂端。)杜甫《移居公安山館》:“路危行木杪,身迥(jiǒng)宿雲(yún)端?!?危:高。迥:遠(yuǎn)。)②末尾;末端?!抖Y記·王制》:“塚宰制國(guó)用,必於歲之杪?!雹畚⑿。患?xì)微。《後漢書(shū)·馮衍傳》:“闊略杪小之禮?!?闊略:不拘泥。) “況槐陰、青青天杪?!痹?shī)句出處:《賀新郎》;是宋朝詩(shī)人陳深的作品。 | 丹鳳翔云表。覽德輝、翩然飛下,翠蓬仙島。銀漢無(wú)聲天似水,昨夜新涼多少。聽(tīng)一曲、瓊簫音渺。千尺秦臺(tái)凌空峻,見(jiàn)一雙、翠羽先飛到。披紫霧,攬瑤草。風(fēng)流別乘當(dāng)英妙。對(duì)江山、掀髯把酒,浩歌長(zhǎng)嘯。綠發(fā)公候何足浼,自是無(wú)雙才調(diào)。況槐陰、青青天杪。月殿?yuàn)鹪粕钐?,近清秋、丹桂催開(kāi)早。斟綠醑,戴花帽。 | 【注釋】: 況:①比擬;比較?!稘h書(shū)·高惠高后文功臣表序》:“以往況今,甚可悲傷?!薄墩摵狻ふ撍馈?“案火災(zāi)不能復(fù)燃以況之,死人不能復(fù)為鬼明矣?!雹谇樾危粻顩r。高啟《送丁孝廉之錢塘》:“若見(jiàn)故人詢旅況,知君解說(shuō)不煩書(shū)?!雹鄹痹~。更加。《國(guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)一》:“以眾故,不敢愛(ài)親,眾況厚之?!薄赌印し枪ァ?“王況自縱也?!?王:指殷紂王??v:放縱。)④連詞。何況?!蹲髠鳌ば辍?“困獸猶斗,況國(guó)相乎!”杜甫《兵車行》:“況復(fù)秦兵耐苦戰(zhàn),被驅(qū)不異犬與雞!”⑤通“貺”。賜;賜予?!稘h書(shū)·武帝紀(jì)》:“遭天地況施,著見(jiàn)景象,屑然如有聞?!?屑:輕微,微小。)《國(guó)語(yǔ)·魯語(yǔ)下》:“君以諸侯之故,況使臣以大禮?!?/div> 陰:(一)①山的北面或水的南面?!睹献印とf(wàn)章上》:“益避禹之子于箕山之陰。”《韓非子·說(shuō)林上》:“夏居山之陰?!雹陉?yáng)光、月亮、星星被遮擋的天氣。李東陽(yáng)《蜀葵》:“縱教雨黑天陰夜,不是南枝不放花。”③背面。吳曾《能改齋漫錄·樂(lè)府一》:“政和中,一中貴人使越州回,得詞于古碑陰,無(wú)名無(wú)譜,不知何人作也。”④陰影;樹(shù)陰。辛棄疾《水龍吟· 甲辰歲壽韓南澗尚書(shū)》:“對(duì)桐陰滿庭清晝。”⑤陰森;陰冷。龔鼎孳《游七星巖》:“花月炎蒸偏五嶺,乍來(lái)陰洞逼秋看?!雹薨抵校话档乩?。《三國(guó)志·魏志·武帝紀(jì)》:“備之未東也,陰與董承等謀反?!雹咴幵p?!缎绿茣?shū)·李林甫傳》:“性陰密,忍誅殺,不見(jiàn)喜怒。”⑧男女生殖器的通稱?!妒酚洝?呂不韋列傳》:“私求大陰人嫪?dú)睘樯崛??!雹峁糯軐W(xué)概念。 與“陽(yáng)”相對(duì)。用以概括諸事物兩大對(duì)立面的一個(gè)方面。柳宗元《天說(shuō)》:“寒而暑者,世謂之陰陽(yáng)。”⑩時(shí)光。《晉書(shū)·陶侃傳》:“大禹圣者,乃惜寸陰;至于眾人當(dāng)惜分陰?!?11)通“蔭yìn”。庇蔭;庇護(hù)。《詩(shī)經(jīng)·大雅·桑柔》:“既之陰女,反予來(lái)赫?!?予:我。赫:拒絕。) (二)ān [亮陰]指帝王居喪。《尚書(shū)·說(shuō)命上》:“王宅憂,亮陰三祀。”(祀:年。)又《無(wú)逸》:“乃或亮陰,三年不言?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色?!盾髯印駥W(xué)》:“青,取之于藍(lán)而青于藍(lán)?!雹酆谏!渡袝?shū)·禹貢》:“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西?!稘h書(shū)·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服?!雹萸嘀?,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。青青:①茂盛?!对?shī)·衛(wèi)風(fēng)·淇奧》:“瞻彼淇奧,綠竹~~?!雹诤诎l(fā)?!端螘?shū)·謝靈運(yùn)傳》:“陸展染鬢發(fā),欲以媚側(cè)室?!唤饩?,星星行復(fù)出?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色?!盾髯印駥W(xué)》:“青,取之于藍(lán)而青于藍(lán)。”③黑色。《尚書(shū)·禹貢》:“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西。《漢書(shū)·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服。”⑤青州,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。青天:①蒼天,碧空?!稌x書(shū)·樂(lè)廣傳》:“此人之水鏡,見(jiàn)之瑩然,若披云霧而睹~~也?!雹谟髦纲t明的官吏。《懸笥瑣探·惠政》:“[況鐘]剛果敏達(dá),有惠政,九載滿去郡,民赴闕留者八萬(wàn)余人,歌曰況~~?!?/div> 天:①人的頭部?!秴问洗呵铩ふ撊恕?“適耳目,節(jié)嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無(wú)以害其天矣。”(釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當(dāng)今天去地甚高,古天與今無(wú)異?!薄峨防崭琛?“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野。”(穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰?!吨芤住?睽》:“其人天且劓?!?劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候?!秴问洗呵铩ぜ敬骸?“行秋令,則天多沉陰?!雹葑匀唤??!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!雹拮匀恍纬傻??!肚f子·養(yǎng)生主》:“依乎天理,批大郤,導(dǎo)大窾?!雹呱系?;自然界的主宰?!洞呵锓甭?·郊祭》:“天者,百神之大君也?!雹嗵烀惶煲??!蹲髠鳌こ晒辍?“國(guó)之存亡,天也?!雹嵋缿{;依靠者?!秲x禮· 喪服》:“夫者,妻之天也?!?/div> 杪:①樹(shù)梢。司馬相如《上林賦》:“偃蹇杪(miǎo)顛。”(偃蹇:指獼猴或蹲或掛。顛:頂端。)杜甫《移居公安山館》:“路危行木杪,身迥(jiǒng)宿云端?!?危:高。迥:遠(yuǎn)。)②末尾;末端。《禮記·王制》:“冢宰制國(guó)用,必于歲之杪?!雹畚⑿?;細(xì)微?!逗鬂h書(shū)·馮衍傳》:“闊略杪小之禮?!?闊略:不拘泥。) “kuang huai yin 、qing qing tian miao ?!眘hi gou chu chu :《he xin lang 》;shi song chao shi ren chen shen de zuo pin 。 | dan feng xiang yun biao 。lan de hui 、pian ran fei xia ,cui peng xian dao 。yin han mo sheng tian shi shui ,zuo ye xin liang duo shao 。ting yi qu 、qiong xiao yin miao 。qian che qin tai ling kong jun ,jian yi shuang 、cui yu xian fei dao 。pi zi wu ,lan yao cao 。feng liu bie cheng dang ying miao 。dui jiang shan 、xian ran ba jiu ,hao ge chang xiao 。lu fa gong hou he zu mei ,zi shi mo shuang cai diao 。kuang huai yin 、qing qing tian miao 。yue dian heng e yun shen chu ,jin qing qiu 、dan gui cui kai zao 。zhen lu xu ,dai hua mao 。 | 【zhu shi 】: kuang :①bi ni ;bi jiao ?!秇an shu ·gao hui gao hou wen gong chen biao xu 》:“yi wang kuang jin ,shen ke bei shang ?!薄秎un heng ·lun si 》:“an huo zai bu neng fu ran yi kuang zhi ,si ren bu neng fu wei gui ming yi ?!雹趒ing xing ;zhuang kuang 。gao qi 《song ding xiao lian zhi qian tang 》:“re jian gu ren xun lv kuang ,zhi jun jie shui bu fan shu 。”③fu ci 。geng jia ?!秅uo yu ·jin yu yi 》:“yi zhong gu ,bu gan ai qin ,zhong kuang hou zhi ?!薄秏o zi ·fei gong 》:“wang kuang zi zong ye ?!?wang :zhi yan zhou wang 。zong :fang zong 。)④lian ci 。he kuang 。《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“kun shou you dou ,kuang guo xiang hu !”du fu 《bing che hang 》:“kuang fu qin bing nai ku zhan ,bei qu bu yi quan yu ji !”⑤tong “kuang ”。ci ;ci yu ?!秇an shu ·wu di ji 》:“zao tian de kuang shi ,zhe jian jing xiang ,xie ran ru you wen ?!?xie :qing wei ,wei xiao 。)《guo yu ·lu yu xia 》:“jun yi zhu hou zhi gu ,kuang shi chen yi da li ?!?/div> yin :(yi )①shan de bei mian huo shui de na mian ?!秏eng zi ·mo zhang shang 》:“yi bi yu zhi zi yu ji shan zhi yin ?!薄秇an fei zi ·shui lin shang 》:“xia ju shan zhi yin 。”②yang guang 、yue liang 、xing xing bei zhe dang de tian qi 。li dong yang 《shu kui 》:“zong jiao yu hei tian yin ye ,bu shi na zhi bu fang hua ?!雹踒ei mian 。wu ceng 《neng gai zhai man lu ·le fu yi 》:“zheng he zhong ,yi zhong gui ren shi yue zhou hui ,de ci yu gu bei yin ,mo ming mo pu ,bu zhi he ren zuo ye ?!雹躽in ying ;shu yin 。xin qi ji 《shui long yin · jia chen sui shou han na jian shang shu 》:“dui tong yin man ting qing zhou ?!雹輞in sen ;yin leng 。gong ding zi 《you qi xing yan 》:“hua yue yan zheng pian wu ling ,zha lai yin dong bi qiu kan ?!雹轪n zhong ;an de li ?!秙an guo zhi ·wei zhi ·wu di ji 》:“bei zhi wei dong ye ,yin yu dong cheng deng mou fan ?!雹遟ui zha 。《xin tang shu ·li lin fu chuan 》:“xing yin mi ,ren zhu sha ,bu jian xi nu 。”⑧nan nv sheng shi qi de tong chen ?!秙hi ji · lv bu wei lie chuan 》:“si qiu da yin ren lao ai wei she ren ?!雹醙u dai zhe xue gai nian 。 yu “yang ”xiang dui 。yong yi gai gua zhu shi wu liang da dui li mian de yi ge fang mian 。liu zong yuan 《tian shui 》:“han er shu zhe ,shi wei zhi yin yang 。”⑩shi guang ?!秊in shu ·tao kan chuan 》:“da yu sheng zhe ,nai xi cun yin ;zhi yu zhong ren dang xi fen yin ?!?11)tong “yin yìn”。bi yin ;bi hu ?!秙hi jing ·da ya ·sang rou 》:“ji zhi yin nv ,fan yu lai he 。”(yu :wo 。he :ju jue 。) (er )ān [liang yin ]zhi di wang ju sang ?!秙hang shu ·shui ming shang 》:“wang zhai you ,liang yin san si 。”(si :nian 。)you 《mo yi 》:“nai huo liang yin ,san nian bu yan ?!?/div> qing :①shen lu se 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“cao se ru 簾qing ?!雹趌an se ?!秞un zi ·quan xue 》:“qing ,qu zhi yu lan er qing yu lan 。”③hei se 。《shang shu ·yu gong 》:“jue tu qing li ?!雹躴ing se de dong xi ?!秇an shu ·cheng di ji 》:“qing lu ,min suo chang fu ?!雹輖ing zhou ,gu zhou ming 。xian qin wei jiu zhou zhi yi 。zai jin shan dong jing nei 。qing qing :①mao cheng ?!秙hi ·wei feng ·qi ao 》:“zhan bi qi ao ,lu zhu ~~?!雹趆ei fa ?!秙ong shu ·xie ling yun chuan 》:“l(fā)iu zhan ran bin fa ,yu yi mei ce shi 。~~bu jie jiu ,xing xing hang fu chu ?!?/div> qing :①shen lu se 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“cao se ru 簾qing ?!雹趌an se ?!秞un zi ·quan xue 》:“qing ,qu zhi yu lan er qing yu lan ?!雹踙ei se ?!秙hang shu ·yu gong 》:“jue tu qing li ?!雹躴ing se de dong xi ?!秇an shu ·cheng di ji 》:“qing lu ,min suo chang fu 。”⑤qing zhou ,gu zhou ming 。xian qin wei jiu zhou zhi yi 。zai jin shan dong jing nei 。qing tian :①cang tian ,bi kong ?!秊in shu ·le an chuan 》:“ci ren zhi shui jing ,jian zhi ying ran ,re pi yun wu er du ~~ye 。”②yu zhi xian ming de guan li 。《xuan si suo tan ·hui zheng 》:“[kuang zhong ]gang guo min da ,you hui zheng ,jiu zai man qu jun ,min fu que liu zhe ba mo yu ren ,ge yue kuang ~~?!?/div> tian :①ren de tou bu ?!秎v shi chun qiu ·lun ren 》:“kuo er mu ,jie shi yu ,shi zhi mou ,qu qiao gu ……re ci ,ze mo yi hai ji tian yi ?!?shi :qu chu 。qiao gu :wei zha 。)②tian kong 。wang chong 《lun heng ·tan tian 》:“cha dang jin tian qu de shen gao ,gu tian yu jin mo yi ?!薄禼hi le ge 》:“tian shi qiong (qióng)lu ,long gai si ye ?!?qiong lu :zhan zhang 。)③zai e shang ci zi de xing fa 。《zhou yi · kui 》:“ji ren tian ju yi 。”(yi :ge diao bi zi de xing fa 。)④tian qi ;qi hou ?!秎v shi chun qiu ·ji chun 》:“hang qiu ling ,ze tian duo chen yin ?!雹輟i ran jie ?!秞un zi ·tian lun 》:“tian hang you chang ,bu wei yao cun ,bu wei jie wang 。”⑥zi ran xing cheng de ?!秡huang zi ·yang sheng zhu 》:“yi hu tian li ,pi da xi ,dao da kuan ?!雹遱hang di ;zi ran jie de zhu zai 。《chun qiu fan lou ·jiao ji 》:“tian zhe ,bai shen zhi da jun ye 。”⑧tian ming ;tian yi 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“guo zhi cun wang ,tian ye 。”⑨yi ping ;yi kao zhe 。《yi li · sang fu 》:“fu zhe ,qi zhi tian ye ?!?/div> miao :①shu sao 。si ma xiang ru 《shang lin fu 》:“yan jian miao (miǎo)dian ?!?yan jian :zhi mi hou huo cun huo gua 。dian :ding duan 。)du fu 《yi ju gong an shan guan 》:“l(fā)u wei hang mu miao ,shen jiong (jiǒng)su yun duan ?!?wei :gao 。jiong :yuan 。)②mo wei ;mo duan ?!秎i ji ·wang zhi 》:“zhong zai zhi guo yong ,bi yu sui zhi miao ?!雹踳ei xiao ;xi wei 。《hou han shu ·feng yan chuan 》:“kuo lve miao xiao zhi li ?!?kuo lve :bu ju ni 。)
|