| 釋義 |
“隻恐後月,陰晴未保?!痹娋涑鎏帲骸顿R聖朝》;是宋朝詩人宋無名氏的作品。 太平無事,四邊寧靜狼煙眇。國泰民安,謾說堯舜禹湯好。萬民翹望彩都門,龍燈鳳燭相照。隻聽得教坊雜劇歡笑。美人巧。寶籙宮前,咒水書符斷妖。更夢近、竹林深處勝蓬島。笙歌鬧。奈吾皇,不待元宵景色來到。隻恐後月,陰晴未保。
| 【註釋】: 隻:①鳥一隻;一隻。《公羊傳 ·僖公三十三年》“匹馬隻輪無反者?!?反:返。)《後漢書·王喬傳》:“於是候鳥至,舉羅張之,但得一隻舃焉。”(羅:捕鳥網(wǎng)。舃:鞋。)②單數(shù)?!端问贰堜﹤鳌?“肅宗而下,咸隻日臨朝,雙日不坐?!?肅宗:指唐肅宗李亨。臨朝:指坐朝問政。)恐:①畏懼;害怕。司馬遷《報(bào)任安書》:“猛虎在深山,百獸震恐?!薄渡袝そ痣?“天大雷電以風(fēng),禾盡偃(yǎn),大木斯拔,邦人大恐?!?偃:倒下。邦人:國人。)②威嚇;恐嚇。《史記·秦始皇本紀(jì)》:“李斯因說秦王,請先取韓以恐他國?!薄端问贰钔㈣皞鳌?“有姊寡居京師;周祖微時(shí),欲聘之,姊不從;令媒氏傳言恐逼?!?周祖:後周太祖郭威。)③恐怕;擔(dān)心?!墩撜Z· 季氏》:“吾恐季孫之憂不在顓臾?!碧K軾《海棠》:“隻恐夜深花睡去?!?/div> 月:(一)①月球;月亮?!对娊?jīng)·陳風(fēng)·月出》:“月出皎兮。”②月光;月色。陶潛《歸田園居》之三:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸。”③月份。一年的十二分之一。從朔至晦為一月,大月三十日,小月二十九日?!对娊?jīng)·豳風(fēng)·七月》:“七月流火,九月授衣?!?火:星名。)④形狀或顏色像月亮的。李賀《昌谷》:“泉樽陶宰酒,月眉謝郎妓?!雹葜笅D人的月經(jīng)。王建《宮詞》:“密奏君王知入月,喚人相伴洗裙裾?!雹拗笅D女懷胎的月份?!对娊?jīng)·大雅·生民》:“誕彌厥月,先生如達(dá)。”(誕:助詞。彌:滿。厥:其。先生:初生。達(dá):通“羍”,小羊。)[月氏(zhī)]我國古代西域國名。 (二)ròu 同“肉”。古樂府《孤兒行》:“拔斷蒺藜腸月中,愴欲悲?!?腸:指小腿肚子。)陰:(一)①山的北面或水的南面?!睹献印とf章上》:“益避禹之子於箕山之陰?!薄俄n非子·說林上》:“夏居山之陰?!雹陉柟?、月亮、星星被遮擋的天氣。李東陽《蜀葵》:“縱教雨黑天陰夜,不是南枝不放花?!雹郾趁?。吳曾《能改齋漫錄·樂府一》:“政和中,一中貴人使越州回,得詞於古碑陰,無名無譜,不知何人作也。”④陰影;樹陰。辛棄疾《水龍吟· 甲辰歲壽韓南澗尚書》:“對桐陰滿庭清晝?!雹蓐幧?;陰冷。龔鼎孳《遊七星巖》:“花月炎蒸偏五嶺,乍來陰洞逼秋看?!雹薨抵?;暗地裡?!度龂尽の褐尽の涞奂o(jì)》:“備之未東也,陰與董承等謀反?!雹咴幵p。《新唐書·李林甫傳》:“性陰密,忍誅殺,不見喜怒?!雹嗄信称鞯耐ǚQ。《史記· 呂不韋列傳》:“私求大陰人嫪?dú)睘樯崛??!雹峁糯軐W(xué)概念。 與“陽”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個(gè)方面。柳宗元《天說》:“寒而暑者,世謂之陰陽?!雹鈺r(shí)光?!稌x書·陶侃傳》:“大禹聖者,乃惜寸陰;至於眾人當(dāng)惜分陰?!?11)通“蔭yìn”。庇蔭;庇護(hù)。《詩經(jīng)·大雅·桑柔》:“既之陰女,反予來赫?!?予:我。赫:拒絕。) (二)ān [亮陰]指帝王居喪?!渡袝ふf命上》:“王宅憂,亮陰三祀?!?祀:年。)又《無逸》:“乃或亮陰,三年不言?!?/div> 晴:①天空無雲(yún);天氣晴好。袁嶠之《蘭亭詩》之二:“四眺華林茂,俯仰晴川渙?!?渙:流散。)②指雨雪停止,天轉(zhuǎn)晴朗。潘嶽《閑居賦》:“微雨新晴?!?/div> 未:①十二地支之一?!洞呵铩でf公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之?!雹谑r(shí)辰之一,即午後一時(shí)至三時(shí)。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當(dāng)於“不”?!对娊?jīng)·周頌·小毖》:“未堪傢多難?!眀.相當(dāng)於“沒有”、“不曾”。《詩經(jīng) · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲?!?. 用在句尾,表示疑問。相當(dāng)於“否”?!夺釢h書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”保:①養(yǎng)育。《荀子·王霸》:“上之於下,如保赤子?!雹谥柑嫒藫嵊變旱谋D?。李德林《天命論》:“幼在乳保之懷?!雹郯矒?。《孟子·齊桓晉文之事》:“保民而王,莫之能禦也?!雹鼙Wo(hù);保衛(wèi)?!妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“行收兵復(fù)入保成皋?!薄度龂尽の簳の涞奂o(jì)》:“(曹)公急擊之,(淳於)瓊退保營?!?營:營寨。)⑤保全;保持?!度龂尽の簳の涞奂o(jì)》引《魏氏春秋》:“(曹)公雲(yún):‘當(dāng)(袁)紹之強(qiáng),孤尚不能自保,而況眾人乎?’”賈思勰《齊民要術(shù)·耕田》:“立春保澤,凍蟲死,來年宜稼?!?澤:濕潤。稼:種莊稼。)⑥擔(dān)保;保證。《三國志·吳書·孫權(quán)傳》:“人言若不可信,朕為諸君破傢保之?!雹弑a尡磺艚娜恕!都t樓夢》第八十六回:“弄人保出他來?!雹嘀副H??!都t樓夢》第八十六回:“餘令原保領(lǐng)出,退堂?!雹崞鸵??!妒酚洝鑱褌鳌?“佈窮困,賃(lìn)傭於齊,為酒人保?!?賃傭:為人雇用。)⑩小城。後作“堡”。《莊子·盜蹠》:“大國守城,小國入保?!?11)舊時(shí)戶籍編制單位,戶數(shù)歷代不盡相同?!端鍟な池浿尽?“制五傢為保,有長,保五為閭?!?12)通“褓”。襁褓?!夺釢h書·桓鬱傳》:“昔成王幼小,越在襁保。”(越:助詞。) “只恐後月,陰晴未保。”詩句出處:《賀圣朝》;是宋朝詩人宋無名氏的作品。 太平無事,四邊寧靜狼煙眇。國泰民安,謾說堯舜禹湯好。萬民翹望彩都門,龍燈鳳燭相照。只聽得教坊雜劇歡笑。美人巧。寶箓宮前,咒水書符斷妖。更夢近、竹林深處勝蓬島。笙歌鬧。奈吾皇,不待元宵景色來到。只恐後月,陰晴未保。
| 【注釋】: 只:①鳥一只;一只?!豆騻?·僖公三十三年》“匹馬只輪無反者。”(反:返。)《后漢書·王喬傳》:“于是候鳥至,舉羅張之,但得一只舃焉?!?羅:捕鳥網(wǎng)。舃:鞋。)②單數(shù)。《宋史·張洎傳》:“肅宗而下,咸只日臨朝,雙日不坐?!?肅宗:指唐肅宗李亨。臨朝:指坐朝問政。)恐:①畏懼;害怕。司馬遷《報(bào)任安書》:“猛虎在深山,百獸震恐?!薄渡袝そ痣?“天大雷電以風(fēng),禾盡偃(yǎn),大木斯拔,邦人大恐?!?偃:倒下。邦人:國人。)②威嚇;恐嚇?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“李斯因說秦王,請先取韓以恐他國?!薄端问贰钔㈣皞鳌?“有姊寡居京師;周祖微時(shí),欲聘之,姊不從;令媒氏傳言恐逼?!?周祖:后周太祖郭威。)③恐怕;擔(dān)心?!墩撜Z· 季氏》:“吾恐季孫之憂不在顓臾?!碧K軾《海棠》:“只恐夜深花睡去?!?/div> 月:(一)①月球;月亮?!对娊?jīng)·陳風(fēng)·月出》:“月出皎兮?!雹谠鹿猓辉律?。陶潛《歸田園居》之三:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸?!雹墼路?。一年的十二分之一。從朔至晦為一月,大月三十日,小月二十九日?!对娊?jīng)·豳風(fēng)·七月》:“七月流火,九月授衣?!?火:星名。)④形狀或顏色像月亮的。李賀《昌谷》:“泉樽陶宰酒,月眉謝郎妓。”⑤指婦人的月經(jīng)。王建《宮詞》:“密奏君王知入月,喚人相伴洗裙裾。”⑥指婦女懷胎的月份?!对娊?jīng)·大雅·生民》:“誕彌厥月,先生如達(dá)?!?誕:助詞。彌:滿。厥:其。先生:初生。達(dá):通“羍”,小羊。)[月氏(zhī)]我國古代西域國名。 (二)ròu 同“肉”。古樂府《孤兒行》:“拔斷蒺藜腸月中,愴欲悲?!?腸:指小腿肚子。)陰:(一)①山的北面或水的南面?!睹献印とf章上》:“益避禹之子于箕山之陰?!薄俄n非子·說林上》:“夏居山之陰?!雹陉柟?、月亮、星星被遮擋的天氣。李東陽《蜀葵》:“縱教雨黑天陰夜,不是南枝不放花?!雹郾趁?。吳曾《能改齋漫錄·樂府一》:“政和中,一中貴人使越州回,得詞于古碑陰,無名無譜,不知何人作也?!雹荜幱?;樹陰。辛棄疾《水龍吟· 甲辰歲壽韓南澗尚書》:“對桐陰滿庭清晝?!雹蓐幧?;陰冷。龔鼎孳《游七星巖》:“花月炎蒸偏五嶺,乍來陰洞逼秋看?!雹薨抵校话档乩??!度龂尽の褐尽の涞奂o(jì)》:“備之未東也,陰與董承等謀反?!雹咴幵p?!缎绿茣だ盍指鳌?“性陰密,忍誅殺,不見喜怒?!雹嗄信称鞯耐ǚQ?!妒酚洝?呂不韋列傳》:“私求大陰人嫪?dú)睘樯崛恕!雹峁糯軐W(xué)概念。 與“陽”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個(gè)方面。柳宗元《天說》:“寒而暑者,世謂之陰陽。”⑩時(shí)光?!稌x書·陶侃傳》:“大禹圣者,乃惜寸陰;至于眾人當(dāng)惜分陰?!?11)通“蔭yìn”。庇蔭;庇護(hù)?!对娊?jīng)·大雅·桑柔》:“既之陰女,反予來赫?!?予:我。赫:拒絕。) (二)ān [亮陰]指帝王居喪?!渡袝ふf命上》:“王宅憂,亮陰三祀。”(祀:年。)又《無逸》:“乃或亮陰,三年不言?!?/div> 晴:①天空無云;天氣晴好。袁嶠之《蘭亭詩》之二:“四眺華林茂,俯仰晴川渙?!?渙:流散。)②指雨雪停止,天轉(zhuǎn)晴朗。潘岳《閑居賦》:“微雨新晴?!?/div> 未:①十二地支之一。《春秋·莊公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之?!雹谑r(shí)辰之一,即午后一時(shí)至三時(shí)。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當(dāng)于“不”?!对娊?jīng)·周頌·小毖》:“未堪家多難?!眀.相當(dāng)于“沒有”、“不曾”?!对娊?jīng) · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲?!?. 用在句尾,表示疑問。相當(dāng)于“否”?!逗鬂h書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”保:①養(yǎng)育。《荀子·王霸》:“上之于下,如保赤子?!雹谥柑嫒藫嵊變旱谋D?。李德林《天命論》:“幼在乳保之懷?!雹郯矒??!睹献印R桓晉文之事》:“保民而王,莫之能御也?!雹鼙Wo(hù);保衛(wèi)?!妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“行收兵復(fù)入保成皋?!薄度龂尽の簳の涞奂o(jì)》:“(曹)公急擊之,(淳于)瓊退保營?!?營:營寨。)⑤保全;保持。《三國志·魏書·武帝紀(jì)》引《魏氏春秋》:“(曹)公云:‘當(dāng)(袁)紹之強(qiáng),孤尚不能自保,而況眾人乎?’”賈思勰《齊民要術(shù)·耕田》:“立春保澤,凍蟲死,來年宜稼。”(澤:濕潤。稼:種莊稼。)⑥擔(dān)保;保證?!度龂尽菚O權(quán)傳》:“人言若不可信,朕為諸君破家保之?!雹弑a尡磺艚娜??!都t樓夢》第八十六回:“弄人保出他來?!雹嘀副H恕!都t樓夢》第八十六回:“余令原保領(lǐng)出,退堂?!雹崞鸵?。《史記·欒布傳》:“布窮困,賃(lìn)傭于齊,為酒人保?!?賃傭:為人雇用。)⑩小城。后作“堡”?!肚f子·盜跖》:“大國守城,小國入保?!?11)舊時(shí)戶籍編制單位,戶數(shù)歷代不盡相同。《隋書·食貨志》:“制五家為保,有長,保五為閭。”(12)通“褓”。襁褓?!逗鬂h書·桓郁傳》:“昔成王幼小,越在襁保?!?越:助詞。) “zhi kong hou yue ,yin qing wei bao ?!眘hi gou chu chu :《he sheng chao 》;shi song chao shi ren song mo ming shi de zuo pin 。 tai ping mo shi ,si bian ning jing lang yan miao 。guo tai min an ,man shui yao shun yu shang hao 。mo min qiao wang cai dou men ,long deng feng zhu xiang zhao 。zhi ting de jiao fang za ju huan xiao 。mei ren qiao 。bao lu gong qian ,zhou shui shu fu duan yao 。geng meng jin 、zhu lin shen chu sheng peng dao 。sheng ge nao 。nai wu huang ,bu dai yuan xiao jing se lai dao 。zhi kong hou yue ,yin qing wei bao 。
| 【zhu shi 】: zhi :①diao yi zhi ;yi zhi 。《gong yang chuan ·xi gong san shi san nian 》“pi ma zhi lun mo fan zhe 。”(fan :fan 。)《hou han shu ·wang qiao chuan 》:“yu shi hou diao zhi ,ju luo zhang zhi ,dan de yi zhi que yan ?!?luo :bu diao wang 。que :xie 。)②chan shu ?!秙ong shi ·zhang ji chuan 》:“su zong er xia ,xian zhi ri lin chao ,shuang ri bu zuo 。”(su zong :zhi tang su zong li heng 。lin chao :zhi zuo chao wen zheng 。)kong :①wei ju ;hai pa 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“meng hu zai shen shan ,bai shou zhen kong ?!薄秙hang shu ·jin teng 》:“tian da lei dian yi feng ,he jin yan (yǎn),da mu si ba ,bang ren da kong ?!?yan :dao xia 。bang ren :guo ren 。)②wei he ;kong he ?!秙hi ji ·qin shi huang ben ji 》:“l(fā)i si yin shui qin wang ,qing xian qu han yi kong ta guo ?!薄秙ong shi ·yang ting zhang chuan 》:“you zi gua ju jing shi ;zhou zu wei shi ,yu pin zhi ,zi bu cong ;ling mei shi chuan yan kong bi 。”(zhou zu :hou zhou tai zu guo wei 。)③kong pa ;dan xin ?!秎un yu · ji shi 》:“wu kong ji sun zhi you bu zai zhuan yu ?!眘u shi 《hai tang 》:“zhi kong ye shen hua shui qu ?!?/div> yue :(yi )①yue qiu ;yue liang ?!秙hi jing ·chen feng ·yue chu 》:“yue chu jiao xi ?!雹趛ue guang ;yue se 。tao qian 《gui tian yuan ju 》zhi san :“chen xing li huang hui ,dai yue he chu gui ?!雹踶ue fen 。yi nian de shi er fen zhi yi 。cong shuo zhi hui wei yi yue ,da yue san shi ri ,xiao yue er shi jiu ri ?!秙hi jing ·bin feng ·qi yue 》:“qi yue liu huo ,jiu yue shou yi ?!?huo :xing ming 。)④xing zhuang huo yan se xiang yue liang de 。li he 《chang gu 》:“quan zun tao zai jiu ,yue mei xie lang ji ?!雹輟hi fu ren de yue jing 。wang jian 《gong ci 》:“mi zou jun wang zhi ru yue ,huan ren xiang ban xi qun ju ?!雹込hi fu nv huai tai de yue fen ?!秙hi jing ·da ya ·sheng min 》:“dan mi jue yue ,xian sheng ru da ?!?dan :zhu ci 。mi :man 。jue :ji 。xian sheng :chu sheng 。da :tong “da ”,xiao yang 。)[yue shi (zhī)]wo guo gu dai xi yu guo ming 。 (er )ròu tong “rou ”。gu le fu 《gu er hang 》:“ba duan ji li chang yue zhong ,chuang yu bei ?!?chang :zhi xiao tui du zi 。)yin :(yi )①shan de bei mian huo shui de na mian ?!秏eng zi ·mo zhang shang 》:“yi bi yu zhi zi yu ji shan zhi yin ?!薄秇an fei zi ·shui lin shang 》:“xia ju shan zhi yin ?!雹趛ang guang 、yue liang 、xing xing bei zhe dang de tian qi 。li dong yang 《shu kui 》:“zong jiao yu hei tian yin ye ,bu shi na zhi bu fang hua ?!雹踒ei mian 。wu ceng 《neng gai zhai man lu ·le fu yi 》:“zheng he zhong ,yi zhong gui ren shi yue zhou hui ,de ci yu gu bei yin ,mo ming mo pu ,bu zhi he ren zuo ye 。”④yin ying ;shu yin 。xin qi ji 《shui long yin · jia chen sui shou han na jian shang shu 》:“dui tong yin man ting qing zhou ?!雹輞in sen ;yin leng 。gong ding zi 《you qi xing yan 》:“hua yue yan zheng pian wu ling ,zha lai yin dong bi qiu kan ?!雹轪n zhong ;an de li 。《san guo zhi ·wei zhi ·wu di ji 》:“bei zhi wei dong ye ,yin yu dong cheng deng mou fan 。”⑦gui zha ?!秞in tang shu ·li lin fu chuan 》:“xing yin mi ,ren zhu sha ,bu jian xi nu ?!雹鄋an nv sheng shi qi de tong chen 。《shi ji · lv bu wei lie chuan 》:“si qiu da yin ren lao ai wei she ren ?!雹醙u dai zhe xue gai nian 。 yu “yang ”xiang dui 。yong yi gai gua zhu shi wu liang da dui li mian de yi ge fang mian 。liu zong yuan 《tian shui 》:“han er shu zhe ,shi wei zhi yin yang ?!雹鈙hi guang ?!秊in shu ·tao kan chuan 》:“da yu sheng zhe ,nai xi cun yin ;zhi yu zhong ren dang xi fen yin ?!?11)tong “yin yìn”。bi yin ;bi hu ?!秙hi jing ·da ya ·sang rou 》:“ji zhi yin nv ,fan yu lai he ?!?yu :wo 。he :ju jue 。) (er )ān [liang yin ]zhi di wang ju sang 。《shang shu ·shui ming shang 》:“wang zhai you ,liang yin san si ?!?si :nian 。)you 《mo yi 》:“nai huo liang yin ,san nian bu yan ?!?/div> qing :①tian kong mo yun ;tian qi qing hao 。yuan jiao zhi 《lan ting shi 》zhi er :“si tiao hua lin mao ,fu yang qing chuan huan 。”(huan :liu san 。)②zhi yu xue ting zhi ,tian zhuai qing lang 。pan yue 《xian ju fu 》:“wei yu xin qing ?!?/div> wei :①shi er de zhi zhi yi ?!禼hun qiu ·zhuang gong er shi si nian 》:“l(fā)iu yue xin wei ,shuo ,ri you shi zhi ?!雹趕hi er shi chen zhi yi ,ji wu hou yi shi zhi san shi 。③shi er sheng xiao shu yang 。④fu ci 。1.biao shi fou ding 。a.xiang dang yu “bu ”?!秙hi jing ·zhou song ·xiao bi 》:“wei kan jia duo nan ?!眀.xiang dang yu “mei you ”、“bu ceng ”。《shi jing · shao na ·cao chong 》:“wei jian jun zi ,wo xin shang bei 。”2. yong zai gou wei ,biao shi yi wen 。xiang dang yu “fou ”?!秇ou han shu ·liu biao chuan 》:“yan chu zi kou er ru wu er ,ke yi yan wei ?”bao :①yang yo ?!秞un zi ·wang ba 》:“shang zhi yu xia ,ru bao chi zi ?!雹趜hi ti ren fu yo you er de bao mu 。li de lin 《tian ming lun 》:“you zai ru bao zhi huai ?!雹踑n fu 。《meng zi ·ji huan jin wen zhi shi 》:“bao min er wang ,mo zhi neng yu ye ?!雹躡ao hu ;bao wei ?!秙hi ji ·gao zu ben ji 》:“hang shou bing fu ru bao cheng gao ?!薄秙an guo zhi ·wei shu ·wu di ji 》:“(cao )gong ji ji zhi ,(chun yu )qiong tui bao ying 。”(ying :ying zhai 。)⑤bao quan ;bao chi ?!秙an guo zhi ·wei shu ·wu di ji 》yin 《wei shi chun qiu 》:“(cao )gong yun :‘dang (yuan )shao zhi jiang ,gu shang bu neng zi bao ,er kuang zhong ren hu ?’”gu sai xie 《ji min yao shu ·geng tian 》:“l(fā)i chun bao ze ,dong chong si ,lai nian yi jia ?!?ze :shi run 。jia :chong zhuang jia 。)⑥dan bao ;bao zheng ?!秙an guo zhi ·wu shu ·sun quan chuan 》:“ren yan re bu ke xin ,zhen wei zhu jun po jia bao zhi 。”⑦bao shi bei qiu jin de ren 。《gong lou meng 》di ba shi liu hui :“l(fā)ong ren bao chu ta lai 。”⑧zhi bao ren ?!秅ong lou meng 》di ba shi liu hui :“yu ling yuan bao ling chu ,tui tang ?!雹醦u yi ?!秙hi ji ·luan bu chuan 》:“bu qiong kun ,lin (lìn)yong yu ji ,wei jiu ren bao 。”(lin yong :wei ren gu yong 。)⑩xiao cheng 。hou zuo “bao ”?!秡huang zi ·dao zhi 》:“da guo shou cheng ,xiao guo ru bao ?!?11)jiu shi hu ji bian zhi chan wei ,hu shu li dai bu jin xiang tong ?!秙ui shu ·shi huo zhi 》:“zhi wu jia wei bao ,you chang ,bao wu wei lv ?!?12)tong “bao ”。qiang bao ?!秇ou han shu ·huan yu chuan 》:“xi cheng wang you xiao ,yue zai qiang bao ?!?yue :zhu ci 。)
|