| 釋義 |
“柘枝猶在,春風(fēng)那似,舊時(shí)宋玉?!痹?shī)句出處:《桂枝香》;是宋朝詩(shī)人柴望的作品。 | 今宵月色。嘆暗水流花,年事非昨。瀟灑江南似畫,舞楓飄柞。誰(shuí)傢又唱江南曲,一番聽、一番離索。孤鴻飛去,殘霞落盡,怨深難托。又腸斷、丁香畫雀。記牡丹時(shí)候,歸燕簾幕。夢(mèng)裡襄王,想念王孫飄泊。如今雪上蕭蕭鬢,更相思、連夜花發(fā)。柘枝猶在,春風(fēng)那似,舊時(shí)宋玉。 | 【註釋】: 柘:①木名。一種常綠灌木。葉可喂蠶,莖皮可造紙。木材密致堅(jiān)韌,可制弓。木汁可染赤黃色。陸厥《奉答內(nèi)兄希叔》詩(shī):“歸來(lái)翳桑柘,朝夕異涼溫?!雹谕ā罢帷?。甘蔗。宋玉《招魂》:“有柘漿些?!?/div> 枝:①枝條?!肚f子·山木》:“見大木枝葉盛茂?!倍鸥Α督溪?dú)步尋花》:“千朵萬(wàn)朵壓枝低?!雹谄绯龅?,分支?!肚f子·駢拇》:“駢拇枝指出乎性哉?!?駢拇:拇指與第二指連生。)《呂氏春秋·慎行》:“盡殺崔杼之妻子及枝屬?!雹壑w;四肢?!秴问洗呵?· 圜道》:“感而不知,則形體四枝不使矣?!雹苤?;支持。《左傳 ·桓公五年》:“蔡、衛(wèi)不枝,固將先奔?!雹莸侄R;抗拒?!缎滦颉ど浦\上》:“足以枝於秦?!雹蘖吭~。[枝梧]1.抗拒?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“諸將皆懾服,莫敢枝梧?!?.支撐?!端?jīng)註·漯水》:“以木為圓基,令互相枝梧。”費(fèi)昶《華光省中夜聞城外搗衣》:“鬢搖九枝花?!卑拙右住堕L(zhǎng)恨歌》:“梨花一枝春帶雨?!?/div> 猶:①獸名。也叫猶猢,形似麂?!端?jīng)註·江水一》:“山多猶猢,似猴而短足,好遊巖樹?!雹谌缤?;好像?!堵≈袑?duì)》:“孤之有孔明,猶魚之有水也?!鄙蚶ā秹?mèng)溪筆談》卷七:“月本無(wú)光,猶銀丸,日耀之乃光耳?!雹鄹痹~。1. 還;仍然?!睹献印けM心上》:“掘井九軔而不及泉,猶為棄井也?!?軔:仞。)2. 尚且。司馬光《資治通鑒·赤壁之戰(zhàn)》:“田橫,齊之壯士耳,猶守義不辱,況劉豫州王室之胄?!?胄:後代。)④通“猷(yóu)”。1.計(jì)謀;謀劃。《詩(shī)經(jīng)·小雅·采芑》:“方叔元老,克壯其猶?!?.道?!对?shī)經(jīng)·小雅·小旻》:“匪先民是程,匪大猶是經(jīng)。”(匪:非。是:復(fù)指前置賓語(yǔ)。程:效法。)⑤通“由”。1.行?!蹲髠鳌ふ压哪辍?“殺親益榮,猶義也夫!”2.從?!睹献印す珜O醜上》:“紂之去武丁未久也……然而文王猶方百裡起,是以難也?!?.由於?!豆騻鳌でf公四年》:“紀(jì)侯之不誅,至今有紀(jì)者,猶無(wú)明天子也?!雹尥ā皳u”。搖動(dòng)?!抖Y記·檀弓下》:“詠斯猶,猶斯舞。”在:①存在;在世?!墩撜Z(yǔ)·裡仁》:“父母在,不遠(yuǎn)遊,遊必有方?!狈犊b《神滅論》:“豈容形亡而神在?!雹诒硎救嘶蚴挛锏奈恢没驙顟B(tài)。張華《情詩(shī)》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長(zhǎng)”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無(wú)定在,彼此共更之?!雹茉陟?;取決於?!盾髯印駥W(xué)》:“駑馬十駕,功在不舍?!雹輪?wèn)候;慰問(wèn)?!蹲髠鳌は骞辍?“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛(wèi)國(guó)之言,吾子獨(dú)不在寡人。”(寡人:衛(wèi)獻(xiàn)公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛(wèi)大夫大叔文子。)⑥觀察;審察?!渡袝?·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政?!?璇璣玉衡:玉飾的天體觀測(cè)儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進(jìn)事情發(fā)生的時(shí)間、地點(diǎn)、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩(shī):“迎新在此歲?!薄顿Y治通鑒·漢獻(xiàn)帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日?!?將軍:指孫權(quán)。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強(qiáng)調(diào),其下多連“不”等。⑨終結(jié)?!渡袝涡獭?“非天不中,惟人在命?!雹馔ā安拧?。僅僅?!稘h書·賈誼傳》:“長(zhǎng)沙乃在二萬(wàn)五千戶耳。”春:①春天,春季?!盾髯印ね踔啤?“春耕、夏耘、秋收、冬藏,四者不失時(shí),故五谷不絕?!雹谀?;歲。高適《人日寄杜二拾遺》詩(shī):“一臥東山三十春?!雹凵鷻C(jī);生命。歐陽(yáng)修《奉使道中寄垣師》:“塞垣春枯積雪溜,沙礫威怒黃雲(yún)愁?!?塞垣:指長(zhǎng)城。溜:流水。)④指年輕女子的形態(tài)。崔玨(jué)《有贈(zèng)》:“兩臉夭桃從鏡發(fā),一眸春水照人寒?!?春水:指女子的眼睛。)⑤春色;喜色。田汝成《西湖遊覽志餘·熙朝樂(lè)事》:“諺雲(yún):‘蓬開先百草,戴瞭春不老?!雹薮呵?;情欲?!对?shī)經(jīng)·召南·野有死麕》:“有女懷春,吉士誘之?!雹咧妇?。司空?qǐng)D《詩(shī)品·典雅》:“玉壺買春,賞雨茅屋?!?/div> 春風(fēng):和風(fēng)。喻溫和可親的氣象或境界?!抖倘珪ね鈺?“[朱公掞]謂人曰:‘光庭在~~中坐瞭一個(gè)月?!?/div> 風(fēng):(一)①空氣流通的現(xiàn)象?!对?shī)經(jīng)·邶風(fēng)·北風(fēng)》:“北風(fēng)其涼?!雹诖碉L(fēng);讓風(fēng)吹?!睹献印す珜O醜下》:“有寒疾,不可以風(fēng)?!雹郾扔骺焖偃顼L(fēng)?!顿Y治通鑒·晉成帝咸和五年》:“俟足下軍到,風(fēng)發(fā)相赴。”④氣勢(shì);勢(shì)頭。《晉書·劉毅傳》:“好臧否人物,王公貴人望風(fēng)憚之?!雹萁袒唤逃?。《周書·齊煬王憲傳》:“宣風(fēng)導(dǎo)禮。”⑥風(fēng)氣;風(fēng)俗。柳宗元《捕蛇者說(shuō)》:“故為之說(shuō),以俟夫觀人風(fēng)者得焉。”陸遊《遊山西村》:“衣冠簡(jiǎn)樸古風(fēng)存?!雹呔跋螅痪吧?。楊萬(wàn)裡《曉出凈慈寺送林子方二首》之一:“畢竟西湖六月中,風(fēng)光不與四時(shí)同?!雹囡L(fēng)度;風(fēng)格。杜甫《詠懷古跡五首》:“搖落深知宋玉悲,風(fēng)流儒雅亦吾師。”⑨歌謠;民歌?!蹲髠鳌は骞四辍?“吾驟歌北風(fēng),又歌南風(fēng)。”(驟:屢次。)⑩走失;散失?!渡袝べM(fèi)誓》:“馬牛其風(fēng)?!?11)病名?!度龂?guó)志·魏書·王粲傳》註引《典略》:“太祖先苦頭風(fēng),是日疾發(fā)臥?!?12)諷誦。嚴(yán)羽《滄浪詩(shī)話·詩(shī)辯》:“先須讀《楚辭》,朝夕諷詠,以為之本。” (二)fěng 通“諷(fěng)”。用含蓄的話暗示或勸誡。《漢書·趙廣漢傳》:“廣漢聞之,先風(fēng)告(杜)建不改,於是收案致法?!?收案:收審。)[風(fēng)騷]《詩(shī)經(jīng)》的《國(guó)風(fēng)》和《楚辭》的《離騷》的合稱?!端螘ぶx靈運(yùn)傳論》:“莫不同祖風(fēng)騷?!?祖:效法。)也泛指詩(shī)文。高適《同崔員外綦毋拾遺九日宴京兆府李士曹》:“晚晴催翰墨,秋興引風(fēng)騷?!?翰:筆。)似:①像;類似?!肚f子·山木》:“材與不材之間,似之而非也?!惫旁?shī)《敕勒歌》:“天似穹廬,籠蓋四野。”②似乎;好像?!蹲髠鳌は骞荒辍?“天似啟之?!标淌狻朵较场?“似曾相識(shí)燕歸來(lái)?!雹劢o與。韓愈《誰(shuí)氏子》:“寫吾此詩(shī)持送似?!辟Z島《劍客》:“今日把似君,誰(shuí)為不平事?!雹芙樵~。引進(jìn)比較對(duì)象。劉克莊《風(fēng)入松》:“逆旅主人相問(wèn),今回老似前回?”⑤通“嗣”。繼承;延續(xù)?!对?shī)經(jīng)·大雅·江漢》:“無(wú)曰予小子,召公是似?!?/div> 舊:①陳舊的;過(guò)時(shí)的?!墩撜Z(yǔ)·公冶長(zhǎng)》:“舊令尹之政,必以告新令君。”王安石《元日》:“總把新桃換舊符?!薄蹲髠鳌ふ压荒辍?“宋城舊鄘及桑林之門而守之。”(鄘:同“墉”。城垣。桑林:城門名。)劉兼《重陽(yáng)感懷》之二:“張儀舊壁蒼苔厚,諸葛荒祠古木寒?!雹诠式唬慌f相識(shí)。《三國(guó)志·蜀書·諸葛亮傳》:“玄素與荊州牧劉表有舊?!雹蹚那暗?;原來(lái)的。諸葛亮《出師表》:“興復(fù)漢室,還於舊都?!?/div> 時(shí):①季節(jié);指四季?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“四時(shí)行焉?!雹谔刂皋r(nóng)時(shí)。《孟子·梁惠王上》:“百畝之田,勿奪其時(shí),八口之傢可以無(wú)饑矣?!雹酃怅?;時(shí)光;時(shí)候?!秴问洗呵铩な讜r(shí)》:“天不再與,時(shí)不久留。”④指按照規(guī)定的時(shí)間。南卓《羯(jié)鼓錄》:“黃幡繟亦知音,上嘗使人召之,不時(shí)至,上怒,絡(luò)繹遣使尋捕?!雹輹r(shí)辰;時(shí)候?!肚f子·養(yǎng)生主》:“始臣之解牛之時(shí)?!雹奁鋾r(shí);當(dāng)時(shí)。魏禧《大鐵椎傳》:“時(shí)座上有健啖者,貌甚寢?!?健啖:食量過(guò)人。寢:醜陋。)⑦機(jī)會(huì);時(shí)機(jī);時(shí)運(yùn)?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“好從事而亟失時(shí),可謂知乎?”《新唐書·武平一傳》:“時(shí)不再來(lái),榮難人借?!?榮:榮華富貴。)⑧合時(shí);應(yīng)時(shí)。《莊子·秋水》:“秋水時(shí)至,百川灌河?!雹釙r(shí)代;時(shí)世?!秴问洗呵铩?察今》:“世易時(shí)移,變法宜矣?!雹鈺r(shí)勢(shì);時(shí)尚。朱慶餘《近試上張籍水部》:“妝罷低聲問(wèn)夫婿:畫眉深淺入時(shí)無(wú)?”(11)副詞。用以表示時(shí)間。1. 表示行為不斷發(fā)生,相當(dāng)於“常?!?、“經(jīng)常”。韓愈《行難》:“聖人不世出,賢人不時(shí)出。”(不世:罕有。)2. 表示行為偶爾發(fā)生,相當(dāng)於“有時(shí)”、“時(shí)而”。杜甫《自閬(làng)中領(lǐng)妻子卻赴蜀山行三首》之三:“行色遞隱見,人煙時(shí)有無(wú)?!?12)通“伺(sì)”。等候?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“孔子時(shí)其亡也,而往拜之?!?/div> 宋:①周代諸侯國(guó)名,周武王封殷後代於宋?!秴问洗呵铩ど鞔蟆?“立成湯之後於宋以奉桑林。”(成湯:即商湯。桑林:湯祈禱的地方。)②朝代名。一為南北朝時(shí)劉裕所建(公元420—479年)。一為五代末趙匡胤所建(公元960—1279年)玉:①一種質(zhì)細(xì)堅(jiān)硬而有光澤的美石。《尚書·胤(yìn)征》:“火炎昆岡,玉石俱焚?!?胤:古國(guó)名。炎:焚燒。)《詩(shī)經(jīng)·小雅·鶴鳴》:“它山之石,可以攻玉?!?攻:制作。)②玉器?!蹲髠鳌でf公十年》:“犧牲玉帛,弗敢加也?!?犧牲:祭祀用的牛羊豬。加:增加。指虛報(bào)。)③精美珍貴的。葛洪《抱樸子·外篇·詰鮑》:“崇節(jié)儉之清風(fēng),肅玉食之明禁?!雹軡嵃酌篮玫摹uU照《舞鶴賦》:“疊霜毛而弄影,振玉羽而臨霞。”(羽:羽翼。)⑤相助;培養(yǎng)?!对?shī)經(jīng)·大雅·民勞》:“王欲玉女,是用大諫。”(用:以。諫:規(guī)勸。) “柘枝猶在,春風(fēng)那似,舊時(shí)宋玉?!痹?shī)句出處:《桂枝香》;是宋朝詩(shī)人柴望的作品。 | 今宵月色。嘆暗水流花,年事非昨。瀟灑江南似畫,舞楓飄柞。誰(shuí)家又唱江南曲,一番聽、一番離索。孤鴻飛去,殘霞落盡,怨深難托。又腸斷、丁香畫雀。記牡丹時(shí)候,歸燕簾幕。夢(mèng)里襄王,想念王孫飄泊。如今雪上蕭蕭鬢,更相思、連夜花發(fā)。柘枝猶在,春風(fēng)那似,舊時(shí)宋玉。 | 【注釋】: 柘:①木名。一種常綠灌木。葉可喂蠶,莖皮可造紙。木材密致堅(jiān)韌,可制弓。木汁可染赤黃色。陸厥《奉答內(nèi)兄希叔》詩(shī):“歸來(lái)翳桑柘,朝夕異涼溫?!雹谕ā罢帷?。甘蔗。宋玉《招魂》:“有柘漿些?!?/div> 枝:①枝條。《莊子·山木》:“見大木枝葉盛茂。”杜甫《江畔獨(dú)步尋花》:“千朵萬(wàn)朵壓枝低?!雹谄绯龅?,分支?!肚f子·駢拇》:“駢拇枝指出乎性哉?!?駢拇:拇指與第二指連生。)《呂氏春秋·慎行》:“盡殺崔杼之妻子及枝屬。”③肢體;四肢?!秴问洗呵?· 圜道》:“感而不知,則形體四枝不使矣。”④支撐;支持?!蹲髠?·桓公五年》:“蔡、衛(wèi)不枝,固將先奔?!雹莸钟?;抗拒?!缎滦颉ど浦\上》:“足以枝于秦?!雹蘖吭~。[枝梧]1.抗拒?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“諸將皆懾服,莫敢枝梧?!?.支撐。《水經(jīng)注·漯水》:“以木為圓基,令互相枝梧?!辟M(fèi)昶《華光省中夜聞城外搗衣》:“鬢搖九枝花?!卑拙右住堕L(zhǎng)恨歌》:“梨花一枝春帶雨?!?/div> 猶:①獸名。也叫猶猢,形似麂?!端?jīng)注·江水一》:“山多猶猢,似猴而短足,好游巖樹。”②如同;好像?!堵≈袑?duì)》:“孤之有孔明,猶魚之有水也?!鄙蚶ā秹?mèng)溪筆談》卷七:“月本無(wú)光,猶銀丸,日耀之乃光耳。”③副詞。1. 還;仍然?!睹献印けM心上》:“掘井九軔而不及泉,猶為棄井也?!?軔:仞。)2. 尚且。司馬光《資治通鑒·赤壁之戰(zhàn)》:“田橫,齊之壯士耳,猶守義不辱,況劉豫州王室之胄?!?胄:后代。)④通“猷(yóu)”。1.計(jì)謀;謀劃?!对?shī)經(jīng)·小雅·采芑》:“方叔元老,克壯其猶?!?.道?!对?shī)經(jīng)·小雅·小旻》:“匪先民是程,匪大猶是經(jīng)?!?匪:非。是:復(fù)指前置賓語(yǔ)。程:效法。)⑤通“由”。1.行?!蹲髠鳌ふ压哪辍?“殺親益榮,猶義也夫!”2.從?!睹献印す珜O丑上》:“紂之去武丁未久也……然而文王猶方百里起,是以難也?!?.由于?!豆騻鳌でf公四年》:“紀(jì)侯之不誅,至今有紀(jì)者,猶無(wú)明天子也?!雹尥ā皳u”。搖動(dòng)?!抖Y記·檀弓下》:“詠斯猶,猶斯舞?!?/div> 在:①存在;在世?!墩撜Z(yǔ)·里仁》:“父母在,不遠(yuǎn)游,游必有方。”范縝《神滅論》:“豈容形亡而神在?!雹诒硎救嘶蚴挛锏奈恢没驙顟B(tài)。張華《情詩(shī)》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長(zhǎng)”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無(wú)定在,彼此共更之?!雹茉谟?;取決于?!盾髯印駥W(xué)》:“駑馬十駕,功在不舍?!雹輪?wèn)候;慰問(wèn)。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛(wèi)國(guó)之言,吾子獨(dú)不在寡人?!?寡人:衛(wèi)獻(xiàn)公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛(wèi)大夫大叔文子。)⑥觀察;審察。《尚書 ·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政?!?璇璣玉衡:玉飾的天體觀測(cè)儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進(jìn)事情發(fā)生的時(shí)間、地點(diǎn)、情形、范圍等。柳宗元《田家》詩(shī):“迎新在此歲?!薄顿Y治通鑒·漢獻(xiàn)帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日?!?將軍:指孫權(quán)。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強(qiáng)調(diào),其下多連“不”等。⑨終結(jié)?!渡袝涡獭?“非天不中,惟人在命?!雹馔ā安拧?。僅僅。《漢書·賈誼傳》:“長(zhǎng)沙乃在二萬(wàn)五千戶耳?!?/div> 春:①春天,春季?!盾髯印ね踔啤?“春耕、夏耘、秋收、冬藏,四者不失時(shí),故五谷不絕。”②年;歲。高適《人日寄杜二拾遺》詩(shī):“一臥東山三十春?!雹凵鷻C(jī);生命。歐陽(yáng)修《奉使道中寄垣師》:“塞垣春枯積雪溜,沙礫威怒黃云愁。”(塞垣:指長(zhǎng)城。溜:流水。)④指年輕女子的形態(tài)。崔玨(jué)《有贈(zèng)》:“兩臉夭桃從鏡發(fā),一眸春水照人寒?!?春水:指女子的眼睛。)⑤春色;喜色。田汝成《西湖游覽志余·熙朝樂(lè)事》:“諺云:‘蓬開先百草,戴了春不老?!雹薮呵椋磺橛!对?shī)經(jīng)·召南·野有死麕》:“有女懷春,吉士誘之?!雹咧妇啤K究?qǐng)D《詩(shī)品·典雅》:“玉壺買春,賞雨茅屋。”春風(fēng):和風(fēng)。喻溫和可親的氣象或境界?!抖倘珪ね鈺?“[朱公掞]謂人曰:‘光庭在~~中坐了一個(gè)月?!?/div> 風(fēng):(一)①空氣流通的現(xiàn)象?!对?shī)經(jīng)·邶風(fēng)·北風(fēng)》:“北風(fēng)其涼。”②吹風(fēng);讓風(fēng)吹。《孟子·公孫丑下》:“有寒疾,不可以風(fēng)?!雹郾扔骺焖偃顼L(fēng)?!顿Y治通鑒·晉成帝咸和五年》:“俟足下軍到,風(fēng)發(fā)相赴。”④氣勢(shì);勢(shì)頭?!稌x書·劉毅傳》:“好臧否人物,王公貴人望風(fēng)憚之。”⑤教化;教育?!吨軙R煬王憲傳》:“宣風(fēng)導(dǎo)禮?!雹揎L(fēng)氣;風(fēng)俗。柳宗元《捕蛇者說(shuō)》:“故為之說(shuō),以俟夫觀人風(fēng)者得焉?!标懹巍队紊轿鞔濉?“衣冠簡(jiǎn)樸古風(fēng)存。”⑦景象;景色。楊萬(wàn)里《曉出凈慈寺送林子方二首》之一:“畢竟西湖六月中,風(fēng)光不與四時(shí)同?!雹囡L(fēng)度;風(fēng)格。杜甫《詠懷古跡五首》:“搖落深知宋玉悲,風(fēng)流儒雅亦吾師?!雹岣柚{;民歌。《左傳·襄公十八年》:“吾驟歌北風(fēng),又歌南風(fēng)?!?驟:屢次。)⑩走失;散失?!渡袝べM(fèi)誓》:“馬牛其風(fēng)?!?11)病名?!度龂?guó)志·魏書·王粲傳》注引《典略》:“太祖先苦頭風(fēng),是日疾發(fā)臥?!?12)諷誦。嚴(yán)羽《滄浪詩(shī)話·詩(shī)辯》:“先須讀《楚辭》,朝夕諷詠,以為之本?!?(二)fěng 通“諷(fěng)”。用含蓄的話暗示或勸誡?!稘h書·趙廣漢傳》:“廣漢聞之,先風(fēng)告(杜)建不改,于是收案致法?!?收案:收審。)[風(fēng)騷]《詩(shī)經(jīng)》的《國(guó)風(fēng)》和《楚辭》的《離騷》的合稱?!端螘ぶx靈運(yùn)傳論》:“莫不同祖風(fēng)騷?!?祖:效法。)也泛指詩(shī)文。高適《同崔員外綦毋拾遺九日宴京兆府李士曹》:“晚晴催翰墨,秋興引風(fēng)騷?!?翰:筆。)似:①像;類似?!肚f子·山木》:“材與不材之間,似之而非也?!惫旁?shī)《敕勒歌》:“天似穹廬,籠蓋四野。”②似乎;好像?!蹲髠鳌は骞荒辍?“天似啟之?!标淌狻朵较场?“似曾相識(shí)燕歸來(lái)?!雹劢o與。韓愈《誰(shuí)氏子》:“寫吾此詩(shī)持送似。”賈島《劍客》:“今日把似君,誰(shuí)為不平事?!雹芙樵~。引進(jìn)比較對(duì)象。劉克莊《風(fēng)入松》:“逆旅主人相問(wèn),今回老似前回?”⑤通“嗣”。繼承;延續(xù)。《詩(shī)經(jīng)·大雅·江漢》:“無(wú)曰予小子,召公是似?!?/div> 舊:①陳舊的;過(guò)時(shí)的?!墩撜Z(yǔ)·公冶長(zhǎng)》:“舊令尹之政,必以告新令君?!蓖醢彩对铡?“總把新桃換舊符。”《左傳·昭公二十一年》:“宋城舊鄘及桑林之門而守之。”(鄘:同“墉”。城垣。桑林:城門名。)劉兼《重陽(yáng)感懷》之二:“張儀舊壁蒼苔厚,諸葛荒祠古木寒?!雹诠式?;舊相識(shí)。《三國(guó)志·蜀書·諸葛亮傳》:“玄素與荊州牧劉表有舊?!雹蹚那暗模辉瓉?lái)的。諸葛亮《出師表》:“興復(fù)漢室,還于舊都?!?/div> 時(shí):①季節(jié);指四季?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“四時(shí)行焉?!雹谔刂皋r(nóng)時(shí)?!睹献印ち夯萃跎稀?“百畝之田,勿奪其時(shí),八口之家可以無(wú)饑矣?!雹酃怅帲粫r(shí)光;時(shí)候?!秴问洗呵铩な讜r(shí)》:“天不再與,時(shí)不久留?!雹苤赴凑找?guī)定的時(shí)間。南卓《羯(jié)鼓錄》:“黃幡繟亦知音,上嘗使人召之,不時(shí)至,上怒,絡(luò)繹遣使尋捕?!雹輹r(shí)辰;時(shí)候?!肚f子·養(yǎng)生主》:“始臣之解牛之時(shí)?!雹奁鋾r(shí);當(dāng)時(shí)。魏禧《大鐵椎傳》:“時(shí)座上有健啖者,貌甚寢。”(健啖:食量過(guò)人。寢:丑陋。)⑦機(jī)會(huì);時(shí)機(jī);時(shí)運(yùn)?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“好從事而亟失時(shí),可謂知乎?”《新唐書·武平一傳》:“時(shí)不再來(lái),榮難人借?!?榮:榮華富貴。)⑧合時(shí);應(yīng)時(shí)?!肚f子·秋水》:“秋水時(shí)至,百川灌河?!雹釙r(shí)代;時(shí)世?!秴问洗呵铩?察今》:“世易時(shí)移,變法宜矣。”⑩時(shí)勢(shì);時(shí)尚。朱慶余《近試上張籍水部》:“妝罷低聲問(wèn)夫婿:畫眉深淺入時(shí)無(wú)?”(11)副詞。用以表示時(shí)間。1. 表示行為不斷發(fā)生,相當(dāng)于“常?!?、“經(jīng)常”。韓愈《行難》:“圣人不世出,賢人不時(shí)出?!?不世:罕有。)2. 表示行為偶爾發(fā)生,相當(dāng)于“有時(shí)”、“時(shí)而”。杜甫《自閬(làng)中領(lǐng)妻子卻赴蜀山行三首》之三:“行色遞隱見,人煙時(shí)有無(wú)?!?12)通“伺(sì)”。等候?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“孔子時(shí)其亡也,而往拜之?!?/div> 宋:①周代諸侯國(guó)名,周武王封殷后代于宋。《呂氏春秋·慎大》:“立成湯之后于宋以奉桑林。”(成湯:即商湯。桑林:湯祈禱的地方。)②朝代名。一為南北朝時(shí)劉裕所建(公元420—479年)。一為五代末趙匡胤所建(公元960—1279年)玉:①一種質(zhì)細(xì)堅(jiān)硬而有光澤的美石?!渡袝へ?yìn)征》:“火炎昆岡,玉石俱焚?!?胤:古國(guó)名。炎:焚燒。)《詩(shī)經(jīng)·小雅·鶴鳴》:“它山之石,可以攻玉?!?攻:制作。)②玉器?!蹲髠鳌でf公十年》:“犧牲玉帛,弗敢加也?!?犧牲:祭祀用的牛羊豬。加:增加。指虛報(bào)。)③精美珍貴的。葛洪《抱樸子·外篇·詰鮑》:“崇節(jié)儉之清風(fēng),肅玉食之明禁?!雹軡嵃酌篮玫摹uU照《舞鶴賦》:“疊霜毛而弄影,振玉羽而臨霞。”(羽:羽翼。)⑤相助;培養(yǎng)?!对?shī)經(jīng)·大雅·民勞》:“王欲玉女,是用大諫?!?用:以。諫:規(guī)勸。) “zhe zhi you zai ,chun feng na shi ,jiu shi song yu 。”shi gou chu chu :《gui zhi xiang 》;shi song chao shi ren chai wang de zuo pin 。 | jin xiao yue se 。tan an shui liu hua ,nian shi fei zuo 。xiao sa jiang na shi hua ,wu feng piao zha 。shei jia you chang jiang na qu ,yi fan ting 、yi fan li suo 。gu hong fei qu ,can xia la jin ,yuan shen nan tuo 。you chang duan 、ding xiang hua qiao 。ji mu dan shi hou ,gui yan lian mu 。meng li xiang wang ,xiang nian wang sun piao bo 。ru jin xue shang xiao xiao bin ,geng xiang sai 、lian ye hua fa 。zhe zhi you zai ,chun feng na shi ,jiu shi song yu 。 | 【zhu shi 】: zhe :①mu ming 。yi chong chang lu guan mu 。xie ke wei can ,jing pi ke zao zhi 。mu cai mi zhi jian ren ,ke zhi gong 。mu zhi ke ran chi huang se 。liu jue 《feng da nei xiong xi shu 》shi :“gui lai yi sang zhe ,chao xi yi liang wen ?!雹趖ong “zhe ”。gan zhe 。song yu 《qiao hun 》:“you zhe jiang xie ?!?/div> zhi :①zhi tiao ?!秡huang zi ·shan mu 》:“jian da mu zhi xie cheng mao ?!眃u fu 《jiang pan du bu xun hua 》:“qian duo mo duo ya zhi di ?!雹趒i chu de ,fen zhi 。《zhuang zi ·pian mu 》:“pian mu zhi zhi chu hu xing zai ?!?pian mu :mu zhi yu di er zhi lian sheng 。)《lv shi chun qiu ·shen hang 》:“jin sha cui zhu zhi qi zi ji zhi shu ?!雹踷hi ti ;si zhi ?!秎v shi chun qiu · huan dao 》:“gan er bu zhi ,ze xing ti si zhi bu shi yi ?!雹躾hi cheng ;zhi chi ?!秡uo chuan ·huan gong wu nian 》:“cai 、wei bu zhi ,gu jiang xian ben ?!雹載i yu ;kang ju ?!秞in xu ·shan mou shang 》:“zu yi zhi yu qin ?!雹辧iang ci 。[zhi wu ]1.kang ju ?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“zhu jiang jie she fu ,mo gan zhi wu ?!?.zhi cheng ?!秙hui jing zhu ·luo shui 》:“yi mu wei yuan ji ,ling hu xiang zhi wu ?!眆ei chang 《hua guang sheng zhong ye wen cheng wai dao yi 》:“bin yao jiu zhi hua 。”bai ju yi 《chang hen ge 》:“l(fā)i hua yi zhi chun dai yu ?!?/div> you :①shou ming 。ye jiao you hu ,xing shi ji ?!秙hui jing zhu ·jiang shui yi 》:“shan duo you hu ,shi hou er duan zu ,hao you yan shu 。”②ru tong ;hao xiang 。《long zhong dui 》:“gu zhi you kong ming ,you yu zhi you shui ye 。”shen gua 《meng xi bi tan 》juan qi :“yue ben mo guang ,you yin wan ,ri yao zhi nai guang er 。”③fu ci 。1. hai ;reng ran 。《meng zi ·jin xin shang 》:“jue jing jiu ren er bu ji quan ,you wei qi jing ye ?!?ren :ren 。)2. shang ju 。si ma guang 《zi zhi tong jian ·chi bi zhi zhan 》:“tian heng ,ji zhi zhuang shi er ,you shou yi bu ru ,kuang liu yu zhou wang shi zhi zhou 。”(zhou :hou dai 。)④tong “you (yóu)”。1.ji mou ;mou hua ?!秙hi jing ·xiao ya ·cai qi 》:“fang shu yuan lao ,ke zhuang ji you ?!?.dao ?!秙hi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“fei xian min shi cheng ,fei da you shi jing ?!?fei :fei 。shi :fu zhi qian zhi bin yu 。cheng :xiao fa 。)⑤tong “you ”。1.hang ?!秡uo chuan ·zhao gong shi si nian 》:“sha qin yi rong ,you yi ye fu !”2.cong ?!秏eng zi ·gong sun chou shang 》:“zhou zhi qu wu ding wei jiu ye ……ran er wen wang you fang bai li qi ,shi yi nan ye ?!?.you yu 。《gong yang chuan ·zhuang gong si nian 》:“ji hou zhi bu zhu ,zhi jin you ji zhe ,you mo ming tian zi ye ?!雹辴ong “yao ”。yao dong ?!秎i ji ·tan gong xia 》:“yong si you ,you si wu ?!?/div> zai :①cun zai ;zai shi ?!秎un yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang 。”fan zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai 。”②biao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi ?!雹躾ai yu ;qu jue yu ?!秞un zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she ?!雹輜en hou ;wei wen 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren 。”(gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha ?!秙hang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng ?!?xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui ?!薄秡i zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri 。”(jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie ?!秙hang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming ?!雹鈚ong “cai ”。jin jin ?!秇an shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er 。”chun :①chun tian ,chun ji 。《xun zi ·wang zhi 》:“chun geng 、xia yun 、qiu shou 、dong cang ,si zhe bu shi shi ,gu wu gu bu jue ?!雹趎ian ;sui 。gao kuo 《ren ri ji du er she wei 》shi :“yi wo dong shan san shi chun ?!雹踫heng ji ;sheng ming 。ou yang xiu 《feng shi dao zhong ji yuan shi 》:“sai yuan chun ku ji xue liu ,sha li wei nu huang yun chou 。”(sai yuan :zhi chang cheng 。liu :liu shui 。)④zhi nian qing nv zi de xing tai 。cui jue (jué)《you zeng 》:“l(fā)iang lian wai tao cong jing fa ,yi mou chun shui zhao ren han ?!?chun shui :zhi nv zi de yan jing 。)⑤chun se ;xi se 。tian ru cheng 《xi hu you lan zhi yu ·xi chao le shi 》:“yan yun :‘peng kai xian bai cao ,dai le chun bu lao ?!雹辌hun qing ;qing yu ?!秙hi jing ·shao na ·ye you si jun 》:“you nv huai chun ,ji shi you zhi ?!雹遺hi jiu 。si kong tu 《shi pin ·dian ya 》:“yu hu mai chun ,shang yu mao wu ?!?/div> chun feng :he feng 。yu wen he ke qin de qi xiang huo jing jie ?!秂r cheng quan shu ·wai shu shi er 》:“[zhu gong shan ]wei ren yue :‘guang ting zai ~~zhong zuo le yi ge yue ?!?/div> feng :(yi )①kong qi liu tong de xian xiang ?!秙hi jing ·bei feng ·bei feng 》:“bei feng ji liang ?!雹赾hui feng ;rang feng chui ?!秏eng zi ·gong sun chou xia 》:“you han ji ,bu ke yi feng ?!雹踒i yu kuai su ru feng ?!秡i zhi tong jian ·jin cheng di xian he wu nian 》:“qi zu xia jun dao ,feng fa xiang fu ?!雹躴i shi ;shi tou ?!秊in shu ·liu yi chuan 》:“hao zang fou ren wu ,wang gong gui ren wang feng dan zhi ?!雹輏iao hua ;jiao yo ?!秡hou shu ·ji yang wang xian chuan 》:“xuan feng dao li 。”⑥feng qi ;feng su 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“gu wei zhi shui ,yi qi fu guan ren feng zhe de yan ?!眑iu you 《you shan xi cun 》:“yi guan jian piao gu feng cun ?!雹遤ing xiang ;jing se 。yang mo li 《xiao chu jing ci si song lin zi fang er shou 》zhi yi :“bi jing xi hu liu yue zhong ,feng guang bu yu si shi tong ?!雹鄁eng du ;feng ge 。du fu 《yong huai gu ji wu shou 》:“yao la shen zhi song yu bei ,feng liu ru ya yi wu shi ?!雹醙e yao ;min ge 。《zuo chuan ·xiang gong shi ba nian 》:“wu zhou ge bei feng ,you ge na feng ?!?zhou :lv ci 。)⑩zou shi ;san shi ?!秙hang shu ·fei shi 》:“ma niu ji feng 。”(11)bing ming 。《san guo zhi ·wei shu ·wang can chuan 》zhu yin 《dian lve 》:“tai zu xian ku tou feng ,shi ri ji fa wo ?!?12)feng song 。yan yu 《cang lang shi hua ·shi bian 》:“xian xu dou 《chu ci 》,chao xi feng 詠,yi wei zhi ben ?!?(er )fěng tong “諷(fěng)”。yong han xu de hua an shi huo quan jie 。《han shu ·zhao an han chuan 》:“an han wen zhi ,xian feng gao (du )jian bu gai ,yu shi shou an zhi fa ?!?shou an :shou shen 。)[feng sao ]《shi jing 》de 《guo feng 》he 《chu ci 》de 《li sao 》de ge chen 。《song shu ·xie ling yun chuan lun 》:“mo bu tong zu feng sao 。”(zu :xiao fa 。)ye fan zhi shi wen 。gao kuo 《tong cui yuan wai qi wu she wei jiu ri yan jing zhao fu li shi cao 》:“wan qing cui han mo ,qiu xing yin feng sao 。”(han :bi 。)shi :①xiang ;lei shi 。《zhuang zi ·shan mu 》:“cai yu bu cai zhi jian ,shi zhi er fei ye ?!眊u shi 《chi le ge 》:“tian shi qiong lu ,long gai si ye ?!雹趕hi hu ;hao xiang ?!秡uo chuan ·xiang gong san shi yi nian 》:“tian shi qi zhi 。”yan shu 《huan xi sha 》:“shi ceng xiang shi yan gui lai ?!雹踘ei yu 。han yu 《shei shi zi 》:“xie wu ci shi chi song shi ?!眊u dao 《jian ke 》:“jin ri ba shi jun ,shei wei bu ping shi ?!雹躩ie ci 。yin jin bi jiao dui xiang 。liu ke zhuang 《feng ru song 》:“ni lv zhu ren xiang wen ,jin hui lao shi qian hui ?”⑤tong “si ”。ji cheng ;yan xu 。《shi jing ·da ya ·jiang han 》:“mo yue yu xiao zi ,shao gong shi shi ?!?/div> jiu :①chen jiu de ;guo shi de ?!秎un yu ·gong ye chang 》:“jiu ling yin zhi zheng ,bi yi gao xin ling jun ?!眞ang an dan 《yuan ri 》:“zong ba xin tao huan jiu fu 。”《zuo chuan ·zhao gong er shi yi nian 》:“song cheng jiu yong ji sang lin zhi men er shou zhi ?!?yong :tong “yong ”。cheng yuan 。sang lin :cheng men ming 。)liu jian 《chong yang gan huai 》zhi er :“zhang yi jiu bi cang tai hou ,zhu ge huang ci gu mu han ?!雹趃u jiao ;jiu xiang shi ?!秙an guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“xuan su yu jing zhou mu liu biao you jiu 。”③cong qian de ;yuan lai de 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“xing fu han shi ,hai yu jiu dou 。”shi :①ji jie ;zhi si ji ?!秎un yu ·yang huo 》:“si shi hang yan 。”②te zhi nong shi ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“bai mu zhi tian ,wu duo ji shi ,ba kou zhi jia ke yi mo ji yi ?!雹踘uang yin ;shi guang ;shi hou 。《lv shi chun qiu ·shou shi 》:“tian bu zai yu ,shi bu jiu liu ?!雹躾hi an zhao gui ding de shi jian 。na zhuo 《jie (jié)gu lu 》:“huang fan chan yi zhi yin ,shang chang shi ren shao zhi ,bu shi zhi ,shang nu ,lao yi qian shi xun bu ?!雹輘hi chen ;shi hou 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“shi chen zhi jie niu zhi shi ?!雹辥i shi ;dang shi 。wei xi 《da tie chui chuan 》:“shi zuo shang you jian dan zhe ,mao shen qin ?!?jian dan :shi liang guo ren 。qin :chou lou 。)⑦ji hui ;shi ji ;shi yun ?!秎un yu ·yang huo 》:“hao cong shi er ji shi shi ,ke wei zhi hu ?”《xin tang shu ·wu ping yi chuan 》:“shi bu zai lai ,rong nan ren jie ?!?rong :rong hua fu gui 。)⑧ge shi ;ying shi ?!秡huang zi ·qiu shui 》:“qiu shui shi zhi ,bai chuan guan he ?!雹醩hi dai ;shi shi ?!秎v shi chun qiu · cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi ?!雹鈙hi shi ;shi shang 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“zhuang ba di sheng wen fu xu :hua mei shen jian ru shi mo ?”(11)fu ci 。yong yi biao shi shi jian 。1. biao shi hang wei bu duan fa sheng ,xiang dang yu “chang chang ”、“jing chang ”。han yu 《hang nan 》:“sheng ren bu shi chu ,xian ren bu shi chu 。”(bu shi :han you 。)2. biao shi hang wei ou er fa sheng ,xiang dang yu “you shi ”、“shi er ”。du fu 《zi lang (làng)zhong ling qi zi que fu shu shan hang san shou 》zhi san :“hang se di yin jian ,ren yan shi you mo ?!?12)tong “ci (sì)”。deng hou ?!秎un yu ·yang huo 》:“kong zi shi ji wang ye ,er wang bai zhi ?!?/div> song :①zhou dai zhu hou guo ming ,zhou wu wang feng yan hou dai yu song ?!秎v shi chun qiu ·shen da 》:“l(fā)i cheng shang zhi hou yu song yi feng sang lin 。”(cheng shang :ji shang shang 。sang lin :shang qi dao de de fang 。)②chao dai ming 。yi wei na bei chao shi liu yu suo jian (gong yuan 420—479nian )。yi wei wu dai mo zhao kuang yin suo jian (gong yuan 960—1279nian )yu :①yi chong zhi xi jian ying er you guang ze de mei dan 。《shang shu ·yin (yìn)zheng 》:“huo yan kun gang ,yu dan ju fen ?!?yin :gu guo ming 。yan :fen shao 。)《shi jing ·xiao ya ·he ming 》:“ta shan zhi dan ,ke yi gong yu ?!?gong :zhi zuo 。)②yu qi 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“xi sheng yu bo ,fu gan jia ye ?!?xi sheng :ji si yong de niu yang zhu 。jia :zeng jia 。zhi xu bao 。)③jing mei zhen gui de 。ge hong 《bao piao zi ·wai pian ·jie bao 》:“chong jie jian zhi qing feng ,su yu shi zhi ming jin 。”④jie bai mei hao de 。bao zhao 《wu he fu 》:“die shuang mao er long ying ,zhen yu yu er lin xia 。”(yu :yu yi 。)⑤xiang zhu ;pei yang ?!秙hi jing ·da ya ·min lao 》:“wang yu yu nv ,shi yong da jian ?!?yong :yi 。jian :gui quan 。)
|