| 釋義 |
“看一天星鬥,移下蓬萊。”詩句出處:《望海潮》;是宋朝詩人劉一止的作品。 東郊人報,春風消息,先歸禦柳宮梅。殘雪戀枝,輕陰閣雨,鬱蔥瑞氣佳哉。清曉九門開。聽舜韶聲舉,迤邐天街。雙闕連雲(yún),六鰲橫海駕峰來。華燈竟簇樓臺。正豐年共樂,歡意徘徊。簾卷弄妝,塵香趁馬,輕寒細入人懷。爭待鳳輿回。看一天星鬥,移下蓬萊。是處歌謠,太平聲入萬年杯。
| 【註釋】: 看:①向遠處看;望?!妒勒f新語·文學》:“庾闡始作《揚州賦》……庾公聞賦成,求看,兼贈貺(kuàng)之?!?庾公:指庾亮。貺:贈,賜。)②觀察。蘇軾《題西林壁》:“橫看成嶺側成峰,遠近高低各不同?!?西林:廬山寺名。)又表示估量。高適《送田少府貶蒼梧》:“丈夫窮達未可知,看君不合長貧賤。”(蒼梧:縣名。合:應該。)③觀賞。李白《清平調(diào)》之三:“名花傾國兩相歡,常得君王帶笑看?!?傾國:指佳人,美女。)④看望;探訪?!妒勒f新語·德行》:“(陳仲舉)至便問徐孺子所在,欲先看之?!薄俄n非子·外儲說左下》:“梁車為鄴令,其姊往看之?!雹萋?;聞。杜甫《西閣口號呈元二十一》:“看君話王室,感動幾銷憂?!雹拗~。用在動詞或動詞性短語之後,表示試一試。白居易《眼病》:“人間方藥應無益,爭得金篦試刮看?!?爭得:怎能。金篦:即金戉,一種金屬小刀,為醫(yī)生刮治眼病的工具。)[看護]照料;護理。張之翰《金縷曲·乙未清明》:“先塋(yíng)松柏誰看護?”(先塋:祖先墳地。)一:①數(shù)詞?!睹献印ち夯萃跎稀?“吾何愛一牛?”(愛:吝惜。)《漢書·律歷志上》:“數(shù)者,一、十、百、千、萬也。”又表序數(shù)第一。《呂氏春秋·古樂》:“投足以歌八闋:一曰載民,二曰玄鳥?!?八闋:指舞樂的八章。載民、玄鳥:樂曲八章之名。)②專一?!盾髯印駥W》:“螾無爪牙之利,筋骨之強,上食埃土,下飲黃泉,用心一也。”(螾:通“蚓”。蚯蚓。)③全;滿。《史記·淮陰侯列傳》:“至拜大將,乃韓信也,一軍皆驚?!雹芙y(tǒng)一;使……一致?!妒酚洝で厥蓟时炯o》:“一法度衡石丈尺?!雹菹嗤??!蹲髠鳌でf公十二年》:“天下之惡一也?!?惡:指惡人。)⑥整體。賈誼《新書·過秦上》:“合從締交,相與為一?!雹吖糯軐W概念。指“道”及“道”所派生的“氣”。⑧副詞。1. 一概;都?!妒酚洝っ蠂L君列傳》:“食客數(shù)千人,無貴賤一與文等?!?. 一旦?!肚f子·徐無鬼》:“一聞人之過,終身不忘?!?過:過失。)3. 乃;竟?!稇?zhàn)國策·齊策一》:“靖郭君之於寡人,一至於此乎?”⑨語氣詞。起加強語氣的作用?!睹献印ち夯萃跎稀?“寡人恥之,願比死者一灑之。”⑩我國民族音樂記音符號之一。[一何]副詞。表示程度深。杜甫《石壕吏》:“吏呼一何怒,婦啼一何苦!”天:①人的頭部。《呂氏春秋·論人》:“適耳目,節(jié)嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無以害其天矣?!?釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當今天去地甚高,古天與今無異?!薄峨防崭琛?“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野?!?穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰?!吨芤住?睽》:“其人天且劓?!?劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候?!秴问洗呵铩ぜ敬骸?“行秋令,則天多沉陰。”⑤自然界。《荀子·天論》:“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!雹拮匀恍纬傻?。《莊子·養(yǎng)生主》:“依乎天理,批大郤,導大窾?!雹呱系?;自然界的主宰?!洞呵锓甭?·郊祭》:“天者,百神之大君也?!雹嗵烀?;天意?!蹲髠鳌こ晒辍?“國之存亡,天也。”⑨依憑;依靠者?!秲x禮· 喪服》:“夫者,妻之天也?!?/div> 星:①星星。天空中能發(fā)光的天體。王勃《滕王閣序》:“物換星移幾度秋?!雹谛撬廾6怂拗?。成公綏《天地賦》:“朱鳥奮翼於星張?!雹坌窍?。沈彬《入塞》之二:“戍樓閑上望星文?!雹芰阈?。《西遊記》第二十七回:“耳中鳴玉磬,眼裡幌金星?!雹莘Q桿上記數(shù)的點。賈島《贈牛山人》:“鑿石養(yǎng)蜂休買蜜,坐山秤藥不爭星?!?/div> 鬥:①古代酒器名?!对娊?jīng)·大雅·行葦》:“酌以大鬥,以祈(qí)黃耈(gǒu)?!?祈:求。耇:老壽。)②量器名??扇菀霍Y?!肚f子·胠篋》:“掊(pǒu)鬥折衡,而民不爭?!?掊:擊打。衡:稱量輕重的器具。)③容量單位。十升為一鬥,十鬥為一石。《漢書·律歷志上》:“十升為鬥,十鬥為斛?!雹苄撬廾?. 二十八宿之一。又稱南鬥,有星六顆。蘇軾《赤壁賦》:“月出於東山之上,徘徊於鬥牛之間?!?. 北鬥星,有星七顆?!痘茨献印R俗》:“夫乘舟而惑者,不知東西,見鬥極則寤矣。”⑤鬥形的器具。高適《燕歌行》:“殺氣三時作陣雲(yún),寒聲一夜傳刁鬥?!?陣雲(yún):戰(zhàn)雲(yún)。三時:指時間長。刁鬥:行軍中煮飯的銅器,有柄,如鬥。)⑥用同“陡”?!缎煜伎瓦[記·遊雁宕山日記》:“望巖下鬥深百丈?!盵鬥拱]也作“枓栱”(dǒu gǒng)。我國傳統(tǒng)建築中的支承構件,位於立柱與橫梁的交接處。從柱頂探出的弧形肘木叫拱,拱與拱之間墊的方形木塊叫鬥。[鬥室]喻狹小的房間。餘集《聊齋志異》序:“把卷坐鬥室中,青燈睒睒(shǎn),已不待展讀,而陰森之氣,逼人毛發(fā)?!?睒:同“??”。 眨眼。)[鬥筲]喻才識短淺,氣量狹窄。《東周列國志》第七十六回:“囊瓦乃鬥筲之輩,貪功僥幸?!?囊瓦:春秋時期楚國令尹。)移:(一)①移動位置;由此處到彼處。晁錯《言守邊備塞疏》:“草盡水竭則移?!雹谵D移?!妒酚洝ば⑽牡奂o》:“移過於下?!?過:過錯。)③改變;變化?!睹献印る墓隆?“富貴不能淫,貧賤不能移?!薄抖Y記·樂記》:“移風易俗,天下皆寧?!雹芙桓叮粋鬟f?!俄n非子·存韓》:“二國事畢,則韓可以移書定也?!薄缎绿茣みx舉志下》:“有司移符州縣?!雹莨俑臅囊环N。用於互不相屬的官府之間。分文移、武移兩種,文移用於質(zhì)詢,武移用於討伐。《後漢書·光武帝紀》:“於是置僚屬,作文移。”⑥通“侈”。廣大。《禮記·表記》:“衣服以移之?!雹叨啵欢囵N。《墨子· 非命上》:“兼相愛,交相利,移則分。” (二)yì 羨慕?!抖Y記·郊特牲》:“順成之方,其蠟乃通,以移民也?!?蠟zhà:蠟祭;年終合祭百神。移:使……羨慕。)下:①位置在低處的。與“上”相對?!妒酚洝O子吳起列傳》:“龐涓死於此樹之下。”②等級低的。《戰(zhàn)國策·齊策一》:“能謗議於市朝,聞寡人之耳者,受下賞。”③謙詞。《水滸全傳》第六十三回:“蔡福聽瞭,心中暗喜:如此發(fā)放,正中下懷?!雹苜|(zhì)量低的。陸羽《茶經(jīng)·五之煮》:“其水用山水,上;江水,中;井水,下?!雹輹r間在後的?!睹献印けM心下》:“奮乎百世之上,百世之下,聞者莫不興起也。”⑥次序靠後的?!妒酚洝でZ生列傳》:“上稱帝嚳,下道齊桓。”⑦低於;少於?!秴问洗呵铩び喝?“此不下九石?!雹啾硎緦凫兑欢ǖ姆秶?、情況、條件等。⑨當某個時間或時節(jié);時下。⑩由高處往低處?!墩撜Z·微子》:“孔子下,欲與之言。”(11)去;往。常指由西往東,由北往南,由上遊往下遊。彭端淑《為學一首示子侄》:“吾數(shù)年來欲買舟而下?!?12)攻克?!秴问洗呵铩ど鞔蟆?“一朝而兩城下?!?13)退讓。(14)頒佈;下達?!俄n非子·內(nèi)儲說上》:“令下而人皆疾習射,日夜不休?!?15)用;施行。蘇軾《西江月 ·昨夜扁舟京口》:“此景百年幾變,個中下語千難?!?16)動作的次數(shù)。林嗣環(huán)《口技》:“但聞屏障中撫尺一下?!?/div> 蓬:①蓬草。也叫“飛蓬”?!盾髯印?勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②散亂;蓬松?!稌x書 ·王徽之傳》:“蓬首散帶?!雹叟钊R山的簡稱。神山名。相傳為仙人所居之處。葛洪《抱樸子·內(nèi)篇·對俗》:“(得道之士)棄神州而宅蓬瀛?!?瀛:瀛洲。相傳為海上仙境。)[蓬戶]用蓬草編成的門戶。指簡陋的房屋?!妒酚洝み[俠列傳》:“終身空室蓬戶?!?/div> 萊:①藜。植物名,嫩葉可食?!对娊?jīng)·小雅·南山有臺》:“南山有臺,北山有萊?!薄俄n非子·難勢》:“此味非飴蜜也,必苦萊亭歷也?!?亭歷:一種野菜。)②雜草;長滿雜草的荒地?!俄n詩外傳》卷一:“環(huán)堵之室,茨之以蒿萊?!薄睹献印潆x上》:“辟草萊,任土地者次之?!雹鄢?。《周禮·地官·山虞》:“若大田獵,則萊山田之野?!雹苤艽T侯國名。在今山東省黃縣東南?!蹲髠鳌は骞辍?“齊侯滅萊?!雹菪莞奶锏亍!吨芏Y·地官·縣師》:“掌邦國都鄙稍甸郊裡之地域,而辨其夫傢人民田萊之數(shù)?!?/div> “看一天星斗,移下蓬萊。”詩句出處:《望海潮》;是宋朝詩人劉一止的作品。 東郊人報,春風消息,先歸御柳宮梅。殘雪戀枝,輕陰閣雨,郁蔥瑞氣佳哉。清曉九門開。聽舜韶聲舉,迤邐天街。雙闕連云,六鰲橫海駕峰來。華燈竟簇樓臺。正豐年共樂,歡意徘徊。簾卷弄妝,塵香趁馬,輕寒細入人懷。爭待鳳輿回。看一天星斗,移下蓬萊。是處歌謠,太平聲入萬年杯。
| 【注釋】: 看:①向遠處看;望?!妒勒f新語·文學》:“庾闡始作《揚州賦》……庾公聞賦成,求看,兼贈貺(kuàng)之?!?庾公:指庾亮。貺:贈,賜。)②觀察。蘇軾《題西林壁》:“橫看成嶺側成峰,遠近高低各不同?!?西林:廬山寺名。)又表示估量。高適《送田少府貶蒼梧》:“丈夫窮達未可知,看君不合長貧賤。”(蒼梧:縣名。合:應該。)③觀賞。李白《清平調(diào)》之三:“名花傾國兩相歡,常得君王帶笑看。”(傾國:指佳人,美女。)④看望;探訪。《世說新語·德行》:“(陳仲舉)至便問徐孺子所在,欲先看之?!薄俄n非子·外儲說左下》:“梁車為鄴令,其姊往看之?!雹萋?;聞。杜甫《西閣口號呈元二十一》:“看君話王室,感動幾銷憂?!雹拗~。用在動詞或動詞性短語之后,表示試一試。白居易《眼病》:“人間方藥應無益,爭得金篦試刮看?!?爭得:怎能。金篦:即金戉,一種金屬小刀,為醫(yī)生刮治眼病的工具。)[看護]照料;護理。張之翰《金縷曲·乙未清明》:“先塋(yíng)松柏誰看護?”(先塋:祖先墳地。)一:①數(shù)詞?!睹献印ち夯萃跎稀?“吾何愛一牛?”(愛:吝惜。)《漢書·律歷志上》:“數(shù)者,一、十、百、千、萬也?!庇直硇驍?shù)第一。《呂氏春秋·古樂》:“投足以歌八闋:一曰載民,二曰玄鳥?!?八闋:指舞樂的八章。載民、玄鳥:樂曲八章之名。)②專一。《荀子·勸學》:“螾無爪牙之利,筋骨之強,上食埃土,下飲黃泉,用心一也?!?螾:通“蚓”。蚯蚓。)③全;滿?!妒酚洝せ搓幒盍袀鳌?“至拜大將,乃韓信也,一軍皆驚?!雹芙y(tǒng)一;使……一致?!妒酚洝で厥蓟时炯o》:“一法度衡石丈尺?!雹菹嗤??!蹲髠鳌でf公十二年》:“天下之惡一也。”(惡:指惡人。)⑥整體。賈誼《新書·過秦上》:“合從締交,相與為一?!雹吖糯軐W概念。指“道”及“道”所派生的“氣”。⑧副詞。1. 一概;都?!妒酚洝っ蠂L君列傳》:“食客數(shù)千人,無貴賤一與文等?!?. 一旦?!肚f子·徐無鬼》:“一聞人之過,終身不忘?!?過:過失。)3. 乃;竟?!稇?zhàn)國策·齊策一》:“靖郭君之于寡人,一至于此乎?”⑨語氣詞。起加強語氣的作用?!睹献印ち夯萃跎稀?“寡人恥之,愿比死者一灑之。”⑩我國民族音樂記音符號之一。[一何]副詞。表示程度深。杜甫《石壕吏》:“吏呼一何怒,婦啼一何苦!”天:①人的頭部?!秴问洗呵铩ふ撊恕?“適耳目,節(jié)嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無以害其天矣?!?釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當今天去地甚高,古天與今無異?!薄峨防崭琛?“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野?!?穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰?!吨芤住?睽》:“其人天且劓?!?劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候?!秴问洗呵铩ぜ敬骸?“行秋令,則天多沉陰?!雹葑匀唤纭!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!雹拮匀恍纬傻??!肚f子·養(yǎng)生主》:“依乎天理,批大郤,導大窾?!雹呱系?;自然界的主宰?!洞呵锓甭?·郊祭》:“天者,百神之大君也。”⑧天命;天意?!蹲髠鳌こ晒辍?“國之存亡,天也?!雹嵋缿{;依靠者?!秲x禮· 喪服》:“夫者,妻之天也?!?/div> 星:①星星。天空中能發(fā)光的天體。王勃《滕王閣序》:“物換星移幾度秋?!雹谛撬廾?。二十八宿之一。成公綏《天地賦》:“朱鳥奮翼于星張?!雹坌窍?。沈彬《入塞》之二:“戍樓閑上望星文?!雹芰阈??!段饔斡洝返诙呋兀骸岸续Q玉磬,眼里幌金星?!雹莘Q桿上記數(shù)的點。賈島《贈牛山人》:“鑿石養(yǎng)蜂休買蜜,坐山秤藥不爭星?!?/div> 斗:①古代酒器名。《詩經(jīng)·大雅·行葦》:“酌以大斗,以祈(qí)黃耈(gǒu)。”(祈:求。耇:老壽。)②量器名。可容一斗?!肚f子·胠篋》:“掊(pǒu)斗折衡,而民不爭。”(掊:擊打。衡:稱量輕重的器具。)③容量單位。十升為一斗,十斗為一石?!稘h書·律歷志上》:“十升為斗,十斗為斛?!雹苄撬廾?。1. 二十八宿之一。又稱南斗,有星六顆。蘇軾《赤壁賦》:“月出于東山之上,徘徊于斗牛之間?!?. 北斗星,有星七顆。《淮南子·齊俗》:“夫乘舟而惑者,不知東西,見斗極則寤矣?!雹荻沸蔚钠骶摺8哌m《燕歌行》:“殺氣三時作陣云,寒聲一夜傳刁斗。”(陣云:戰(zhàn)云。三時:指時間長。刁斗:行軍中煮飯的銅器,有柄,如斗。)⑥用同“陡”。《徐霞客游記·游雁宕山日記》:“望巖下斗深百丈。”[斗拱]也作“枓栱”(dǒu gǒng)。我國傳統(tǒng)建筑中的支承構件,位于立柱與橫梁的交接處。從柱頂探出的弧形肘木叫拱,拱與拱之間墊的方形木塊叫斗。[斗室]喻狹小的房間。余集《聊齋志異》序:“把卷坐斗室中,青燈睒睒(shǎn),已不待展讀,而陰森之氣,逼人毛發(fā)。”(睒:同“??”。 眨眼。)[斗筲]喻才識短淺,氣量狹窄?!稏|周列國志》第七十六回:“囊瓦乃斗筲之輩,貪功僥幸?!?囊瓦:春秋時期楚國令尹。)移:(一)①移動位置;由此處到彼處。晁錯《言守邊備塞疏》:“草盡水竭則移?!雹谵D移?!妒酚洝ば⑽牡奂o》:“移過于下?!?過:過錯。)③改變;變化?!睹献印る墓隆?“富貴不能淫,貧賤不能移?!薄抖Y記·樂記》:“移風易俗,天下皆寧。”④交付;傳遞?!俄n非子·存韓》:“二國事畢,則韓可以移書定也?!薄缎绿茣みx舉志下》:“有司移符州縣。”⑤官府文書的一種。用于互不相屬的官府之間。分文移、武移兩種,文移用于質(zhì)詢,武移用于討伐?!逗鬂h書·光武帝紀》:“于是置僚屬,作文移?!雹尥ā俺蕖?。廣大?!抖Y記·表記》:“衣服以移之?!雹叨啵欢嘤?。《墨子· 非命上》:“兼相愛,交相利,移則分?!?(二)yì 羨慕?!抖Y記·郊特牲》:“順成之方,其蠟乃通,以移民也?!?蠟zhà:蠟祭;年終合祭百神。移:使……羨慕。)下:①位置在低處的。與“上”相對?!妒酚洝O子吳起列傳》:“龐涓死于此樹之下?!雹诘燃壍偷摹!稇?zhàn)國策·齊策一》:“能謗議于市朝,聞寡人之耳者,受下賞?!雹壑t詞?!端疂G全傳》第六十三回:“蔡福聽了,心中暗喜:如此發(fā)放,正中下懷?!雹苜|(zhì)量低的。陸羽《茶經(jīng)·五之煮》:“其水用山水,上;江水,中;井水,下?!雹輹r間在后的?!睹献印けM心下》:“奮乎百世之上,百世之下,聞者莫不興起也?!雹薮涡蚩亢蟮摹!妒酚洝でZ生列傳》:“上稱帝嚳,下道齊桓。”⑦低于;少于。《呂氏春秋·雍塞》:“此不下九石?!雹啾硎緦儆谝欢ǖ姆秶?、情況、條件等。⑨當某個時間或時節(jié);時下。⑩由高處往低處。《論語·微子》:“孔子下,欲與之言?!?11)去;往。常指由西往東,由北往南,由上游往下游。彭端淑《為學一首示子侄》:“吾數(shù)年來欲買舟而下。”(12)攻克?!秴问洗呵铩ど鞔蟆?“一朝而兩城下?!?13)退讓。(14)頒布;下達?!俄n非子·內(nèi)儲說上》:“令下而人皆疾習射,日夜不休。”(15)用;施行。蘇軾《西江月 ·昨夜扁舟京口》:“此景百年幾變,個中下語千難?!?16)動作的次數(shù)。林嗣環(huán)《口技》:“但聞屏障中撫尺一下?!?/div> 蓬:①蓬草。也叫“飛蓬”。《荀子· 勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②散亂;蓬松。《晉書 ·王徽之傳》:“蓬首散帶?!雹叟钊R山的簡稱。神山名。相傳為仙人所居之處。葛洪《抱樸子·內(nèi)篇·對俗》:“(得道之士)棄神州而宅蓬瀛?!?瀛:瀛洲。相傳為海上仙境。)[蓬戶]用蓬草編成的門戶。指簡陋的房屋?!妒酚洝び蝹b列傳》:“終身空室蓬戶。”萊:①藜。植物名,嫩葉可食?!对娊?jīng)·小雅·南山有臺》:“南山有臺,北山有萊?!薄俄n非子·難勢》:“此味非飴蜜也,必苦萊亭歷也?!?亭歷:一種野菜。)②雜草;長滿雜草的荒地?!俄n詩外傳》卷一:“環(huán)堵之室,茨之以蒿萊?!薄睹献印潆x上》:“辟草萊,任土地者次之?!雹鄢?。《周禮·地官·山虞》:“若大田獵,則萊山田之野?!雹苤艽T侯國名。在今山東省黃縣東南。《左傳·襄公六年》:“齊侯滅萊?!雹菪莞奶锏亍!吨芏Y·地官·縣師》:“掌邦國都鄙稍甸郊里之地域,而辨其夫家人民田萊之數(shù)?!?/div> “kan yi tian xing dou ,yi xia peng lai 。”shi gou chu chu :《wang hai chao 》;shi song chao shi ren liu yi zhi de zuo pin 。 dong jiao ren bao ,chun feng xiao xi ,xian gui yu liu gong mei 。can xue lian zhi ,qing yin ge yu ,yu cong rui qi jia zai 。qing xiao jiu men kai 。ting shun shao sheng ju ,yi li tian jie 。shuang que lian yun ,liu ao heng hai jia feng lai 。hua deng jing cu lou tai 。zheng feng nian gong le ,huan yi pai huai 。lian juan long zhuang ,chen xiang chen ma ,qing han xi ru ren huai 。zheng dai feng yu hui 。kan yi tian xing dou ,yi xia peng lai 。shi chu ge yao ,tai ping sheng ru mo nian bei 。
| 【zhu shi 】: kan :①xiang yuan chu kan ;wang 。《shi shui xin yu ·wen xue 》:“yu chan shi zuo 《yang zhou fu 》……yu gong wen fu cheng ,qiu kan ,jian zeng kuang (kuàng)zhi ?!?yu gong :zhi yu liang 。kuang :zeng ,ci 。)②guan cha 。su shi 《ti xi lin bi 》:“heng kan cheng ling ce cheng feng ,yuan jin gao di ge bu tong ?!?xi lin :lu shan si ming 。)you biao shi gu liang 。gao kuo 《song tian shao fu bian cang wu 》:“zhang fu qiong da wei ke zhi ,kan jun bu ge chang pin jian 。”(cang wu :xian ming 。ge :ying gai 。)③guan shang 。li bai 《qing ping diao 》zhi san :“ming hua qing guo liang xiang huan ,chang de jun wang dai xiao kan ?!?qing guo :zhi jia ren ,mei nv 。)④kan wang ;tan fang ?!秙hi shui xin yu ·de hang 》:“(chen zhong ju )zhi bian wen xu ru zi suo zai ,yu xian kan zhi ?!薄秇an fei zi ·wai chu shui zuo xia 》:“l(fā)iang che wei ye ling ,ji zi wang kan zhi ?!雹輙ing ;wen 。du fu 《xi ge kou hao cheng yuan er shi yi 》:“kan jun hua wang shi ,gan dong ji xiao you ?!雹込hu ci 。yong zai dong ci huo dong ci xing duan yu zhi hou ,biao shi shi yi shi 。bai ju yi 《yan bing 》:“ren jian fang yao ying mo yi ,zheng de jin bi shi gua kan ?!?zheng de :zen neng 。jin bi :ji jin 戉,yi chong jin shu xiao dao ,wei yi sheng gua zhi yan bing de gong ju 。)[kan hu ]zhao liao ;hu li 。zhang zhi han 《jin lv qu ·yi wei qing ming 》:“xian ying (yíng)song bai shei kan hu ?”(xian ying :zu xian fen de 。)yi :①shu ci ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“wu he ai yi niu ?”(ai :lin xi 。)《han shu ·lv li zhi shang 》:“shu zhe ,yi 、shi 、bai 、qian 、mo ye ?!眣ou biao xu shu di yi ?!秎v shi chun qiu ·gu le 》:“tou zu yi ge ba que :yi yue zai min ,er yue xuan diao ?!?ba que :zhi wu le de ba zhang 。zai min 、xuan diao :le qu ba zhang zhi ming 。)②zhuan yi ?!秞un zi ·quan xue 》:“yin mo zhao ya zhi li ,jin gu zhi jiang ,shang shi ai tu ,xia yin huang quan ,yong xin yi ye 。”(yin :tong “yin ”。qiu yin 。)③quan ;man 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“zhi bai da jiang ,nai han xin ye ,yi jun jie jing ?!雹躷ong yi ;shi ……yi zhi 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“yi fa du heng dan zhang che 。”⑤xiang tong ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi er nian 》:“tian xia zhi e yi ye 。”(e :zhi e ren 。)⑥zheng ti 。gu yi 《xin shu ·guo qin shang 》:“ge cong di jiao ,xiang yu wei yi 。”⑦gu dai zhe xue gai nian 。zhi “dao ”ji “dao ”suo pa sheng de “qi ”。⑧fu ci 。1. yi gai ;dou ?!秙hi ji ·meng chang jun lie chuan 》:“shi ke shu qian ren ,mo gui jian yi yu wen deng 。”2. yi dan ?!秡huang zi ·xu mo gui 》:“yi wen ren zhi guo ,zhong shen bu wang ?!?guo :guo shi 。)3. nai ;jing 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“jing guo jun zhi yu gua ren ,yi zhi yu ci hu ?”⑨yu qi ci 。qi jia jiang yu qi de zuo yong 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“gua ren chi zhi ,yuan bi si zhe yi sa zhi 。”⑩wo guo min zu yin le ji yin fu hao zhi yi 。[yi he ]fu ci 。biao shi cheng du shen 。du fu 《dan hao li 》:“l(fā)i hu yi he nu ,fu ti yi he ku !”tian :①ren de tou bu 。《lv shi chun qiu ·lun ren 》:“kuo er mu ,jie shi yu ,shi zhi mou ,qu qiao gu ……re ci ,ze mo yi hai ji tian yi 。”(shi :qu chu 。qiao gu :wei zha 。)②tian kong 。wang chong 《lun heng ·tan tian 》:“cha dang jin tian qu de shen gao ,gu tian yu jin mo yi ?!薄禼hi le ge 》:“tian shi qiong (qióng)lu ,long gai si ye ?!?qiong lu :zhan zhang 。)③zai e shang ci zi de xing fa ?!秡hou yi · kui 》:“ji ren tian ju yi ?!?yi :ge diao bi zi de xing fa 。)④tian qi ;qi hou ?!秎v shi chun qiu ·ji chun 》:“hang qiu ling ,ze tian duo chen yin ?!雹輟i ran jie ?!秞un zi ·tian lun 》:“tian hang you chang ,bu wei yao cun ,bu wei jie wang ?!雹込i ran xing cheng de ?!秡huang zi ·yang sheng zhu 》:“yi hu tian li ,pi da xi ,dao da kuan 。”⑦shang di ;zi ran jie de zhu zai 。《chun qiu fan lou ·jiao ji 》:“tian zhe ,bai shen zhi da jun ye 。”⑧tian ming ;tian yi ?!秡uo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“guo zhi cun wang ,tian ye ?!雹醳i ping ;yi kao zhe ?!秠i li · sang fu 》:“fu zhe ,qi zhi tian ye ?!?/div> xing :①xing xing 。tian kong zhong neng fa guang de tian ti 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“wu huan xing yi ji du qiu ?!雹趚ing su ming 。er shi ba su zhi yi 。cheng gong sui 《tian de fu 》:“zhu diao fen yi yu xing zhang ?!雹踴ing xiang 。shen bin 《ru sai 》zhi er :“shu lou xian shang wang xing wen 。”④ling xing ?!秞i you ji 》di er shi qi hui :“er zhong ming yu qing ,yan li huang jin xing ?!雹輈hen gan shang ji shu de dian 。gu dao 《zeng niu shan ren 》:“zao dan yang feng xiu mai mi ,zuo shan chen yao bu zheng xing ?!?/div> dou :①gu dai jiu qi ming 。《shi jing ·da ya ·hang wei 》:“zhuo yi da dou ,yi qi (qí)huang gou (gǒu)?!?qi :qiu 。gou :lao shou 。)②liang qi ming 。ke rong yi dou ?!秡huang zi ·qu qie 》:“pou (pǒu)dou she heng ,er min bu zheng ?!?pou :ji da 。heng :chen liang qing chong de qi ju 。)③rong liang chan wei 。shi sheng wei yi dou ,shi dou wei yi dan 。《han shu ·lv li zhi shang 》:“shi sheng wei dou ,shi dou wei hu 。”④xing su ming 。1. er shi ba su zhi yi 。you chen na dou ,you xing liu ke 。su shi 《chi bi fu 》:“yue chu yu dong shan zhi shang ,pai huai yu dou niu zhi jian ?!?. bei dou xing ,you xing qi ke ?!秇uai na zi ·ji su 》:“fu cheng zhou er huo zhe ,bu zhi dong xi ,jian dou ji ze wu yi ?!雹載ou xing de qi ju 。gao kuo 《yan ge hang 》:“sha qi san shi zuo zhen yun ,han sheng yi ye chuan diao dou ?!?zhen yun :zhan yun 。san shi :zhi shi jian chang 。diao dou :hang jun zhong zhu fan de tong qi ,you bing ,ru dou 。)⑥yong tong “dou ”。《xu xia ke you ji ·you yan dang shan ri ji 》:“wang yan xia dou shen bai zhang 。”[dou gong ]ye zuo “dou gong ”(dǒu gǒng)。wo guo chuan tong jian zhu zhong de zhi cheng gou jian ,wei yu li zhu yu heng liang de jiao jie chu 。cong zhu ding tan chu de hu xing zhou mu jiao gong ,gong yu gong zhi jian dian de fang xing mu kuai jiao dou 。[dou shi ]yu xia xiao de fang jian 。yu ji 《liao zhai zhi yi 》xu :“ba juan zuo dou shi zhong ,qing deng shan shan (shǎn),yi bu dai zhan dou ,er yin sen zhi qi ,bi ren mao fa ?!?shan :tong “??”。 zha yan 。)[dou shao ]yu cai shi duan jian ,qi liang xia zhai ?!禿ong zhou lie guo zhi 》di qi shi liu hui :“nang wa nai dou shao zhi bei ,tan gong jiao xing 。”(nang wa :chun qiu shi ji chu guo ling yin 。)yi :(yi )①yi dong wei zhi ;you ci chu dao bi chu 。chao cuo 《yan shou bian bei sai shu 》:“cao jin shui jie ze yi ?!雹趜huai yi ?!秙hi ji ·xiao wen di ji 》:“yi guo yu xia ?!?guo :guo cuo 。)③gai bian ;bian hua 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“fu gui bu neng yin ,pin jian bu neng yi ?!薄秎i ji ·le ji 》:“yi feng yi su ,tian xia jie ning ?!雹躩iao fu ;chuan di 。《han fei zi ·cun han 》:“er guo shi bi ,ze han ke yi yi shu ding ye 。”《xin tang shu ·shua ju zhi xia 》:“you si yi fu zhou xian 。”⑤guan fu wen shu de yi chong 。yong yu hu bu xiang shu de guan fu zhi jian 。fen wen yi 、wu yi liang chong ,wen yi yong yu zhi xun ,wu yi yong yu tao fa ?!秇ou han shu ·guang wu di ji 》:“yu shi zhi liao shu ,zuo wen yi ?!雹辴ong “chi ”。an da ?!秎i ji ·biao ji 》:“yi fu yi yi zhi ?!雹遜uo ;duo yu ?!秏o zi · fei ming shang 》:“jian xiang ai ,jiao xiang li ,yi ze fen ?!?(er )yì xian mu ?!秎i ji ·jiao te sheng 》:“shun cheng zhi fang ,ji la nai tong ,yi yi min ye ?!?la zhà:la ji ;nian zhong ge ji bai shen 。yi :shi ……xian mu 。)xia :①wei zhi zai di chu de 。yu “shang ”xiang dui 。《shi ji ·sun zi wu qi lie chuan 》:“pang juan si yu ci shu zhi xia ?!雹赿eng ji di de ?!秡han guo ce ·ji ce yi 》:“neng bang yi yu shi chao ,wen gua ren zhi er zhe ,shou xia shang ?!雹踧ian ci ?!秙hui hu quan chuan 》di liu shi san hui :“cai fu ting le ,xin zhong an xi :ru ci fa fang ,zheng zhong xia huai 。”④zhi liang di de 。liu yu 《cha jing ·wu zhi zhu 》:“ji shui yong shan shui ,shang ;jiang shui ,zhong ;jing shui ,xia ?!雹輘hi jian zai hou de ?!秏eng zi ·jin xin xia 》:“fen hu bai shi zhi shang ,bai shi zhi xia ,wen zhe mo bu xing qi ye ?!雹辌i xu kao hou de ?!秙hi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“shang chen di ku ,xia dao ji huan 。”⑦di yu ;shao yu ?!秎v shi chun qiu ·yong sai 》:“ci bu xia jiu dan ?!雹郻iao shi shu yu yi ding de fan wei 、qing kuang 、tiao jian deng 。⑨dang mou ge shi jian huo shi jie ;shi xia 。⑩you gao chu wang di chu ?!秎un yu ·wei zi 》:“kong zi xia ,yu yu zhi yan 。”(11)qu ;wang 。chang zhi you xi wang dong ,you bei wang na ,you shang you wang xia you 。peng duan shu 《wei xue yi shou shi zi zhi 》:“wu shu nian lai yu mai zhou er xia 。”(12)gong ke ?!秎v shi chun qiu ·shen da 》:“yi chao er liang cheng xia 。”(13)tui rang 。(14)ban bu ;xia da ?!秇an fei zi ·nei chu shui shang 》:“l(fā)ing xia er ren jie ji xi she ,ri ye bu xiu ?!?15)yong ;shi hang 。su shi 《xi jiang yue ·zuo ye bian zhou jing kou 》:“ci jing bai nian ji bian ,ge zhong xia yu qian nan ?!?16)dong zuo de ci shu 。lin si huan 《kou ji 》:“dan wen bing zhang zhong fu che yi xia 。”peng :①peng cao 。ye jiao “fei peng ”。《xun zi · quan xue 》:“peng sheng ma zhong ,bu fu er zhi 。”②san luan ;peng song ?!秊in shu ·wang hui zhi chuan 》:“peng shou san dai ?!雹踦eng lai shan de jian chen 。shen shan ming 。xiang chuan wei xian ren suo ju zhi chu 。ge hong 《bao piao zi ·nei pian ·dui su 》:“(de dao zhi shi )qi shen zhou er zhai peng ying ?!?ying :ying zhou 。xiang chuan wei hai shang xian jing 。)[peng hu ]yong peng cao bian cheng de men hu 。zhi jian lou de fang wu ?!秙hi ji ·you xia lie chuan 》:“zhong shen kong shi peng hu ?!?/div> lai :①li 。zhi wu ming ,nen xie ke shi ?!秙hi jing ·xiao ya ·na shan you 臺》:“na shan you 臺,bei shan you lai ?!薄秇an fei zi ·nan shi 》:“ci wei fei yi mi ye ,bi ku lai ting li ye ?!?ting li :yi chong ye cai 。)②za cao ;chang man za cao de huang de ?!秇an shi wai chuan 》juan yi :“huan du zhi shi ,ci zhi yi hao lai 。”《meng zi ·lou li shang 》:“bi cao lai ,ren tu de zhe ci zhi ?!雹踓hu cao ?!秡hou li ·de guan ·shan yu 》:“re da tian lie ,ze lai shan tian zhi ye ?!雹躾hou dai zhu hou guo ming 。zai jin shan dong sheng huang xian dong na 。《zuo chuan ·xiang gong liu nian 》:“ji hou mie lai 。”⑤xiu geng de tian de 。《zhou li ·de guan ·xian shi 》:“zhang bang guo dou bi shao dian jiao li zhi de yu ,er bian ji fu jia ren min tian lai zhi shu 。”
|