| 釋義 |
“好趁東君未覺(jué),預(yù)先把、園林都裝綴。”詩(shī)句出處:《無(wú)悶》;是宋朝詩(shī)人丁註的作品。 風(fēng)急還收,雲(yún)凍又開(kāi),海闊無(wú)人翦水。算六出工夫,怎教容易。剛被郢歌楚舞。鎮(zhèn)獨(dú)向,尊前誇輕細(xì)。想謝庭詩(shī)詠,梁園賦賞,未成歡計(jì)。天意。是則是。便下得控持,柳梢梅蕊。又爭(zhēng)奈、看看漸回春意。好趁東君未覺(jué),預(yù)先把、園林都裝綴。看是處,玉樹(shù)瓊枝,勝卻萬(wàn)紅千翠。
| 【註釋】: 好:(一)①女子貌美?!妒酚洝た鬃邮纻怼?“於是選齊國(guó)中女子好者八十人,皆衣文衣而舞康樂(lè)。”(文:文采。康樂(lè):舞曲名。)古詩(shī)《隴西行》:“好婦出迎客,顏色正敷愉。”②泛指美;善?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·叔於田》:“不如叔也,洵美且好?!?叔:代稱男子。洵:確實(shí)。)韋莊《菩薩蠻》:“人人盡說(shuō)江南好,遊人隻合江南老?!雹塾押?;友愛(ài)。高適《贈(zèng)別晉三處士》:“知己從來(lái)不易知,慕君為人與君好?!蓖醢彩洞鹚抉R諫議書(shū)》:“竊以為與君實(shí)遊處相好之日久?!雹芡戤?;完成。韓偓《無(wú)題》:“妝好方長(zhǎng)嘆,歡餘卻淺顰?!雹菘梢?;便於。李覯《苦雨初霽》:“寄語(yǔ)殘雲(yún)好知足,莫依河漢更油然?!?河漢:天河。油然:雲(yún)氣上升。)⑥恰巧;適逢。白居易《吳中好風(fēng)景》:“況當(dāng)豐熟歲,好是歡遊處?!雹弑硎緞衩??!妒勒f(shuō)新語(yǔ)·方正》:“臨別流涕,撫其背曰:‘奴好自愛(ài)?!雹啾砀袊@。辛棄疾《醜奴兒·書(shū)博山道中壁》:“欲說(shuō)還休,欲說(shuō)還休,卻道‘天涼好個(gè)秋!’”(二)hào ①喜愛(ài);愛(ài)好?!肚f子·逍遙遊》:“臣之所好者,道也?!雹谏旗叮灰嘴?。寒山《詩(shī)三百三首》之二百二十二:“聰明好短命,癡騃祩(ái)卻長(zhǎng)年。”(騃:傻。)③玉器或錢幣中間的孔。《漢書(shū)·食貨志下》:“卒鑄大錢,文曰‘寶貨’,肉好皆有周郭?!?/div> 趁:①追趕;追逐?!读簳?shū)·曹景宗傳》:“每眾騎趁鹿,鹿馬相亂,景宗於眾中射之?!雹谧非?;尋求。韓愈《石鼓歌》:“羲之俗書(shū)趁姿媚,數(shù)紙尚可博白鵝?!?羲之:王羲之,晉書(shū)法傢。博:換取。)又伴隨。毛文錫《醉花間》:“春水滿塘生,鸂鶒(qī chì)還相趁?!雹劾?機(jī)會(huì)、時(shí)間)。唐· 白居易《長(zhǎng)慶集》十三答韋八詩(shī):“早知留酒待,悔不趁花歸。”④搭乘。黃承吉《進(jìn)香謠》:“沓來(lái)如霧去如煙,或乘輿馬或趁船?!?/div> 東君:①日神的尊稱。《楚辭·九歌·東君》洪註:“~~,日也。”朱集註:“今按,此日神也?!雹诖荷竦淖鸱Q。成彥雄《柳枝詞》:“~~愛(ài)惜與先春,草澤無(wú)人處也新?!?/div> 君:①君主?!稁[陽(yáng)樓記》:“處江湖之遠(yuǎn)則憂其君?!薄墩撜Z(yǔ)·泰伯》:“大哉?qǐng)蛑疄榫?!?大:偉大。)②封號(hào)?!稇?zhàn)國(guó)策·燕策二》:“樂(lè)毅奔趙,趙封以望諾君?!薄妒酚洝せ搓幒盍袀鳌?“始常山王、成安君為佈衣時(shí),相與為刎頸之交。”《史記·信陵君列傳》:“安釐王即位,封公子為信陵君?!雹蹖?duì)人的尊稱?!稇?zhàn)國(guó)策·齊策一》:“徐公不若君之美也?!蓖蹙S《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽(yáng)關(guān)無(wú)故人?!?陽(yáng)關(guān):地名。)特指妻妾稱夫,子孫稱父祖輩。王勃《滕王閣序》:“傢君作宰?!?宰:指縣令。)[君子]與“小人”相對(duì)。1.指在高位的人?!睹献印る墓稀?“無(wú)君子莫治野人,無(wú)野人莫養(yǎng)君子?!?野人:百姓。)2.指有道德的人。《論語(yǔ)·述而》:“聖人吾不得而見(jiàn)矣,得見(jiàn)君子者,斯可矣?!?斯可矣:這就可以瞭。)未:①十二地支之一?!洞呵铩でf公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之?!雹谑r(shí)辰之一,即午後一時(shí)至三時(shí)。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當(dāng)於“不”。《詩(shī)經(jīng)·周頌·小毖》:“未堪傢多難。”b.相當(dāng)於“沒(méi)有”、“不曾”?!对?shī)經(jīng) · 召南·草蟲(chóng)》:“未見(jiàn)君子,我心傷悲。”2. 用在句尾,表示疑問(wèn)。相當(dāng)於“否”。《後漢書(shū)·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”覺(jué):(一)①醒悟;明白。《左傳·哀公二十一年》:“數(shù)年不覺(jué)。”陶潛《歸去來(lái)兮辭》:“覺(jué)今是而昨非”《公羊傳·昭公三十一年》:“叔術(shù)覺(jué)焉。”②發(fā)覺(jué)。柳宗元《三戒·黔之驢》:“然往來(lái)視之,覺(jué)無(wú)異能者。”《後漢書(shū)·張衡傳》:“伺者因此覺(jué)知。”③感覺(jué)?!峨蹰w序》:“天高地迥,覺(jué)宇宙之無(wú)窮。”李商隱《無(wú)題》:“夜吟應(yīng)覺(jué)月光寒?!碧諠摗峨s詩(shī)》其三:“氣力漸衰損,轉(zhuǎn)覺(jué)日不如?!雹芨叽?;正直?!蹲髠鳌は骞荒辍?“夫子,覺(jué)者也?!?(二)jiào 睡醒。李白《夢(mèng)遊天姥吟留別》:“唯覺(jué)時(shí)之枕席,失向來(lái)之煙霞?!薄度龂?guó)志· 魏書(shū)· 武帝紀(jì)》:“須臾覺(jué)我?!?/div> 預(yù):①安樂(lè);遊樂(lè)。白居易《和微之詩(shī)二十三首·和三月三十日四十韻》:“仙亭日登眺,虎丘時(shí)遊預(yù)?!雹谑孪龋活A(yù)先?!稇?zhàn)國(guó)策·燕策三》:“於是太子預(yù)求天下之利匕首。”③參與;幹預(yù)?!稘h書(shū)·灌夫傳》:“且灌夫何預(yù)也?”《三國(guó)志·吳書(shū)·陸遜傳》:“閹官預(yù)政?!?/div> 先:①走在前面。《楚辭· 九歌·國(guó)殤》:“旌蔽日兮敵若雲(yún),矢交墜兮士爭(zhēng)先?!雹谙褥叮辉凇??!盾髯印ご舐浴?“先事慮事,先患慮患?!雹凼滓氖??!秴亲印ぶ伪?“用病之道何先?”④祖先;上代。蘇洵《六國(guó)論》:“思厥先祖父,暴霜露,斬荊棘,以有尺寸之地?!雹輰?duì)死去的人的尊稱。《孟子·梁惠王下》:“寡人非能好先王之樂(lè)也?!雹迣?duì)古代人的稱呼。⑦先生?!稘h書(shū)·梅福傳》:“夫叔孫先非不忠也?!盵先生]1. 老師。2.稱有道德有學(xué)問(wèn)的人,亦用來(lái)作對(duì)人的尊稱。3. 醫(yī)生。[先進(jìn)]先行學(xué)習(xí)?!墩撜Z(yǔ) ·先進(jìn)》:“先進(jìn)於禮樂(lè),君子也?!?/div> 把:①握;持;執(zhí)。杜甫《兵車行》:“縱有健婦把鋤犁,禾生隴畝無(wú)東西?!卑拙右住顿u炭翁》:“手把文書(shū)口稱敕,回車叱牛牽向北?!雹诳刂?;掌握?!稘h書(shū)·王溫舒?zhèn)鳌?“擇郡中豪敢往吏十馀人為爪牙,皆把其陰重罪,而縱使督盜賊?!雹郯咽兀豢垂?。汪元量《越州歌》:“官司把斷西興渡,要奪漁船作戰(zhàn)船。”④捆紮成束的東西。《三國(guó)志·吳書(shū)·陸遜傳》:“乃敕各持一把茅,以火攻,拔之?!雹萃ā芭?pá)”。扒;搔?!夺釢h書(shū)·戴就傳》:“以大針刺指爪中,使以把土,爪悉墮落?!?/div> 園:①種植果樹(shù)的地方?!赌印し枪ド稀?“今有一人,入人園圃,竊其桃李。”又泛指種植樹(shù)木蔬菜的地方?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·將仲子》:“將仲子兮,無(wú)逾我園。”(將qiāng:希望。)《淮南子·說(shuō)山》:“園有螫蟲(chóng),藜藿為之不采?!雹诘弁踬F族遊樂(lè)休息的地方?!秴问洗呵铩ぶ匾选?“昔先聖王之為苑囿園池也,足以觀望勞形而已矣?!睏钚f之《洛陽(yáng)伽藍(lán)記》卷四:“於是帝族王侯、外戚公主……爭(zhēng)修園宅,互相誇競(jìng)?!雹鄣弁踔畟淼哪沟??!妒酚洝せ茨虾馍搅袀鳌?“追尊淮南王為厲王,置園復(fù)如諸侯儀。”劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·捷悟》:“方欲共獎(jiǎng)王室,修復(fù)園陵?!?/div> 都:(一)du ①[名]大城市?!蹲髠鳌る[公元年》:“大~不過(guò)三國(guó)之一?!雹赱名]首都,京城。班固《西都賦》:“漢之西~,在於雍州,實(shí)曰長(zhǎng)安。”③[名][都會(huì)]1. 諸侯國(guó)的都城。柳宗元《封建論》:“秦有天下,裂~~而之郡邑。”2. 繁華的大城市?!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“然邯鄲亦漳、河之間一~~也?!雹躘形]漂亮?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·有女同車》:“彼美孟薑,洵美且~?!雹輀嘆]表示贊美?!渡袝?shū)·皋陶謨》:“皋陶曰:‘~!在知人,在安民。’”⑥[動(dòng)]居於,處在?!妒酚洝せ袀鳌?“蘇秦張儀一當(dāng)萬(wàn)乘之主,而~卿相之位,澤及後世。”⑦[動(dòng)]匯總,匯聚。曹丕《與吳質(zhì)書(shū)》:“頃撰其遺文,~為一集?!?二) dou [副]全,盡。劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·言語(yǔ)》:“於時(shí)天月明凈,~無(wú)纖翳。” 【辨析】都,京?!熬钡谋玖x是“大”。在先秦“京師”連用方指“國(guó)都”,“京”指國(guó)都是後起義?!岸肌钡谋玖x指“大城市”,漢代以後才可以指首都。裝:①行裝?!妒酚洝ば⑽浔炯o(jì)》:“(欒大)其後治裝行,東入海,求其師雲(yún)?!?治:整理。)《戰(zhàn)國(guó)策·齊策四》:“於是約車治裝。”(約車:套車。治裝:收括行裝。)②衣物;服裝?!夺釢h書(shū)·郭丹傳》:“丹七歲而孤,小心孝順,後母哀憐之,為鬻(yù)衣裝,買產(chǎn)業(yè)。”(鬻:賣掉。)③裝飾;打扮。宋玉《登徒子好色賦》:“不待飾裝?!雹苎b載;運(yùn)載?!稌x書(shū)· 戴若思傳》:“船裝甚盛?!雹莅惭b;安放?!妒勒f(shuō)新語(yǔ)·政事》:“後桓玄武伐蜀,裝船,悉以作釘。”(桓玄武:桓溫,謚“宣武?!?綴:(一)①縫合?!抖Y記·內(nèi)則》:“衣裳綻裂,紉箴(zhēn)請(qǐng)補(bǔ)綴?!?箴:同“針”。)《戰(zhàn)國(guó)策·秦策一》:“綴甲厲兵?!雹谶B結(jié)。張衡《西京賦》:“左有崤(xiáo)函重險(xiǎn),桃林之塞,綴以二華。”(崤函:崤山及函谷關(guān)。塞:要塞。二華:太華、少華二山。)③連綴文辭以成文章。劉勰《文心雕龍·練字》:“綴字屬篇,必須練擇?!?屬篇:寫(xiě)成篇章。練:精練。)《漢書(shū)·藝文志》:“閭裡小知者之所及,亦使綴而不忘。”④裝飾?!俄n非子·外儲(chǔ)說(shuō)左上》:“綴以珠玉,飾以玫瑰。”劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·言語(yǔ)》:“意謂乃不如微雲(yún)點(diǎn)綴?!雹輶?。柳宗元《小石潭記》:“青樹(shù)翠蔓,蒙絡(luò)搖綴?!?(二)chuò輟。停止;廢止?!盾髯印こ上唷?“春申道綴基畢輸?!?春申:指春申君,楚國(guó)貴族?;夯鶚I(yè)。畢輸:完全破壞。) “好趁東君未覺(jué),預(yù)先把、園林都裝綴?!痹?shī)句出處:《無(wú)悶》;是宋朝詩(shī)人丁注的作品。 風(fēng)急還收,云凍又開(kāi),海闊無(wú)人翦水。算六出工夫,怎教容易。剛被郢歌楚舞。鎮(zhèn)獨(dú)向,尊前夸輕細(xì)。想謝庭詩(shī)詠,梁園賦賞,未成歡計(jì)。天意。是則是。便下得控持,柳梢梅蕊。又爭(zhēng)奈、看看漸回春意。好趁東君未覺(jué),預(yù)先把、園林都裝綴。看是處,玉樹(shù)瓊枝,勝卻萬(wàn)紅千翠。
| 【注釋】: 好:(一)①女子貌美?!妒酚洝た鬃邮兰摇?“于是選齊國(guó)中女子好者八十人,皆衣文衣而舞康樂(lè)?!?文:文采??禈?lè):舞曲名。)古詩(shī)《隴西行》:“好婦出迎客,顏色正敷愉?!雹诜褐该?;善?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·叔于田》:“不如叔也,洵美且好?!?叔:代稱男子。洵:確實(shí)。)韋莊《菩薩蠻》:“人人盡說(shuō)江南好,游人只合江南老?!雹塾押?;友愛(ài)。高適《贈(zèng)別晉三處士》:“知己從來(lái)不易知,慕君為人與君好?!蓖醢彩洞鹚抉R諫議書(shū)》:“竊以為與君實(shí)游處相好之日久?!雹芡戤?;完成。韓偓《無(wú)題》:“妝好方長(zhǎng)嘆,歡余卻淺顰?!雹菘梢?;便于。李覯《苦雨初霽》:“寄語(yǔ)殘?jiān)坪弥?,莫依河漢更油然。”(河漢:天河。油然:云氣上升。)⑥恰巧;適逢。白居易《吳中好風(fēng)景》:“況當(dāng)豐熟歲,好是歡游處?!雹弑硎緞衩??!妒勒f(shuō)新語(yǔ)·方正》:“臨別流涕,撫其背曰:‘奴好自愛(ài)?!雹啾砀袊@。辛棄疾《丑奴兒·書(shū)博山道中壁》:“欲說(shuō)還休,欲說(shuō)還休,卻道‘天涼好個(gè)秋!’”(二)hào ①喜愛(ài);愛(ài)好?!肚f子·逍遙游》:“臣之所好者,道也?!雹谏朴冢灰子?。寒山《詩(shī)三百三首》之二百二十二:“聰明好短命,癡騃祩(ái)卻長(zhǎng)年?!?騃:傻。)③玉器或錢幣中間的孔?!稘h書(shū)·食貨志下》:“卒鑄大錢,文曰‘寶貨’,肉好皆有周郭。”趁:①追趕;追逐。《梁書(shū)·曹景宗傳》:“每眾騎趁鹿,鹿馬相亂,景宗于眾中射之。”②追求;尋求。韓愈《石鼓歌》:“羲之俗書(shū)趁姿媚,數(shù)紙尚可博白鵝?!?羲之:王羲之,晉書(shū)法家。博:換取。)又伴隨。毛文錫《醉花間》:“春水滿塘生,鸂鶒(qī chì)還相趁。”③利用(機(jī)會(huì)、時(shí)間)。唐· 白居易《長(zhǎng)慶集》十三答韋八詩(shī):“早知留酒待,悔不趁花歸。”④搭乘。黃承吉《進(jìn)香謠》:“沓來(lái)如霧去如煙,或乘輿馬或趁船?!?/div> 東君:①日神的尊稱。《楚辭·九歌·東君》洪注:“~~,日也?!敝旒ⅲ骸敖癜?,此日神也?!雹诖荷竦淖鸱Q。成彥雄《柳枝詞》:“~~愛(ài)惜與先春,草澤無(wú)人處也新。”君:①君主。《岳陽(yáng)樓記》:“處江湖之遠(yuǎn)則憂其君?!薄墩撜Z(yǔ)·泰伯》:“大哉?qǐng)蛑疄榫?!?大:偉大。)②封號(hào)?!稇?zhàn)國(guó)策·燕策二》:“樂(lè)毅奔趙,趙封以望諾君。”《史記·淮陰侯列傳》:“始常山王、成安君為布衣時(shí),相與為刎頸之交?!薄妒酚洝ば帕昃袀鳌?“安釐王即位,封公子為信陵君?!雹蹖?duì)人的尊稱?!稇?zhàn)國(guó)策·齊策一》:“徐公不若君之美也?!蓖蹙S《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽(yáng)關(guān)無(wú)故人?!?陽(yáng)關(guān):地名。)特指妻妾稱夫,子孫稱父祖輩。王勃《滕王閣序》:“家君作宰?!?宰:指縣令。)[君子]與“小人”相對(duì)。1.指在高位的人?!睹献印る墓稀?“無(wú)君子莫治野人,無(wú)野人莫養(yǎng)君子。”(野人:百姓。)2.指有道德的人。《論語(yǔ)·述而》:“圣人吾不得而見(jiàn)矣,得見(jiàn)君子者,斯可矣。”(斯可矣:這就可以了。)未:①十二地支之一?!洞呵铩でf公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之?!雹谑r(shí)辰之一,即午后一時(shí)至三時(shí)。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當(dāng)于“不”。《詩(shī)經(jīng)·周頌·小毖》:“未堪家多難?!眀.相當(dāng)于“沒(méi)有”、“不曾”。《詩(shī)經(jīng) · 召南·草蟲(chóng)》:“未見(jiàn)君子,我心傷悲?!?. 用在句尾,表示疑問(wèn)。相當(dāng)于“否”?!逗鬂h書(shū)·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”覺(jué):(一)①醒悟;明白?!蹲髠鳌ぐЧ荒辍?“數(shù)年不覺(jué)?!碧諠摗稓w去來(lái)兮辭》:“覺(jué)今是而昨非”《公羊傳·昭公三十一年》:“叔術(shù)覺(jué)焉。”②發(fā)覺(jué)。柳宗元《三戒·黔之驢》:“然往來(lái)視之,覺(jué)無(wú)異能者?!薄逗鬂h書(shū)·張衡傳》:“伺者因此覺(jué)知?!雹鄹杏X(jué)?!峨蹰w序》:“天高地迥,覺(jué)宇宙之無(wú)窮?!崩钌屉[《無(wú)題》:“夜吟應(yīng)覺(jué)月光寒?!碧諠摗峨s詩(shī)》其三:“氣力漸衰損,轉(zhuǎn)覺(jué)日不如。”④高大;正直?!蹲髠鳌は骞荒辍?“夫子,覺(jué)者也?!?(二)jiào 睡醒。李白《夢(mèng)游天姥吟留別》:“唯覺(jué)時(shí)之枕席,失向來(lái)之煙霞。”《三國(guó)志· 魏書(shū)· 武帝紀(jì)》:“須臾覺(jué)我?!?/div> 預(yù):①安樂(lè);游樂(lè)。白居易《和微之詩(shī)二十三首·和三月三十日四十韻》:“仙亭日登眺,虎丘時(shí)游預(yù)?!雹谑孪?;預(yù)先?!稇?zhàn)國(guó)策·燕策三》:“于是太子預(yù)求天下之利匕首。”③參與;干預(yù)。《漢書(shū)·灌夫傳》:“且灌夫何預(yù)也?”《三國(guó)志·吳書(shū)·陸遜傳》:“閹官預(yù)政?!?/div> 先:①走在前面。《楚辭· 九歌·國(guó)殤》:“旌蔽日兮敵若云,矢交墜兮士爭(zhēng)先?!雹谙扔?;在……之前?!盾髯印ご舐浴?“先事慮事,先患慮患?!雹凼滓氖隆!秴亲印ぶ伪?“用病之道何先?”④祖先;上代。蘇洵《六國(guó)論》:“思厥先祖父,暴霜露,斬荊棘,以有尺寸之地?!雹輰?duì)死去的人的尊稱?!睹献印ち夯萃跸隆?“寡人非能好先王之樂(lè)也?!雹迣?duì)古代人的稱呼。⑦先生?!稘h書(shū)·梅福傳》:“夫叔孫先非不忠也?!盵先生]1. 老師。2.稱有道德有學(xué)問(wèn)的人,亦用來(lái)作對(duì)人的尊稱。3. 醫(yī)生。[先進(jìn)]先行學(xué)習(xí)?!墩撜Z(yǔ) ·先進(jìn)》:“先進(jìn)于禮樂(lè),君子也?!?/div> 把:①握;持;執(zhí)。杜甫《兵車行》:“縱有健婦把鋤犁,禾生隴畝無(wú)東西?!卑拙右住顿u炭翁》:“手把文書(shū)口稱敕,回車叱牛牽向北。”②控制;掌握?!稘h書(shū)·王溫舒?zhèn)鳌?“擇郡中豪敢往吏十馀人為爪牙,皆把其陰重罪,而縱使督盜賊?!雹郯咽兀豢垂?。汪元量《越州歌》:“官司把斷西興渡,要奪漁船作戰(zhàn)船?!雹芾υ墒臇|西?!度龂?guó)志·吳書(shū)·陸遜傳》:“乃敕各持一把茅,以火攻,拔之。”⑤通“爬(pá)”。扒;搔?!逗鬂h書(shū)·戴就傳》:“以大針刺指爪中,使以把土,爪悉墮落?!?/div> 園:①種植果樹(shù)的地方?!赌印し枪ド稀?“今有一人,入人園圃,竊其桃李?!庇址褐阜N植樹(shù)木蔬菜的地方?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·將仲子》:“將仲子兮,無(wú)逾我園。”(將qiāng:希望。)《淮南子·說(shuō)山》:“園有螫蟲(chóng),藜藿為之不采?!雹诘弁踬F族游樂(lè)休息的地方?!秴问洗呵铩ぶ匾选?“昔先圣王之為苑囿園池也,足以觀望勞形而已矣。”楊衒之《洛陽(yáng)伽藍(lán)記》卷四:“于是帝族王侯、外戚公主……爭(zhēng)修園宅,互相夸競(jìng)。”③帝王之家的墓地?!妒酚洝せ茨虾馍搅袀鳌?“追尊淮南王為厲王,置園復(fù)如諸侯儀?!眲⒘x慶《世說(shuō)新語(yǔ)·捷悟》:“方欲共獎(jiǎng)王室,修復(fù)園陵?!?/div> 都:(一)du ①[名]大城市?!蹲髠鳌る[公元年》:“大~不過(guò)三國(guó)之一。”②[名]首都,京城。班固《西都賦》:“漢之西~,在于雍州,實(shí)曰長(zhǎng)安?!雹踇名][都會(huì)]1. 諸侯國(guó)的都城。柳宗元《封建論》:“秦有天下,裂~~而之郡邑?!?. 繁華的大城市?!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“然邯鄲亦漳、河之間一~~也?!雹躘形]漂亮。《詩(shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·有女同車》:“彼美孟姜,洵美且~?!雹輀嘆]表示贊美?!渡袝?shū)·皋陶謨》:“皋陶曰:‘~!在知人,在安民。’”⑥[動(dòng)]居于,處在?!妒酚洝せ袀鳌?“蘇秦張儀一當(dāng)萬(wàn)乘之主,而~卿相之位,澤及后世?!雹遊動(dòng)]匯總,匯聚。曹丕《與吳質(zhì)書(shū)》:“頃撰其遺文,~為一集。”(二) dou [副]全,盡。劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·言語(yǔ)》:“于時(shí)天月明凈,~無(wú)纖翳?!?【辨析】都,京?!熬钡谋玖x是“大”。在先秦“京師”連用方指“國(guó)都”,“京”指國(guó)都是后起義。“都”的本義指“大城市”,漢代以后才可以指首都。裝:①行裝?!妒酚洝ば⑽浔炯o(jì)》:“(欒大)其后治裝行,東入海,求其師云。”(治:整理。)《戰(zhàn)國(guó)策·齊策四》:“于是約車治裝?!?約車:套車。治裝:收括行裝。)②衣物;服裝?!逗鬂h書(shū)·郭丹傳》:“丹七歲而孤,小心孝順,后母哀憐之,為鬻(yù)衣裝,買產(chǎn)業(yè)?!?鬻:賣掉。)③裝飾;打扮。宋玉《登徒子好色賦》:“不待飾裝?!雹苎b載;運(yùn)載。《晉書(shū)· 戴若思傳》:“船裝甚盛?!雹莅惭b;安放。《世說(shuō)新語(yǔ)·政事》:“后桓玄武伐蜀,裝船,悉以作釘?!?桓玄武:桓溫,謚“宣武。”)綴:(一)①縫合。《禮記·內(nèi)則》:“衣裳綻裂,紉箴(zhēn)請(qǐng)補(bǔ)綴?!?箴:同“針”。)《戰(zhàn)國(guó)策·秦策一》:“綴甲厲兵?!雹谶B結(jié)。張衡《西京賦》:“左有崤(xiáo)函重險(xiǎn),桃林之塞,綴以二華。”(崤函:崤山及函谷關(guān)。塞:要塞。二華:太華、少華二山。)③連綴文辭以成文章。劉勰《文心雕龍·練字》:“綴字屬篇,必須練擇?!?屬篇:寫(xiě)成篇章。練:精練。)《漢書(shū)·藝文志》:“閭里小知者之所及,亦使綴而不忘?!雹苎b飾?!俄n非子·外儲(chǔ)說(shuō)左上》:“綴以珠玉,飾以玫瑰。”劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·言語(yǔ)》:“意謂乃不如微云點(diǎn)綴。”⑤掛。柳宗元《小石潭記》:“青樹(shù)翠蔓,蒙絡(luò)搖綴?!?(二)chuò輟。停止;廢止。《荀子·成相》:“春申道綴基畢輸?!?春申:指春申君,楚國(guó)貴族?;夯鶚I(yè)。畢輸:完全破壞。) “hao chen dong jun wei jiao ,yu xian ba 、yuan lin dou zhuang chuo 。”shi gou chu chu :《mo men 》;shi song chao shi ren ding zhu de zuo pin 。 feng ji hai shou ,yun dong you kai ,hai kuo mo ren jian shui 。suan liu chu gong fu ,zen jiao rong yi 。gang bei ying ge chu wu 。zhen du xiang ,zun qian kua qing xi 。xiang xie ting shi yong ,liang yuan fu shang ,wei cheng huan ji 。tian yi 。shi ze shi 。bian xia de kong chi ,liu sao mei rui 。you zheng nai 、kan kan jian hui chun yi 。hao chen dong jun wei jiao ,yu xian ba 、yuan lin dou zhuang chuo 。kan shi chu ,yu shu qiong zhi ,sheng que mo gong qian cui 。
| 【zhu shi 】: hao :(yi )①nv zi mao mei ?!秙hi ji ·kong zi shi jia 》:“yu shi shua ji guo zhong nv zi hao zhe ba shi ren ,jie yi wen yi er wu kang le ?!?wen :wen cai 。kang le :wu qu ming 。)gu shi 《long xi hang 》:“hao fu chu ying ke ,yan se zheng fu yu ?!雹趂an zhi mei ;shan ?!秙hi jing ·zheng feng ·shu yu tian 》:“bu ru shu ye ,xun mei ju hao ?!?shu :dai chen nan zi 。xun :que shi 。)wei zhuang 《pu sa man 》:“ren ren jin shui jiang na hao ,you ren zhi ge jiang na lao ?!雹踶ou hao ;you ai 。gao kuo 《zeng bie jin san chu shi 》:“zhi ji cong lai bu yi zhi ,mu jun wei ren yu jun hao ?!眞ang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“qie yi wei yu jun shi you chu xiang hao zhi ri jiu ?!雹躻an bi ;wan cheng 。han wo 《mo ti 》:“zhuang hao fang chang tan ,huan yu que jian pin 。”⑤ke yi ;bian yu 。li gou 《ku yu chu ji 》:“ji yu can yun hao zhi zu ,mo yi he han geng you ran ?!?he han :tian he 。you ran :yun qi shang sheng 。)⑥qia qiao ;kuo feng 。bai ju yi 《wu zhong hao feng jing 》:“kuang dang feng shou sui ,hao shi huan you chu ?!雹遙iao shi quan mian ?!秙hi shui xin yu ·fang zheng 》:“l(fā)in bie liu ti ,fu ji bei yue :‘nu hao zi ai ?!雹郻iao gan tan 。xin qi ji 《chou nu er ·shu bo shan dao zhong bi 》:“yu shui hai xiu ,yu shui hai xiu ,que dao ‘tian liang hao ge qiu !’”(er )hào ①xi ai ;ai hao 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“chen zhi suo hao zhe ,dao ye 。”②shan yu ;yi yu 。han shan 《shi san bai san shou 》zhi er bai er shi er :“cong ming hao duan ming ,chi ai zhu (ái)que chang nian 。”(ai :sha 。)③yu qi huo qian bi zhong jian de kong ?!秇an shu ·shi huo zhi xia 》:“cu zhu da qian ,wen yue ‘bao huo ’,rou hao jie you zhou guo ?!?/div> chen :①zhui gan ;zhui zhu ?!秎iang shu ·cao jing zong chuan 》:“mei zhong ji chen lu ,lu ma xiang luan ,jing zong yu zhong zhong she zhi ?!雹趜hui qiu ;xun qiu 。han yu 《dan gu ge 》:“xi zhi su shu chen zi mei ,shu zhi shang ke bo bai e ?!?xi zhi :wang xi zhi ,jin shu fa jia 。bo :huan qu 。)you ban sui 。mao wen xi 《zui hua jian 》:“chun shui man tang sheng ,xi chi (qī chì)hai xiang chen ?!雹踠i yong (ji hui 、shi jian )。tang · bai ju yi 《chang qing ji 》shi san da wei ba shi :“zao zhi liu jiu dai ,hui bu chen hua gui 。”④da cheng 。huang cheng ji 《jin xiang yao 》:“da lai ru wu qu ru yan ,huo cheng yu ma huo chen chuan ?!?/div> dong jun :①ri shen de zun chen 。《chu ci ·jiu ge ·dong jun 》hong zhu :“~~,ri ye 。”zhu ji zhu :“jin an ,ci ri shen ye ?!雹赾hun shen de zun chen 。cheng yan xiong 《liu zhi ci 》:“~~ai xi yu xian chun ,cao ze mo ren chu ye xin ?!?/div> jun :①jun zhu ?!秠ue yang lou ji 》:“chu jiang hu zhi yuan ze you ji jun ?!薄秎un yu ·tai bai 》:“da zai yao zhi wei jun ye !”(da :wei da 。)②feng hao ?!秡han guo ce ·yan ce er 》:“l(fā)e yi ben zhao ,zhao feng yi wang nuo jun ?!薄秙hi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“shi chang shan wang 、cheng an jun wei bu yi shi ,xiang yu wei wen geng zhi jiao ?!薄秙hi ji ·xin ling jun lie chuan 》:“an 釐wang ji wei ,feng gong zi wei xin ling jun ?!雹踕ui ren de zun chen ?!秡han guo ce ·ji ce yi 》:“xu gong bu re jun zhi mei ye ?!眞ang wei 《song yuan er shi an xi 》:“quan jun geng jin yi bei jiu ,xi chu yang guan mo gu ren ?!?yang guan :de ming 。)te zhi qi qie chen fu ,zi sun chen fu zu bei 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“jia jun zuo zai ?!?zai :zhi xian ling 。)[jun zi ]yu “xiao ren ”xiang dui 。1.zhi zai gao wei de ren ?!秏eng zi ·teng wen gong shang 》:“mo jun zi mo zhi ye ren ,mo ye ren mo yang jun zi ?!?ye ren :bai xing 。)2.zhi you dao de de ren ?!秎un yu ·shu er 》:“sheng ren wu bu de er jian yi ,de jian jun zi zhe ,si ke yi ?!?si ke yi :zhe jiu ke yi le 。)wei :①shi er de zhi zhi yi ?!禼hun qiu ·zhuang gong er shi si nian 》:“l(fā)iu yue xin wei ,shuo ,ri you shi zhi 。”②shi er shi chen zhi yi ,ji wu hou yi shi zhi san shi 。③shi er sheng xiao shu yang 。④fu ci 。1.biao shi fou ding 。a.xiang dang yu “bu ”?!秙hi jing ·zhou song ·xiao bi 》:“wei kan jia duo nan 。”b.xiang dang yu “mei you ”、“bu ceng ”?!秙hi jing · shao na ·cao chong 》:“wei jian jun zi ,wo xin shang bei ?!?. yong zai gou wei ,biao shi yi wen 。xiang dang yu “fou ”。《hou han shu ·liu biao chuan 》:“yan chu zi kou er ru wu er ,ke yi yan wei ?”jiao :(yi )①xing wu ;ming bai ?!秡uo chuan ·ai gong er shi yi nian 》:“shu nian bu jiao ?!眛ao qian 《gui qu lai xi ci 》:“jiao jin shi er zuo fei ”《gong yang chuan ·zhao gong san shi yi nian 》:“shu shu jiao yan ?!雹趂a jiao 。liu zong yuan 《san jie ·qian zhi lv 》:“ran wang lai shi zhi ,jiao mo yi neng zhe ?!薄秇ou han shu ·zhang heng chuan 》:“ci zhe yin ci jiao zhi ?!雹踘an jiao ?!秚eng wang ge xu 》:“tian gao de jiong ,jiao yu zhou zhi mo qiong ?!眑i shang yin 《mo ti 》:“ye yin ying jiao yue guang han ?!眛ao qian 《za shi 》ji san :“qi li jian cui sun ,zhuai jiao ri bu ru ?!雹躦ao da ;zheng zhi 。《zuo chuan ·xiang gong er shi yi nian 》:“fu zi ,jiao zhe ye ?!?(er )jiào shui xing 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“wei jiao shi zhi zhen xi ,shi xiang lai zhi yan xia ?!薄秙an guo zhi · wei shu · wu di ji 》:“xu yu jiao wo ?!?/div> yu :①an le ;you le 。bai ju yi 《he wei zhi shi er shi san shou ·he san yue san shi ri si shi yun 》:“xian ting ri deng tiao ,hu qiu shi you yu 。”②shi xian ;yu xian ?!秡han guo ce ·yan ce san 》:“yu shi tai zi yu qiu tian xia zhi li bi shou ?!雹踓an yu ;gan yu ?!秇an shu ·guan fu chuan 》:“ju guan fu he yu ye ?”《san guo zhi ·wu shu ·liu xun chuan 》:“yan guan yu zheng ?!?/div> xian :①zou zai qian mian 。《chu ci · jiu ge ·guo shang 》:“jing bi ri xi di re yun ,shi jiao zhui xi shi zheng xian ?!雹趚ian yu ;zai ……zhi qian ?!秞un zi ·da lve 》:“xian shi lv shi ,xian huan lv huan ?!雹踫hou yao de shi ?!秝u zi ·zhi bing 》:“yong bing zhi dao he xian ?”④zu xian ;shang dai 。su xun 《liu guo lun 》:“sai jue xian zu fu ,bao shuang lou ,zhan jing ji ,yi you che cun zhi de ?!雹載ui si qu de ren de zun chen ?!秏eng zi ·liang hui wang xia 》:“gua ren fei neng hao xian wang zhi le ye ?!雹辒ui gu dai ren de chen hu 。⑦xian sheng ?!秇an shu ·mei fu chuan 》:“fu shu sun xian fei bu zhong ye 。”[xian sheng ]1. lao shi 。2.chen you dao de you xue wen de ren ,yi yong lai zuo dui ren de zun chen 。3. yi sheng 。[xian jin ]xian hang xue xi ?!秎un yu ·xian jin 》:“xian jin yu li le ,jun zi ye ?!?/div> ba :①wo ;chi ;zhi 。du fu 《bing che hang 》:“zong you jian fu ba chu li ,he sheng long mu mo dong xi ?!眀ai ju yi 《mai tan weng 》:“shou ba wen shu kou chen chi ,hui che chi niu qian xiang bei ?!雹趉ong zhi ;zhang wo ?!秇an shu ·wang wen shu chuan 》:“ze jun zhong hao gan wang li shi yu ren wei zhao ya ,jie ba ji yin chong zui ,er zong shi du dao zei 。”③ba shou ;kan guan 。wang yuan liang 《yue zhou ge 》:“guan si ba duan xi xing du ,yao duo yu chuan zuo zhan chuan ?!雹躪un za cheng shu de dong xi ?!秙an guo zhi ·wu shu ·liu xun chuan 》:“nai chi ge chi yi ba mao ,yi huo gong ,ba zhi 。”⑤tong “pa (pá)”。ba ;sao ?!秇ou han shu ·dai jiu chuan 》:“yi da zhen ci zhi zhao zhong ,shi yi ba tu ,zhao xi duo la ?!?/div> yuan :①chong zhi guo shu de de fang ?!秏o zi ·fei gong shang 》:“jin you yi ren ,ru ren yuan pu ,qie ji tao li 。”you fan zhi chong zhi shu mu shu cai de de fang 。《shi jing ·zheng feng ·jiang zhong zi 》:“jiang zhong zi xi ,mo yu wo yuan 。”(jiang qiāng:xi wang 。)《huai na zi ·shui shan 》:“yuan you shi chong ,li huo wei zhi bu cai ?!雹赿i wang gui zu you le xiu xi de de fang ?!秎v shi chun qiu ·chong yi 》:“xi xian sheng wang zhi wei yuan you yuan chi ye ,zu yi guan wang lao xing er yi yi 。”yang xuan zhi 《luo yang ga lan ji 》juan si :“yu shi di zu wang hou 、wai qi gong zhu ……zheng xiu yuan zhai ,hu xiang kua jing 。”③di wang zhi jia de mu de 。《shi ji ·huai na heng shan lie chuan 》:“zhui zun huai na wang wei li wang ,zhi yuan fu ru zhu hou yi 。”liu yi qing 《shi shui xin yu ·jie wu 》:“fang yu gong jiang wang shi ,xiu fu yuan ling 。”dou :(yi )du ①[ming ]da cheng shi 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“da ~bu guo san guo zhi yi 。”②[ming ]shou dou ,jing cheng 。ban gu 《xi dou fu 》:“han zhi xi ~,zai yu yong zhou ,shi yue chang an ?!雹踇ming ][dou hui ]1. zhu hou guo de dou cheng 。liu zong yuan 《feng jian lun 》:“qin you tian xia ,lie ~~er zhi jun yi ?!?. fan hua de da cheng shi ?!秙hi ji ·huo shi lie chuan 》:“ran han dan yi zhang 、he zhi jian yi ~~ye ?!雹躘xing ]piao liang ?!秙hi jing ·zheng feng ·you nv tong che 》:“bi mei meng jiang ,xun mei ju ~。”⑤[tan ]biao shi zan mei ?!秙hang shu ·gao tao mo 》:“gao tao yue :‘~!zai zhi ren ,zai an min ?!雹轠dong ]ju yu ,chu zai ?!秙hi ji ·hua ji lie chuan 》:“su qin zhang yi yi dang mo cheng zhi zhu ,er ~qing xiang zhi wei ,ze ji hou shi ?!雹遊dong ]hui zong ,hui ju 。cao pi 《yu wu zhi shu 》:“qing zhuan ji wei wen ,~wei yi ji ?!?er ) dou [fu ]quan ,jin 。liu yi qing 《shi shui xin yu ·yan yu 》:“yu shi tian yue ming jing ,~mo qian yi ?!?【bian xi 】dou ,jing ?!癹ing ”de ben yi shi “da ”。zai xian qin “jing shi ”lian yong fang zhi “guo dou ”,“jing ”zhi guo dou shi hou qi yi ?!癲ou ”de ben yi zhi “da cheng shi ”,han dai yi hou cai ke yi zhi shou dou 。zhuang :①hang zhuang ?!秙hi ji ·xiao wu ben ji 》:“(luan da )ji hou zhi zhuang hang ,dong ru hai ,qiu ji shi yun ?!?zhi :zheng li 。)《zhan guo ce ·ji ce si 》:“yu shi yao che zhi zhuang ?!?yao che :tao che 。zhi zhuang :shou gua hang zhuang 。)②yi wu ;fu zhuang ?!秇ou han shu ·guo dan chuan 》:“dan qi sui er gu ,xiao xin xiao shun ,hou mu ai lian zhi ,wei yu (yù)yi zhuang ,mai chan ye ?!?yu :mai diao 。)③zhuang shi ;da ban 。song yu 《deng tu zi hao se fu 》:“bu dai shi zhuang 。”④zhuang zai ;yun zai ?!秊in shu · dai re sai chuan 》:“chuan zhuang shen cheng ?!雹輆n zhuang ;an fang ?!秙hi shui xin yu ·zheng shi 》:“hou huan xuan wu fa shu ,zhuang chuan ,xi yi zuo ding ?!?huan xuan wu :huan wen ,shi “xuan wu ?!?chuo :(yi )①feng ge ?!秎i ji ·nei ze 》:“yi chang zhan lie ,ren zhen (zhēn)qing bu chuo ?!?zhen :tong “zhen ”。)《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“chuo jia li bing ?!雹趌ian jie 。zhang heng 《xi jing fu 》:“zuo you xiao (xiáo)han chong xian ,tao lin zhi sai ,chuo yi er hua 。”(xiao han :xiao shan ji han gu guan 。sai :yao sai 。er hua :tai hua 、shao hua er shan 。)③lian chuo wen ci yi cheng wen zhang 。liu xie 《wen xin diao long ·lian zi 》:“chuo zi shu pian ,bi xu lian ze 。”(shu pian :xie cheng pian zhang 。lian :jing lian 。)《han shu ·yi wen zhi 》:“l(fā)v li xiao zhi zhe zhi suo ji ,yi shi chuo er bu wang 。”④zhuang shi 。《han fei zi ·wai chu shui zuo shang 》:“chuo yi zhu yu ,shi yi mei gui ?!眑iu yi qing 《shi shui xin yu ·yan yu 》:“yi wei nai bu ru wei yun dian chuo ?!雹輌ua 。liu zong yuan 《xiao dan tan ji 》:“qing shu cui man ,meng lao yao chuo 。” (er )chuòchuo 。ting zhi ;fei zhi ?!秞un zi ·cheng xiang 》:“chun shen dao chuo ji bi shu ?!?chun shen :zhi chun shen jun ,chu guo gui zu 。ji :ji ye 。bi shu :wan quan po huai 。)
|