| 釋義 |
“對弧矢初度,滿頭白發(fā),何堪兵衛(wèi)疊畫戟?!痹娋涑鎏帲骸短m陵王》;是宋朝詩人李曾伯的作品。 問梁益。天設(shè)金城鐵壁。西風(fēng)外,依約雁來,還報(bào)關(guān)山舊秋色。三秦聽漢檄。遠(yuǎn)恨綿綿脈脈。頻年事,虛擲桑陰,褘允諸人竟何策。彤弓誤殊錫。悵活國難醫(yī),救世須佛。平生本藉毛錐力。對弧矢初度,滿頭白發(fā),何堪兵衛(wèi)疊畫戟。咄青史陳磧。酒石。羨王績。任擊缶呼天,此樂何極。奚須太息驚前席。望天閽休待,夢如陶翼。柳邊春後,放定遠(yuǎn),出西域。
| 【註釋】: 對:①對答;回答;應(yīng)對?!睹献印ち夯萃跎稀?“齊宣王問曰:‘齊桓晉文之事,可得聞乎?’孟子對曰:‘仲尼之徒無道桓文之事者,是以後世無傳焉?!?齊桓:齊桓公。晉文:晉文公。)②對著;向著;朝向;面對。曹操《短歌行》:“對酒當(dāng)歌,人生幾何?!表f應(yīng)物《休暇日訪王侍禦不遇》:“門對寒流雪滿山?!雹蹖αⅲ粩硨?;相對。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“而所與對敵,或值人傑?!?值:遇到;碰見。)又對手。《三國志·吳書·陸遜傳》:“劉備天下知名,曹操所憚,今在境界,此強(qiáng)對也?!雹軐Ω?。《韓非子·初見秦》:“夫一人奮死可以對十,十可以對百?!雹莼橐雠渑??!夺釢h書·逸民傳·梁鴻》:“同縣孟氏有女,狀肥醜而黑,力舉石臼,擇對不嫁,至年三十?!雹迣φ??!秹粝P談》卷八:“國朝置天文院於禁中……以兩司奏狀對勘,以防虛偽?!?勘:校對。)⑦對偶。嚴(yán)羽《滄浪詩話·詩體》:“有律詩徹首尾對者,有律詩徹首尾不對者。”⑧較量。曹丕《典論·自敘》:“餘與論劍,因求與餘對?!雹岱Q揚(yáng);顯揚(yáng)?!对娊?jīng)·大雅·皇矣》:“以對於天下。”?。?/h2>①木弓。即不附著骨角的弓。《左傳·昭公十二年》:“唯是桃弧棘矢。”(棘:棗木。)②邪曲;違戾。《楚辭·七諫·謬諫》:“邪說飾而多曲兮,正法弧而不公?!雹坌敲?,即弧矢。在天狼星東南。杜牧《奉和白相公》:“應(yīng)須日馭西巡狩,不假星弧北射狼。”弧矢:弓箭。《易·系辭》:“~~之利,以威天下?!?/div> 矢:①箭?!蹲髠鳌こ晒辍?“自始合,而矢貫餘手及肘?!雹诠湃送秹赜玫幕I碼?!抖Y記·投壺》:“投壺之禮,主人奉矢?!雹壑保徽??!渡袝けP庚上》:“出矢言?!雹荜惲小!蹲髠鳌る[公五年》:“公矢魚於棠。”⑤發(fā)誓。《詩經(jīng)·鄘風(fēng)·柏舟》:“之死矢靡它。”(之:至。靡它:無二心。)⑥通“屎”。糞便?!肚f子·人間世》:“夫愛馬者,以筐盛矢?!?/div> 初:①開始?!妒酚洝べZ誼傳》:“年少初學(xué)。”柳宗元《封建論》:“天地果無初乎?”②當(dāng)初;原先。《後漢書·華佗傳》:“初,軍吏李成苦欬(ké),盡夜不寐……”③從前;往日。《三國志·蜀書·黃權(quán)傳》:“先主曰:‘孤負(fù)黃權(quán),權(quán)不負(fù)孤也?!绯酢!雹鼙硎拘虼蔚牡谝??!妒酚洝で乇炯o(jì)》:“二年初伏,以狗禦蠱?!卑拙右住赌航鳌?“可憐九月初三夜,露似珍珠月似弓?!雹莶?;剛剛?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“天下初定,又復(fù)立國,是樹兵也。”[初無]從來沒有,並沒有?!夺釢h書·蓋勛傳》:“群臣初無是言也?!?/div> 度:(一)①計(jì)量長短的器具或標(biāo)準(zhǔn)。《孟子·離婁上》:“朝不信道,工不信度?!?朝:朝廷。工:工匠。)《禮記·月令》:“日夜分,則同度量?!雹谝?guī)矩;法度;制度?!抖Y記· 曲禮上》:“進(jìn)退有度。”《左傳·昭公四年》:“度不可改?!雹劢缦?;限度。賈誼《論積貯疏》:“生之有時,而用之亡(無)度,則物力必屈(jué)。”④氣量;胸懷;胸襟。《史記·高祖本紀(jì)》:“常有大度,不事傢人生產(chǎn)作業(yè)?!雹萦庠?;超越。古樂府《木蘭詩》:“關(guān)山度若飛?!雹捱^;越過。顧雲(yún)《詠柳二首》之二:“莫教虛度一年春?!雹咧赣?jì)量單位。古代特指日月星辰在天體中運(yùn)行的度數(shù),稱躔(chán)度?!稘h書·天文志》:“天下太平,五星循度。”(循:沿著。)⑧僧道引導(dǎo)人出傢稱“度”。韓愈《論佛骨表》:“(陛下)即位之初,即不許度人為僧尼道士?!雹崃吭~。次;回。王勃《滕王閣序》:“物換星移幾度秋?!崩铑l《春日旅舍》:“如何一別故園後,五度花開五處看。”(11)通“渡”。古樂府《前溪歌》:“憂思出門倚,逢郎前溪度。”(倚:靠著門。) (二)duó ①計(jì)量長短;衡量?!睹献印ち夯萃跎稀?“度,然後知長短?!薄稘h書·枚乘傳》:“寸寸而度之,至丈必過?!?過:超過。)②謀畫;打算?!蹲髠鳌ぐЧ荒辍?“圉(yǔ)豈敢度其私?!?圉:人名。度其私:為自己打算。)③揣度;估計(jì);估量?!妒酚洝ちH藺相如列傳》:“秦王度之,終不可強(qiáng)奪?!?/div> 白:①白色?!盾髯印s辱》:“目辨白黑美惡?!?辨:辨別。)②純潔?!俄n非子·說疑》:“竦(sǒng)心白意?!?竦:恭敬。)③皎潔;明亮。白居易《琵琶行》:“唯見江心秋月白。”④彰明;顯赫?!盾髯印ぬ煺摗?“禮義不加於國傢,則功名不白。”⑤表明;陳述?!秴问洗呵铩な抗?jié)》:“吾將以死白之?!雹薹A告;報(bào)告。柳宗元《段太尉逸事狀》:“太尉自州以狀白府?!雹咄饺?;平白地。李白《越女詞》五首之四:“相看月未墮,白地?cái)喔文c?!?/div> 發(fā):①頭發(fā)?!对娊?jīng)·小雅·采綠》:“予發(fā)曲局?!?曲局:卷曲。)②古代長度單位。《新書·六術(shù)》:“十毫為發(fā)。”何:(一)①疑問代詞。1. 什麼。《詩經(jīng)·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼?!稘h書·伍被傳》:“公獨(dú)以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍(lán)關(guān)示侄孫湘》:“雲(yún)橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問。相當(dāng)於“怎麼”、“哪裡”?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“大王來何操?”《後漢書·馬援傳》:“男兒要當(dāng)死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當(dāng)於“多麼”。曹操《觀滄?!?“水何澹澹?!?(二)hè 扛;擔(dān)?!对娊?jīng)·曹風(fēng)·候人》:“何戈與祋(duì)?!?祋:兵器名。)泛指背負(fù)。《詩經(jīng)·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠?!币隇槌惺??!对娊?jīng)·商頌·長發(fā)》:“何天之休?!?休:福。)以上意義後來寫作“荷”。堪:①承受得起?!蹲髠鳌る[公元年》:“今京不度,非制也。君將不堪?!薄夺釢h書·朱俊傳》:“副相國,非臣所堪也?!憋怠杜c山巨源絕交書》:“吾直性狹中,多所不堪,偶與足下相知耳?!?狹中:心地狹窄。)②可以;能夠?!渡袝ざ喾健?“惟爾多方,罔堪顧之?!标戇[《書憤》:“出師一表真名世,千載誰堪伯仲間?”(誰堪伯仲:伯仲,比喻不相上下。即誰能夠相比。)兵:①兵器;武器。賈誼《過秦論》:“斬木為兵,揭竿為旗?!?揭:舉。)②士卒;軍隊(duì)?!妒酚洝っ商窳袀鳌?“今臣將兵三十餘萬?!雹塾帽鳉?人)?!妒酚洝げ牧袀鳌?“左右欲兵之?!雹軕?zhàn)爭;軍事?!秾O子兵法·計(jì)篇》:“兵者,國之大事?!?/div> 衛(wèi):①保衛(wèi);守衛(wèi)。《左傳 · 成公十三年》:“將社稷是衛(wèi)?!薄稇?zhàn)國策·趙策四》:“以衛(wèi)王宮?!雹谛l(wèi)士;衛(wèi)兵?!蹲髠鳌の墓吣辍?“文公之入也無衛(wèi)?!薄蹲髠鳌べ夜哪辍?“秦伯送衛(wèi)於晉三千人?!雹奂系挠鹈??!秲x禮·既夕禮》:“骨鏃短衛(wèi)?!雹荏H的別名?!读凝S志異·嬰寧》:“食方竟,傢中人捉雙衛(wèi)來尋生。”(竟:完畢。)⑤明代軍隊(duì)的編制名。於要害地區(qū)設(shè)衛(wèi),衛(wèi)有五千六百人。一般駐地在某地即稱某衛(wèi)。《明史·兵制志》:“明以武功定天下,革元舊制,自京師達(dá)於郡縣,皆立衛(wèi)、所。外統(tǒng)之都司,內(nèi)統(tǒng)於五軍都督府?!雹拗艽T侯國。轄地在今河北省南部和河南省北部一帶?!蹲髠鳌る[公元年》:“公孫滑出奔衛(wèi)?!?/div> 疊:①重疊;累積。酈道元《水經(jīng)註·江水》:“重巖疊嶂,隱天蔽日。”②折疊。白居易《微之重誇州居……因嘲茲石,聊以寄懷》:“君問西州城下事,醉中疊紙為君書?!雹弁ā皯b”。懼怕。杜牧《為中書門下請追加尊號表》:“震疊雷霆?!雹芰吭~。1. 層。用於重疊、累積的東西。許渾《題峽山寺》之二:“水曲巖千疊,雲(yún)重樹百層?!?.計(jì)算樂曲重奏或文辭反復(fù)遍數(shù)的單位。白居易《聽歌六絕句·何滿子》:“一曲四詞歌八疊,從頭便是斷腸聲?!?/div> 畫:①劃分;劃分界線。《左傳·襄公四年》:“芒芒禹跡,畫為九州。”(芒芒:遼遠(yuǎn)的樣子。)司馬遷《報(bào)任安書》:“故士有畫地為牢勢不入。”②繪畫;作畫?!稇?zhàn)國策·齊策二》:“請畫地為蛇,先成者飲酒。”《後漢書·宗室傳·齊武王佖》:“使長安中官署及天下鄉(xiāng)亭皆畫伯升像於塾,旦起射之?!?伯升:劉縯字。)③圖畫;畫成的藝術(shù)品。沈括《夢溪筆談·書畫》:“書畫之妙,當(dāng)以神會,難可以形器求也?!薄读凝S志異·促織》:“拾視之,非字而畫。”④有彩畫的;用彩畫裝飾的。韋應(yīng)物《郡齋中雨與諸文士燕集》:“兵衛(wèi)森畫戟,宴寢凝清香?!雹葜\劃;籌劃。《史記·留侯世傢》:“良曰:‘誰為陛下畫此計(jì)者?’”《商君書· 更法》:“孝公平畫?!?平:評議。)⑥計(jì)策;計(jì)謀?!妒酚洝せ搓幒盍袀鳌?“言不聽,畫不用?!雹邥ǖ臋M筆叫畫;漢字的一筆叫一畫。魏學(xué)洢《核舟記》:“細(xì)若紋足,鉤畫瞭瞭?!?/div> 畫戟:有彩飾的戟。秦觀《望海潮》:“鴛瓦雉城,譙門~~,蓬萊燕閣三休?!?/div> 戟:①古代的一種兵器,是矛和戈的合體?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“交戟之衛(wèi)士欲止不內(nèi)(nà),樊噲側(cè)其盾以撞?!?內(nèi):接納。)《詩經(jīng)·秦風(fēng)·無衣》:“王於興師,修我矛戟?!雹诖碳?。柳宗元《與崔饒州論石鐘乳書》:“戟喉癢肺?!薄秹粝P談·異事》:“遇鹿豕,即以尾戟之以食?!雹壑甘直圩龀申男螤?。蘇軾《後怪石供》:“舉手而示蘇子曰:拱此而揖人,人莫不喜;戟此而詈人,人莫不怒?!?/div> “對弧矢初度,滿頭白發(fā),何堪兵衛(wèi)疊畫戟?!痹娋涑鎏帲骸短m陵王》;是宋朝詩人李曾伯的作品。 問梁益。天設(shè)金城鐵壁。西風(fēng)外,依約雁來,還報(bào)關(guān)山舊秋色。三秦聽漢檄。遠(yuǎn)恨綿綿脈脈。頻年事,虛擲桑陰,褘允諸人竟何策。彤弓誤殊錫。悵活國難醫(yī),救世須佛。平生本藉毛錐力。對弧矢初度,滿頭白發(fā),何堪兵衛(wèi)疊畫戟。咄青史陳磧。酒石。羨王績。任擊缶呼天,此樂何極。奚須太息驚前席。望天閽休待,夢如陶翼。柳邊春後,放定遠(yuǎn),出西域。
| 【注釋】: 對:①對答;回答;應(yīng)對。《孟子·梁惠王上》:“齊宣王問曰:‘齊桓晉文之事,可得聞乎?’孟子對曰:‘仲尼之徒無道桓文之事者,是以后世無傳焉。’”(齊桓:齊桓公。晉文:晉文公。)②對著;向著;朝向;面對。曹操《短歌行》:“對酒當(dāng)歌,人生幾何?!表f應(yīng)物《休暇日訪王侍御不遇》:“門對寒流雪滿山。”③對立;敵對;相對?!度龂尽な駮ぶT葛亮傳》:“而所與對敵,或值人杰?!?值:遇到;碰見。)又對手?!度龂尽菚り戇d傳》:“劉備天下知名,曹操所憚,今在境界,此強(qiáng)對也。”④對付。《韓非子·初見秦》:“夫一人奮死可以對十,十可以對百?!雹莼橐雠渑肌!逗鬂h書·逸民傳·梁鴻》:“同縣孟氏有女,狀肥丑而黑,力舉石臼,擇對不嫁,至年三十。”⑥對照?!秹粝P談》卷八:“國朝置天文院于禁中……以兩司奏狀對勘,以防虛偽?!?勘:校對。)⑦對偶。嚴(yán)羽《滄浪詩話·詩體》:“有律詩徹首尾對者,有律詩徹首尾不對者?!雹噍^量。曹丕《典論·自敘》:“余與論劍,因求與余對。”⑨稱揚(yáng);顯揚(yáng)?!对娊?jīng)·大雅·皇矣》:“以對于天下?!?/div> 弧:①木弓。即不附著骨角的弓?!蹲髠鳌ふ压辍?“唯是桃弧棘矢。”(棘:棗木。)②邪曲;違戾。《楚辭·七諫·謬諫》:“邪說飾而多曲兮,正法弧而不公?!雹坌敲椿∈?。在天狼星東南。杜牧《奉和白相公》:“應(yīng)須日馭西巡狩,不假星弧北射狼?!?/div> 弧矢:弓箭。《易·系辭》:“~~之利,以威天下?!?/div> 矢:①箭?!蹲髠鳌こ晒辍?“自始合,而矢貫余手及肘。”②古人投壺用的籌碼?!抖Y記·投壺》:“投壺之禮,主人奉矢。”③直;正直?!渡袝けP庚上》:“出矢言?!雹荜惲?。《左傳·隱公五年》:“公矢魚于棠?!雹莅l(fā)誓。《詩經(jīng)·鄘風(fēng)·柏舟》:“之死矢靡它?!?之:至。靡它:無二心。)⑥通“屎”。糞便?!肚f子·人間世》:“夫愛馬者,以筐盛矢。”初:①開始?!妒酚洝べZ誼傳》:“年少初學(xué)?!绷谠斗饨ㄕ摗?“天地果無初乎?”②當(dāng)初;原先?!逗鬂h書·華佗傳》:“初,軍吏李成苦欬(ké),盡夜不寐……”③從前;往日?!度龂尽な駮S權(quán)傳》:“先主曰:‘孤負(fù)黃權(quán),權(quán)不負(fù)孤也?!绯酢!雹鼙硎拘虼蔚牡谝??!妒酚洝で乇炯o(jì)》:“二年初伏,以狗御蠱?!卑拙右住赌航鳌?“可憐九月初三夜,露似珍珠月似弓?!雹莶牛粍倓偂!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“天下初定,又復(fù)立國,是樹兵也?!盵初無]從來沒有,并沒有?!逗鬂h書·蓋勛傳》:“群臣初無是言也。”度:(一)①計(jì)量長短的器具或標(biāo)準(zhǔn)?!睹献印るx婁上》:“朝不信道,工不信度。”(朝:朝廷。工:工匠。)《禮記·月令》:“日夜分,則同度量?!雹谝?guī)矩;法度;制度?!抖Y記· 曲禮上》:“進(jìn)退有度?!薄蹲髠鳌ふ压哪辍?“度不可改?!雹劢缦?;限度。賈誼《論積貯疏》:“生之有時,而用之亡(無)度,則物力必屈(jué)?!雹軞饬?;胸懷;胸襟?!妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“常有大度,不事家人生產(chǎn)作業(yè)?!雹萦庠剑怀?。古樂府《木蘭詩》:“關(guān)山度若飛?!雹捱^;越過。顧云《詠柳二首》之二:“莫教虛度一年春?!雹咧赣?jì)量單位。古代特指日月星辰在天體中運(yùn)行的度數(shù),稱躔(chán)度?!稘h書·天文志》:“天下太平,五星循度?!?循:沿著。)⑧僧道引導(dǎo)人出家稱“度”。韓愈《論佛骨表》:“(陛下)即位之初,即不許度人為僧尼道士。”⑨量詞。次;回。王勃《滕王閣序》:“物換星移幾度秋?!崩铑l《春日旅舍》:“如何一別故園后,五度花開五處看?!?11)通“渡”。古樂府《前溪歌》:“憂思出門倚,逢郎前溪度。”(倚:靠著門。) (二)duó ①計(jì)量長短;衡量?!睹献印ち夯萃跎稀?“度,然后知長短?!薄稘h書·枚乘傳》:“寸寸而度之,至丈必過?!?過:超過。)②謀畫;打算。《左傳·哀公十一年》:“圉(yǔ)豈敢度其私?!?圉:人名。度其私:為自己打算。)③揣度;估計(jì);估量?!妒酚洝ちH藺相如列傳》:“秦王度之,終不可強(qiáng)奪?!?/div> 白:①白色?!盾髯印s辱》:“目辨白黑美惡?!?辨:辨別。)②純潔。《韓非子·說疑》:“竦(sǒng)心白意?!?竦:恭敬。)③皎潔;明亮。白居易《琵琶行》:“唯見江心秋月白。”④彰明;顯赫?!盾髯印ぬ煺摗?“禮義不加于國家,則功名不白?!雹荼砻鳎魂愂??!秴问洗呵铩な抗?jié)》:“吾將以死白之?!雹薹A告;報(bào)告。柳宗元《段太尉逸事狀》:“太尉自州以狀白府。”⑦徒然;平白地。李白《越女詞》五首之四:“相看月未墮,白地?cái)喔文c?!?/div> 發(fā):①頭發(fā)。《詩經(jīng)·小雅·采綠》:“予發(fā)曲局。”(曲局:卷曲。)②古代長度單位?!缎聲ちg(shù)》:“十毫為發(fā)?!?/div> 何:(一)①疑問代詞。1. 什么?!对娊?jīng)·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什么?)2. 為什么?!稘h書·伍被傳》:“公獨(dú)以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍(lán)關(guān)示侄孫湘》:“云橫秦嶺家何在?”②副詞。1.表示反問。相當(dāng)于“怎么”、“哪里”?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“大王來何操?”《后漢書·馬援傳》:“男兒要當(dāng)死于邊野,以馬革裹尸還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當(dāng)于“多么”。曹操《觀滄?!?“水何澹澹?!?(二)hè 扛;擔(dān)?!对娊?jīng)·曹風(fēng)·候人》:“何戈與祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背負(fù)?!对娊?jīng)·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠?!币隇槌惺?。《詩經(jīng)·商頌·長發(fā)》:“何天之休。”(休:福。)以上意義后來寫作“荷”。堪:①承受得起?!蹲髠鳌る[公元年》:“今京不度,非制也。君將不堪?!薄逗鬂h書·朱俊傳》:“副相國,非臣所堪也?!憋怠杜c山巨源絕交書》:“吾直性狹中,多所不堪,偶與足下相知耳?!?狹中:心地狹窄。)②可以;能夠?!渡袝ざ喾健?“惟爾多方,罔堪顧之。”陸游《書憤》:“出師一表真名世,千載誰堪伯仲間?”(誰堪伯仲:伯仲,比喻不相上下。即誰能夠相比。)兵:①兵器;武器。賈誼《過秦論》:“斬木為兵,揭竿為旗。”(揭:舉。)②士卒;軍隊(duì)?!妒酚洝っ商窳袀鳌?“今臣將兵三十余萬?!雹塾帽鳉?人)?!妒酚洝げ牧袀鳌?“左右欲兵之?!雹軕?zhàn)爭;軍事?!秾O子兵法·計(jì)篇》:“兵者,國之大事?!?/div> 衛(wèi):①保衛(wèi);守衛(wèi)。《左傳 · 成公十三年》:“將社稷是衛(wèi)?!薄稇?zhàn)國策·趙策四》:“以衛(wèi)王宮?!雹谛l(wèi)士;衛(wèi)兵。《左傳·文公七年》:“文公之入也無衛(wèi)?!薄蹲髠鳌べ夜哪辍?“秦伯送衛(wèi)于晉三千人?!雹奂系挠鹈??!秲x禮·既夕禮》:“骨鏃短衛(wèi)?!雹荏H的別名?!读凝S志異·嬰寧》:“食方竟,家中人捉雙衛(wèi)來尋生?!?竟:完畢。)⑤明代軍隊(duì)的編制名。于要害地區(qū)設(shè)衛(wèi),衛(wèi)有五千六百人。一般駐地在某地即稱某衛(wèi)?!睹魇贰け浦尽?“明以武功定天下,革元舊制,自京師達(dá)于郡縣,皆立衛(wèi)、所。外統(tǒng)之都司,內(nèi)統(tǒng)于五軍都督府?!雹拗艽T侯國。轄地在今河北省南部和河南省北部一帶?!蹲髠鳌る[公元年》:“公孫滑出奔衛(wèi)?!?/div> 疊:①重疊;累積。酈道元《水經(jīng)注·江水》:“重巖疊嶂,隱天蔽日?!雹谡郫B。白居易《微之重夸州居……因嘲茲石,聊以寄懷》:“君問西州城下事,醉中疊紙為君書?!雹弁ā皯b”。懼怕。杜牧《為中書門下請追加尊號表》:“震疊雷霆?!雹芰吭~。1. 層。用于重疊、累積的東西。許渾《題峽山寺》之二:“水曲巖千疊,云重樹百層?!?.計(jì)算樂曲重奏或文辭反復(fù)遍數(shù)的單位。白居易《聽歌六絕句·何滿子》:“一曲四詞歌八疊,從頭便是斷腸聲?!?/div> 畫:①劃分;劃分界線?!蹲髠鳌は骞哪辍?“芒芒禹跡,畫為九州?!?芒芒:遼遠(yuǎn)的樣子。)司馬遷《報(bào)任安書》:“故士有畫地為牢勢不入?!雹诶L畫;作畫?!稇?zhàn)國策·齊策二》:“請畫地為蛇,先成者飲酒?!薄逗鬂h書·宗室傳·齊武王佖》:“使長安中官署及天下鄉(xiāng)亭皆畫伯升像于塾,旦起射之?!?伯升:劉縯字。)③圖畫;畫成的藝術(shù)品。沈括《夢溪筆談·書畫》:“書畫之妙,當(dāng)以神會,難可以形器求也?!薄读凝S志異·促織》:“拾視之,非字而畫。”④有彩畫的;用彩畫裝飾的。韋應(yīng)物《郡齋中雨與諸文士燕集》:“兵衛(wèi)森畫戟,宴寢凝清香?!雹葜\劃;籌劃?!妒酚洝ち艉钍兰摇?“良曰:‘誰為陛下畫此計(jì)者?’”《商君書· 更法》:“孝公平畫?!?平:評議。)⑥計(jì)策;計(jì)謀?!妒酚洝せ搓幒盍袀鳌?“言不聽,畫不用。”⑦書法的橫筆叫畫;漢字的一筆叫一畫。魏學(xué)洢《核舟記》:“細(xì)若紋足,鉤畫了了?!?/div> 畫戟:有彩飾的戟。秦觀《望海潮》:“鴛瓦雉城,譙門~~,蓬萊燕閣三休?!?/div> 戟:①古代的一種兵器,是矛和戈的合體?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“交戟之衛(wèi)士欲止不內(nèi)(nà),樊噲側(cè)其盾以撞。”(內(nèi):接納。)《詩經(jīng)·秦風(fēng)·無衣》:“王于興師,修我矛戟?!雹诖碳?。柳宗元《與崔饒州論石鐘乳書》:“戟喉癢肺?!薄秹粝P談·異事》:“遇鹿豕,即以尾戟之以食?!雹壑甘直圩龀申男螤?。蘇軾《后怪石供》:“舉手而示蘇子曰:拱此而揖人,人莫不喜;戟此而詈人,人莫不怒?!?/div> “dui hu shi chu du ,man tou bai fa ,he kan bing wei die hua ji ?!眘hi gou chu chu :《lan ling wang 》;shi song chao shi ren li ceng bai de zuo pin 。 wen liang yi 。tian she jin cheng tie bi 。xi feng wai ,yi yao yan lai ,hai bao guan shan jiu qiu se 。san qin ting han xi 。yuan hen mian mian mai mai 。pin nian shi ,xu zhi sang yin ,hui yun zhu ren jing he ce 。tong gong wu shu xi 。chang huo guo nan yi ,jiu shi xu fo 。ping sheng ben ji mao zhui li 。dui hu shi chu du ,man tou bai fa ,he kan bing wei die hua ji 。duo qing shi chen qi 。jiu dan 。xian wang ji 。ren ji fou hu tian ,ci le he ji 。xi xu tai xi jing qian xi 。wang tian hun xiu dai ,meng ru tao yi 。liu bian chun hou ,fang ding yuan ,chu xi yu 。
| 【zhu shi 】: dui :①dui da ;hui da ;ying dui 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“ji xuan wang wen yue :‘ji huan jin wen zhi shi ,ke de wen hu ?’meng zi dui yue :‘zhong ni zhi tu mo dao huan wen zhi shi zhe ,shi yi hou shi mo chuan yan 。’”(ji huan :ji huan gong 。jin wen :jin wen gong 。)②dui zhao ;xiang zhao ;chao xiang ;mian dui 。cao cao 《duan ge hang 》:“dui jiu dang ge ,ren sheng ji he ?!眞ei ying wu 《xiu xia ri fang wang shi yu bu yu 》:“men dui han liu xue man shan 。”③dui li ;di dui ;xiang dui 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“er suo yu dui di ,huo zhi ren jie ?!?zhi :yu dao ;peng jian 。)you dui shou ?!秙an guo zhi ·wu shu ·liu xun chuan 》:“l(fā)iu bei tian xia zhi ming ,cao cao suo dan ,jin zai jing jie ,ci jiang dui ye ?!雹躣ui fu ?!秇an fei zi ·chu jian qin 》:“fu yi ren fen si ke yi dui shi ,shi ke yi dui bai 。”⑤hun yin pei ou 。《hou han shu ·yi min chuan ·liang hong 》:“tong xian meng shi you nv ,zhuang fei chou er hei ,li ju dan jiu ,ze dui bu jia ,zhi nian san shi 。”⑥dui zhao 。《meng xi bi tan 》juan ba :“guo chao zhi tian wen yuan yu jin zhong ……yi liang si zou zhuang dui kan ,yi fang xu wei ?!?kan :jiao dui 。)⑦dui ou 。yan yu 《cang lang shi hua ·shi ti 》:“you lv shi che shou wei dui zhe ,you lv shi che shou wei bu dui zhe ?!雹鄇iao liang 。cao pi 《dian lun ·zi xu 》:“yu yu lun jian ,yin qiu yu yu dui ?!雹醕hen yang ;xian yang ?!秙hi jing ·da ya ·huang yi 》:“yi dui yu tian xia ?!?/div> hu :①mu gong 。ji bu fu zhao gu jiao de gong ?!秡uo chuan ·zhao gong shi er nian 》:“wei shi tao hu ji shi 。”(ji :zao mu 。)②xie qu ;wei li ?!禼hu ci ·qi jian ·miu jian 》:“xie shui shi er duo qu xi ,zheng fa hu er bu gong 。”③xing ming ,ji hu shi 。zai tian lang xing dong na 。du mu 《feng he bai xiang gong 》:“ying xu ri yu xi xun shou ,bu jia xing hu bei she lang 。”hu shi :gong jian ?!秠i ·ji ci 》:“~~zhi li ,yi wei tian xia ?!?/div> shi :①jian ?!秡uo chuan ·cheng gong er nian 》:“zi shi ge ,er shi guan yu shou ji zhou ?!雹趃u ren tou hu yong de chou ma ?!秎i ji ·tou hu 》:“tou hu zhi li ,zhu ren feng shi ?!雹踷hi ;zheng zhi 。《shang shu ·pan geng shang 》:“chu shi yan 。”④chen lie 。《zuo chuan ·yin gong wu nian 》:“gong shi yu yu tang 。”⑤fa shi ?!秙hi jing ·yong feng ·bai zhou 》:“zhi si shi mi ta ?!?zhi :zhi 。mi ta :mo er xin 。)⑥tong “shi ”。fen bian ?!秡huang zi ·ren jian shi 》:“fu ai ma zhe ,yi kuang cheng shi ?!?/div> chu :①kai shi 。《shi ji ·gu yi chuan 》:“nian shao chu xue 。”liu zong yuan 《feng jian lun 》:“tian de guo mo chu hu ?”②dang chu ;yuan xian ?!秇ou han shu ·hua tuo chuan 》:“chu ,jun li li cheng ku kai (ké),jin ye bu mei ……”③cong qian ;wang ri ?!秙an guo zhi ·shu shu ·huang quan chuan 》:“xian zhu yue :‘gu fu huang quan ,quan bu fu gu ye ?!痙ai zhi ru chu 。”④biao shi xu ci de di yi 。《shi ji ·qin ben ji 》:“er nian chu fu ,yi gou yu gu 。”bai ju yi 《mu jiang yin 》:“ke lian jiu yue chu san ye ,lou shi zhen zhu yue shi gong ?!雹輈ai ;gang gang ?!秙hi ji ·qin shi huang ben ji 》:“tian xia chu ding ,you fu li guo ,shi shu bing ye 。”[chu mo ]cong lai mei you ,bing mei you ?!秇ou han shu ·gai xun chuan 》:“qun chen chu mo shi yan ye ?!?/div> du :(yi )①ji liang chang duan de qi ju huo biao zhun 。《meng zi ·li lou shang 》:“chao bu xin dao ,gong bu xin du ?!?chao :chao ting 。gong :gong jiang 。)《li ji ·yue ling 》:“ri ye fen ,ze tong du liang ?!雹趃ui ju ;fa du ;zhi du 。《li ji · qu li shang 》:“jin tui you du ?!薄秡uo chuan ·zhao gong si nian 》:“du bu ke gai ?!雹踛ie xian ;xian du 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“sheng zhi you shi ,er yong zhi wang (mo )du ,ze wu li bi qu (jué)?!雹躴i liang ;xiong huai ;xiong jin ?!秙hi ji ·gao zu ben ji 》:“chang you da du ,bu shi jia ren sheng chan zuo ye 。”⑤yu yue ;chao yue 。gu le fu 《mu lan shi 》:“guan shan du re fei 。”⑥guo ;yue guo 。gu yun 《yong liu er shou 》zhi er :“mo jiao xu du yi nian chun ?!雹遺hi ji liang chan wei 。gu dai te zhi ri yue xing chen zai tian ti zhong yun hang de du shu ,chen chan (chán)du 。《han shu ·tian wen zhi 》:“tian xia tai ping ,wu xing xun du ?!?xun :yan zhao 。)⑧seng dao yin dao ren chu jia chen “du ”。han yu 《lun fo gu biao 》:“(bi xia )ji wei zhi chu ,ji bu hu du ren wei seng ni dao shi 。”⑨liang ci 。ci ;hui 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“wu huan xing yi ji du qiu ?!眑i pin 《chun ri lv she 》:“ru he yi bie gu yuan hou ,wu du hua kai wu chu kan ?!?11)tong “du ”。gu le fu 《qian xi ge 》:“you sai chu men yi ,feng lang qian xi du ?!?yi :kao zhao men 。) (er )duó ①ji liang chang duan ;heng liang ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“du ,ran hou zhi chang duan ?!薄秇an shu ·mei cheng chuan 》:“cun cun er du zhi ,zhi zhang bi guo ?!?guo :chao guo 。)②mou hua ;da suan ?!秡uo chuan ·ai gong shi yi nian 》:“yu (yǔ)qi gan du ji si ?!?yu :ren ming 。du ji si :wei zi ji da suan 。)③chuai du ;gu ji ;gu liang 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin wang du zhi ,zhong bu ke jiang duo ?!?/div> bai :①bai se 。《xun zi ·rong ru 》:“mu bian bai hei mei e 。”(bian :bian bie 。)②chun jie ?!秇an fei zi ·shui yi 》:“song (sǒng)xin bai yi ?!?song :gong jing 。)③jiao jie ;ming liang 。bai ju yi 《pi pa hang 》:“wei jian jiang xin qiu yue bai ?!雹躾hang ming ;xian he ?!秞un zi ·tian lun 》:“l(fā)i yi bu jia yu guo jia ,ze gong ming bu bai ?!雹輇iao ming ;chen shu ?!秎v shi chun qiu ·shi jie 》:“wu jiang yi si bai zhi ?!雹辀ing gao ;bao gao 。liu zong yuan 《duan tai wei yi shi zhuang 》:“tai wei zi zhou yi zhuang bai fu ?!雹遲u ran ;ping bai de 。li bai 《yue nv ci 》wu shou zhi si :“xiang kan yue wei duo ,bai de duan gan chang ?!?/div> fa :①tou fa ?!秙hi jing ·xiao ya ·cai lu 》:“yu fa qu ju ?!?qu ju :juan qu 。)②gu dai chang du chan wei ?!秞in shu ·liu shu 》:“shi hao wei fa ?!?/div> he :(yi )①yi wen dai ci 。1. shen me ?!秙hi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me 。《han shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan 。” (er )hè gang ;dan ?!秙hi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)?!?dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu ?!秙hi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li 。”yin shen wei cheng shou 。《shi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu ?!?xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。kan :①cheng shou de qi ?!秡uo chuan ·yin gong yuan nian 》:“jin jing bu du ,fei zhi ye 。jun jiang bu kan ?!薄秇ou han shu ·zhu jun chuan 》:“fu xiang guo ,fei chen suo kan ye ?!眏i kang 《yu shan ju yuan jue jiao shu 》:“wu zhi xing xia zhong ,duo suo bu kan ,ou yu zu xia xiang zhi er ?!?xia zhong :xin de xia zhai 。)②ke yi ;neng gou ?!秙hang shu ·duo fang 》:“wei er duo fang ,wang kan gu zhi ?!眑iu you 《shu fen 》:“chu shi yi biao zhen ming shi ,qian zai shei kan bai zhong jian ?”(shei kan bai zhong :bai zhong ,bi yu bu xiang shang xia 。ji shei neng gou xiang bi 。)bing :①bing qi ;wu qi 。gu yi 《guo qin lun 》:“zhan mu wei bing ,jie gan wei qi ?!?jie :ju 。)②shi cu ;jun dui 。《shi ji ·meng tian lie chuan 》:“jin chen jiang bing san shi yu mo ?!雹踶ong bing qi sha (ren )。《shi ji ·bai yi lie chuan 》:“zuo you yu bing zhi 。”④zhan zheng ;jun shi ?!秙un zi bing fa ·ji pian 》:“bing zhe ,guo zhi da shi ?!?/div> wei :①bao wei ;shou wei ?!秡uo chuan · cheng gong shi san nian 》:“jiang she ji shi wei ?!薄秡han guo ce ·zhao ce si 》:“yi wei wang gong ?!雹趙ei shi ;wei bing ?!秡uo chuan ·wen gong qi nian 》:“wen gong zhi ru ye mo wei ?!薄秡uo chuan ·xi gong er shi si nian 》:“qin bai song wei yu jin san qian ren ?!雹踛ian shang de yu mao 。《yi li ·ji xi li 》:“gu chuo duan wei ?!雹躭v de bie ming ?!秎iao zhai zhi yi ·ying ning 》:“shi fang jing ,jia zhong ren zhuo shuang wei lai xun sheng 。”(jing :wan bi 。)⑤ming dai jun dui de bian zhi ming 。yu yao hai de ou she wei ,wei you wu qian liu bai ren 。yi ban zhu de zai mou de ji chen mou wei ?!秏ing shi ·bing zhi zhi 》:“ming yi wu gong ding tian xia ,ge yuan jiu zhi ,zi jing shi da yu jun xian ,jie li wei 、suo 。wai tong zhi dou si ,nei tong yu wu jun dou du fu 。”⑥zhou dai zhu hou guo 。he de zai jin he bei sheng na bu he he na sheng bei bu yi dai 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“gong sun hua chu ben wei 。”die :①chong die ;lei ji 。li dao yuan 《shui jing zhu ·jiang shui 》:“chong yan die zhang ,yin tian bi ri ?!雹趕he die 。bai ju yi 《wei zhi chong kua zhou ju ……yin chao ci dan ,liao yi ji huai 》:“jun wen xi zhou cheng xia shi ,zui zhong die zhi wei jun shu ?!雹踭ong “she ”。ju pa 。du mu 《wei zhong shu men xia qing zhui jia zun hao biao 》:“zhen die lei ting ?!雹躭iang ci 。1. ceng 。yong yu chong die 、lei ji de dong xi 。hu hun 《ti xia shan si 》zhi er :“shui qu yan qian die ,yun chong shu bai ceng 。”2.ji suan le qu chong zou huo wen ci fan fu bian shu de chan wei 。bai ju yi 《ting ge liu jue gou ·he man zi 》:“yi qu si ci ge ba die ,cong tou bian shi duan chang sheng ?!?/div> hua :①hua fen ;hua fen jie xian 。《zuo chuan ·xiang gong si nian 》:“mang mang yu ji ,hua wei jiu zhou 。”(mang mang :liao yuan de yang zi 。)si ma qian 《bao ren an shu 》:“gu shi you hua de wei lao shi bu ru ?!雹趆ui hua ;zuo hua ?!秡han guo ce ·ji ce er 》:“qing hua de wei she ,xian cheng zhe yin jiu ?!薄秇ou han shu ·zong shi chuan ·ji wu wang bi 》:“shi chang an zhong guan shu ji tian xia xiang ting jie hua bai sheng xiang yu shu ,dan qi she zhi ?!?bai sheng :liu 縯zi 。)③tu hua ;hua cheng de yi shu pin 。shen gua 《meng xi bi tan ·shu hua 》:“shu hua zhi miao ,dang yi shen hui ,nan ke yi xing qi qiu ye 。”《liao zhai zhi yi ·cu zhi 》:“she shi zhi ,fei zi er hua ?!雹躽ou cai hua de ;yong cai hua zhuang shi de 。wei ying wu 《jun zhai zhong yu yu zhu wen shi yan ji 》:“bing wei sen hua ji ,yan qin ning qing xiang 。”⑤mou hua ;chou hua ?!秙hi ji ·liu hou shi jia 》:“l(fā)iang yue :‘shei wei bi xia hua ci ji zhe ?’”《shang jun shu · geng fa 》:“xiao gong ping hua ?!?ping :ping yi 。)⑥ji ce ;ji mou ?!秙hi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“yan bu ting ,hua bu yong ?!雹遱hu fa de heng bi jiao hua ;han zi de yi bi jiao yi hua 。wei xue yi 《he zhou ji 》:“xi re wen zu ,gou hua le le ?!?/div> hua ji :you cai shi de ji 。qin guan 《wang hai chao 》:“yuan wa zhi cheng ,qiao men ~~,peng lai yan ge san xiu ?!?/div> ji :①gu dai de yi chong bing qi ,shi mao he ge de ge ti 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jiao ji zhi wei shi yu zhi bu nei (nà),fan kuai ce ji dun yi zhuang ?!?nei :jie na 。)《shi jing ·qin feng ·mo yi 》:“wang yu xing shi ,xiu wo mao ji ?!雹赾i ji 。liu zong yuan 《yu cui rao zhou lun dan zhong ru shu 》:“ji hou yang fei ?!薄秏eng xi bi tan ·yi shi 》:“yu lu shi ,ji yi wei ji zhi yi shi ?!雹踷hi shou bei zuo cheng ji de xing zhuang 。su shi 《hou guai dan gong 》:“ju shou er shi su zi yue :gong ci er yi ren ,ren mo bu xi ;ji ci er li ren ,ren mo bu nu ?!?/div>
|