| 釋義 |
“被幾聲、啼鳥(niǎo)驚心?!痹?shī)句出處:《夜合花》;是宋朝詩(shī)人高觀國(guó)的作品。 斑駁雲(yún)開(kāi),濛松雨過(guò),海棠花外寒輕。湖山翠暖,東風(fēng)正要新晴。又喚醒,舊遊情。記年時(shí)、今日清明。隔花陰淺,香隨笑語(yǔ),特地逢迎。人生好景難並。依舊秋千巷陌,花月蓬瀛。春衫抖擻,馀香半染芳?jí)m。念嫩約,杳難憑。被幾聲、啼鳥(niǎo)驚心。一庭芳草,危闌晚日,無(wú)限消凝。
| 【註釋】: 被:(一)①被子。宋玉《招魂》:“翡翠珠被,爛齊光些?!?些:語(yǔ)氣詞。)②覆蓋。張衡《東京賦》:“芙蓉覆水,秋蘭被涯?!雹奂埃谎蛹??!稘h書(shū)· 嚴(yán)助傳》:“陛下垂德惠以覆露之,使元元之民安生樂(lè)業(yè),則澤被萬(wàn)世?!?覆露:像露水一樣滋潤(rùn)。)④蒙受;遭受?!稇?zhàn)國(guó)策·燕策三》:“秦王復(fù)擊軻,被八創(chuàng)?!雹萁樵~。表被動(dòng)。 (二)pī ①披在身上或穿在身上。後作“披”。屈原《涉江》:“被明月兮佩寶璐?!雹谝碌囊环N。狀如今之鬥篷、披風(fēng)?!蹲髠鳌ふ压辍?“王見(jiàn)之,去冠、被,舍鞭,與之語(yǔ)?!雹哿吭~。表示某些護(hù)身物品的計(jì)量?!妒酚洝そ{侯周勃世傢》:“甲楯五百被。”幾:(一)古人坐時(shí)憑依的器具?!对?shī)經(jīng)·大雅·公劉》:“俾筵俾幾?!?俾:使,使人。筵,幾:用如動(dòng)詞。指鋪席、設(shè)幾。)《孟子·公孫醜下》:“隱幾而臥。”後指放置物件的小桌。蘇軾《雨中過(guò)舒教授》:“幾硯寒生霧。”《聊齋志異·促織》:“簾外設(shè)香幾。” (二)jǐ[幾幾]裝飾美盛的樣子。《詩(shī)經(jīng)·豳風(fēng)·狼跋》:“赤舄幾幾。”聲:①樂(lè)音;音樂(lè)?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“惡紫之奪朱也惡鄭聲之亂雅樂(lè)也?!?鄭聲:指鄭地的俗樂(lè)。雅樂(lè):指廟堂音樂(lè),正樂(lè)。)②聲音;聲響?!对?shī)經(jīng)·小雅·伐木》:“嚶其鳴矣,求其友聲?!雹郯l(fā)出聲音。古樂(lè)府《古詩(shī)為焦仲卿妻作》:“阿女默無(wú)聲,手巾掩口啼,淚落便如瀉。”④口音。魏禧《大鐵椎傳》:“與人罕言語(yǔ),語(yǔ)類楚聲。”⑤聲張;張揚(yáng)。張溥《五人墓碑記》:“吾社之行為士先者,為之聲義,斂貲(zī)財(cái)以送其行?!?斂:聚集。貲:通“資”,財(cái)物。)⑥名譽(yù);名聲;聲望?!对?shī)經(jīng)·大雅·文王有聲》:“文王有聲?!雹呗晞?shì)。《戰(zhàn)國(guó)策·齊策一》:“吾三戰(zhàn)而三勝,聲威天下?!?威:震。)⑧指漢字的聲母?!赌鲜贰ぶx莊傳》:“又王玄謨問(wèn)莊何者為雙聲,何者為疊韻?!雹嶂嘎曊{(diào),漢字有平、上、去、入四種聲調(diào)。韓愈《唐故相權(quán)公墓碑》:“(權(quán))公生三歲,知變四聲,四歲能為詩(shī)?!?權(quán)公:權(quán)德輿。)⑩量詞。表示聲音發(fā)出的次數(shù)。白居易《琵琶行》:“轉(zhuǎn)軸拔弦三兩聲?!?/div> 啼:①啼哭?!肚f子·駢拇》:“枝於手者,齕(hé)之則啼?!?齕:咬。)李商隱《行次西郊作》:“存者背面啼,無(wú)衣可迎賓?!雹诮?;鳴。曹操《苦寒行》:“熊羆對(duì)我蹲,虎豹夾路啼?!?/div> 驚:①馬受到突然刺激而受驚?!妒酚洝ぴ魂隋e(cuò)列傳》:“如有馬驚車敗,陛下縱自輕,奈高廟、太後何?”《左傳·襄公二十八年》:“慶氏之馬善驚,士皆釋甲束馬?!?善:容易。束馬:將馬絆住以免驚跳奔逸。)②恐懼?!俄n非子·說(shuō)林下》:“人見(jiàn)蛇則驚駭。”③驚動(dòng);震動(dòng)?!肚f子· 達(dá)生》:“今汝飾知以驚愚,修身以明污。”《長(zhǎng)恨歌》:“漁陽(yáng)鼙鼓動(dòng)地來(lái),驚破《霓裳羽衣曲》?!睆堈f(shuō)《嶽州守歲》:“爆竹好驚眠?!雹芷婀?;驚異。陶潛《桃花源記》:“見(jiàn)漁人,乃大驚,問(wèn)所從來(lái)?!雹菔钩泽@?!洞和?“感時(shí)花濺淚,恨別鳥(niǎo)驚心?!雹逇鈩?shì)大而猛?!赌钆珛伞こ啾趹压拧?“亂石穿空,驚濤拍岸,卷起千堆雪?!雹咄ā熬?。警戒?!赌印ぬ?hào)令》:“卒有驚事,中軍疾擊鼓者三。”心:①心臟?!痘茨献印ぴ馈?“心者,五臟之主也?!雹谕ǔV杆季S器官和思想、感情等?!睹献印じ孀由稀?“心之官則思?!薄秶?guó)語(yǔ)·周語(yǔ)上》:“夫民慮之於心,而宣之於口?!雹蹝鞈眩魂P(guān)心。唐順之《與呂沃洲巡按書(shū)》:“兩公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也。”(乎:於。)④中央;中心。劉禹錫《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心?!雹菪撬廾?。二十八宿之一?!秴问洗呵铩ぜ鞠摹?“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中?!盵心腹]1.要害之處?!度龂?guó)志·蜀書(shū)·龐統(tǒng)法正傳》:“而敵傢數(shù)道並進(jìn),已入心腹?!?. 親信的人。 “被幾聲、啼鳥(niǎo)驚心。”詩(shī)句出處:《夜合花》;是宋朝詩(shī)人高觀國(guó)的作品。 斑駁云開(kāi),濛松雨過(guò),海棠花外寒輕。湖山翠暖,東風(fēng)正要新晴。又喚醒,舊游情。記年時(shí)、今日清明。隔花陰淺,香隨笑語(yǔ),特地逢迎。人生好景難并。依舊秋千巷陌,花月蓬瀛。春衫抖擻,馀香半染芳?jí)m。念嫩約,杳難憑。被幾聲、啼鳥(niǎo)驚心。一庭芳草,危闌晚日,無(wú)限消凝。
| 【注釋】: 被:(一)①被子。宋玉《招魂》:“翡翠珠被,爛齊光些。”(些:語(yǔ)氣詞。)②覆蓋。張衡《東京賦》:“芙蓉覆水,秋蘭被涯?!雹奂?;延及?!稘h書(shū)· 嚴(yán)助傳》:“陛下垂德惠以覆露之,使元元之民安生樂(lè)業(yè),則澤被萬(wàn)世?!?覆露:像露水一樣滋潤(rùn)。)④蒙受;遭受?!稇?zhàn)國(guó)策·燕策三》:“秦王復(fù)擊軻,被八創(chuàng)?!雹萁樵~。表被動(dòng)。 (二)pī ①披在身上或穿在身上。后作“披”。屈原《涉江》:“被明月兮佩寶璐。”②衣的一種。狀如今之斗篷、披風(fēng)。《左傳·昭公十二年》:“王見(jiàn)之,去冠、被,舍鞭,與之語(yǔ)?!雹哿吭~。表示某些護(hù)身物品的計(jì)量?!妒酚洝そ{侯周勃世家》:“甲楯五百被?!?/div> 幾:(一)古人坐時(shí)憑依的器具?!对?shī)經(jīng)·大雅·公劉》:“俾筵俾幾。”(俾:使,使人。筵,幾:用如動(dòng)詞。指鋪席、設(shè)幾。)《孟子·公孫丑下》:“隱幾而臥。”后指放置物件的小桌。蘇軾《雨中過(guò)舒教授》:“幾硯寒生霧。”《聊齋志異·促織》:“簾外設(shè)香幾?!?(二)jǐ[幾幾]裝飾美盛的樣子。《詩(shī)經(jīng)·豳風(fēng)·狼跋》:“赤舄幾幾。”聲:①樂(lè)音;音樂(lè)。《論語(yǔ)·陽(yáng)貨》:“惡紫之奪朱也惡鄭聲之亂雅樂(lè)也?!?鄭聲:指鄭地的俗樂(lè)。雅樂(lè):指廟堂音樂(lè),正樂(lè)。)②聲音;聲響?!对?shī)經(jīng)·小雅·伐木》:“嚶其鳴矣,求其友聲。”③發(fā)出聲音。古樂(lè)府《古詩(shī)為焦仲卿妻作》:“阿女默無(wú)聲,手巾掩口啼,淚落便如瀉?!雹芸谝?。魏禧《大鐵椎傳》:“與人罕言語(yǔ),語(yǔ)類楚聲?!雹萋晱?;張揚(yáng)。張溥《五人墓碑記》:“吾社之行為士先者,為之聲義,斂貲(zī)財(cái)以送其行?!?斂:聚集。貲:通“資”,財(cái)物。)⑥名譽(yù);名聲;聲望?!对?shī)經(jīng)·大雅·文王有聲》:“文王有聲。”⑦聲勢(shì)?!稇?zhàn)國(guó)策·齊策一》:“吾三戰(zhàn)而三勝,聲威天下?!?威:震。)⑧指漢字的聲母?!赌鲜贰ぶx莊傳》:“又王玄謨問(wèn)莊何者為雙聲,何者為疊韻?!雹嶂嘎曊{(diào),漢字有平、上、去、入四種聲調(diào)。韓愈《唐故相權(quán)公墓碑》:“(權(quán))公生三歲,知變四聲,四歲能為詩(shī)。”(權(quán)公:權(quán)德輿。)⑩量詞。表示聲音發(fā)出的次數(shù)。白居易《琵琶行》:“轉(zhuǎn)軸拔弦三兩聲?!?/div> 啼:①啼哭?!肚f子·駢拇》:“枝于手者,龁(hé)之則啼?!?龁:咬。)李商隱《行次西郊作》:“存者背面啼,無(wú)衣可迎賓?!雹诮?;鳴。曹操《苦寒行》:“熊羆對(duì)我蹲,虎豹夾路啼。”驚:①馬受到突然刺激而受驚?!妒酚洝ぴ魂隋e(cuò)列傳》:“如有馬驚車敗,陛下縱自輕,奈高廟、太后何?”《左傳·襄公二十八年》:“慶氏之馬善驚,士皆釋甲束馬?!?善:容易。束馬:將馬絆住以免驚跳奔逸。)②恐懼?!俄n非子·說(shuō)林下》:“人見(jiàn)蛇則驚駭。”③驚動(dòng);震動(dòng)?!肚f子· 達(dá)生》:“今汝飾知以驚愚,修身以明污?!薄堕L(zhǎng)恨歌》:“漁陽(yáng)鼙鼓動(dòng)地來(lái),驚破《霓裳羽衣曲》?!睆堈f(shuō)《岳州守歲》:“爆竹好驚眠。”④奇怪;驚異。陶潛《桃花源記》:“見(jiàn)漁人,乃大驚,問(wèn)所從來(lái)?!雹菔钩泽@?!洞和?“感時(shí)花濺淚,恨別鳥(niǎo)驚心?!雹逇鈩?shì)大而猛。《念奴嬌·赤壁懷古》:“亂石穿空,驚濤拍岸,卷起千堆雪?!雹咄ā熬薄>?。《墨子·號(hào)令》:“卒有驚事,中軍疾擊鼓者三?!?/div> 心:①心臟?!痘茨献印ぴ馈?“心者,五臟之主也。”②通常指思維器官和思想、感情等?!睹献印じ孀由稀?“心之官則思?!薄秶?guó)語(yǔ)·周語(yǔ)上》:“夫民慮之于心,而宣之于口?!雹蹝鞈?;關(guān)心。唐順之《與呂沃洲巡按書(shū)》:“兩公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也。”(乎:于。)④中央;中心。劉禹錫《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心?!雹菪撬廾6怂拗?。《呂氏春秋·季夏》:“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中?!盵心腹]1.要害之處?!度龂?guó)志·蜀書(shū)·龐統(tǒng)法正傳》:“而敵家數(shù)道并進(jìn),已入心腹?!?. 親信的人。 “bei ji sheng 、ti diao jing xin ?!眘hi gou chu chu :《ye ge hua 》;shi song chao shi ren gao guan guo de zuo pin 。 ban bo yun kai ,濛song yu guo ,hai tang hua wai han qing 。hu shan cui nuan ,dong feng zheng yao xin qing 。you huan xing ,jiu you qing 。ji nian shi 、jin ri qing ming 。ge hua yin jian ,xiang sui xiao yu ,te de feng ying 。ren sheng hao jing nan bing 。yi jiu qiu qian hang mo ,hua yue peng ying 。chun shan dou sou ,yu xiang ban ran fang chen 。nian nen yao ,yao nan ping 。bei ji sheng 、ti diao jing xin 。yi ting fang cao ,wei lan wan ri ,mo xian xiao ning 。
| 【zhu shi 】: bei :(yi )①bei zi 。song yu 《qiao hun 》:“fei cui zhu bei ,lan ji guang xie 。”(xie :yu qi ci 。)②fu gai 。zhang heng 《dong jing fu 》:“fu rong fu shui ,qiu lan bei ya ?!雹踛i ;yan ji 。《han shu · yan zhu chuan 》:“bi xia chui de hui yi fu lou zhi ,shi yuan yuan zhi min an sheng le ye ,ze ze bei mo shi 。”(fu lou :xiang lou shui yi yang zi run 。)④meng shou ;zao shou ?!秡han guo ce ·yan ce san 》:“qin wang fu ji ke ,bei ba chuang ?!雹輏ie ci 。biao bei dong 。 (er )pī ①pi zai shen shang huo chuan zai shen shang 。hou zuo “pi ”。qu yuan 《she jiang 》:“bei ming yue xi pei bao lu ?!雹趛i de yi chong 。zhuang ru jin zhi dou peng 、pi feng ?!秡uo chuan ·zhao gong shi er nian 》:“wang jian zhi ,qu guan 、bei ,she bian ,yu zhi yu 。”③liang ci 。biao shi mou xie hu shen wu pin de ji liang 。《shi ji ·jiang hou zhou bo shi jia 》:“jia dun wu bai bei ?!?/div> ji :(yi )gu ren zuo shi ping yi de qi ju ?!秙hi jing ·da ya ·gong liu 》:“bi yan bi ji 。”(bi :shi ,shi ren 。yan ,ji :yong ru dong ci 。zhi pu xi 、she ji 。)《meng zi ·gong sun chou xia 》:“yin ji er wo ?!県ou zhi fang zhi wu jian de xiao zhuo 。su shi 《yu zhong guo shu jiao shou 》:“ji yan han sheng wu ?!薄秎iao zhai zhi yi ·cu zhi 》:“l(fā)ian wai she xiang ji ?!?(er )jǐ[ji ji ]zhuang shi mei cheng de yang zi ?!秙hi jing ·bin feng ·lang ba 》:“chi xi ji ji ?!?/div> sheng :①le yin ;yin le ?!秎un yu ·yang huo 》:“e zi zhi duo zhu ye e zheng sheng zhi luan ya le ye ?!?zheng sheng :zhi zheng de de su le 。ya le :zhi miao tang yin le ,zheng le 。)②sheng yin ;sheng xiang ?!秙hi jing ·xiao ya ·fa mu 》:“ying ji ming yi ,qiu ji you sheng ?!雹踗a chu sheng yin 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“a nv mo mo sheng ,shou jin yan kou ti ,lei la bian ru xie 。”④kou yin 。wei xi 《da tie chui chuan 》:“yu ren han yan yu ,yu lei chu sheng ?!雹輘heng zhang ;zhang yang 。zhang pu 《wu ren mu bei ji 》:“wu she zhi hang wei shi xian zhe ,wei zhi sheng yi ,lian zi (zī)cai yi song ji hang ?!?lian :ju ji 。zi :tong “zi ”,cai wu 。)⑥ming yu ;ming sheng ;sheng wang ?!秙hi jing ·da ya ·wen wang you sheng 》:“wen wang you sheng 。”⑦sheng shi ?!秡han guo ce ·ji ce yi 》:“wu san zhan er san sheng ,sheng wei tian xia ?!?wei :zhen 。)⑧zhi han zi de sheng mu ?!秐a shi ·xie zhuang chuan 》:“you wang xuan mo wen zhuang he zhe wei shuang sheng ,he zhe wei die yun ?!雹醶hi sheng diao ,han zi you ping 、shang 、qu 、ru si chong sheng diao 。han yu 《tang gu xiang quan gong mu bei 》:“(quan )gong sheng san sui ,zhi bian si sheng ,si sui neng wei shi ?!?quan gong :quan de yu 。)⑩liang ci 。biao shi sheng yin fa chu de ci shu 。bai ju yi 《pi pa hang 》:“zhuai zhou ba xian san liang sheng ?!?/div> ti :①ti ku ?!秡huang zi ·pian mu 》:“zhi yu shou zhe ,he (hé)zhi ze ti ?!?he :yao 。)li shang yin 《hang ci xi jiao zuo 》:“cun zhe bei mian ti ,mo yi ke ying bin ?!雹趈iao ;ming 。cao cao 《ku han hang 》:“xiong pi dui wo cun ,hu bao ga lu ti ?!?/div> jing :①ma shou dao tu ran ci ji er shou jing ?!秙hi ji ·yuan ang chao cuo lie chuan 》:“ru you ma jing che bai ,bi xia zong zi qing ,nai gao miao 、tai hou he ?”《zuo chuan ·xiang gong er shi ba nian 》:“qing shi zhi ma shan jing ,shi jie shi jia shu ma 。”(shan :rong yi 。shu ma :jiang ma ban zhu yi mian jing tiao ben yi 。)②kong ju ?!秇an fei zi ·shui lin xia 》:“ren jian she ze jing hai 。”③jing dong ;zhen dong ?!秡huang zi · da sheng 》:“jin ru shi zhi yi jing yu ,xiu shen yi ming wu ?!薄禼hang hen ge 》:“yu yang pi gu dong de lai ,jing po 《ni chang yu yi qu 》?!眤hang shui 《yue zhou shou sui 》:“bao zhu hao jing mian ?!雹躩i guai ;jing yi 。tao qian 《tao hua yuan ji 》:“jian yu ren ,nai da jing ,wen suo cong lai ?!雹輘hi chi jing ?!禼hun wang 》:“gan shi hua jian lei ,hen bie diao jing xin 。”⑥qi shi da er meng ?!秐ian nu jiao ·chi bi huai gu 》:“l(fā)uan dan chuan kong ,jing tao pai an ,juan qi qian dui xue 。”⑦tong “jing ”。jing jie ?!秏o zi ·hao ling 》:“cu you jing shi ,zhong jun ji ji gu zhe san ?!?/div> xin :①xin zang ?!秇uai na zi ·yuan dao 》:“xin zhe ,wu zang zhi zhu ye ?!雹趖ong chang zhi sai wei qi guan he sai xiang 、gan qing deng 。《meng zi ·gao zi shang 》:“xin zhi guan ze sai ?!薄秅uo yu ·zhou yu shang 》:“fu min lv zhi yu xin ,er xuan zhi yu kou 。”③gua huai ;guan xin 。tang shun zhi 《yu lv wo zhou xun an shu 》:“l(fā)iang gong zhe ,yi ri ju hu ji wei ,yi ri xin hu ji min zhe ye ?!?hu :yu 。)④zhong yang ;zhong xin 。liu yu xi 《dong ting qiu yue hang 》:“dong ting hu yue sheng hu xin ?!雹輝ing su ming 。er shi ba su zhi yi 。《lv shi chun qiu ·ji xia 》:“ji xia zhi yue ,ri zai liu ,hun xin zhong ,dan wei zhong 。”[xin fu ]1.yao hai zhi chu ?!秙an guo zhi ·shu shu ·pang tong fa zheng chuan 》:“er di jia shu dao bing jin ,yi ru xin fu ?!?. qin xin de ren 。
|