| 釋義 |
“心湛靜,笑白雲(yún)多事,等閑為雨。”詩句出處:《喜遷鶯》;是宋朝詩人曹冠的作品。 艷陽時序。向祓禊芳辰,登臨仙府。碧水澄虛,修篁聳翠,夾徑蕙蘭香吐。春晚巧鶯聲碎,風卷飛紅無數(shù)。凝望處,見桑村麥隴,竹溪煙浦。歡聚。須信道,遊宦東西,易得成離阻。北海開尊,東山乘興,四樂偷閑贏取。棋戰(zhàn)新來常勝,詩瘦隻因吟苦。心湛靜,笑白雲(yún)多事,等閑為雨。
| 【註釋】: 心:①心臟。《淮南子·原道》:“心者,五臟之主也?!雹谕ǔV杆季S器官和思想、感情等。《孟子·告子上》:“心之官則思?!薄秶Z·周語上》:“夫民慮之於心,而宣之於口?!雹蹝鞈?;關(guān)心。唐順之《與呂沃洲巡按書》:“兩公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也?!?乎:於。)④中央;中心。劉禹錫《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心?!雹菪撬廾6怂拗??!秴问洗呵铩ぜ鞠摹?“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中。”[心腹]1.要害之處?!度龂尽な駮嫿y(tǒng)法正傳》:“而敵傢數(shù)道並進,已入心腹。”2. 親信的人。湛:(一)①澄清。吳均《淥水曲》:“香暖金堤滿,湛淡春塘溢?!币仓该髁?。瞿佑《剪燈新話·鑒湖夜泛記》:“容貌紅潤,雙瞳湛然。”②濃重。潘嶽《藉田賦》:“若湛露之晞朝陽?!?(二)chén ①沉沒;淹沒?!稘h書·揚雄傳》:“默而好深湛之思。”②深沉。張敬修《太師張文忠公行實》:“及上在亮(liáng)陰,太師湛靜沉默,聲色不露?!?文忠:張居正謚號。亮陰:指帝王居喪。) (三)dān ①快樂?!对娊?jīng)·小雅·鹿鳴》:“鼓瑟吹笙,和樂且湛?!雹诔聊??!对娊?jīng)·大雅·抑》:“荒湛於酒?!?(四)jiān (煎)。浸;漬?!抖Y記· 內(nèi)則》:“漬,取牛肉必新殺者,薄切之,必絕其理,湛諸美酒?!?/div> 靜:①靜止;平靜(與“動”相對)?!稁[陽樓記》:“浮光躍金,靜影沉璧?!薄赌印し枪ハ隆?“而神民不違,天下乃靜?!薄俄n非子·喻老》:“天下有道無急患則曰靜?!薄吨芤住は缔o上》:“夫坤,其靜也翕(xī),其動也辟。”(翕:斂息。辟:開啟。)②寂靜;安靜。《詩經(jīng)·衛(wèi)風·氓》:“靜言思之,躬自悼矣?!倍鸥Α陡柿帧?“喧靜不同科?!雹郯捕?;平定。杜光庭《墉城集仙錄·薛玄同》:“玄同自是冥心靜神,往往不食?!雹荛e雅;文靜?!对娊?jīng)·邶風·靜女》:“靜女其姝,俟我於城隅?!雹萸鍧?;清凈。張衡《東京賦》:“滌濯靜嘉。”(嘉:美好。)洪昇《長生殿·雨夢》:“因此把驛庭靜掃,鑾輿幸早?!?鑾輿:皇帝的車駕。)⑥道傢的一種修煉方法。王建《送宮人入道》:“問師初得經(jīng)中字,入靜猶燒內(nèi)裡香?!?內(nèi)裡:宮裡。)白:①白色。《荀子·榮辱》:“目辨白黑美惡。”(辨:辨別。)②純潔?!俄n非子·說疑》:“竦(sǒng)心白意?!?竦:恭敬。)③皎潔;明亮。白居易《琵琶行》:“唯見江心秋月白?!雹苷妹?;顯赫?!盾髯印ぬ煺摗?“禮義不加於國傢,則功名不白?!雹荼砻鳎魂愂??!秴问洗呵铩な抗?jié)》:“吾將以死白之?!雹薹A告;報告。柳宗元《段太尉逸事狀》:“太尉自州以狀白府。”⑦徒然;平白地。李白《越女詞》五首之四:“相看月未墮,白地斷肝腸?!?/div> 雲(yún):①同“雲(yún)2”。②說?!墩撜Z·子罕》:“牢曰:‘子雲(yún):吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見用於朝廷。藝:多才藝。)③有。《荀子 ·法行》:“其雲(yún)益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦雲(yún),悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當時二人。)⑤助詞。1. 用於句首?!对娊?jīng)·鄭風·風雨》:“既見君子,雲(yún)胡不喜?”2. 用於句中?!夺釢h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所雲(yún)補?!?歿:死。補:彌補。)⑥語氣詞。用於句末,表陳述語氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“餘登箕山,其上蓋有許由塚雲(yún)?!盵雲(yún)雲(yún)]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬物雲(yún)雲(yún)。”多:①數(shù)量大,與“少”相對?!睹献印す珜O醜下》:“得道者多助,失道者寡助。”(得道:指得治國之道,即行仁政。寡:少。)王維《相思》:“願君多采擷?!雹趧龠^;超過。湯顯祖《紫簫記·巧探》:“想他才似相如,貌多王粲。”(相如:司馬相如,漢辭賦傢。王粲:漢魏間人,貌美多才。)③稱贊;著重?!妒酚洝ぜ緛褭鑱蚜袀鳌?“諸公皆多季佈能摧剛為柔,朱傢以此名聞當世?!薄妒酚洝の浩湮浒埠盍袀鳌?“士亦以此多之?!雹苓^分的;多餘的?!肚f子·漁父》:“今子既上無君侯有司之勢,而下無大臣職事之官,而擅飭(chì)禮樂,選人倫以化齊民,不泰多事乎?”(飭:整頓。泰:太,過於,過分。)劉劭《人物志·體別》:“夫在多疑?!雹菰龆??!盾髯印ぬ煺摗?“因物而多之,孰與騁能而化之?”⑥通“哆”,不正。《法言·吾子》:“中正則雅,多哇則鄭?!?哇:淫邪的樂聲。)⑦副詞。表示限定。約相當於“隻”、“僅僅”。朱浮《為幽州牧與彭寵書》:“此猶河濱之民捧土以塞孟津,多見其不知量也?!薄墩撜Z·子張》:“人雖欲自絕,其何傷於日月乎? 多見其不知量也。”事:①職位;職務;官職?!蹲髠鳌でf公十四年》:“吾皆許之上大夫之事?!雹诼殬I(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事?!?沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z·子路》:“言不順則事不成。”④變故;意外事故?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事?!碧K軾《徐州上皇帝書》:“今臣於無事之時,屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實行;從事;做。《論語·顏淵》:“回雖不敏,請事斯語矣?!雹奘谭?;服事?!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請事之 ”⑦從師求學?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非?!雹嗔吭~。用於器物或衣服,相當於“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 等:①等同;同樣?!痘茨献印ぶ餍g(shù)》:“有法者而不用,與無法等?!薄墩摵狻ば遗肌?“等之金也,或為劍戟(jǐ),或為鋒銛(xiān)。”(戟:古兵器名。鋒銛:兵器銳利之處。)②臺階的級?!秴问洗呵铩ふ兕悺?“故明堂茅茨蒿柱,土階三等,以見節(jié)儉?!雹鄣燃墶!度龂尽な駮ぶT葛亮傳》:“請自貶三等?!雹芊值?;區(qū)別?!蹲髠鳌ば辍?“貴有常尊,賤有等威?!?威:威儀。)⑤助詞。1. 表示復數(shù)。杜甫《洗兵馬》:“汝等豈知蒙帝力,時來不得誇身強?!?. 表示列舉未盡?!妒酚洝り惿媸纻怼?“公等遇雨,皆已失期?!?/div> 閑:① 養(yǎng)馬的圈?!吨芏Y· 夏官·校人》:“天子十有二閑,馬六種。”(有:又。)②一定的范圍?!墩撜Z·子張》:“大德不逾閑,小德出入可也?!雹鄯乐?。《周易·文言》:“閑邪有其誠?!雹芮彘e;空閑。李紳《惘農(nóng)》之一:“四海無閑田,農(nóng)夫猶餓死?!雹莅察o。孟浩然《夏日南亭懷辛大》:“散發(fā)乘夕涼,開軒臥閑敞。”(軒:窗。)⑥通“嫻?!?. 熟練;熟習。李白《豫章行》:“斬虜素不閑?!?虜:指敵人。)2. 文雅;閑靜。曹植《美女篇》:“美女妖且閑?!?/div> 為:(一)①做。《詩經(jīng)·周頌·豐年》:“為酒為醴,烝畀祖妣?!?烝:進獻。畀:給予。)《論語·學而》:“其為人也孝弟(tì)?!?弟:同“悌”。友愛。)②制作;創(chuàng)作?!抖Y記·曲禮下》:“為宮室,不斬於丘木。”(丘木:墓地的樹。)《漢書·枚乘傳》:“司馬相如善為文而遲?!?遲:慢。)③治理。《商君書·農(nóng)戰(zhàn)》:“善為國者,倉廩雖滿,不偷於農(nóng)?!?偷:怠惰;忽視。)《論語·為政》:“為政以德?!雹苄袨?。范仲淹《嶽陽樓記》:“予嘗求古仁人之心,或異二者之為?!?嘗:曾經(jīng)。)⑤充當?!墩撜Z·為政》:“溫故而知新,可以為師矣。”(溫:溫習。故:舊的知識。)⑥當作。李白《夢遊天姥吟留別》:“霓為衣兮風為馬?!雹咦?yōu)椋怀蔀?。屈原《離騷》:“蘭芷變而不芳兮,荃蕙化而為茅?!?蘭、芷、荃、蕙:皆香草名。)⑧認為。《孟子·公孫醜上》:“而子為我願之乎?”(子:你。)⑨是。《左傳·宣公三年》:“餘為伯儵,餘而祖也?!雹饨樵~。1. 表被動。被?!度龂?· 吳書· 呂蒙傳》:“為張遼等所襲。”2.表對象。對;向。《戰(zhàn)國策·韓策二》:“(嚴仲子)因為聶政語曰:‘臣有仇。’”(11)連詞。如果?!稇?zhàn)國策·秦策四》:“秦為知之,必不救也?!?12)語氣詞。1. 與“何”相配,表疑問語氣。《論語·季氏》:“何以伐為?”(伐:進攻。)2. 多用於句未,表示反問語氣。《漢書·外戚傳下·趙皇後》:“今故告之,反怒為!”(故:故意。) (二)wèi ①幫助。《詩經(jīng)·大雅·鳧鷖》:“公屍燕飲,福祿來為?!雹诮樵~。1. 表對象。替。《論語·學而》:“為人謀而不忠乎?”2. 表原因。因為?!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!?. 表目的。為瞭?!犊兹笘|南飛》:“慎勿為婦死?!雹弁ā皞巍?。假裝?!抖Y記·檀弓下》:“夫子為弗聞也者而過之?!?/div> “心湛靜,笑白云多事,等閑為雨。”詩句出處:《喜遷鶯》;是宋朝詩人曹冠的作品。 艷陽時序。向祓禊芳辰,登臨仙府。碧水澄虛,修篁聳翠,夾徑蕙蘭香吐。春晚巧鶯聲碎,風卷飛紅無數(shù)。凝望處,見桑村麥隴,竹溪煙浦。歡聚。須信道,游宦東西,易得成離阻。北海開尊,東山乘興,四樂偷閑贏取。棋戰(zhàn)新來常勝,詩瘦只因吟苦。心湛靜,笑白云多事,等閑為雨。
| 【注釋】: 心:①心臟?!痘茨献印ぴ馈?“心者,五臟之主也?!雹谕ǔV杆季S器官和思想、感情等?!睹献印じ孀由稀?“心之官則思。”《國語·周語上》:“夫民慮之于心,而宣之于口?!雹蹝鞈?;關(guān)心。唐順之《與呂沃洲巡按書》:“兩公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也?!?乎:于。)④中央;中心。劉禹錫《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心?!雹菪撬廾6怂拗??!秴问洗呵铩ぜ鞠摹?“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中?!盵心腹]1.要害之處?!度龂尽な駮嫿y(tǒng)法正傳》:“而敵家數(shù)道并進,已入心腹?!?. 親信的人。湛:(一)①澄清。吳均《淥水曲》:“香暖金堤滿,湛淡春塘溢?!币仓该髁痢v挠印都魺粜略挕よb湖夜泛記》:“容貌紅潤,雙瞳湛然?!雹跐庵?。潘岳《藉田賦》:“若湛露之晞朝陽。” (二)chén ①沉沒;淹沒。《漢書·揚雄傳》:“默而好深湛之思?!雹谏畛?。張敬修《太師張文忠公行實》:“及上在亮(liáng)陰,太師湛靜沉默,聲色不露?!?文忠:張居正謚號。亮陰:指帝王居喪。) (三)dān ①快樂?!对娊?jīng)·小雅·鹿鳴》:“鼓瑟吹笙,和樂且湛?!雹诔聊纭!对娊?jīng)·大雅·抑》:“荒湛于酒。” (四)jiān (煎)。浸;漬?!抖Y記· 內(nèi)則》:“漬,取牛肉必新殺者,薄切之,必絕其理,湛諸美酒?!?/div> 靜:①靜止;平靜(與“動”相對)?!对狸枠怯洝?“浮光躍金,靜影沉璧。”《墨子·非攻下》:“而神民不違,天下乃靜。”《韓非子·喻老》:“天下有道無急患則曰靜?!薄吨芤住は缔o上》:“夫坤,其靜也翕(xī),其動也辟。”(翕:斂息。辟:開啟。)②寂靜;安靜?!对娊?jīng)·衛(wèi)風·氓》:“靜言思之,躬自悼矣?!倍鸥Α陡柿帧?“喧靜不同科?!雹郯捕ǎ黄蕉?。杜光庭《墉城集仙錄·薛玄同》:“玄同自是冥心靜神,往往不食。”④閑雅;文靜?!对娊?jīng)·邶風·靜女》:“靜女其姝,俟我于城隅?!雹萸鍧崳磺鍍?。張衡《東京賦》:“滌濯靜嘉?!?嘉:美好。)洪昇《長生殿·雨夢》:“因此把驛庭靜掃,鑾輿幸早?!?鑾輿:皇帝的車駕。)⑥道家的一種修煉方法。王建《送宮人入道》:“問師初得經(jīng)中字,入靜猶燒內(nèi)里香?!?內(nèi)里:宮里。)白:①白色?!盾髯印s辱》:“目辨白黑美惡?!?辨:辨別。)②純潔?!俄n非子·說疑》:“竦(sǒng)心白意?!?竦:恭敬。)③皎潔;明亮。白居易《琵琶行》:“唯見江心秋月白?!雹苷妹鳎伙@赫。《荀子·天論》:“禮義不加于國家,則功名不白。”⑤表明;陳述。《呂氏春秋·士節(jié)》:“吾將以死白之。”⑥稟告;報告。柳宗元《段太尉逸事狀》:“太尉自州以狀白府。”⑦徒然;平白地。李白《越女詞》五首之四:“相看月未墮,白地斷肝腸?!?/div> 云:①同“云2”。②說?!墩撜Z·子罕》:“牢曰:‘子云:吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見用于朝廷。藝:多才藝。)③有?!盾髯?·法行》:“其云益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦云,悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當時二人。)⑤助詞。1. 用于句首?!对娊?jīng)·鄭風·風雨》:“既見君子,云胡不喜?”2. 用于句中。《后漢書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所云補?!?歿:死。補:彌補。)⑥語氣詞。用于句末,表陳述語氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“余登箕山,其上蓋有許由冢云?!盵云云]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬物云云?!?/div> 多:①數(shù)量大,與“少”相對?!睹献印す珜O丑下》:“得道者多助,失道者寡助?!?得道:指得治國之道,即行仁政。寡:少。)王維《相思》:“愿君多采擷。”②勝過;超過。湯顯祖《紫簫記·巧探》:“想他才似相如,貌多王粲。”(相如:司馬相如,漢辭賦家。王粲:漢魏間人,貌美多才。)③稱贊;著重?!妒酚洝ぜ静紮璨剂袀鳌?“諸公皆多季布能摧剛為柔,朱家以此名聞當世?!薄妒酚洝の浩湮浒埠盍袀鳌?“士亦以此多之?!雹苓^分的;多余的?!肚f子·漁父》:“今子既上無君侯有司之勢,而下無大臣職事之官,而擅飭(chì)禮樂,選人倫以化齊民,不泰多事乎?”(飭:整頓。泰:太,過于,過分。)劉劭《人物志·體別》:“夫在多疑?!雹菰龆??!盾髯印ぬ煺摗?“因物而多之,孰與騁能而化之?”⑥通“哆”,不正?!斗ㄑ浴の嶙印?“中正則雅,多哇則鄭。”(哇:淫邪的樂聲。)⑦副詞。表示限定。約相當于“只”、“僅僅”。朱浮《為幽州牧與彭寵書》:“此猶河濱之民捧土以塞孟津,多見其不知量也。”《論語·子張》:“人雖欲自絕,其何傷于日月乎? 多見其不知量也?!?/div> 事:①職位;職務;官職?!蹲髠鳌でf公十四年》:“吾皆許之上大夫之事。”②職業(yè)。《史記·樊酈滕灌列傳》:“舞陽侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事。”(沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z·子路》:“言不順則事不成?!雹茏児?;意外事故?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事?!碧K軾《徐州上皇帝書》:“今臣于無事之時,屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實行;從事;做?!墩撜Z·顏淵》:“回雖不敏,請事斯語矣?!雹奘谭?;服事?!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請事之 ”⑦從師求學?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非?!雹嗔吭~。用于器物或衣服,相當于“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 等:①等同;同樣?!痘茨献印ぶ餍g(shù)》:“有法者而不用,與無法等?!薄墩摵狻ば遗肌?“等之金也,或為劍戟(jǐ),或為鋒铦(xiān)?!?戟:古兵器名。鋒铦:兵器銳利之處。)②臺階的級。《呂氏春秋·召類》:“故明堂茅茨蒿柱,土階三等,以見節(jié)儉?!雹鄣燃?。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“請自貶三等?!雹芊值龋粎^(qū)別。《左傳·宣公十二年》:“貴有常尊,賤有等威。”(威:威儀。)⑤助詞。1. 表示復數(shù)。杜甫《洗兵馬》:“汝等豈知蒙帝力,時來不得夸身強?!?. 表示列舉未盡?!妒酚洝り惿媸兰摇?“公等遇雨,皆已失期?!?/div> 閑:① 養(yǎng)馬的圈?!吨芏Y· 夏官·校人》:“天子十有二閑,馬六種?!?有:又。)②一定的范圍?!墩撜Z·子張》:“大德不逾閑,小德出入可也?!雹鄯乐??!吨芤住の难浴?“閑邪有其誠?!雹芮彘e;空閑。李紳《惘農(nóng)》之一:“四海無閑田,農(nóng)夫猶餓死。”⑤安靜。孟浩然《夏日南亭懷辛大》:“散發(fā)乘夕涼,開軒臥閑敞?!?軒:窗。)⑥通“嫻?!?. 熟練;熟習。李白《豫章行》:“斬虜素不閑?!?虜:指敵人。)2. 文雅;閑靜。曹植《美女篇》:“美女妖且閑?!?/div> 為:(一)①做。《詩經(jīng)·周頌·豐年》:“為酒為醴,烝畀祖妣?!?烝:進獻。畀:給予。)《論語·學而》:“其為人也孝弟(tì)?!?弟:同“悌”。友愛。)②制作;創(chuàng)作。《禮記·曲禮下》:“為宮室,不斬于丘木?!?丘木:墓地的樹。)《漢書·枚乘傳》:“司馬相如善為文而遲?!?遲:慢。)③治理?!渡叹龝まr(nóng)戰(zhàn)》:“善為國者,倉廩雖滿,不偷于農(nóng)?!?偷:怠惰;忽視。)《論語·為政》:“為政以德?!雹苄袨?。范仲淹《岳陽樓記》:“予嘗求古仁人之心,或異二者之為?!?嘗:曾經(jīng)。)⑤充當?!墩撜Z·為政》:“溫故而知新,可以為師矣?!?溫:溫習。故:舊的知識。)⑥當作。李白《夢游天姥吟留別》:“霓為衣兮風為馬?!雹咦?yōu)椋怀蔀?。屈原《離騷》:“蘭芷變而不芳兮,荃蕙化而為茅?!?蘭、芷、荃、蕙:皆香草名。)⑧認為。《孟子·公孫丑上》:“而子為我愿之乎?”(子:你。)⑨是?!蹲髠鳌ば辍?“余為伯儵,余而祖也?!雹饨樵~。1. 表被動。被?!度龂?· 吳書· 呂蒙傳》:“為張遼等所襲。”2.表對象。對;向?!稇?zhàn)國策·韓策二》:“(嚴仲子)因為聶政語曰:‘臣有仇?!?11)連詞。如果。《戰(zhàn)國策·秦策四》:“秦為知之,必不救也?!?12)語氣詞。1. 與“何”相配,表疑問語氣?!墩撜Z·季氏》:“何以伐為?”(伐:進攻。)2. 多用于句未,表示反問語氣。《漢書·外戚傳下·趙皇后》:“今故告之,反怒為!”(故:故意。) (二)wèi ①幫助?!对娊?jīng)·大雅·鳧鹥》:“公尸燕飲,福祿來為?!雹诮樵~。1. 表對象。替?!墩撜Z·學而》:“為人謀而不忠乎?”2. 表原因。因為?!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡。”3. 表目的。為了?!犊兹笘|南飛》:“慎勿為婦死。”③通“偽”。假裝?!抖Y記·檀弓下》:“夫子為弗聞也者而過之?!?/div> “xin zhan jing ,xiao bai yun duo shi ,deng xian wei yu 。”shi gou chu chu :《xi qian ying 》;shi song chao shi ren cao guan de zuo pin 。 yan yang shi xu 。xiang fu xi fang chen ,deng lin xian fu 。bi shui cheng xu ,xiu huang song cui ,ga jing hui lan xiang tu 。chun wan qiao ying sheng sui ,feng juan fei gong mo shu 。ning wang chu ,jian sang cun mai long ,zhu xi yan pu 。huan ju 。xu xin dao ,you huan dong xi ,yi de cheng li zu 。bei hai kai zun ,dong shan cheng xing ,si le tou xian ying qu 。qi zhan xin lai chang sheng ,shi shou zhi yin yin ku 。xin zhan jing ,xiao bai yun duo shi ,deng xian wei yu 。
| 【zhu shi 】: xin :①xin zang ?!秇uai na zi ·yuan dao 》:“xin zhe ,wu zang zhi zhu ye ?!雹趖ong chang zhi sai wei qi guan he sai xiang 、gan qing deng ?!秏eng zi ·gao zi shang 》:“xin zhi guan ze sai ?!薄秅uo yu ·zhou yu shang 》:“fu min lv zhi yu xin ,er xuan zhi yu kou 。”③gua huai ;guan xin 。tang shun zhi 《yu lv wo zhou xun an shu 》:“l(fā)iang gong zhe ,yi ri ju hu ji wei ,yi ri xin hu ji min zhe ye ?!?hu :yu 。)④zhong yang ;zhong xin 。liu yu xi 《dong ting qiu yue hang 》:“dong ting hu yue sheng hu xin ?!雹輝ing su ming 。er shi ba su zhi yi ?!秎v shi chun qiu ·ji xia 》:“ji xia zhi yue ,ri zai liu ,hun xin zhong ,dan wei zhong ?!盵xin fu ]1.yao hai zhi chu ?!秙an guo zhi ·shu shu ·pang tong fa zheng chuan 》:“er di jia shu dao bing jin ,yi ru xin fu ?!?. qin xin de ren 。zhan :(yi )①cheng qing 。wu jun 《lu shui qu 》:“xiang nuan jin di man ,zhan dan chun tang yi ?!眣e zhi ming liang 。ju you 《jian deng xin hua ·jian hu ye fan ji 》:“rong mao gong run ,shuang tong zhan ran ?!雹趎ong chong 。pan yue 《ji tian fu 》:“re zhan lou zhi 晞chao yang ?!?(er )chén ①chen mei ;yan mei ?!秇an shu ·yang xiong chuan 》:“mo er hao shen zhan zhi sai ?!雹趕hen chen 。zhang jing xiu 《tai shi zhang wen zhong gong hang shi 》:“ji shang zai liang (liáng)yin ,tai shi zhan jing chen mo ,sheng se bu lou ?!?wen zhong :zhang ju zheng shi hao 。liang yin :zhi di wang ju sang 。) (san )dān ①kuai le ?!秙hi jing ·xiao ya ·lu ming 》:“gu se chui sheng ,he le ju zhan ?!雹赾hen ni ?!秙hi jing ·da ya ·yi 》:“huang zhan yu jiu ?!?(si )jiān (jian )。jin ;zi ?!秎i ji · nei ze 》:“zi ,qu niu rou bi xin sha zhe ,bao qie zhi ,bi jue ji li ,zhan zhu mei jiu ?!?/div> jing :①jing zhi ;ping jing (yu “dong ”xiang dui )?!秠ue yang lou ji 》:“fu guang yue jin ,jing ying chen bi ?!薄秏o zi ·fei gong xia 》:“er shen min bu wei ,tian xia nai jing ?!薄秇an fei zi ·yu lao 》:“tian xia you dao mo ji huan ze yue jing ?!薄秡hou yi ·ji ci shang 》:“fu kun ,ji jing ye xi (xī),ji dong ye bi ?!?xi :lian xi 。bi :kai qi 。)②ji jing ;an jing ?!秙hi jing ·wei feng ·mang 》:“jing yan sai zhi ,gong zi dao yi ?!眃u fu 《gan lin 》:“xuan jing bu tong ke ?!雹踑n ding ;ping ding 。du guang ting 《yong cheng ji xian lu ·xue xuan tong 》:“xuan tong zi shi ming xin jing shen ,wang wang bu shi 。”④xian ya ;wen jing 。《shi jing ·bei feng ·jing nv 》:“jing nv ji shu ,qi wo yu cheng yu 。”⑤qing jie ;qing jing 。zhang heng 《dong jing fu 》:“di zhuo jing jia ?!?jia :mei hao 。)hong 昇《chang sheng dian ·yu meng 》:“yin ci ba yi ting jing sao ,luan yu xing zao ?!?luan yu :huang di de che jia 。)⑥dao jia de yi chong xiu lian fang fa 。wang jian 《song gong ren ru dao 》:“wen shi chu de jing zhong zi ,ru jing you shao nei li xiang ?!?nei li :gong li 。)bai :①bai se ?!秞un zi ·rong ru 》:“mu bian bai hei mei e ?!?bian :bian bie 。)②chun jie ?!秇an fei zi ·shui yi 》:“song (sǒng)xin bai yi 。”(song :gong jing 。)③jiao jie ;ming liang 。bai ju yi 《pi pa hang 》:“wei jian jiang xin qiu yue bai ?!雹躾hang ming ;xian he ?!秞un zi ·tian lun 》:“l(fā)i yi bu jia yu guo jia ,ze gong ming bu bai ?!雹輇iao ming ;chen shu 。《lv shi chun qiu ·shi jie 》:“wu jiang yi si bai zhi 。”⑥bing gao ;bao gao 。liu zong yuan 《duan tai wei yi shi zhuang 》:“tai wei zi zhou yi zhuang bai fu 。”⑦tu ran ;ping bai de 。li bai 《yue nv ci 》wu shou zhi si :“xiang kan yue wei duo ,bai de duan gan chang 。”yun :①tong “yun 2”。②shui ?!秎un yu ·zi han 》:“l(fā)ao yue :‘zi yun :wu bu shi ,gu yi ?!?lao :ren ming 。shi :jian yong yu chao ting 。yi :duo cai yi 。)③you ?!秞un zi ·fa hang 》:“ji yun yi hu ?”④dai ci 。ru ci 。《shi ji ·ji zheng lie chuan 》:“ji 、zheng yi yun ,bei fu !”(ji 、zheng :zhi ji an 、zheng dang shi er ren 。)⑤zhu ci 。1. yong yu gou shou ?!秙hi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu xi ?”2. yong yu gou zhong 。《hou han shu ·chen gui chuan 》:“sui mo (mò)qu ti ,mo suo yun bu 。”(mo :si 。bu :mi bu 。)⑥yu qi ci 。yong yu gou mo ,biao chen shu yu qi ?!秙hi ji ·bai yi lie chuan 》:“yu deng ji shan ,ji shang gai you hu you zhong yun 。”[yun yun ]tong “yun yun ”。zhong duo mao ?!秡huang zi ·zai you 》:“mo wu yun yun ?!?/div> duo :①shu liang da ,yu “shao ”xiang dui ?!秏eng zi ·gong sun chou xia 》:“de dao zhe duo zhu ,shi dao zhe gua zhu 。”(de dao :zhi de zhi guo zhi dao ,ji hang ren zheng 。gua :shao 。)wang wei 《xiang sai 》:“yuan jun duo cai xie 。”②sheng guo ;chao guo 。shang xian zu 《zi xiao ji ·qiao tan 》:“xiang ta cai shi xiang ru ,mao duo wang can ?!?xiang ru :si ma xiang ru ,han ci fu jia 。wang can :han wei jian ren ,mao mei duo cai 。)③chen zan ;zhao chong 。《shi ji ·ji bu luan bu lie chuan 》:“zhu gong jie duo ji bu neng cui gang wei rou ,zhu jia yi ci ming wen dang shi ?!薄秙hi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“shi yi yi ci duo zhi ?!雹躦uo fen de ;duo yu de ?!秡huang zi ·yu fu 》:“jin zi ji shang mo jun hou you si zhi shi ,er xia mo da chen zhi shi zhi guan ,er shan chi (chì)li le ,shua ren lun yi hua ji min ,bu tai duo shi hu ?”(chi :zheng du 。tai :tai ,guo yu ,guo fen 。)liu shao 《ren wu zhi ·ti bie 》:“fu zai duo yi ?!雹輟eng duo ?!秞un zi ·tian lun 》:“yin wu er duo zhi ,shu yu cheng neng er hua zhi ?”⑥tong “chi ”,bu zheng ?!秄a yan ·wu zi 》:“zhong zheng ze ya ,duo wa ze zheng ?!?wa :yin xie de le sheng 。)⑦fu ci 。biao shi xian ding 。yao xiang dang yu “zhi ”、“jin jin ”。zhu fu 《wei you zhou mu yu peng chong shu 》:“ci you he bin zhi min peng tu yi sai meng jin ,duo jian ji bu zhi liang ye ?!薄秎un yu ·zi zhang 》:“ren sui yu zi jue ,ji he shang yu ri yue hu ? duo jian ji bu zhi liang ye ?!?/div> shi :①zhi wei ;zhi wu ;guan zhi ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi si nian 》:“wu jie hu zhi shang da fu zhi shi ?!雹趜hi ye 。《shi ji ·fan li teng guan lie chuan 》:“wu yang hou fan kuai (kuài)zhe ,pei ren ye ,yi tu gou wei shi ?!?pei :jiang su pei xian 。)③shi qing 。《lun yu ·zi lu 》:“yan bu shun ze shi bu cheng ?!雹躡ian gu ;yi wai shi gu ?!秙hi ji ·ci ke lie chuan 》:“qin you jing ke zhi shi ?!眘u shi 《xu zhou shang huang di shu 》:“jin chen yu mo shi zhi shi ,lv yi dao zei wei yan ……bu ran ,shi zhi er tu zhi ,ze yi wan yi ?!?tu :mou 。)⑤shi hang ;cong shi ;zuo 。《lun yu ·yan yuan 》:“hui sui bu min ,qing shi si yu yi ?!雹辳hi feng ;fu shi ?!秡uo chuan ·yin gong yuan nian 》:“yu yu da shu ,ju qing shi zhi ”⑦cong shi qiu xue ?!秙hi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“[fei ]yu li si ju shi xun qing ,si zi yi wei bu ru fei 。”⑧l(xiāng)iang ci 。yong yu qi wu huo yi fu ,xiang dang yu “jian ”。bai ju yi 《zhang chang shi chi liang ye xian yan zeng zhu gong 》:“guan xian san liang shi ?!?/div> deng :①deng tong ;tong yang ?!秇uai na zi ·zhu shu 》:“you fa zhe er bu yong ,yu mo fa deng 。”《lun heng ·xing ou 》:“deng zhi jin ye ,huo wei jian ji (jǐ),huo wei feng gua (xiān)。”(ji :gu bing qi ming 。feng gua :bing qi rui li zhi chu 。)②tai jie de ji ?!秎v shi chun qiu ·shao lei 》:“gu ming tang mao ci hao zhu ,tu jie san deng ,yi jian jie jian ?!雹踕eng ji 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“qing zi bian san deng ?!雹躥en deng ;ou bie ?!秡uo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“gui you chang zun ,jian you deng wei ?!?wei :wei yi 。)⑤zhu ci 。1. biao shi fu shu 。du fu 《xi bing ma 》:“ru deng qi zhi meng di li ,shi lai bu de kua shen jiang ?!?. biao shi lie ju wei jin 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“gong deng yu yu ,jie yi shi ji 。”xian :① yang ma de juan ?!秡hou li · xia guan ·jiao ren 》:“tian zi shi you er xian ,ma liu chong 。”(you :you 。)②yi ding de fan wei ?!秎un yu ·zi zhang 》:“da de bu yu xian ,xiao de chu ru ke ye ?!雹踗ang zhi ?!秡hou yi ·wen yan 》:“xian xie you ji cheng 。”④qing xian ;kong xian 。li shen 《wang nong 》zhi yi :“si hai mo xian tian ,nong fu you e si ?!雹輆n jing 。meng hao ran 《xia ri na ting huai xin da 》:“san fa cheng xi liang ,kai xuan wo xian chang ?!?xuan :chuang 。)⑥tong “xian ?!?. shou lian ;shou xi 。li bai 《yu zhang hang 》:“zhan lu su bu xian ?!?lu :zhi di ren 。)2. wen ya ;xian jing 。cao zhi 《mei nv pian 》:“mei nv yao ju xian ?!?/div> wei :(yi )①zuo ?!秙hi jing ·zhou song ·feng nian 》:“wei jiu wei li ,zheng bi zu bi ?!?zheng :jin suo 。bi :gei yu 。)《lun yu ·xue er 》:“ji wei ren ye xiao di (tì)?!?di :tong “ti ”。you ai 。)②zhi zuo ;chuang zuo ?!秎i ji ·qu li xia 》:“wei gong shi ,bu zhan yu qiu mu 。”(qiu mu :mu de de shu 。)《han shu ·mei cheng chuan 》:“si ma xiang ru shan wei wen er chi ?!?chi :man 。)③zhi li ?!秙hang jun shu ·nong zhan 》:“shan wei guo zhe ,cang lin sui man ,bu tou yu nong 。”(tou :dai duo ;hu shi 。)《lun yu ·wei zheng 》:“wei zheng yi de ?!雹躧ang wei 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“yu chang qiu gu ren ren zhi xin ,huo yi er zhe zhi wei ?!?chang :ceng jing 。)⑤chong dang ?!秎un yu ·wei zheng 》:“wen gu er zhi xin ,ke yi wei shi yi 。”(wen :wen xi 。gu :jiu de zhi shi 。)⑥dang zuo 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“ni wei yi xi feng wei ma 。”⑦bian wei ;cheng wei 。qu yuan 《li sao 》:“l(fā)an zhi bian er bu fang xi ,quan hui hua er wei mao ?!?lan 、zhi 、quan 、hui :jie xiang cao ming 。)⑧ren wei ?!秏eng zi ·gong sun chou shang 》:“er zi wei wo yuan zhi hu ?”(zi :ni 。)⑨shi ?!秡uo chuan ·xuan gong san nian 》:“yu wei bai shu ,yu er zu ye 。”⑩jie ci 。1. biao bei dong 。bei ?!秙an guo zhi · wu shu · lv meng chuan 》:“wei zhang liao deng suo xi ?!?.biao dui xiang 。dui ;xiang ?!秡han guo ce ·han ce er 》:“(yan zhong zi )yin wei nie zheng yu yue :‘chen you chou 。’”(11)lian ci 。ru guo ?!秡han guo ce ·qin ce si 》:“qin wei zhi zhi ,bi bu jiu ye ?!?12)yu qi ci 。1. yu “he ”xiang pei ,biao yi wen yu qi ?!秎un yu ·ji shi 》:“he yi fa wei ?”(fa :jin gong 。)2. duo yong yu gou wei ,biao shi fan wen yu qi ?!秇an shu ·wai qi chuan xia ·zhao huang hou 》:“jin gu gao zhi ,fan nu wei !”(gu :gu yi 。) (er )wèi ①bang zhu ?!秙hi jing ·da ya ·fu yi 》:“gong shi yan yin ,fu lu lai wei ?!雹趈ie ci 。1. biao dui xiang 。ti ?!秎un yu ·xue er 》:“wei ren mou er bu zhong hu ?”2. biao yuan yin 。yin wei ?!秞un zi ·tian lun 》:“tian hang you chang ,bu wei yao cun ,bu wei jie wang ?!?. biao mu de 。wei le ?!秌ong qiao dong na fei 》:“shen wu wei fu si 。”③tong “wei ”。jia zhuang ?!秎i ji ·tan gong xia 》:“fu zi wei fu wen ye zhe er guo zhi ?!?/div>
|