| 釋義 |
“記雪映雙腕,刺縈絲縷,分開綠蓋素袂濕?!痹娋涑鎏帲骸短m陵王》;是宋朝詩人史達祖的作品。 漢江側。月弄仙人佩色。含情久,搖曳楚衣,天水空濛染嬌碧。文漪簟影織。涼骨時將粉飾。誰曾見,羅襪去時,點點波間冷雲積。相思舊飛鷁。謾想像風裳,追恨瑤席。涉江幾度和愁摘。記雪映雙腕,刺縈絲縷,分開綠蓋素袂濕。放新句吹入。寂寂。意猶昔。念凈社因緣,天許相覓。飄蕭羽扇搖團白。屢側臥尋夢,倚闌無力。風標公子,欲下處、似認得。
| 【註釋】: 記:①記載;記述。《尚書·皋陶謨》:“撻以記之?!?撻:擊打。)《左傳·僖公七年》:“夫諸侯之會,其德刑禮義,無固不記?!雹谟涀?;與“忘”相對。晏幾道《臨江仙》:“記得小蘋初見,兩重心字羅衣?!雹凼窌??!尔}鐵論·結和》:“藏於記府。”④舊時的公文?!段男牡颀垺洝?“公府奏記?!雹萦≌??!端问贰ぢ毠僦酒摺?“鑄銅記給之。”雪:①雪?!妒酚洝で厥蓟时炯o》:“大雨雪,深二尺五寸?!雹谙卵??!稌x書·五行志》:“飛騎大將軍車嬴王騰自並州遷鎮(zhèn)鄴,行次真定時,久大雪?!雹劭?。杜甫《丈八溝納涼》詩:“佳人雪藕絲?!雹芟闯幌此?。李白《獨漉篇》:“國恥未雪,何由成名?”⑤白色。李白《將進酒》:“君不見高堂明鏡悲白發(fā),朝如青絲暮如雪?!?/div> 雙:①兩個;一對;成雙的?!度龂尽菚侵鳈唷?“權投以雙戟?!雹谂?。與“單”相對?!端问贰ざY志十九》:“隻日視事,雙日不坐?!?隻:單。視事:辦理公事。坐:指坐堂辦公。)③匹敵?!妒酚洝せ搓幒盍袀鳌?“至如信者,國士無雙。”腕:①手腕,手臂與手掌相連部分。《靈樞經·骨度》:“肘至腕長一尺二寸半?!薄渡叹龝ぞ肌?“瞋目扼腕而語勇者得?!雹谑侄?。張雨《次韻晉卿翰林贈陳秉彝》:“何功使願果,盡力輪老腕。”刺:(一)①用尖利的東西戳入?!俄n非子·外儲說左下》:“樹枳(zhǐ)棘者,成而刺人?!雹诎禋??!妒酚洝ご炭土袀鳌?“臣欲使人刺之,終莫能就。”③鏟除。《荀子·富國》:“刺草殖谷,多糞肥田?!?殖:種植。)④用尖刻的話斥責、譏諷。《戰(zhàn)國策·齊策一》:“群臣吏民,能面刺寡人之過者,受上賞?!雹輦刹?;打聽。《漢書·丙吉傳》:“馭吏因隨驛騎至公車刺取,知虜入雲中、代郡?!雹藜饫襻樀臇|西。陸龜蒙《薔薇》詩:“中含芒刺欲傷人。”⑦名帖;名片。王充《論衡·骨相》:“通刺倪寬?!雹鄵?船)。《莊子·漁父》:“乃刺船而去?!薄妒酚洝り愗┫嗍纻怼?“(陳)平恐,乃解衣躶而佐刺船?!盵刺促]忙碌的樣子?!稌x書·潘嶽傳》:“和嶠刺促不得休。”(和嶠:人名。)(二)cī 擬聲詞。縈:①纏繞。《詩經·周南·樛木》:“南有樛(jiū)木、葛藟(lěi)縈之?!?樛木:高木。葛藟:葛蔓。)②回旋;彎曲。李白《東魯門泛舟》:“日落沙明天倒開,波搖石動水縈回。”③系縛;牽掛。謝靈運《從遊京口北固應詔》詩:“曾是縈舊想?!?/div> 絲:①蠶絲?!对娊?· 衛(wèi)風·氓》:“抱佈貿絲。”(佈:古幣名。貿:交易。)②像絲一樣的東西。湯顯祖《牡丹亭·驚夢》:“雨絲風片,煙波畫船?!?畫船:華麗的船。)③絲織品。《漢書·公孫弘傳》:“妾不衣絲。”④比喻事物極細微?!缎绿茣ば岭吘﹤鳌?“雲京治謹於法,下有犯,雖絲毫比,不肯貸?!?治:為政。謹:慎重。比:牽連。貸:寬恕。)⑤八音之一,指弦樂器?!秴问洗呵铩こ迾贰?“為絲竹歌舞之聲則若噪?!雹蘖吭~。《孫子算經》卷上:“蠶吐絲為忽,十忽為一絲,十絲為一毫?!?/div> 縷:①線?!睹献印る墓稀?“麻縷絲絮輕重同則賈(jià)相若?!?賈相若:價相同。)《天工開物·乃服·佈衣》:“凡佈縷緊則堅,緩則脆?!雹谥饤l地;細致地。枚乘《七發(fā)》:“固未能,縷形其所由然也。”③量詞。用於紗線或線狀物。陸遊《漁傢傲·寄仲高》:“鬢絲幾縷茶煙裡?!薄短旃ら_物·乃服·經數(shù)》:“羅紗經計三千二百縷,綾綢經計五千、六千縷。”(經:經線。)分:(一)①分開;劃分。與“合”相對。《管子·立政》:“分國以為五鄉(xiāng),鄉(xiāng)為之師;分鄉(xiāng)以為五州,州為之長。”(國:都城。)②從主體分出的部分;分支?!对贰ろ樧诩o五》:“立中書分省於濟寧。”(中書?。褐醒肟偣車鴤碚碌臋C關。濟寧:在山東省。)③分成;分出。《韓非子·顯學》:“故孔墨之後,儒分為八,墨離為三,取舍相反不同。”④離開;分散?!肚f子·漁父》:“嗚呼!遠哉,其分於道也。”⑤分配;給與?!妒酚洝だ顚④娏袀鳌?“廣廉,得賞賜輒(zhé)分其麾(huī)下,飲食與士共之?!?輒:總是。麾下:部下。)⑥分擔;分享。揚雄《解嘲》:“分人之祿?!薄度龂尽菚り戣鳌?“陳國陳融……等皆單貧有志,就瑁遊處,瑁割少分甘,與同豐約。”(割:分給。約:節(jié)儉。)⑦區(qū)分;辨別?!肚f子·齊物論》:“周與蝴蝶必有分矣?!雹嗔吭~?!稌x書·陶侃傳》:“大禹聖者,乃惜寸陰,至於眾人,當惜分陰?!?(二)fèn ①名分;職分?!抖Y記·禮運》:“故禮達而名定?!雹谫Y質;資歷。況周頤《蕙風詞話》卷一:“性靈關天分,書卷關學歷?!雹鄹7?;緣分。劉禹錫《寄樂天》:“幸免如斯分非淺,祝君長詠夢熊詩?!雹芮榉?;關系或感情?!侗饼R書·封孝琬傳》:“晚相逢遇,分好遂深?!雹萘舷?。《漢書·李廣蘇建傳附蘇武》:“自分已死久矣。”⑥甘心;服氣。李肩吾《清平樂》:“燕子可憐人去,海棠不分春寒?!?/div> 開:①開門。《呂氏春秋·愛類》:“昔上古龍門未開。”《老子》第二十七章:“善閉,無關楗而不可開?!?關楗:門閂。)②打開;張開。孟浩然《過故人莊》:“開軒面場圃,把酒話桑麻?!?軒:窗。)③舒展;開放。岑參《白雪歌送武判官歸京》:“忽如一夜春風來,千樹萬樹梨花開。”引申為舒展。李白《夢遊天姥吟留別》:“安能摧眉折腰事權貴,使我不得開心顏?!雹苌煺埂6鸥Α锻凇?“京都不再火,涇渭開愁容?!?火:戰(zhàn)火。)崔玨《哭李商隱》:“一生襟抱未曾開?!?襟抱:抱負。)⑤分開;分離。《呂氏春秋·貴信》:“地不剛,則凍閉不開?!比罴洞笕讼壬琛?“天地解兮六合開?!?六合:天地四方。)引申為散開。杜甫《梅雨》:“雲霧密難開?!倍鸥Α队辍?“蛟龍鬥不開?!雹耷校桓?。⑦開辟;開發(fā)?!俄n非子·初見秦》:“開地數(shù)千裡,此其大功也。”《晉書· 羊祜傳》:“辟土開疆。”又為開通。《漢書·張騫傳》:“騫開外國道?!崩畎住锻扉T山》:“天門中斷楚江開?!币隇閿U大,擴展?!盾髯印じ粐?“節(jié)其流,開其源?!倍鸥Α侗囆小?“武皇開邊意未已?!薄妒酚洝で乇炯o》:“開地千裡?!薄缎煜伎瓦[記·滇遊日記十一》:“南逾山脊,為新開道。”⑧開創(chuàng)?!妒酚洝で乇炯o》:“為後世開業(yè)。”⑨開始?!对娊洝ぶ茼灐?武》:“允文文王,克開厥後?!?允文:確實有文德??耍耗軌颉X剩浩?。)《論衡·書解》:“商鞅相孝公,為秦開帝業(yè)。”《後漢書·馮衍傳下》:“開歲發(fā)春兮,百卉含英?!雹獍l(fā)動或操縱。杜甫《登白馬潭》:“水生春纜沒,日出野船開?!蔽涸础兜拦庋笏艺鲹嵊浬稀?“關天培開炮應之,擊斷洋船頭鼻,西兵多落海死?!?11)消散。范仲淹《嶽陽樓記》:“若夫淫雨霏霏,連月不開。”蓋:①用草或葦編成的覆蓋物。《左傳·襄公十四年》:“被苫(shān)蓋,蒙荊棘?!?被:覆蓋。苫:用草編成的覆蓋物。)②建築房屋。王褒《僮約》:“治舍蓋屋?!雹圮嚿w、傘等遮陽擋雨的用具?!吨芏Y·考工記·輪人》:“輪人為蓋?!薄妒酚洝せ茨虾馍搅袀鳌?“為黃屋蓋乘輿,出入擬於天子。”(屋:同“幄”。帳幕。)④器物上的蓋子?!抖Y記·少儀》:“器則執(zhí)蓋?!雹菡诒危谎谏w。《淮南子·說林》:“日月欲明而浮雲蓋之。”⑥超過;壓倒?!妒酚洝ろ椨鸨炯o》:“力拔山兮氣蓋世?!雹叱缟??!秶Z· 吳語》:“夫固知君王之蓋威以好勝也?!雹喔痹~。表推測,相當於“大概”?!墩撜Z·裡仁》:“蓋有之矣,我未之見也?!雹徇B詞。承接上文。表示原因?!妒酚洝でZ生列傳》:“屈平之作《離騷》,蓋自怨生也?!雹庵~。多用於句首。無實在意義,其作用隻是引出下面的議論或說明?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“蓋聞聖人遷徙無常,就變而從時,見末而知本,觀指而睹歸?!?本:根。)(11)通“盍”(hé),是“何不”的合音?!抖Y記·檀弓上》:“子蓋言子之志於公乎?”(12)通“闔”。門扇。《左傳·莊公三十二年》:“犖有力焉,能投蓋於稷門?!?/div> 素:①生絹。古詩《上山采蘼蕪》:“織縑(jiān)日一匹,織素五丈餘?!?縑:細絹。)②本色;白色?!秴问洗呵铩ぎ斎尽?“墨子見染素絲者而嘆曰:‘染於蒼則蒼,染於黃則黃?!?蒼:青綠色。)③顏色單純;不艷麗。特指兇喪之事所用的?!妒酚洝で厥蓟时炯o》:“子嬰即系頸以組,白馬素車。”④質樸;不加修飾?!秴问洗呵铩ぶ取?“不雕其素?!雹菔卟斯瞎仁澄锘虿粠澬鹊氖称贰!稘h書·霍光傳》:“居道上,不素食?!雹拚媲?;誠心。後作“愫”。蘇軾《徐州謝上表》:“惟有樸忠之素,既久而猶堅?!雹吒痹~。1.向來;一向。《史記·張耳陳餘列傳》:“項羽亦素聞張耳賢?!?.空;白白地?!对娊洝の猴L·伐檀》:“彼君子兮,不素餐兮!”袂:衣袖?!稇?zhàn)國策·齊策一》:“連衽成帷,舉袂成幕,揮汗成雨?!薄蹲髠鳌ぐЧ辍?“於西以袂掩面而死?!?/div> 濕:(一)①潮濕。與“幹” 相對。《荀子·勸學》:“施薪若一,火就燥也;平地若一,水就濕也?!雹谡礉?。李山甫《早春微雨》:“怪來鶯蝶似凝愁,不覺看花暫濕頭。” (二)tà 古水名。後變寫作“漯”。為古黃河支流,河道屢有變遷,主河道在今山東省茌(chí)平縣。已湮沒 “記雪映雙腕,刺縈絲縷,分開綠蓋素袂濕?!痹娋涑鎏帲骸短m陵王》;是宋朝詩人史達祖的作品。 漢江側。月弄仙人佩色。含情久,搖曳楚衣,天水空濛染嬌碧。文漪簟影織。涼骨時將粉飾。誰曾見,羅襪去時,點點波間冷云積。相思舊飛鷁。謾想像風裳,追恨瑤席。涉江幾度和愁摘。記雪映雙腕,刺縈絲縷,分開綠蓋素袂濕。放新句吹入。寂寂。意猶昔。念凈社因緣,天許相覓。飄蕭羽扇搖團白。屢側臥尋夢,倚闌無力。風標公子,欲下處、似認得。
| 【注釋】: 記:①記載;記述?!渡袝じ尢罩儭?“撻以記之?!?撻:擊打。)《左傳·僖公七年》:“夫諸侯之會,其德刑禮義,無固不記?!雹谟涀?;與“忘”相對。晏幾道《臨江仙》:“記得小蘋初見,兩重心字羅衣?!雹凼窌!尔}鐵論·結和》:“藏于記府?!雹芘f時的公文?!段男牡颀垺洝?“公府奏記?!雹萦≌隆!端问贰ぢ毠僦酒摺?“鑄銅記給之?!?/div> 雪:①雪?!妒酚洝で厥蓟时炯o》:“大雨雪,深二尺五寸?!雹谙卵??!稌x書·五行志》:“飛騎大將軍車嬴王騰自并州遷鎮(zhèn)鄴,行次真定時,久大雪?!雹劭?。杜甫《丈八溝納涼》詩:“佳人雪藕絲?!雹芟闯?;洗刷。李白《獨漉篇》:“國恥未雪,何由成名?”⑤白色。李白《將進酒》:“君不見高堂明鏡悲白發(fā),朝如青絲暮如雪?!?/div> 雙:①兩個;一對;成雙的?!度龂尽菚侵鳈唷?“權投以雙戟?!雹谂?。與“單”相對。《宋史·禮志十九》:“只日視事,雙日不坐?!?只:單。視事:辦理公事。坐:指坐堂辦公。)③匹敵。《史記·淮陰侯列傳》:“至如信者,國士無雙?!?/div> 腕:①手腕,手臂與手掌相連部分?!鹅`樞經·骨度》:“肘至腕長一尺二寸半?!薄渡叹龝ぞ肌?“瞋目扼腕而語勇者得?!雹谑侄?。張雨《次韻晉卿翰林贈陳秉彝》:“何功使愿果,盡力輪老腕?!?/div> 刺:(一)①用尖利的東西戳入?!俄n非子·外儲說左下》:“樹枳(zhǐ)棘者,成而刺人?!雹诎禋?。《史記·刺客列傳》:“臣欲使人刺之,終莫能就?!雹坨P除?!盾髯印じ粐?“刺草殖谷,多糞肥田?!?殖:種植。)④用尖刻的話斥責、譏諷?!稇?zhàn)國策·齊策一》:“群臣吏民,能面刺寡人之過者,受上賞?!雹輦刹欤淮蚵??!稘h書·丙吉傳》:“馭吏因隨驛騎至公車刺取,知虜入云中、代郡?!雹藜饫襻樀臇|西。陸龜蒙《薔薇》詩:“中含芒刺欲傷人?!雹呙幻?。王充《論衡·骨相》:“通刺倪寬?!雹鄵?船)?!肚f子·漁父》:“乃刺船而去?!薄妒酚洝り愗┫嗍兰摇?“(陳)平恐,乃解衣躶而佐刺船?!盵刺促]忙碌的樣子?!稌x書·潘岳傳》:“和嶠刺促不得休?!?和嶠:人名。)(二)cī 擬聲詞。縈:①纏繞?!对娊洝ぶ苣稀湍尽?“南有樛(jiū)木、葛藟(lěi)縈之。”(樛木:高木。葛藟:葛蔓。)②回旋;彎曲。李白《東魯門泛舟》:“日落沙明天倒開,波搖石動水縈回?!雹巯悼`;牽掛。謝靈運《從游京口北固應詔》詩:“曾是縈舊想?!?/div> 絲:①蠶絲?!对娊?· 衛(wèi)風·氓》:“抱布貿絲?!?布:古幣名。貿:交易。)②像絲一樣的東西。湯顯祖《牡丹亭·驚夢》:“雨絲風片,煙波畫船。”(畫船:華麗的船。)③絲織品?!稘h書·公孫弘傳》:“妾不衣絲?!雹鼙扔魇挛飿O細微?!缎绿茣ば猎凭﹤鳌?“云京治謹于法,下有犯,雖絲毫比,不肯貸?!?治:為政。謹:慎重。比:牽連。貸:寬恕。)⑤八音之一,指弦樂器。《呂氏春秋·侈樂》:“為絲竹歌舞之聲則若噪。”⑥量詞?!秾O子算經》卷上:“蠶吐絲為忽,十忽為一絲,十絲為一毫?!?/div> 縷:①線?!睹献印る墓稀?“麻縷絲絮輕重同則賈(jià)相若。”(賈相若:價相同。)《天工開物·乃服·布衣》:“凡布縷緊則堅,緩則脆?!雹谥饤l地;細致地。枚乘《七發(fā)》:“固未能,縷形其所由然也?!雹哿吭~。用于紗線或線狀物。陸游《漁家傲·寄仲高》:“鬢絲幾縷茶煙里。”《天工開物·乃服·經數(shù)》:“羅紗經計三千二百縷,綾綢經計五千、六千縷?!?經:經線。)分:(一)①分開;劃分。與“合”相對?!豆茏印ち⒄?“分國以為五鄉(xiāng),鄉(xiāng)為之師;分鄉(xiāng)以為五州,州為之長?!?國:都城。)②從主體分出的部分;分支?!对贰ろ樧诩o五》:“立中書分省于濟寧?!?中書?。褐醒肟偣車艺碌臋C關。濟寧:在山東省。)③分成;分出。《韓非子·顯學》:“故孔墨之后,儒分為八,墨離為三,取舍相反不同?!雹茈x開;分散?!肚f子·漁父》:“嗚呼!遠哉,其分于道也?!雹莘峙?;給與?!妒酚洝だ顚④娏袀鳌?“廣廉,得賞賜輒(zhé)分其麾(huī)下,飲食與士共之?!?輒:總是。麾下:部下。)⑥分擔;分享。揚雄《解嘲》:“分人之祿。”《三國志·吳書·陸瑁傳》:“陳國陳融……等皆單貧有志,就瑁游處,瑁割少分甘,與同豐約?!?割:分給。約:節(jié)儉。)⑦區(qū)分;辨別。《莊子·齊物論》:“周與蝴蝶必有分矣。”⑧量詞?!稌x書·陶侃傳》:“大禹圣者,乃惜寸陰,至于眾人,當惜分陰。” (二)fèn ①名分;職分?!抖Y記·禮運》:“故禮達而名定?!雹谫Y質;資歷。況周頤《蕙風詞話》卷一:“性靈關天分,書卷關學歷?!雹鄹7?;緣分。劉禹錫《寄樂天》:“幸免如斯分非淺,祝君長詠夢熊詩?!雹芮榉?;關系或感情?!侗饼R書·封孝琬傳》:“晚相逢遇,分好遂深?!雹萘舷搿!稘h書·李廣蘇建傳附蘇武》:“自分已死久矣?!雹薷市模环?。李肩吾《清平樂》:“燕子可憐人去,海棠不分春寒?!?/div> 開:①開門。《呂氏春秋·愛類》:“昔上古龍門未開?!薄独献印返诙哒拢骸吧崎],無關楗而不可開。”(關楗:門閂。)②打開;張開。孟浩然《過故人莊》:“開軒面場圃,把酒話桑麻。”(軒:窗。)③舒展;開放。岑參《白雪歌送武判官歸京》:“忽如一夜春風來,千樹萬樹梨花開?!币隇槭嬲?。李白《夢游天姥吟留別》:“安能摧眉折腰事權貴,使我不得開心顏?!雹苌煺?。杜甫《往在》:“京都不再火,涇渭開愁容。”(火:戰(zhàn)火。)崔玨《哭李商隱》:“一生襟抱未曾開?!?襟抱:抱負。)⑤分開;分離?!秴问洗呵铩べF信》:“地不剛,則凍閉不開。”阮籍《大人先生歌》:“天地解兮六合開?!?六合:天地四方。)引申為散開。杜甫《梅雨》:“云霧密難開。”杜甫《雨》:“蛟龍斗不開?!雹耷?;割。⑦開辟;開發(fā)。《韓非子·初見秦》:“開地數(shù)千里,此其大功也?!薄稌x書· 羊祜傳》:“辟土開疆?!庇譃殚_通。《漢書·張騫傳》:“騫開外國道。”李白《望天門山》:“天門中斷楚江開?!币隇閿U大,擴展。《荀子·富國》:“節(jié)其流,開其源?!倍鸥Α侗囆小?“武皇開邊意未已?!薄妒酚洝で乇炯o》:“開地千里?!薄缎煜伎陀斡洝さ嵊稳沼浭弧?“南逾山脊,為新開道?!雹嚅_創(chuàng)?!妒酚洝で乇炯o》:“為后世開業(yè)?!雹衢_始?!对娊洝ぶ茼灐?武》:“允文文王,克開厥后?!?允文:確實有文德??耍耗軌?。厥:其。)《論衡·書解》:“商鞅相孝公,為秦開帝業(yè)?!薄逗鬂h書·馮衍傳下》:“開歲發(fā)春兮,百卉含英。”⑩發(fā)動或操縱。杜甫《登白馬潭》:“水生春纜沒,日出野船開?!蔽涸础兜拦庋笏艺鲹嵊浬稀?“關天培開炮應之,擊斷洋船頭鼻,西兵多落海死。”(11)消散。范仲淹《岳陽樓記》:“若夫淫雨霏霏,連月不開?!?/div> 蓋:①用草或葦編成的覆蓋物?!蹲髠鳌は骞哪辍?“被苫(shān)蓋,蒙荊棘?!?被:覆蓋。苫:用草編成的覆蓋物。)②建筑房屋。王褒《僮約》:“治舍蓋屋。”③車蓋、傘等遮陽擋雨的用具?!吨芏Y·考工記·輪人》:“輪人為蓋?!薄妒酚洝せ茨虾馍搅袀鳌?“為黃屋蓋乘輿,出入擬于天子?!?屋:同“幄”。帳幕。)④器物上的蓋子?!抖Y記·少儀》:“器則執(zhí)蓋。”⑤遮蔽;掩蓋?!痘茨献印ふf林》:“日月欲明而浮云蓋之?!雹蕹^;壓倒?!妒酚洝ろ椨鸨炯o》:“力拔山兮氣蓋世?!雹叱缟小!秶Z· 吳語》:“夫固知君王之蓋威以好勝也。”⑧副詞。表推測,相當于“大概”?!墩撜Z·里仁》:“蓋有之矣,我未之見也?!雹徇B詞。承接上文。表示原因。《史記·屈原賈生列傳》:“屈平之作《離騷》,蓋自怨生也。”⑩助詞。多用于句首。無實在意義,其作用只是引出下面的議論或說明?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“蓋聞圣人遷徙無常,就變而從時,見末而知本,觀指而睹歸?!?本:根。)(11)通“盍”(hé),是“何不”的合音?!抖Y記·檀弓上》:“子蓋言子之志于公乎?”(12)通“闔”。門扇?!蹲髠鳌でf公三十二年》:“犖有力焉,能投蓋于稷門?!?/div> 素:①生絹。古詩《上山采蘼蕪》:“織縑(jiān)日一匹,織素五丈余?!?縑:細絹。)②本色;白色。《呂氏春秋·當染》:“墨子見染素絲者而嘆曰:‘染于蒼則蒼,染于黃則黃。’”(蒼:青綠色。)③顏色單純;不艷麗。特指兇喪之事所用的。《史記·秦始皇本紀》:“子嬰即系頸以組,白馬素車?!雹苜|樸;不加修飾?!秴问洗呵铩ぶ取?“不雕其素?!雹菔卟斯瞎仁澄锘虿粠澬鹊氖称贰!稘h書·霍光傳》:“居道上,不素食?!雹拚媲?;誠心。后作“愫”。蘇軾《徐州謝上表》:“惟有樸忠之素,既久而猶堅?!雹吒痹~。1.向來;一向。《史記·張耳陳余列傳》:“項羽亦素聞張耳賢。”2.空;白白地。《詩經·魏風·伐檀》:“彼君子兮,不素餐兮!”袂:衣袖?!稇?zhàn)國策·齊策一》:“連衽成帷,舉袂成幕,揮汗成雨?!薄蹲髠鳌ぐЧ辍?“于西以袂掩面而死?!?/div> 濕:(一)①潮濕。與“干” 相對。《荀子·勸學》:“施薪若一,火就燥也;平地若一,水就濕也?!雹谡礉?。李山甫《早春微雨》:“怪來鶯蝶似凝愁,不覺看花暫濕頭?!?(二)tà 古水名。后變寫作“漯”。為古黃河支流,河道屢有變遷,主河道在今山東省茌(chí)平縣。已湮沒 “ji xue ying shuang wan ,ci ying si lv ,fen kai lu gai su mei shi 。”shi gou chu chu :《lan ling wang 》;shi song chao shi ren shi da zu de zuo pin 。 han jiang ce 。yue long xian ren pei se 。han qing jiu ,yao ye chu yi ,tian shui kong 濛ran jiao bi 。wen yi dian ying zhi 。liang gu shi jiang fen shi 。shei ceng jian ,luo wa qu shi ,dian dian bo jian leng yun ji 。xiang sai jiu fei yi 。man xiang xiang feng chang ,zhui hen yao xi 。she jiang ji du he chou zhai 。ji xue ying shuang wan ,ci ying si lv ,fen kai lu gai su mei shi 。fang xin gou chui ru 。ji ji 。yi you xi 。nian jing she yin yuan ,tian hu xiang mi 。piao xiao yu shan yao tuan bai 。lv ce wo xun meng ,yi lan mo li 。feng biao gong zi ,yu xia chu 、shi ren de 。
| 【zhu shi 】: ji :①ji zai ;ji shu ?!秙hang shu ·gao tao mo 》:“ta yi ji zhi ?!?ta :ji da 。)《zuo chuan ·xi gong qi nian 》:“fu zhu hou zhi hui ,ji de xing li yi ,mo gu bu ji ?!雹趈i zhu ;yu “wang ”xiang dui 。yan ji dao 《lin jiang xian 》:“ji de xiao ping chu jian ,liang chong xin zi luo yi ?!雹踫hi shu ?!秠an tie lun ·jie he 》:“cang yu ji fu ?!雹躩iu shi de gong wen ?!秝en xin diao long ·shu ji 》:“gong fu zou ji ?!雹輞in zhang ?!秙ong shi ·zhi guan zhi qi 》:“zhu tong ji gei zhi ?!?/div> xue :①xue 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“da yu xue ,shen er che wu cun ?!雹趚ia xue ?!秊in shu ·wu hang zhi 》:“fei ji da jiang jun che ying wang teng zi bing zhou qian zhen ye ,hang ci zhen ding shi ,jiu da xue ?!雹踜ai shi 。du fu 《zhang ba gou na liang 》shi :“jia ren xue ou si 。”④xi chu ;xi shua 。li bai 《du lu pian 》:“guo chi wei xue ,he you cheng ming ?”⑤bai se 。li bai 《jiang jin jiu 》:“jun bu jian gao tang ming jing bei bai fa ,chao ru qing si mu ru xue ?!?/div> shuang :①liang ge ;yi dui ;cheng shuang de ?!秙an guo zhi ·wu shu ·wu zhu quan 》:“quan tou yi shuang ji 。”②ou 。yu “chan ”xiang dui ?!秙ong shi ·li zhi shi jiu 》:“zhi ri shi shi ,shuang ri bu zuo ?!?zhi :chan 。shi shi :ban li gong shi 。zuo :zhi zuo tang ban gong 。)③pi di 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“zhi ru xin zhe ,guo shi mo shuang 。”wan :①shou wan ,shou bei yu shou zhang xiang lian bu fen ?!秎ing shu jing ·gu du 》:“zhou zhi wan chang yi che er cun ban ?!薄秙hang jun shu ·jun chen 》:“chen mu e wan er yu yong zhe de ?!雹趕hou duan 。zhang yu 《ci yun jin qing han lin zeng chen bing yi 》:“he gong shi yuan guo ,jin li lun lao wan ?!?/div> ci :(yi )①yong jian li de dong xi chuo ru ?!秇an fei zi ·wai chu shui zuo xia 》:“shu zhi (zhǐ)ji zhe ,cheng er ci ren ?!雹赼n sha ?!秙hi ji ·ci ke lie chuan 》:“chen yu shi ren ci zhi ,zhong mo neng jiu 。”③chan chu 。《xun zi ·fu guo 》:“ci cao shi gu ,duo fen fei tian 。”(shi :chong zhi 。)④yong jian ke de hua chi ze 、ji feng 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“qun chen li min ,neng mian ci gua ren zhi guo zhe ,shou shang shang 。”⑤zhen cha ;da ting ?!秇an shu ·bing ji chuan 》:“yu li yin sui yi ji zhi gong che ci qu ,zhi lu ru yun zhong 、dai jun ?!雹辥ian li xiang zhen de dong xi 。liu gui meng 《qiang wei 》shi :“zhong han mang ci yu shang ren ?!雹適ing tie ;ming pian 。wang chong 《lun heng ·gu xiang 》:“tong ci ni kuan ?!雹郼heng (chuan )?!秡huang zi ·yu fu 》:“nai ci chuan er qu ?!薄秙hi ji ·chen cheng xiang shi jia 》:“(chen )ping kong ,nai jie yi luo er zuo ci chuan ?!盵ci cu ]mang liu de yang zi ?!秊in shu ·pan yue chuan 》:“he jiao ci cu bu de xiu ?!?he jiao :ren ming 。)(er )cī ni sheng ci 。ying :①chan rao 。《shi jing ·zhou na ·jiu mu 》:“na you jiu (jiū)mu 、ge lei (lěi)ying zhi ?!?jiu mu :gao mu 。ge lei :ge man 。)②hui xuan ;wan qu 。li bai 《dong lu men fan zhou 》:“ri la sha ming tian dao kai ,bo yao dan dong shui ying hui ?!雹踛i fu ;qian gua 。xie ling yun 《cong you jing kou bei gu ying zhao 》shi :“ceng shi ying jiu xiang ?!?/div> si :①can si ?!秙hi jing · wei feng ·mang 》:“bao bu mao si ?!?bu :gu bi ming 。mao :jiao yi 。)②xiang si yi yang de dong xi 。shang xian zu 《mu dan ting ·jing meng 》:“yu si feng pian ,yan bo hua chuan 。”(hua chuan :hua li de chuan 。)③si zhi pin ?!秇an shu ·gong sun hong chuan 》:“qie bu yi si 。”④bi yu shi wu ji xi wei 。《xin tang shu ·xin yun jing chuan 》:“yun jing zhi jin yu fa ,xia you fan ,sui si hao bi ,bu ken dai 。”(zhi :wei zheng 。jin :shen chong 。bi :qian lian 。dai :kuan shu 。)⑤ba yin zhi yi ,zhi xian le qi ?!秎v shi chun qiu ·chi le 》:“wei si zhu ge wu zhi sheng ze re zao ?!雹辧iang ci ?!秙un zi suan jing 》juan shang :“can tu si wei hu ,shi hu wei yi si ,shi si wei yi hao ?!?/div> lv :①xian ?!秏eng zi ·teng wen gong shang 》:“ma lv si xu qing chong tong ze gu (jià)xiang re ?!?gu xiang re :jia xiang tong 。)《tian gong kai wu ·nai fu ·bu yi 》:“fan bu lv jin ze jian ,huan ze cui ?!雹趜hu tiao de ;xi zhi de 。mei cheng 《qi fa 》:“gu wei neng ,lv xing ji suo you ran ye ?!雹踠iang ci 。yong yu sha xian huo xian zhuang wu 。liu you 《yu jia ao ·ji zhong gao 》:“bin si ji lv cha yan li ?!薄秚ian gong kai wu ·nai fu ·jing shu 》:“l(fā)uo sha jing ji san qian er bai lv ,ling chou jing ji wu qian 、liu qian lv ?!?jing :jing xian 。)fen :(yi )①fen kai ;hua fen 。yu “ge ”xiang dui ?!秅uan zi ·li zheng 》:“fen guo yi wei wu xiang ,xiang wei zhi shi ;fen xiang yi wei wu zhou ,zhou wei zhi chang ?!?guo :dou cheng 。)②cong zhu ti fen chu de bu fen ;fen zhi 。《yuan shi ·shun zong ji wu 》:“l(fā)i zhong shu fen sheng yu ji ning ?!?zhong shu sheng :zhong yang zong guan guo jia zheng shi de ji guan 。ji ning :zai shan dong sheng 。)③fen cheng ;fen chu 。《han fei zi ·xian xue 》:“gu kong mo zhi hou ,ru fen wei ba ,mo li wei san ,qu she xiang fan bu tong ?!雹躭i kai ;fen san ?!秡huang zi ·yu fu 》:“wu hu !yuan zai ,ji fen yu dao ye ?!雹輋en pei ;gei yu 。《shi ji ·li jiang jun lie chuan 》:“an lian ,de shang ci zhe (zhé)fen ji hui (huī)xia ,yin shi yu shi gong zhi 。”(zhe :zong shi 。hui xia :bu xia 。)⑥fen dan ;fen xiang 。yang xiong 《jie chao 》:“fen ren zhi lu ?!薄秙an guo zhi ·wu shu ·liu mao chuan 》:“chen guo chen rong ……deng jie chan pin you zhi ,jiu mao you chu ,mao ge shao fen gan ,yu tong feng yao 。”(ge :fen gei 。yao :jie jian 。)⑦ou fen ;bian bie ?!秡huang zi ·ji wu lun 》:“zhou yu hu die bi you fen yi 。”⑧l(xiāng)iang ci 。《jin shu ·tao kan chuan 》:“da yu sheng zhe ,nai xi cun yin ,zhi yu zhong ren ,dang xi fen yin ?!?(er )fèn ①ming fen ;zhi fen 。《li ji ·li yun 》:“gu li da er ming ding 。”②zi zhi ;zi li 。kuang zhou yi 《hui feng ci hua 》juan yi :“xing ling guan tian fen ,shu juan guan xue li ?!雹踗u fen ;yuan fen 。liu yu xi 《ji le tian 》:“xing mian ru si fen fei jian ,zhu jun chang yong meng xiong shi ?!雹躴ing fen ;guan ji huo gan qing ?!禸ei ji shu ·feng xiao wan chuan 》:“wan xiang feng yu ,fen hao sui shen ?!雹輑iao xiang ?!秇an shu ·li an su jian chuan fu su wu 》:“zi fen yi si jiu yi ?!雹辡an xin ;fu qi 。li jian wu 《qing ping le 》:“yan zi ke lian ren qu ,hai tang bu fen chun han ?!?/div> kai :①kai men ?!秎v shi chun qiu ·ai lei 》:“xi shang gu long men wei kai ?!薄秎ao zi 》di er shi qi zhang :“shan bi ,mo guan jian er bu ke kai ?!?guan jian :men shuan 。)②da kai ;zhang kai 。meng hao ran 《guo gu ren zhuang 》:“kai xuan mian chang pu ,ba jiu hua sang ma ?!?xuan :chuang 。)③shu zhan ;kai fang 。cen can 《bai xue ge song wu pan guan gui jing 》:“hu ru yi ye chun feng lai ,qian shu mo shu li hua kai ?!眣in shen wei shu zhan 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“an neng cui mei she yao shi quan gui ,shi wo bu de kai xin yan ?!雹躶hen zhan 。du fu 《wang zai 》:“jing dou bu zai huo ,jing wei kai chou rong 。”(huo :zhan huo 。)cui jue 《ku li shang yin 》:“yi sheng jin bao wei ceng kai ?!?jin bao :bao fu 。)⑤fen kai ;fen li ?!秎v shi chun qiu ·gui xin 》:“de bu gang ,ze dong bi bu kai ?!眗uan ji 《da ren xian sheng ge 》:“tian de jie xi liu ge kai ?!?liu ge :tian de si fang 。)yin shen wei san kai 。du fu 《mei yu 》:“yun wu mi nan kai ?!眃u fu 《yu 》:“jiao long dou bu kai ?!雹辯ie ;ge 。⑦kai bi ;kai fa ?!秇an fei zi ·chu jian qin 》:“kai de shu qian li ,ci ji da gong ye ?!薄秊in shu · yang hu chuan 》:“bi tu kai jiang ?!眣ou wei kai tong 。《han shu ·zhang jian chuan 》:“jian kai wai guo dao 。”li bai 《wang tian men shan 》:“tian men zhong duan chu jiang kai ?!眣in shen wei kuo da ,kuo zhan ?!秞un zi ·fu guo 》:“jie ji liu ,kai ji yuan 。”du fu 《bing che hang 》:“wu huang kai bian yi wei yi 。”《shi ji ·qin ben ji 》:“kai de qian li ?!薄秞u xia ke you ji ·dian you ri ji shi yi 》:“na yu shan ji ,wei xin kai dao ?!雹鄈ai chuang 。《shi ji ·qin ben ji 》:“wei hou shi kai ye 。”⑨kai shi ?!秙hi jing ·zhou song · wu 》:“yun wen wen wang ,ke kai jue hou ?!?yun wen :que shi you wen de 。ke :neng gou 。jue :ji 。)《lun heng ·shu jie 》:“shang yang xiang xiao gong ,wei qin kai di ye ?!薄秇ou han shu ·feng yan chuan xia 》:“kai sui fa chun xi ,bai hui han ying ?!雹鈌a dong huo cao zong 。du fu 《deng bai ma tan 》:“shui sheng chun lan mei ,ri chu ye chuan kai ?!眞ei yuan 《dao guang xiang sou zheng fu ji shang 》:“guan tian pei kai bao ying zhi ,ji duan xiang chuan tou bi ,xi bing duo la hai si 。”(11)xiao san 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“re fu yin yu fei fei ,lian yue bu kai ?!?/div> gai :①yong cao huo wei bian cheng de fu gai wu 。《zuo chuan ·xiang gong shi si nian 》:“bei shan (shān)gai ,meng jing ji ?!?bei :fu gai 。shan :yong cao bian cheng de fu gai wu 。)②jian zhu fang wu 。wang bao 《tong yao 》:“zhi she gai wu ?!雹踓he gai 、san deng zhe yang dang yu de yong ju ?!秡hou li ·kao gong ji ·lun ren 》:“l(fā)un ren wei gai ?!薄秙hi ji ·huai na heng shan lie chuan 》:“wei huang wu gai cheng yu ,chu ru ni yu tian zi ?!?wu :tong “wo ”。zhang mu 。)④qi wu shang de gai zi 。《li ji ·shao yi 》:“qi ze zhi gai 。”⑤zhe bi ;yan gai ?!秇uai na zi ·shui lin 》:“ri yue yu ming er fu yun gai zhi ?!雹辌hao guo ;ya dao ?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“l(fā)i ba shan xi qi gai shi ?!雹遚hong shang ?!秅uo yu · wu yu 》:“fu gu zhi jun wang zhi gai wei yi hao sheng ye ?!雹鄁u ci 。biao tui ce ,xiang dang yu “da gai ”。《lun yu ·li ren 》:“gai you zhi yi ,wo wei zhi jian ye 。”⑨lian ci 。cheng jie shang wen 。biao shi yuan yin ?!秙hi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“qu ping zhi zuo 《li sao 》,gai zi yuan sheng ye 。”⑩zhu ci 。duo yong yu gou shou 。mo shi zai yi yi ,ji zuo yong zhi shi yin chu xia mian de yi lun huo shui ming ?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“gai wen sheng ren qian xi mo chang ,jiu bian er cong shi ,jian mo er zhi ben ,guan zhi er du gui ?!?ben :gen 。)(11)tong “he ”(hé),shi “he bu ”de ge yin ?!秎i ji ·tan gong shang 》:“zi gai yan zi zhi zhi yu gong hu ?”(12)tong “he ”。men shan 。《zuo chuan ·zhuang gong san shi er nian 》:“l(fā)uo you li yan ,neng tou gai yu ji men 。”su :①sheng juan 。gu shi 《shang shan cai mi wu 》:“zhi jian (jiān)ri yi pi ,zhi su wu zhang yu 。”(jian :xi juan 。)②ben se ;bai se ?!秎v shi chun qiu ·dang ran 》:“mo zi jian ran su si zhe er tan yue :‘ran yu cang ze cang ,ran yu huang ze huang ?!?cang :qing lu se 。)③yan se chan chun ;bu yan li 。te zhi xiong sang zhi shi suo yong de ?!秙hi ji ·qin shi huang ben ji 》:“zi ying ji ji geng yi zu ,bai ma su che ?!雹躾hi piao ;bu jia xiu shi ?!秎v shi chun qiu ·zhi du 》:“bu diao ji su ?!雹輘hu cai gua guo deng shi wu huo bu dai hun xing de shi pin ?!秇an shu ·huo guang chuan 》:“ju dao shang ,bu su shi ?!雹込hen qing ;cheng xin 。hou zuo “su ”。su shi 《xu zhou xie shang biao 》:“wei you piao zhong zhi su ,ji jiu er you jian ?!雹遞u ci 。1.xiang lai ;yi xiang ?!秙hi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“xiang yu yi su wen zhang er xian ?!?.kong ;bai bai de ?!秙hi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bi jun zi xi ,bu su can xi !”mei :yi xiu ?!秡han guo ce ·ji ce yi 》:“l(fā)ian ren cheng wei ,ju mei cheng mu ,hui han cheng yu ?!薄秡uo chuan ·ai gong shi liu nian 》:“yu xi yi mei yan mian er si ?!?/div> shi :(yi )①chao shi 。yu “gan ” xiang dui ?!秞un zi ·quan xue 》:“shi xin re yi ,huo jiu zao ye ;ping de re yi ,shui jiu shi ye ?!雹趜han shi 。li shan fu 《zao chun wei yu 》:“guai lai ying die shi ning chou ,bu jiao kan hua zan shi tou ?!?(er )tà gu shui ming 。hou bian xie zuo “l(fā)uo ”。wei gu huang he zhi liu ,he dao lv you bian qian ,zhu he dao zai jin shan dong sheng chi (chí)ping xian 。yi yan mei
|