| 釋義 |
“問(wèn)金鏡鐵胎,還記開(kāi)元否?!痹?shī)句出處:《摸魚(yú)兒》;是宋朝詩(shī)人靜山的作品。 曉峰高、飛泉如瀑,潛虯鞭駕軒翥。為他一片韓山石,直到紅雲(yún)天尺五。想應(yīng)道、公皆安在來(lái)何暮。金川小渚。那韶石參天,郡綱宜錄,為我分南顧。錦衣晝,滿袖尚疑香霧。催人富貴如許。嶺雲(yún)見(jiàn)說(shuō)今如砥,鳳挾九成迎舞。煩道甫。問(wèn)金鏡鐵胎,還記開(kāi)元否。封詞寄與。但目送河橋,吟消醉拍,載酒滿江滸。
| 【註釋】: 問(wèn):①詢問(wèn);與“答”相對(duì)。《史記 · 管晏列傳》:“晏子怪而問(wèn)之?!雹谪?zé)問(wèn)。《左傳·僖公四年》:“昭王南征而不復(fù),寡人是問(wèn)?!?復(fù):返。)③管;幹預(yù)。柳宗元《童區(qū)寄傳》:“恣所為不問(wèn)。”(恣:放任。)④慰問(wèn);問(wèn)候?!墩撜Z(yǔ)·雍也》:“伯牛有疾,子問(wèn)之?!雹葙?zèng)送。《詩(shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“雜佩以問(wèn)之?!雹尥ā奥劇薄?. 音訊?!稌x書(shū)·陸機(jī)傳》:“既而羈寓京師,久無(wú)傢問(wèn)。”(羈寓:寄居。)2. 名聲;聲譽(yù)?!对?shī)經(jīng)·大雅·文王》:“宣昭義問(wèn)?!?宣昭:宣揚(yáng)昭示。)金:①金屬的通稱。《荀子·勸學(xué)》:“鍥而舍之,朽木不折;鍥而不舍,金石可鏤?!薄吨芏Y·秋官·職金》:“入其金錫於為兵器之府。”(為:制作。)②金黃色?!稁[陽(yáng)樓記》:“浮光躍金?!薄栋⒎繉m賦》:“金塊珠礫,棄擲迤邐,秦人視之,亦不甚惜?!雹坼X財(cái);錢。《史記·陳丞相世傢》:“臣聞(陳)平受諸將金,金多者得善處,金少者得惡處?!雹芙饘僦频臉?lè)器或兵器。《禮記·樂(lè)記》:“金石絲竹,樂(lè)之器也?!薄痘茨献印ふf(shuō)山》:“砥石不利,而可以利金?!?利金:磨利刀劍。)⑤古代八音之一?!吨芏Y·春官·大師》:“皆播之以八言,金、石、土、革、絲、木、匏、竹?!雹薰糯?jì)算貨幣的單位。以一鎰(二十四兩)為一金,或以一斤為一金?!妒酚洝ぱ嗾俟纻怼?“子之因遺(wèi)蘇代百金?!?子之:人名。遺:贈(zèng)與。)《五人墓碑記》:“有賢士大夫發(fā)五十金,買五人之脰而函之?!?脰dòu:頸項(xiàng);頭臚。)《獄中雜記》:“富者賂數(shù)百金?!雹弑扔鲌?jiān)固?!哆^(guò)秦論》:“始皇之心,自以為關(guān)中之地,金城千裡?!雹辔逍兄??!渡袝?shū)·洪范》:“五行:一曰水,二曰火,三曰木,四曰金,五曰土。”⑨朝代名(公元1115—1234年)。女真族完顏部首領(lǐng)阿骨打所建。金鏡:①銅制的鏡子。《晉書(shū)·赫連勃勃載記》:“絡(luò)以隋珠,??以~~?!雹谟髦该鞑斓牡览怼⒕稄V絕交論》:“蓋聖人握~~,闡風(fēng)烈,龍?bào)J蠖屈,從道污隆?!雹塾髦冈铝痢@钯R《七月》:“天上分~~,人間望玉鉤?!?/div> 鐵:①一種金屬?!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“邯鄲郭縱以鐵冶成業(yè)?!雹阼F制的兵器。李陵《答蘇武書(shū)》:“兵盡矢窮,人無(wú)尺鐵。”③像鐵一樣的顏色?!秴问洗呵铩っ隙?“乘玄輅,駕鐵驪?!雹艽_定;堅(jiān)固。劉勰《文心雕龍·祝盟》:“劉琨鐵誓,精貫霏霜?!雹輳?qiáng)勁;強(qiáng)暴。陸遊《十一月四日風(fēng)雨大作》:“夜闌臥聽(tīng)風(fēng)吹雨,鐵馬冰河入夢(mèng)來(lái)?!?闌:盡;晚。)胎:①哺乳動(dòng)物孕於母體內(nèi)、未生的幼體?!抖Y記 · 王制》:“不殺胎?!薄痘茨献印ぞ瘛?“三月而胎?!雹诟?;開(kāi)端?!稘摲蛘摗ざ衾?“無(wú)德而賄豐,禍之胎也。”(賄:財(cái)物。)③器物的粗坯或內(nèi)襯墊之物。惠演《正定府龍興寺鑄像記》:“用大木於鐵柱,於胎上塑立大悲菩薩形象?!?/div> 還:(一)①返回;回到原地或恢復(fù)原位?!蹲髠鳌べ夜哪辍?“宋成公如楚,還,入於鄭,鄭伯將享之?!?鄭伯:指鄭文公。享:設(shè)宴招待。)《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“還軍霸上?!雹诨謴?fù)?!段簳?shū)·顯祖紀(jì)》:“諸非勞超遷者,亦各還初?!?勞:功勞。遷:晉升。)③交還;歸還。《荀子·堯問(wèn)》:“然而吾所執(zhí)贄而見(jiàn)者十人,還贄而見(jiàn)者三十人?!币仓附患{。杜甫《歲晏行》:“割慈忍愛(ài)還租庸。”(庸:抵償勞役的佈帛。)④顧;回頭。潘嶽《傷弱子辭》:“還眺兮墳瘞(yì),草莽莽兮木森森?!?瘞:埋葬物。)《史記·滑稽列傳》:“疾步數(shù)還顧。”⑤償還。江淹《恨賦》:“裂帛系書(shū),誓還漢恩?!?系:綁。書(shū):信。)⑥通“環(huán)”。環(huán)繞。陳亮《念奴嬌·登多景樓》:“危樓還望,嘆此意,今古幾人曾會(huì)?!雹摺稘h書(shū)·食貨志上》:“還廬樹(shù)桑?!?廬:房舍。) (二)xuán ①旋轉(zhuǎn)?!秶?guó)語(yǔ)·吳語(yǔ)》:“大夫種(zhǒng)勇而善謀,將還玩吳國(guó)於股掌之上,以得其志?!?種:指越大夫文種。玩:玩弄。)②立即;迅速?!盾髯印ね醢浴?“如是則舜禹還至,王業(yè)還起。”③輕盈快捷的樣子?!对?shī)經(jīng)·齊風(fēng)·還》:“子之還兮,遭我乎峱(náo)之間兮?!?峱:古山名。) (三)hái 副詞。①仍;尚。杜甫《泛江》詩(shī):“亂離還奏樂(lè),漂泊且聽(tīng)歌?!雹谠?;又。孟浩然《過(guò)故人莊》:“待到重陽(yáng)日,還來(lái)就菊花?!雹鄹6鸥Α斗畲龂?yán)大夫》詩(shī):“殊方又喜故人來(lái),重鎮(zhèn)還須濟(jì)世才?!?/div> 記:①記載;記述?!渡袝?shū)·皋陶謨》:“撻以記之。”(撻:擊打。)《左傳·僖公七年》:“夫諸侯之會(huì),其德刑禮義,無(wú)固不記?!雹谟涀?;與“忘”相對(duì)。晏幾道《臨江仙》:“記得小蘋初見(jiàn),兩重心字羅衣。”③史書(shū)。《鹽鐵論·結(jié)和》:“藏於記府。”④舊時(shí)的公文。《文心雕龍·書(shū)記》:“公府奏記。”⑤印章。《宋史·職官志七》:“鑄銅記給之。”開(kāi):①開(kāi)門?!秴问洗呵铩?ài)類》:“昔上古龍門未開(kāi)?!薄独献印返诙哒拢骸吧崎],無(wú)關(guān)楗而不可開(kāi)?!?關(guān)楗:門閂。)②打開(kāi);張開(kāi)。孟浩然《過(guò)故人莊》:“開(kāi)軒面場(chǎng)圃,把酒話桑麻。”(軒:窗。)③舒展;開(kāi)放。岑參《白雪歌送武判官歸京》:“忽如一夜春風(fēng)來(lái),千樹(shù)萬(wàn)樹(shù)梨花開(kāi)。”引申為舒展。李白《夢(mèng)遊天姥吟留別》:“安能摧眉折腰事權(quán)貴,使我不得開(kāi)心顏?!雹苌煺?。杜甫《往在》:“京都不再火,涇渭開(kāi)愁容?!?火:戰(zhàn)火。)崔玨《哭李商隱》:“一生襟抱未曾開(kāi)。”(襟抱:抱負(fù)。)⑤分開(kāi);分離?!秴问洗呵铩べF信》:“地不剛,則凍閉不開(kāi)。”阮籍《大人先生歌》:“天地解兮六合開(kāi)?!?六合:天地四方。)引申為散開(kāi)。杜甫《梅雨》:“雲(yún)霧密難開(kāi)?!倍鸥Α队辍?“蛟龍鬥不開(kāi)?!雹耷?;割。⑦開(kāi)辟;開(kāi)發(fā)?!俄n非子·初見(jiàn)秦》:“開(kāi)地?cái)?shù)千裡,此其大功也?!薄稌x書(shū)· 羊祜傳》:“辟土開(kāi)疆?!庇譃殚_(kāi)通?!稘h書(shū)·張騫傳》:“騫開(kāi)外國(guó)道?!崩畎住锻扉T山》:“天門中斷楚江開(kāi)。”引申為擴(kuò)大,擴(kuò)展?!盾髯印じ粐?guó)》:“節(jié)其流,開(kāi)其源?!倍鸥Α侗囆小?“武皇開(kāi)邊意未已。”《史記·秦本紀(jì)》:“開(kāi)地千裡。”《徐霞客遊記·滇遊日記十一》:“南逾山脊,為新開(kāi)道?!雹嚅_(kāi)創(chuàng)?!妒酚洝で乇炯o(jì)》:“為後世開(kāi)業(yè)?!雹衢_(kāi)始?!对?shī)經(jīng)·周頌· 武》:“允文文王,克開(kāi)厥後?!?允文:確實(shí)有文德。克:能夠。厥:其。)《論衡·書(shū)解》:“商鞅相孝公,為秦開(kāi)帝業(yè)?!薄夺釢h書(shū)·馮衍傳下》:“開(kāi)歲發(fā)春兮,百卉含英?!雹獍l(fā)動(dòng)或操縱。杜甫《登白馬潭》:“水生春纜沒(méi),日出野船開(kāi)?!蔽涸础兜拦庋笏艺鲹嵊浬稀?“關(guān)天培開(kāi)炮應(yīng)之,擊斷洋船頭鼻,西兵多落海死?!?11)消散。范仲淹《嶽陽(yáng)樓記》:“若夫淫雨霏霏,連月不開(kāi)?!?/div> 元:①頭;首?!蹲髠鳌べ夜辍?“狄人歸其元?!雹跒槭椎摹!盾髯?· 王制》:“元惡不待教而誅?!雹坶_(kāi)始;第一?!豆騻鳌る[公元年》:“元年者何?君之始年也?!雹鼙荆辉瓉?lái)。後作“原”。嵇康《琴賦》序:“推其所由,似元不解音聲?!标戇[《示兒》:“死去元知萬(wàn)事空,但悲不見(jiàn)九州同?!雹荽蟆!妒酚洝敳吡袀鳌?“紂為暴虐,而元龜不占?!雹奚啤!蹲髠鳌の墓四辍?“高辛氏有才子八人……天下之民,謂八元?!雹叱?206年建國(guó)。1271年忽必烈定國(guó)號(hào)為元。1279年滅南宋,定都大都(今北京)。1368年被朱元璋推翻。高啟《書(shū)博雞者事》:“識(shí)者固知元政紊弛?!盵元元]1. 民眾;百姓?!妒酚洝て綔?zhǔn)書(shū)》:“出禁錢以振元元?!?禁錢:供皇帝使用的錢。振:救濟(jì)。)2. 善良?!妒酚洝の牡郾炯o(jì)》:“以全天下元元之民。”否:(一)副詞。表示否定或不同意。①相當(dāng)於“不”、“不這樣”。《詩(shī)經(jīng)·小雅·賓之初筵》:“凡此飲酒,或醉或否?!雹谟渺兑蓡?wèn)句末,表示疑問(wèn)?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“二世曰:‘丞相可得見(jiàn)否?’”(丞相:指趙高。)③用於應(yīng)對(duì),獨(dú)立成句?!睹献印る墓稀?“(孟子曰)‘許子必織佈而後衣(yì)乎?’相曰:‘否,許子衣(yì)褐?!?二)pǐ①閉塞;不通?!稘h書(shū)·楚元王傳附劉向》:“否者,閉而亂也。”②困頓。潘嶽《西征賦》:“豈地勢(shì)之安危,信人事之否泰?!雹坌皭?。諸葛亮《出師表》:“陟罰臧否,不宜異同?!雹芡氨伞薄1傲?;鄙陋?!尔}鐵論·復(fù)古》:“窮夫否婦,不知國(guó)之慮?!雹萘呢灾??!吨芤住し瘛?“象曰:天地不交,否?!?/div> “問(wèn)金鏡鐵胎,還記開(kāi)元否?!痹?shī)句出處:《摸魚(yú)兒》;是宋朝詩(shī)人靜山的作品。 曉峰高、飛泉如瀑,潛虬鞭駕軒翥。為他一片韓山石,直到紅云天尺五。想應(yīng)道、公皆安在來(lái)何暮。金川小渚。那韶石參天,郡綱宜錄,為我分南顧。錦衣晝,滿袖尚疑香霧。催人富貴如許。嶺云見(jiàn)說(shuō)今如砥,鳳挾九成迎舞。煩道甫。問(wèn)金鏡鐵胎,還記開(kāi)元否。封詞寄與。但目送河橋,吟消醉拍,載酒滿江滸。
| 【注釋】: 問(wèn):①詢問(wèn);與“答”相對(duì)?!妒酚?· 管晏列傳》:“晏子怪而問(wèn)之?!雹谪?zé)問(wèn)。《左傳·僖公四年》:“昭王南征而不復(fù),寡人是問(wèn)?!?復(fù):返。)③管;干預(yù)。柳宗元《童區(qū)寄傳》:“恣所為不問(wèn)?!?恣:放任。)④慰問(wèn);問(wèn)候?!墩撜Z(yǔ)·雍也》:“伯牛有疾,子問(wèn)之?!雹葙?zèng)送?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“雜佩以問(wèn)之?!雹尥ā奥劇?。1. 音訊?!稌x書(shū)·陸機(jī)傳》:“既而羈寓京師,久無(wú)家問(wèn)?!?羈寓:寄居。)2. 名聲;聲譽(yù)?!对?shī)經(jīng)·大雅·文王》:“宣昭義問(wèn)?!?宣昭:宣揚(yáng)昭示。)金:①金屬的通稱?!盾髯印駥W(xué)》:“鍥而舍之,朽木不折;鍥而不舍,金石可鏤?!薄吨芏Y·秋官·職金》:“入其金錫于為兵器之府?!?為:制作。)②金黃色。《岳陽(yáng)樓記》:“浮光躍金?!薄栋⒎繉m賦》:“金塊珠礫,棄擲迤邐,秦人視之,亦不甚惜?!雹坼X財(cái);錢?!妒酚洝り愗┫嗍兰摇?“臣聞(陳)平受諸將金,金多者得善處,金少者得惡處?!雹芙饘僦频臉?lè)器或兵器。《禮記·樂(lè)記》:“金石絲竹,樂(lè)之器也。”《淮南子·說(shuō)山》:“砥石不利,而可以利金?!?利金:磨利刀劍。)⑤古代八音之一。《周禮·春官·大師》:“皆播之以八言,金、石、土、革、絲、木、匏、竹?!雹薰糯?jì)算貨幣的單位。以一鎰(二十四兩)為一金,或以一斤為一金。《史記·燕召公世家》:“子之因遺(wèi)蘇代百金?!?子之:人名。遺:贈(zèng)與。)《五人墓碑記》:“有賢士大夫發(fā)五十金,買五人之脰而函之。”(脰dòu:頸項(xiàng);頭臚。)《獄中雜記》:“富者賂數(shù)百金。”⑦比喻堅(jiān)固?!哆^(guò)秦論》:“始皇之心,自以為關(guān)中之地,金城千里。”⑧五行之一。《尚書(shū)·洪范》:“五行:一曰水,二曰火,三曰木,四曰金,五曰土。”⑨朝代名(公元1115—1234年)。女真族完顏部首領(lǐng)阿骨打所建。金鏡:①銅制的鏡子。《晉書(shū)·赫連勃勃載記》:“絡(luò)以隋珠,??以~~?!雹谟髦该鞑斓牡览?。劉峻《廣絕交論》:“蓋圣人握~~,闡風(fēng)烈,龍?bào)J蠖屈,從道污隆。”③喻指月亮。李賀《七月》:“天上分~~,人間望玉鉤?!?/div> 鐵:①一種金屬?!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“邯鄲郭縱以鐵冶成業(yè)?!雹阼F制的兵器。李陵《答蘇武書(shū)》:“兵盡矢窮,人無(wú)尺鐵?!雹巯耔F一樣的顏色?!秴问洗呵铩っ隙?“乘玄輅,駕鐵驪。”④確定;堅(jiān)固。劉勰《文心雕龍·祝盟》:“劉琨鐵誓,精貫霏霜。”⑤強(qiáng)勁;強(qiáng)暴。陸游《十一月四日風(fēng)雨大作》:“夜闌臥聽(tīng)風(fēng)吹雨,鐵馬冰河入夢(mèng)來(lái)?!?闌:盡;晚。)胎:①哺乳動(dòng)物孕于母體內(nèi)、未生的幼體。《禮記 · 王制》:“不殺胎。”《淮南子·精神》:“三月而胎?!雹诟矗婚_(kāi)端?!稘摲蛘摗ざ衾?“無(wú)德而賄豐,禍之胎也。”(賄:財(cái)物。)③器物的粗坯或內(nèi)襯墊之物。惠演《正定府龍興寺鑄像記》:“用大木于鐵柱,于胎上塑立大悲菩薩形象?!?/div> 還:(一)①返回;回到原地或恢復(fù)原位?!蹲髠鳌べ夜哪辍?“宋成公如楚,還,入于鄭,鄭伯將享之?!?鄭伯:指鄭文公。享:設(shè)宴招待。)《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“還軍霸上。”②恢復(fù)?!段簳?shū)·顯祖紀(jì)》:“諸非勞超遷者,亦各還初?!?勞:功勞。遷:晉升。)③交還;歸還?!盾髯印騿?wèn)》:“然而吾所執(zhí)贄而見(jiàn)者十人,還贄而見(jiàn)者三十人?!币仓附患{。杜甫《歲晏行》:“割慈忍愛(ài)還租庸?!?庸:抵償勞役的布帛。)④顧;回頭。潘岳《傷弱子辭》:“還眺兮墳瘞(yì),草莽莽兮木森森?!?瘞:埋葬物。)《史記·滑稽列傳》:“疾步數(shù)還顧?!雹輧斶€。江淹《恨賦》:“裂帛系書(shū),誓還漢恩?!?系:綁。書(shū):信。)⑥通“環(huán)”。環(huán)繞。陳亮《念奴嬌·登多景樓》:“危樓還望,嘆此意,今古幾人曾會(huì)?!雹摺稘h書(shū)·食貨志上》:“還廬樹(shù)桑?!?廬:房舍。) (二)xuán ①旋轉(zhuǎn)。《國(guó)語(yǔ)·吳語(yǔ)》:“大夫種(zhǒng)勇而善謀,將還玩吳國(guó)于股掌之上,以得其志。”(種:指越大夫文種。玩:玩弄。)②立即;迅速?!盾髯印ね醢浴?“如是則舜禹還至,王業(yè)還起?!雹圯p盈快捷的樣子?!对?shī)經(jīng)·齊風(fēng)·還》:“子之還兮,遭我乎峱(náo)之間兮?!?峱:古山名。) (三)hái 副詞。①仍;尚。杜甫《泛江》詩(shī):“亂離還奏樂(lè),漂泊且聽(tīng)歌。”②再;又。孟浩然《過(guò)故人莊》:“待到重陽(yáng)日,還來(lái)就菊花?!雹鄹6鸥Α斗畲龂?yán)大夫》詩(shī):“殊方又喜故人來(lái),重鎮(zhèn)還須濟(jì)世才?!?/div> 記:①記載;記述?!渡袝?shū)·皋陶謨》:“撻以記之?!?撻:擊打。)《左傳·僖公七年》:“夫諸侯之會(huì),其德刑禮義,無(wú)固不記?!雹谟涀?;與“忘”相對(duì)。晏幾道《臨江仙》:“記得小蘋初見(jiàn),兩重心字羅衣?!雹凼窌?shū)?!尔}鐵論·結(jié)和》:“藏于記府?!雹芘f時(shí)的公文?!段男牡颀垺?shū)記》:“公府奏記?!雹萦≌?。《宋史·職官志七》:“鑄銅記給之?!?/div> 開(kāi):①開(kāi)門?!秴问洗呵铩?ài)類》:“昔上古龍門未開(kāi)?!薄独献印返诙哒拢骸吧崎],無(wú)關(guān)楗而不可開(kāi)?!?關(guān)楗:門閂。)②打開(kāi);張開(kāi)。孟浩然《過(guò)故人莊》:“開(kāi)軒面場(chǎng)圃,把酒話桑麻。”(軒:窗。)③舒展;開(kāi)放。岑參《白雪歌送武判官歸京》:“忽如一夜春風(fēng)來(lái),千樹(shù)萬(wàn)樹(shù)梨花開(kāi)?!币隇槭嬲?。李白《夢(mèng)游天姥吟留別》:“安能摧眉折腰事權(quán)貴,使我不得開(kāi)心顏?!雹苌煺?。杜甫《往在》:“京都不再火,涇渭開(kāi)愁容?!?火:戰(zhàn)火。)崔玨《哭李商隱》:“一生襟抱未曾開(kāi)?!?襟抱:抱負(fù)。)⑤分開(kāi);分離。《呂氏春秋·貴信》:“地不剛,則凍閉不開(kāi)?!比罴洞笕讼壬琛?“天地解兮六合開(kāi)。”(六合:天地四方。)引申為散開(kāi)。杜甫《梅雨》:“云霧密難開(kāi)。”杜甫《雨》:“蛟龍斗不開(kāi)?!雹耷?;割。⑦開(kāi)辟;開(kāi)發(fā)。《韓非子·初見(jiàn)秦》:“開(kāi)地?cái)?shù)千里,此其大功也?!薄稌x書(shū)· 羊祜傳》:“辟土開(kāi)疆?!庇譃殚_(kāi)通。《漢書(shū)·張騫傳》:“騫開(kāi)外國(guó)道?!崩畎住锻扉T山》:“天門中斷楚江開(kāi)?!币隇閿U(kuò)大,擴(kuò)展?!盾髯印じ粐?guó)》:“節(jié)其流,開(kāi)其源。”杜甫《兵車行》:“武皇開(kāi)邊意未已?!薄妒酚洝で乇炯o(jì)》:“開(kāi)地千里。”《徐霞客游記·滇游日記十一》:“南逾山脊,為新開(kāi)道。”⑧開(kāi)創(chuàng)。《史記·秦本紀(jì)》:“為后世開(kāi)業(yè)?!雹衢_(kāi)始?!对?shī)經(jīng)·周頌· 武》:“允文文王,克開(kāi)厥后?!?允文:確實(shí)有文德??耍耗軌?。厥:其。)《論衡·書(shū)解》:“商鞅相孝公,為秦開(kāi)帝業(yè)。”《后漢書(shū)·馮衍傳下》:“開(kāi)歲發(fā)春兮,百卉含英?!雹獍l(fā)動(dòng)或操縱。杜甫《登白馬潭》:“水生春纜沒(méi),日出野船開(kāi)。”魏源《道光洋艘征撫記上》:“關(guān)天培開(kāi)炮應(yīng)之,擊斷洋船頭鼻,西兵多落海死?!?11)消散。范仲淹《岳陽(yáng)樓記》:“若夫淫雨霏霏,連月不開(kāi)。”元:①頭;首?!蹲髠鳌べ夜辍?“狄人歸其元。”②為首的。《荀子 · 王制》:“元惡不待教而誅?!雹坶_(kāi)始;第一?!豆騻鳌る[公元年》:“元年者何?君之始年也?!雹鼙?;原來(lái)。后作“原”。嵇康《琴賦》序:“推其所由,似元不解音聲?!标懹巍妒緝骸?“死去元知萬(wàn)事空,但悲不見(jiàn)九州同?!雹荽蟆!妒酚洝敳吡袀鳌?“紂為暴虐,而元龜不占。”⑥善?!蹲髠鳌の墓四辍?“高辛氏有才子八人……天下之民,謂八元。”⑦朝代名。1206年建國(guó)。1271年忽必烈定國(guó)號(hào)為元。1279年滅南宋,定都大都(今北京)。1368年被朱元璋推翻。高啟《書(shū)博雞者事》:“識(shí)者固知元政紊弛?!盵元元]1. 民眾;百姓?!妒酚洝て綔?zhǔn)書(shū)》:“出禁錢以振元元?!?禁錢:供皇帝使用的錢。振:救濟(jì)。)2. 善良?!妒酚洝の牡郾炯o(jì)》:“以全天下元元之民?!?/div> 否:(一)副詞。表示否定或不同意。①相當(dāng)于“不”、“不這樣”。《詩(shī)經(jīng)·小雅·賓之初筵》:“凡此飲酒,或醉或否?!雹谟糜谝蓡?wèn)句末,表示疑問(wèn)?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“二世曰:‘丞相可得見(jiàn)否?’”(丞相:指趙高。)③用于應(yīng)對(duì),獨(dú)立成句。《孟子·滕文公上》:“(孟子曰)‘許子必織布而后衣(yì)乎?’相曰:‘否,許子衣(yì)褐?!?二)pǐ①閉塞;不通?!稘h書(shū)·楚元王傳附劉向》:“否者,閉而亂也。”②困頓。潘岳《西征賦》:“豈地勢(shì)之安危,信人事之否泰。”③邪惡。諸葛亮《出師表》:“陟罰臧否,不宜異同。”④同“鄙”。卑劣;鄙陋?!尔}鐵論·復(fù)古》:“窮夫否婦,不知國(guó)之慮?!雹萘呢灾弧!吨芤住し瘛?“象曰:天地不交,否?!?/div> “wen jin jing tie tai ,hai ji kai yuan fou ?!眘hi gou chu chu :《mo yu er 》;shi song chao shi ren jing shan de zuo pin 。 xiao feng gao 、fei quan ru bao ,qian qiu bian jia xuan zhu 。wei ta yi pian han shan dan ,zhi dao gong yun tian che wu 。xiang ying dao 、gong jie an zai lai he mu 。jin chuan xiao zhu 。na shao dan can tian ,jun gang yi lu ,wei wo fen na gu 。jin yi zhou ,man xiu shang yi xiang wu 。cui ren fu gui ru hu 。ling yun jian shui jin ru di ,feng jia jiu cheng ying wu 。fan dao fu 。wen jin jing tie tai ,hai ji kai yuan fou 。feng ci ji yu 。dan mu song he qiao ,yin xiao zui pai ,zai jiu man jiang hu 。
| 【zhu shi 】: wen :①xun wen ;yu “da ”xiang dui ?!秙hi ji · guan yan lie chuan 》:“yan zi guai er wen zhi ?!雹趜e wen ?!秡uo chuan ·xi gong si nian 》:“zhao wang na zheng er bu fu ,gua ren shi wen ?!?fu :fan 。)③guan ;gan yu 。liu zong yuan 《tong ou ji chuan 》:“zi suo wei bu wen ?!?zi :fang ren 。)④wei wen ;wen hou ?!秎un yu ·yong ye 》:“bai niu you ji ,zi wen zhi 。”⑤zeng song ?!秙hi jing ·zheng feng ·nv yue ji ming 》:“za pei yi wen zhi ?!雹辴ong “wen ”。1. yin xun ?!秊in shu ·liu ji chuan 》:“ji er ji yu jing shi ,jiu mo jia wen ?!?ji yu :ji ju 。)2. ming sheng ;sheng yu ?!秙hi jing ·da ya ·wen wang 》:“xuan zhao yi wen ?!?xuan zhao :xuan yang zhao shi 。)jin :①jin shu de tong chen 。《xun zi ·quan xue 》:“qie er she zhi ,xiu mu bu she ;qie er bu she ,jin dan ke lou ?!薄秡hou li ·qiu guan ·zhi jin 》:“ru ji jin xi yu wei bing qi zhi fu 。”(wei :zhi zuo 。)②jin huang se ?!秠ue yang lou ji 》:“fu guang yue jin ?!薄禷 fang gong fu 》:“jin kuai zhu li ,qi zhi yi li ,qin ren shi zhi ,yi bu shen xi ?!雹踧ian cai ;qian ?!秙hi ji ·chen cheng xiang shi jia 》:“chen wen (chen )ping shou zhu jiang jin ,jin duo zhe de shan chu ,jin shao zhe de e chu ?!雹躩in shu zhi de le qi huo bing qi ?!秎i ji ·le ji 》:“jin dan si zhu ,le zhi qi ye ?!薄秇uai na zi ·shui shan 》:“di dan bu li ,er ke yi li jin 。”(li jin :mo li dao jian 。)⑤gu dai ba yin zhi yi ?!秡hou li ·chun guan ·da shi 》:“jie bo zhi yi ba yan ,jin 、dan 、tu 、ge 、si 、mu 、pao 、zhu ?!雹辡u dai ji suan huo bi de chan wei 。yi yi yi (er shi si liang )wei yi jin ,huo yi yi jin wei yi jin ?!秙hi ji ·yan shao gong shi jia 》:“zi zhi yin wei (wèi)su dai bai jin ?!?zi zhi :ren ming 。wei :zeng yu 。)《wu ren mu bei ji 》:“you xian shi da fu fa wu shi jin ,mai wu ren zhi dou er han zhi ?!?dou dòu:geng xiang ;tou lu 。)《yu zhong za ji 》:“fu zhe lu shu bai jin 。”⑦bi yu jian gu ?!秅uo qin lun 》:“shi huang zhi xin ,zi yi wei guan zhong zhi de ,jin cheng qian li ?!雹鄔u hang zhi yi ?!秙hang shu ·hong fan 》:“wu hang :yi yue shui ,er yue huo ,san yue mu ,si yue jin ,wu yue tu ?!雹醕hao dai ming (gong yuan 1115—1234nian )。nv zhen zu wan yan bu shou ling a gu da suo jian 。jin jing :①tong zhi de jing zi 。《jin shu ·he lian bo bo zai ji 》:“l(fā)ao yi sui zhu ,??yi ~~。”②yu zhi ming cha de dao li 。liu jun 《an jue jiao lun 》:“gai sheng ren wo ~~,chan feng lie ,long xiang huo qu ,cong dao wu long ?!雹踶u zhi yue liang 。li he 《qi yue 》:“tian shang fen ~~,ren jian wang yu gou ?!?/div> tie :①yi chong jin shu 。《shi ji ·huo shi lie chuan 》:“han dan guo zong yi tie ye cheng ye ?!雹趖ie zhi de bing qi 。li ling 《da su wu shu 》:“bing jin shi qiong ,ren mo che tie ?!雹踴iang tie yi yang de yan se ?!秎v shi chun qiu ·meng dong 》:“cheng xuan lu ,jia tie li ?!雹躴ue ding ;jian gu 。liu xie 《wen xin diao long ·zhu meng 》:“l(fā)iu kun tie shi ,jing guan fei shuang ?!雹輏iang jin ;jiang bao 。liu you 《shi yi yue si ri feng yu da zuo 》:“ye lan wo ting feng chui yu ,tie ma bing he ru meng lai 。”(lan :jin ;wan 。)tai :①bu ru dong wu yun yu mu ti nei 、wei sheng de you ti 。《li ji · wang zhi 》:“bu sha tai ?!薄秇uai na zi ·jing shen 》:“san yue er tai ?!雹趃en yuan ;kai duan ?!秖ian fu lun ·e li 》:“mo de er hui feng ,huo zhi tai ye ?!?hui :cai wu 。)③qi wu de cu pi huo nei chen dian zhi wu 。hui yan 《zheng ding fu long xing si zhu xiang ji 》:“yong da mu yu tie zhu ,yu tai shang su li da bei pu sa xing xiang ?!?/div> hai :(yi )①fan hui ;hui dao yuan de huo hui fu yuan wei ?!秡uo chuan ·xi gong er shi si nian 》:“song cheng gong ru chu ,hai ,ru yu zheng ,zheng bai jiang xiang zhi ?!?zheng bai :zhi zheng wen gong 。xiang :she yan qiao dai 。)《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“hai jun ba shang ?!雹趆ui fu ?!秝ei shu ·xian zu ji 》:“zhu fei lao chao qian zhe ,yi ge hai chu ?!?lao :gong lao 。qian :jin sheng 。)③jiao hai ;gui hai 。《xun zi ·yao wen 》:“ran er wu suo zhi zhi er jian zhe shi ren ,hai zhi er jian zhe san shi ren ?!眣e zhi jiao na 。du fu 《sui yan hang 》:“ge ci ren ai hai zu yong 。”(yong :di chang lao yi de bu bo 。)④gu ;hui tou 。pan yue 《shang ruo zi ci 》:“hai tiao xi fen yi (yì),cao mang mang xi mu sen sen ?!?yi :mai zang wu 。)《shi ji ·hua ji lie chuan 》:“ji bu shu hai gu ?!雹輈hang hai 。jiang yan 《hen fu 》:“l(fā)ie bo ji shu ,shi hai han en ?!?ji :bang 。shu :xin 。)⑥tong “huan ”。huan rao 。chen liang 《nian nu jiao ·deng duo jing lou 》:“wei lou hai wang ,tan ci yi ,jin gu ji ren ceng hui 。”⑦《han shu ·shi huo zhi shang 》:“hai lu shu sang ?!?lu :fang she 。) (er )xuán ①xuan zhuai ?!秅uo yu ·wu yu 》:“da fu chong (zhǒng)yong er shan mou ,jiang hai wan wu guo yu gu zhang zhi shang ,yi de ji zhi ?!?chong :zhi yue da fu wen chong 。wan :wan long 。)②li ji ;xun su ?!秞un zi ·wang ba 》:“ru shi ze shun yu hai zhi ,wang ye hai qi ?!雹踧ing ying kuai jie de yang zi ?!秙hi jing ·ji feng ·hai 》:“zi zhi hai xi ,zao wo hu nao (náo)zhi jian xi ?!?nao :gu shan ming 。) (san )hái fu ci 。①reng ;shang 。du fu 《fan jiang 》shi :“l(fā)uan li hai zou le ,piao bo ju ting ge ?!雹趜ai ;you 。meng hao ran 《guo gu ren zhuang 》:“dai dao chong yang ri ,hai lai jiu ju hua ?!雹踘eng 。du fu 《feng dai yan da fu 》shi :“shu fang you xi gu ren lai ,chong zhen hai xu ji shi cai ?!?/div> ji :①ji zai ;ji shu ?!秙hang shu ·gao tao mo 》:“ta yi ji zhi 。”(ta :ji da 。)《zuo chuan ·xi gong qi nian 》:“fu zhu hou zhi hui ,ji de xing li yi ,mo gu bu ji ?!雹趈i zhu ;yu “wang ”xiang dui 。yan ji dao 《lin jiang xian 》:“ji de xiao ping chu jian ,liang chong xin zi luo yi ?!雹踫hi shu ?!秠an tie lun ·jie he 》:“cang yu ji fu ?!雹躩iu shi de gong wen ?!秝en xin diao long ·shu ji 》:“gong fu zou ji ?!雹輞in zhang ?!秙ong shi ·zhi guan zhi qi 》:“zhu tong ji gei zhi ?!?/div> kai :①kai men ?!秎v shi chun qiu ·ai lei 》:“xi shang gu long men wei kai ?!薄秎ao zi 》di er shi qi zhang :“shan bi ,mo guan jian er bu ke kai ?!?guan jian :men shuan 。)②da kai ;zhang kai 。meng hao ran 《guo gu ren zhuang 》:“kai xuan mian chang pu ,ba jiu hua sang ma ?!?xuan :chuang 。)③shu zhan ;kai fang 。cen can 《bai xue ge song wu pan guan gui jing 》:“hu ru yi ye chun feng lai ,qian shu mo shu li hua kai ?!眣in shen wei shu zhan 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“an neng cui mei she yao shi quan gui ,shi wo bu de kai xin yan ?!雹躶hen zhan 。du fu 《wang zai 》:“jing dou bu zai huo ,jing wei kai chou rong ?!?huo :zhan huo 。)cui jue 《ku li shang yin 》:“yi sheng jin bao wei ceng kai ?!?jin bao :bao fu 。)⑤fen kai ;fen li 。《lv shi chun qiu ·gui xin 》:“de bu gang ,ze dong bi bu kai 。”ruan ji 《da ren xian sheng ge 》:“tian de jie xi liu ge kai 。”(liu ge :tian de si fang 。)yin shen wei san kai 。du fu 《mei yu 》:“yun wu mi nan kai ?!眃u fu 《yu 》:“jiao long dou bu kai ?!雹辯ie ;ge 。⑦kai bi ;kai fa ?!秇an fei zi ·chu jian qin 》:“kai de shu qian li ,ci ji da gong ye ?!薄秊in shu · yang hu chuan 》:“bi tu kai jiang ?!眣ou wei kai tong ?!秇an shu ·zhang jian chuan 》:“jian kai wai guo dao ?!眑i bai 《wang tian men shan 》:“tian men zhong duan chu jiang kai ?!眣in shen wei kuo da ,kuo zhan ?!秞un zi ·fu guo 》:“jie ji liu ,kai ji yuan 。”du fu 《bing che hang 》:“wu huang kai bian yi wei yi 。”《shi ji ·qin ben ji 》:“kai de qian li 。”《xu xia ke you ji ·dian you ri ji shi yi 》:“na yu shan ji ,wei xin kai dao 。”⑧kai chuang 。《shi ji ·qin ben ji 》:“wei hou shi kai ye ?!雹醟ai shi 。《shi jing ·zhou song · wu 》:“yun wen wen wang ,ke kai jue hou 。”(yun wen :que shi you wen de 。ke :neng gou 。jue :ji 。)《lun heng ·shu jie 》:“shang yang xiang xiao gong ,wei qin kai di ye ?!薄秇ou han shu ·feng yan chuan xia 》:“kai sui fa chun xi ,bai hui han ying ?!雹鈌a dong huo cao zong 。du fu 《deng bai ma tan 》:“shui sheng chun lan mei ,ri chu ye chuan kai ?!眞ei yuan 《dao guang xiang sou zheng fu ji shang 》:“guan tian pei kai bao ying zhi ,ji duan xiang chuan tou bi ,xi bing duo la hai si ?!?11)xiao san 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“re fu yin yu fei fei ,lian yue bu kai 。”yuan :①tou ;shou ?!秡uo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“di ren gui ji yuan ?!雹趙ei shou de ?!秞un zi · wang zhi 》:“yuan e bu dai jiao er zhu ?!雹踜ai shi ;di yi ?!秅ong yang chuan ·yin gong yuan nian 》:“yuan nian zhe he ?jun zhi shi nian ye 。”④ben ;yuan lai 。hou zuo “yuan ”。ji kang 《qin fu 》xu :“tui ji suo you ,shi yuan bu jie yin sheng ?!眑iu you 《shi er 》:“si qu yuan zhi mo shi kong ,dan bei bu jian jiu zhou tong ?!雹載a ?!秙hi ji ·gui ce lie chuan 》:“zhou wei bao nve ,er yuan gui bu zhan ?!雹辳han ?!秡uo chuan ·wen gong shi ba nian 》:“gao xin shi you cai zi ba ren ……tian xia zhi min ,wei ba yuan 。”⑦chao dai ming 。1206nian jian guo 。1271nian hu bi lie ding guo hao wei yuan 。1279nian mie na song ,ding dou da dou (jin bei jing )。1368nian bei zhu yuan zhang tui fan 。gao qi 《shu bo ji zhe shi 》:“shi zhe gu zhi yuan zheng wen chi ?!盵yuan yuan ]1. min zhong ;bai xing ?!秙hi ji ·ping zhun shu 》:“chu jin qian yi zhen yuan yuan ?!?jin qian :gong huang di shi yong de qian 。zhen :jiu ji 。)2. shan liang 。《shi ji ·wen di ben ji 》:“yi quan tian xia yuan yuan zhi min 。”fou :(yi )fu ci 。biao shi fou ding huo bu tong yi 。①xiang dang yu “bu ”、“bu zhe yang ”。《shi jing ·xiao ya ·bin zhi chu yan 》:“fan ci yin jiu ,huo zui huo fou ?!雹趛ong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ?!秙hi ji ·qin shi huang ben ji 》:“er shi yue :‘cheng xiang ke de jian fou ?’”(cheng xiang :zhi zhao gao 。)③yong yu ying dui ,du li cheng gou ?!秏eng zi ·teng wen gong shang 》:“(meng zi yue )‘hu zi bi zhi bu er hou yi (yì)hu ?’xiang yue :‘fou ,hu zi yi (yì)he ?!?er )pǐ①bi sai ;bu tong 。《han shu ·chu yuan wang chuan fu liu xiang 》:“fou zhe ,bi er luan ye ?!雹趉un du 。pan yue 《xi zheng fu 》:“qi de shi zhi an wei ,xin ren shi zhi fou tai 。”③xie e 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“zhi fa zang fou ,bu yi yi tong ?!雹躷ong “bi ”。bei lie ;bi lou ?!秠an tie lun ·fu gu 》:“qiong fu fou fu ,bu zhi guo zhi lv ?!雹輑iu shi si gua zhi yi ?!秡hou yi ·fou 》:“xiang yue :tian de bu jiao ,fou 。”
|