| 釋義 |
“黃宮動,陽來復,景長時。”詩句出處:《奉禮歌》;是宋朝詩人宋無名氏的作品。 蒼蒼天色是還非。視下應疑。亦若斯。統(tǒng)元氣,覆無私。四時寒暑推移。物蕃滋。造化有誰知。嚴大報,反本始,禮重祀神祈。律管灰吹。黃宮動,陽來復,景長時。車陳法駕,仗列黃麾。帝心祗。紫霄霽,霜華薄,星爛明垂。祥煙起,紛敷浮袞冕,六變笙鏞迭奏,一誠幣玉交持。宮漏聲遲。千官顯相多儀。百神嬉。風馬雲(yún)車,來止來綏。誕降純禧。受神策、萬年無極,歌頌昊天,成命周詩。
| 【註釋】: 黃:①黃色?!对娊?jīng)·邶風·綠衣》:“綠兮衣兮,綠衣黃裳(cháng)?!?裳:下衣;下裙。)楊臣源《城東早春》:“綠柳才黃半未勻?!雹谧凕S。韋應物《答鄭騎曹青橘絕句》:“憐君臥病思新橘,試摘猶酸亦未黃?!雹埸S帝的簡稱。陶潛《時運》:“清琴橫床,濁酒半壺。黃唐莫逮(dài),慨獨在餘?!?黃:黃帝。唐:唐堯。逮:及。)④雌黃,古人用作塗抹文字,點校書籍的顏料。陶翰《贈鄭員外》:“何必守章句,終年事鉛黃?!盵黃口]幼兒?!痘茨献印ゃ嵴摗?“古之伐國不殺黃口。”[黃耈(gǒu)]老人?!对娊?jīng)·小雅·南山有臺》:“樂隻君子,遐不黃耈?!?/div> 宮:①房屋;住宅。《周易·系辭下》:“上古穴居而野處,後世聖人易之以宮室?!雹诘弁醯膶m殿?!妒酚洝で厥蓟时炯o》:“作宮阿房,故天下謂之阿房宮。”③宗廟;神廟?!堵尻栙に{記·永寧寺》:“須彌寶殿,兜率凈宮,莫尚於斯也。”④古代五刑之一。殘害男子生殖器,破壞婦女生殖機能的刑罰?!稘h書·景帝紀》:“除宮刑,出美人?!雹莨糯迓暋皩m商角徵羽”音階的第一音。相當於簡譜的“1”。《宋書· 律歷志上》:“宮、商、角、徵、羽,謂之五聲?!?/div> 動:①行動; 活動。《周易·系辭下》:“變動以利言,吉兇以情遷?!?利:利益。遷:變易。)《孫臏兵法·見威王》:“事備而後動?!雹趧谧?;勞動?!睹献印?滕文公上》:“為民父母,使民盻盻(xì)然,將終歲勤動,不得以養(yǎng)其父母?!?盻盻:恨視。)③震動;移動。《孫子兵法· 軍爭》:“懸權而動。”李商隱《瑤池》詩:“黃竹歌聲動地哀?!雹苁褂?;動用。蘇軾《辨黃慶基彈劾札子》:“若一一似此羅織人言,則天下之人更不敢開口動筆矣?!雹莅l(fā)動;開動?!稘h書·魏相傳》:“今邊郡困乏……常恐不能自存,難以動兵?!眲⒚C《大唐新語·極諫》:“今所幸宮去京二百餘裡,鑾輿動軔,俄經(jīng)旬日,非可朝行暮至也?!?幸:舊指皇帝親臨。動軔:啟動車輛。)⑥萌發(fā);發(fā)生。《齊民要術·插刜》:“刜葉微動為上時,將欲開莩為下時。”(上時:最好的時間。開莩:葉子裂開。)⑦改變;變化。《後漢書·班固傳》:“君臣動色,左右相趨?!雹喔袆?;觸動?!妒酚洝そ{侯周勃世傢》:“天子為動,改容式車?!雹釕涯?。杜甫《詠懷古跡五首》之一:“庾信生平最蕭瑟,暮年詩賦動鄉(xiāng)關?!雹庖齽?;牽動。柳宗元《答貢士沈起書》:“謹以所示佈露於聞人,羅列於坐隅,使識者動目,聞者傾耳?!?聞人:有名望的人。坐:“座”本字,座位。)(11)指動物。歸有光《二石說》:“至仁之澤,洋洋乎被動植矣?!?被:施加。)(12)副詞。表示動作行為發(fā)生次數(shù)很多,相當於“常?!薄皠硬粍印薄!稘h書·食貨志上》:“又動欲慕古,不度時宜?!?/div> 陽:①山的南面或水的北面?!渡袝び碡暋?“岷山之陽,至於衡山?!薄对娊?jīng)·秦風·渭陽》:“我送舅氏,曰至渭陽?!?曰:句首助詞。無義。)地名第二個字為“陽”的,一般都來自這個意義。②太陽;陽光?!对娊?jīng)·小雅 ·湛露》:“匪陽不晞?!?匪:非。晞:曬幹。)《孟子 · 滕文公上》:“秋陽以暴(pù)之?!?暴:曬。)③溫暖?!豆茏?·地數(shù)》:“陽春農事方作?!雹荃r明;明亮?!对娊?jīng)·豳風·七月》:“我朱孔陽?!?朱:紅色??祝荷酢?⑤表面上;假裝?!俄n非子·說難》:“則陽收其身,而實疏之?!雹薰糯軐W概念。與“陰”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個方面?!冻o·九章·涉江》:“陰陽易位,時不當兮。”(時不當:生不逢時。)⑦通“佯”。假裝?!稘h書·田儋傳》:“儋陽為縛其奴?!雹喙乓孛4呵镅嗟?。在今河北省唐縣東。來:(一)①小麥。《詩經(jīng)·周頌·思文》:“貽我來牟。”②由彼至此,由遠到近。跟“去”、“往”相反。《孫子兵法·九地》:“我可以往,彼可以來者,為交地?!辟R知章《回鄉(xiāng)偶書》:“兒童相見不相識,笑問客從何處來?”③使……來;招致;招來。也作“徠”。司馬遷《史記·文帝本紀》:“將何以來遠方之賢良?”④某一時間以後?!睹献印けM心下》:“由孔子而來,至於今,百有餘歲?!雹輰?;未來。陶潛《歸去來兮辭》:“悟已往之不諫,知來者之可追?!?諫:改正。追:追求。)《孟子·滕文公下》:“如知其非義,斯速已矣,何待來年?”(斯:則。已:停止。)⑥句末助詞?!肚f子·人間世》:“嘗以語我來?!薄睹献印るx婁上》:“盍歸乎來!” (二)lài 慰勞?!对娊?jīng)·小雅·大東》:“東人之子,職勞不來?!?職:主管。勞lào:慰勞)復:①返回;回歸?!蹲髠鳌ば辍?“宣子未出山而復。”崔顥《黃鶴樓》:“黃鶴一去不復返?!雹诨謴??!秴问洗呵铩ど鞔蟆?“武王於是復盤庚之政。”③報復?!睹献印る墓隆?“為匹夫匹婦復仇也。”④回報;回復?!睹献印ち夯萃跎稀?“有復於王者曰?!雹莞痹~。再;又。曹植《送應氏》:“側足無行徑,荒疇不復田?!雹廾獬x稅徭役。《漢書·五行志下之下》:“裁什一之稅,復三日之役?!?/div> 景:(一)①日光;光亮?!稁[陽樓記》:“至若春和景明?!睆埡狻段骶┵x》:“流景曜之(wěi)曄?!?曄:光輝燦爛。)也指太陽。潘嶽《楊仲武誄》:“日昃(zè)景西,望子朝陰?!?昃:日偏西。朝:宮室。)②光陰;時光。傅玄《九歌曲》:“歲莫景邁群光絕,安得長繩系白日?”③風景;景物?!稘h書· 梅福傳》:“此何景也?”歐陽修《醉翁亭記》:“四時之景不同?!雹芮樾?;景況。李白《贈僧崖公》:“昔往今來歸,絕景無不經(jīng)。”⑤大。成公綏《嘯賦》:“遊崇崗,陵景山?!?陵:登上。)《淮南子·天文》:“龍舉而景雲(yún)屬?!?屬zhǔ:連接;跟隨。) (二)yǐng 陰影;影子。後作“影”。李朝威《柳毅傳》:“景從雲(yún)合?!薄哆^秦論》:“贏糧而景從?!?贏yíng:背。)《淮南子·原道》:“照日光而無景?!?/div> 長:(一)①長度;兩端的距離?!犊脊び洝?車人》:“車人為車,柯長三尺?!雹陂L度大。與“短”相對。1.指空間。古樂府(木蘭詩》:“北市買長鞭。”2.指時間?!俄n非子·難一》:“矜?zhèn)尾婚L,蓋虛不久?!雹劬薮蟆@畎住缎新冯y》:“長風破浪會有時,直掛雲(yún)帆濟滄海?!?會:一定。濟:渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍禦虛舟》:“鳥飛不到吳天長?!雹萁?jīng)常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長向村傢取黃犢?!雹揲L處;專長。韓愈《畫記》:“以為非一工人之所能運思,蓋叢集眾工人之所長?!雹呱瞄L。《三國志· 吳書·周瑜傳》:“與吳越爭衡,本非中國所長?!?(二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長者雖有問,役夫敢申恨?”②排行第一?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“始皇有二十馀子,長子扶蘇以數(shù)直諫上……”③首領;首長?!抖Y記·曲禮下》:“九州之長,入天子之國曰牧?!?牧:官名。)④生長;成長。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長?!雹輷狃B(yǎng)。《詩經(jīng)· 小雅·蓼莪》:“長我育我?!雹拮涕L?!对娊?jīng)·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增進;增強?!抖Y記·學記》:“知不足然後能自反也,知困然後能自強也,故曰教學相長也?!?反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書》:“青萍結綠,長價於薛卞之門?!?青萍:劍名。結綠:玉名。)時:①季節(jié);指四季?!墩撜Z·陽貨》:“四時行焉?!雹谔刂皋r時。《孟子·梁惠王上》:“百畝之田,勿奪其時,八口之傢可以無饑矣?!雹酃怅?;時光;時候?!秴问洗呵铩な讜r》:“天不再與,時不久留。”④指按照規(guī)定的時間。南卓《羯(jié)鼓錄》:“黃幡繟亦知音,上嘗使人召之,不時至,上怒,絡繹遣使尋捕?!雹輹r辰;時候。《莊子·養(yǎng)生主》:“始臣之解牛之時?!雹奁鋾r;當時。魏禧《大鐵椎傳》:“時座上有健啖者,貌甚寢。”(健啖:食量過人。寢:醜陋。)⑦機會;時機;時運?!墩撜Z·陽貨》:“好從事而亟失時,可謂知乎?”《新唐書·武平一傳》:“時不再來,榮難人借?!?榮:榮華富貴。)⑧合時;應時?!肚f子·秋水》:“秋水時至,百川灌河?!雹釙r代;時世?!秴问洗呵铩?察今》:“世易時移,變法宜矣?!雹鈺r勢;時尚。朱慶餘《近試上張籍水部》:“妝罷低聲問夫婿:畫眉深淺入時無?”(11)副詞。用以表示時間。1. 表示行為不斷發(fā)生,相當於“常?!薄ⅰ敖?jīng)?!?。韓愈《行難》:“聖人不世出,賢人不時出?!?不世:罕有。)2. 表示行為偶爾發(fā)生,相當於“有時”、“時而”。杜甫《自閬(làng)中領妻子卻赴蜀山行三首》之三:“行色遞隱見,人煙時有無?!?12)通“伺(sì)”。等候?!墩撜Z·陽貨》:“孔子時其亡也,而往拜之。” “黃宮動,陽來復,景長時。”詩句出處:《奉禮歌》;是宋朝詩人宋無名氏的作品。 蒼蒼天色是還非。視下應疑。亦若斯。統(tǒng)元氣,覆無私。四時寒暑推移。物蕃滋。造化有誰知。嚴大報,反本始,禮重祀神祈。律管灰吹。黃宮動,陽來復,景長時。車陳法駕,仗列黃麾。帝心祗。紫霄霽,霜華薄,星爛明垂。祥煙起,紛敷浮袞冕,六變笙鏞迭奏,一誠幣玉交持。宮漏聲遲。千官顯相多儀。百神嬉。風馬云車,來止來綏。誕降純禧。受神策、萬年無極,歌頌昊天,成命周詩。
| 【注釋】: 黃:①黃色?!对娊?jīng)·邶風·綠衣》:“綠兮衣兮,綠衣黃裳(cháng)?!?裳:下衣;下裙。)楊臣源《城東早春》:“綠柳才黃半未勻?!雹谧凕S。韋應物《答鄭騎曹青橘絕句》:“憐君臥病思新橘,試摘猶酸亦未黃?!雹埸S帝的簡稱。陶潛《時運》:“清琴橫床,濁酒半壺。黃唐莫逮(dài),慨獨在余?!?黃:黃帝。唐:唐堯。逮:及。)④雌黃,古人用作涂抹文字,點校書籍的顏料。陶翰《贈鄭員外》:“何必守章句,終年事鉛黃?!盵黃口]幼兒?!痘茨献印ゃ嵴摗?“古之伐國不殺黃口?!盵黃耈(gǒu)]老人?!对娊?jīng)·小雅·南山有臺》:“樂只君子,遐不黃耈?!?/div> 宮:①房屋;住宅?!吨芤住は缔o下》:“上古穴居而野處,后世圣人易之以宮室。”②帝王的宮殿?!妒酚洝で厥蓟时炯o》:“作宮阿房,故天下謂之阿房宮?!雹圩趶R;神廟?!堵尻栙に{記·永寧寺》:“須彌寶殿,兜率凈宮,莫尚于斯也。”④古代五刑之一。殘害男子生殖器,破壞婦女生殖機能的刑罰?!稘h書·景帝紀》:“除宮刑,出美人?!雹莨糯迓暋皩m商角徵羽”音階的第一音。相當于簡譜的“1”?!端螘?律歷志上》:“宮、商、角、徵、羽,謂之五聲?!?/div> 動:①行動; 活動?!吨芤住は缔o下》:“變動以利言,吉兇以情遷?!?利:利益。遷:變易。)《孫臏兵法·見威王》:“事備而后動?!雹趧谧?;勞動?!睹献印?滕文公上》:“為民父母,使民盻盻(xì)然,將終歲勤動,不得以養(yǎng)其父母?!?盻盻:恨視。)③震動;移動?!秾O子兵法· 軍爭》:“懸權而動?!崩钌屉[《瑤池》詩:“黃竹歌聲動地哀?!雹苁褂茫粍佑?。蘇軾《辨黃慶基彈劾札子》:“若一一似此羅織人言,則天下之人更不敢開口動筆矣。”⑤發(fā)動;開動?!稘h書·魏相傳》:“今邊郡困乏……常恐不能自存,難以動兵?!眲⒚C《大唐新語·極諫》:“今所幸宮去京二百余里,鑾輿動軔,俄經(jīng)旬日,非可朝行暮至也?!?幸:舊指皇帝親臨。動軔:啟動車輛。)⑥萌發(fā);發(fā)生?!洱R民要術·插刜》:“刜葉微動為上時,將欲開莩為下時?!?上時:最好的時間。開莩:葉子裂開。)⑦改變;變化?!逗鬂h書·班固傳》:“君臣動色,左右相趨?!雹喔袆?;觸動?!妒酚洝そ{侯周勃世家》:“天子為動,改容式車。”⑨懷念。杜甫《詠懷古跡五首》之一:“庾信生平最蕭瑟,暮年詩賦動鄉(xiāng)關?!雹庖齽?;牽動。柳宗元《答貢士沈起書》:“謹以所示布露于聞人,羅列于坐隅,使識者動目,聞者傾耳?!?聞人:有名望的人。坐:“座”本字,座位。)(11)指動物。歸有光《二石說》:“至仁之澤,洋洋乎被動植矣?!?被:施加。)(12)副詞。表示動作行為發(fā)生次數(shù)很多,相當于“常?!薄皠硬粍印??!稘h書·食貨志上》:“又動欲慕古,不度時宜?!?/div> 陽:①山的南面或水的北面?!渡袝び碡暋?“岷山之陽,至于衡山?!薄对娊?jīng)·秦風·渭陽》:“我送舅氏,曰至渭陽?!?曰:句首助詞。無義。)地名第二個字為“陽”的,一般都來自這個意義。②太陽;陽光?!对娊?jīng)·小雅 ·湛露》:“匪陽不晞?!?匪:非。晞:曬干。)《孟子 · 滕文公上》:“秋陽以暴(pù)之。”(暴:曬。)③溫暖?!豆茏?·地數(shù)》:“陽春農事方作。”④鮮明;明亮。《詩經(jīng)·豳風·七月》:“我朱孔陽?!?朱:紅色??祝荷?。)⑤表面上;假裝?!俄n非子·說難》:“則陽收其身,而實疏之?!雹薰糯軐W概念。與“陰”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個方面?!冻o·九章·涉江》:“陰陽易位,時不當兮?!?時不當:生不逢時。)⑦通“佯”。假裝。《漢書·田儋傳》:“儋陽為縛其奴。”⑧古邑名。春秋燕地。在今河北省唐縣東。來:(一)①小麥?!对娊?jīng)·周頌·思文》:“貽我來牟。”②由彼至此,由遠到近。跟“去”、“往”相反?!秾O子兵法·九地》:“我可以往,彼可以來者,為交地?!辟R知章《回鄉(xiāng)偶書》:“兒童相見不相識,笑問客從何處來?”③使……來;招致;招來。也作“徠”。司馬遷《史記·文帝本紀》:“將何以來遠方之賢良?”④某一時間以后。《孟子·盡心下》:“由孔子而來,至于今,百有余歲?!雹輰?;未來。陶潛《歸去來兮辭》:“悟已往之不諫,知來者之可追。”(諫:改正。追:追求。)《孟子·滕文公下》:“如知其非義,斯速已矣,何待來年?”(斯:則。已:停止。)⑥句末助詞。《莊子·人間世》:“嘗以語我來?!薄睹献印るx婁上》:“盍歸乎來!” (二)lài 慰勞?!对娊?jīng)·小雅·大東》:“東人之子,職勞不來。”(職:主管。勞lào:慰勞)復:①返回;回歸?!蹲髠鳌ば辍?“宣子未出山而復?!贝揞棥饵S鶴樓》:“黃鶴一去不復返?!雹诨謴汀!秴问洗呵铩ど鞔蟆?“武王于是復盤庚之政?!雹蹐髲??!睹献印る墓隆?“為匹夫匹婦復仇也?!雹芑貓?;回復。《孟子·梁惠王上》:“有復于王者曰?!雹莞痹~。再;又。曹植《送應氏》:“側足無行徑,荒疇不復田?!雹廾獬x稅徭役?!稘h書·五行志下之下》:“裁什一之稅,復三日之役?!?/div> 景:(一)①日光;光亮?!对狸枠怯洝?“至若春和景明?!睆埡狻段骶┵x》:“流景曜之(wěi)曄?!?曄:光輝燦爛。)也指太陽。潘岳《楊仲武誄》:“日昃(zè)景西,望子朝陰?!?昃:日偏西。朝:宮室。)②光陰;時光。傅玄《九歌曲》:“歲莫景邁群光絕,安得長繩系白日?”③風景;景物?!稘h書· 梅福傳》:“此何景也?”歐陽修《醉翁亭記》:“四時之景不同?!雹芮樾危痪皼r。李白《贈僧崖公》:“昔往今來歸,絕景無不經(jīng)?!雹荽蟆3晒棥秶[賦》:“游崇崗,陵景山?!?陵:登上。)《淮南子·天文》:“龍舉而景云屬?!?屬zhǔ:連接;跟隨。) (二)yǐng 陰影;影子。后作“影”。李朝威《柳毅傳》:“景從云合?!薄哆^秦論》:“贏糧而景從?!?贏yíng:背。)《淮南子·原道》:“照日光而無景?!?/div> 長:(一)①長度;兩端的距離?!犊脊び洝?車人》:“車人為車,柯長三尺?!雹陂L度大。與“短”相對。1.指空間。古樂府(木蘭詩》:“北市買長鞭。”2.指時間。《韓非子·難一》:“矜?zhèn)尾婚L,蓋虛不久?!雹劬薮?。李白《行路難》:“長風破浪會有時,直掛云帆濟滄海?!?會:一定。濟:渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍御虛舟》:“鳥飛不到吳天長?!雹萁?jīng)常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長向村家取黃犢?!雹揲L處;專長。韓愈《畫記》:“以為非一工人之所能運思,蓋叢集眾工人之所長?!雹呱瞄L?!度龂尽?吳書·周瑜傳》:“與吳越爭衡,本非中國所長。” (二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長者雖有問,役夫敢申恨?”②排行第一。《史記·李斯列傳》:“始皇有二十馀子,長子扶蘇以數(shù)直諫上……”③首領;首長?!抖Y記·曲禮下》:“九州之長,入天子之國曰牧?!?牧:官名。)④生長;成長。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長?!雹輷狃B(yǎng)?!对娊?jīng)· 小雅·蓼莪》:“長我育我。”⑥滋長。《詩經(jīng)·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長?!?盟:盟誓。用:以。)⑦增進;增強?!抖Y記·學記》:“知不足然后能自反也,知困然后能自強也,故曰教學相長也?!?反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書》:“青萍結綠,長價于薛卞之門。”(青萍:劍名。結綠:玉名。)時:①季節(jié);指四季?!墩撜Z·陽貨》:“四時行焉?!雹谔刂皋r時。《孟子·梁惠王上》:“百畝之田,勿奪其時,八口之家可以無饑矣。”③光陰;時光;時候。《呂氏春秋·首時》:“天不再與,時不久留?!雹苤赴凑找?guī)定的時間。南卓《羯(jié)鼓錄》:“黃幡繟亦知音,上嘗使人召之,不時至,上怒,絡繹遣使尋捕?!雹輹r辰;時候。《莊子·養(yǎng)生主》:“始臣之解牛之時?!雹奁鋾r;當時。魏禧《大鐵椎傳》:“時座上有健啖者,貌甚寢?!?健啖:食量過人。寢:丑陋。)⑦機會;時機;時運?!墩撜Z·陽貨》:“好從事而亟失時,可謂知乎?”《新唐書·武平一傳》:“時不再來,榮難人借?!?榮:榮華富貴。)⑧合時;應時。《莊子·秋水》:“秋水時至,百川灌河?!雹釙r代;時世?!秴问洗呵铩?察今》:“世易時移,變法宜矣?!雹鈺r勢;時尚。朱慶余《近試上張籍水部》:“妝罷低聲問夫婿:畫眉深淺入時無?”(11)副詞。用以表示時間。1. 表示行為不斷發(fā)生,相當于“常?!?、“經(jīng)?!?。韓愈《行難》:“圣人不世出,賢人不時出?!?不世:罕有。)2. 表示行為偶爾發(fā)生,相當于“有時”、“時而”。杜甫《自閬(làng)中領妻子卻赴蜀山行三首》之三:“行色遞隱見,人煙時有無。”(12)通“伺(sì)”。等候。《論語·陽貨》:“孔子時其亡也,而往拜之。” “huang gong dong ,yang lai fu ,jing chang shi 。”shi gou chu chu :《feng li ge 》;shi song chao shi ren song mo ming shi de zuo pin 。 cang cang tian se shi hai fei 。shi xia ying yi 。yi re si 。tong yuan qi ,fu mo si 。si shi han shu tui yi 。wu fan zi 。zao hua you shei zhi 。yan da bao ,fan ben shi ,li chong si shen qi 。lv guan hui chui 。huang gong dong ,yang lai fu ,jing chang shi 。che chen fa jia ,zhang lie huang hui 。di xin zhi 。zi xiao ji ,shuang hua bao ,xing lan ming chui 。xiang yan qi ,fen fu fu gun mian ,liu bian sheng yong die zou ,yi cheng bi yu jiao chi 。gong lou sheng chi 。qian guan xian xiang duo yi 。bai shen xi 。feng ma yun che ,lai zhi lai sui 。dan jiang chun xi 。shou shen ce 、mo nian mo ji ,ge song hao tian ,cheng ming zhou shi 。
| 【zhu shi 】: huang :①huang se ?!秙hi jing ·bei feng ·lu yi 》:“l(fā)u xi yi xi ,lu yi huang chang (cháng)?!?chang :xia yi ;xia qun 。)yang chen yuan 《cheng dong zao chun 》:“l(fā)u liu cai huang ban wei yun ?!雹赽ian huang 。wei ying wu 《da zheng ji cao qing ju jue gou 》:“l(fā)ian jun wo bing sai xin ju ,shi zhai you suan yi wei huang ?!雹踙uang di de jian chen 。tao qian 《shi yun 》:“qing qin heng chuang ,zhuo jiu ban hu 。huang tang mo dai (dài),kai du zai yu ?!?huang :huang di 。tang :tang yao 。dai :ji 。)④ci huang ,gu ren yong zuo tu ma wen zi ,dian jiao shu ji de yan liao 。tao han 《zeng zheng yuan wai 》:“he bi shou zhang gou ,zhong nian shi qian huang ?!盵huang kou ]you er ?!秇uai na zi ·si lun 》:“gu zhi fa guo bu sha huang kou ?!盵huang gou (gǒu)]lao ren ?!秙hi jing ·xiao ya ·na shan you tai 》:“l(fā)e zhi jun zi ,xia bu huang gou 。”gong :①fang wu ;zhu zhai 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“shang gu xue ju er ye chu ,hou shi sheng ren yi zhi yi gong shi ?!雹赿i wang de gong dian ?!秙hi ji ·qin shi huang ben ji 》:“zuo gong a fang ,gu tian xia wei zhi a fang gong ?!雹踷ong miao ;shen miao ?!秎uo yang ga lan ji ·yong ning si 》:“xu mi bao dian ,dou lv jing gong ,mo shang yu si ye ?!雹躦u dai wu xing zhi yi 。can hai nan zi sheng shi qi ,po huai fu nv sheng shi ji neng de xing fa ?!秇an shu ·jing di ji 》:“chu gong xing ,chu mei ren ?!雹輌u dai wu sheng “gong shang jiao zheng yu ”yin jie de di yi yin 。xiang dang yu jian pu de “1”?!秙ong shu · lv li zhi shang 》:“gong 、shang 、jiao 、zheng 、yu ,wei zhi wu sheng ?!?/div> dong :①hang dong ; huo dong 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“bian dong yi li yan ,ji xiong yi qing qian ?!?li :li yi 。qian :bian yi 。)《sun bin bing fa ·jian wei wang 》:“shi bei er hou dong ?!雹趌ao zuo ;lao dong ?!秏eng zi · teng wen gong shang 》:“wei min fu mu ,shi min xi xi (xì)ran ,jiang zhong sui qin dong ,bu de yi yang ji fu mu 。”(xi xi :hen shi 。)③zhen dong ;yi dong 。《sun zi bing fa · jun zheng 》:“xuan quan er dong ?!眑i shang yin 《yao chi 》shi :“huang zhu ge sheng dong de ai ?!雹躶hi yong ;dong yong 。su shi 《bian huang qing ji dan he zha zi 》:“re yi yi shi ci luo zhi ren yan ,ze tian xia zhi ren geng bu gan kai kou dong bi yi ?!雹輋a dong ;kai dong ?!秇an shu ·wei xiang chuan 》:“jin bian jun kun fa ……chang kong bu neng zi cun ,nan yi dong bing ?!眑iu su 《da tang xin yu ·ji jian 》:“jin suo xing gong qu jing er bai yu li ,luan yu dong ren ,e jing xun ri ,fei ke chao hang mu zhi ye ?!?xing :jiu zhi huang di qin lin 。dong ren :qi dong che liang 。)⑥meng fa ;fa sheng ?!秊i min yao shu ·cha fu 》:“fu xie wei dong wei shang shi ,jiang yu kai fu wei xia shi 。”(shang shi :zui hao de shi jian 。kai fu :xie zi lie kai 。)⑦gai bian ;bian hua ?!秇ou han shu ·ban gu chuan 》:“jun chen dong se ,zuo you xiang qu ?!雹鄃an dong ;chu dong 。《shi ji ·jiang hou zhou bo shi jia 》:“tian zi wei dong ,gai rong shi che ?!雹醜uai nian 。du fu 《yong huai gu ji wu shou 》zhi yi :“yu xin sheng ping zui xiao se ,mu nian shi fu dong xiang guan ?!雹鈟in dong ;qian dong 。liu zong yuan 《da gong shi shen qi shu 》:“jin yi suo shi bu lou yu wen ren ,luo lie yu zuo yu ,shi shi zhe dong mu ,wen zhe qing er 。”(wen ren :you ming wang de ren 。zuo :“zuo ”ben zi ,zuo wei 。)(11)zhi dong wu 。gui you guang 《er dan shui 》:“zhi ren zhi ze ,xiang xiang hu bei dong zhi yi ?!?bei :shi jia 。)(12)fu ci 。biao shi dong zuo hang wei fa sheng ci shu hen duo ,xiang dang yu “chang chang ”“dong bu dong ”?!秇an shu ·shi huo zhi shang 》:“you dong yu mu gu ,bu du shi yi ?!?/div> yang :①shan de na mian huo shui de bei mian ?!秙hang shu ·yu gong 》:“min shan zhi yang ,zhi yu heng shan ?!薄秙hi jing ·qin feng ·wei yang 》:“wo song jiu shi ,yue zhi wei yang ?!?yue :gou shou zhu ci 。mo yi 。)de ming di er ge zi wei “yang ”de ,yi ban dou lai zi zhe ge yi yi 。②tai yang ;yang guang 。《shi jing ·xiao ya ·zhan lou 》:“fei yang bu 晞。”(fei :fei 。晞:shai gan 。)《meng zi · teng wen gong shang 》:“qiu yang yi bao (pù)zhi 。”(bao :shai 。)③wen nuan 。《guan zi ·de shu 》:“yang chun nong shi fang zuo ?!雹躼ian ming ;ming liang ?!秙hi jing ·bin feng ·qi yue 》:“wo zhu kong yang ?!?zhu :gong se 。kong :shen 。)⑤biao mian shang ;jia zhuang 。《han fei zi ·shui nan 》:“ze yang shou ji shen ,er shi shu zhi 。”⑥gu dai zhe xue gai nian 。yu “yin ”xiang dui 。yong yi gai gua zhu shi wu liang da dui li mian de yi ge fang mian ?!禼hu ci ·jiu zhang ·she jiang 》:“yin yang yi wei ,shi bu dang xi ?!?shi bu dang :sheng bu feng shi 。)⑦tong “yang ”。jia zhuang 。《han shu ·tian dan chuan 》:“dan yang wei fu ji nu ?!雹鄃u yi ming 。chun qiu yan de 。zai jin he bei sheng tang xian dong 。lai :(yi )①xiao mai 。《shi jing ·zhou song ·sai wen 》:“yi wo lai mou ?!雹趛ou bi zhi ci ,you yuan dao jin 。gen “qu ”、“wang ”xiang fan 。《sun zi bing fa ·jiu de 》:“wo ke yi wang ,bi ke yi lai zhe ,wei jiao de ?!県e zhi zhang 《hui xiang ou shu 》:“er tong xiang jian bu xiang shi ,xiao wen ke cong he chu lai ?”③shi ……lai ;qiao zhi ;qiao lai 。ye zuo “l(fā)ai ”。si ma qian 《shi ji ·wen di ben ji 》:“jiang he yi lai yuan fang zhi xian liang ?”④mou yi shi jian yi hou ?!秏eng zi ·jin xin xia 》:“you kong zi er lai ,zhi yu jin ,bai you yu sui ?!雹輏iang lai ;wei lai 。tao qian 《gui qu lai xi ci 》:“wu yi wang zhi bu jian ,zhi lai zhe zhi ke zhui 。”(jian :gai zheng 。zhui :zhui qiu 。)《meng zi ·teng wen gong xia 》:“ru zhi ji fei yi ,si su yi yi ,he dai lai nian ?”(si :ze 。yi :ting zhi 。)⑥gou mo zhu ci ?!秡huang zi ·ren jian shi 》:“chang yi yu wo lai ?!薄秏eng zi ·li lou shang 》:“he gui hu lai !” (er )lài wei lao ?!秙hi jing ·xiao ya ·da dong 》:“dong ren zhi zi ,zhi lao bu lai ?!?zhi :zhu guan 。lao lào:wei lao )fu :①fan hui ;hui gui ?!秡uo chuan ·xuan gong er nian 》:“xuan zi wei chu shan er fu 。”cui hao 《huang he lou 》:“huang he yi qu bu fu fan ?!雹趆ui fu ?!秎v shi chun qiu ·shen da 》:“wu wang yu shi fu pan geng zhi zheng ?!雹踒ao fu ?!秏eng zi ·teng wen gong xia 》:“wei pi fu pi fu fu chou ye ?!雹躧ui bao ;hui fu ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“you fu yu wang zhe yue 。”⑤fu ci 。zai ;you 。cao zhi 《song ying shi 》:“ce zu mo hang jing ,huang chou bu fu tian ?!雹辪ian chu fu shui yao yi ?!秇an shu ·wu hang zhi xia zhi xia 》:“cai shen yi zhi shui ,fu san ri zhi yi ?!?/div> jing :(yi )①ri guang ;guang liang ?!秠ue yang lou ji 》:“zhi re chun he jing ming ?!眤hang heng 《xi jing fu 》:“l(fā)iu jing yao zhi (wěi)ye ?!?ye :guang hui can lan 。)ye zhi tai yang 。pan yue 《yang zhong wu lei 》:“ri ze (zè)jing xi ,wang zi chao yin ?!?ze :ri pian xi 。chao :gong shi 。)②guang yin ;shi guang 。fu xuan 《jiu ge qu 》:“sui mo jing mai qun guang jue ,an de chang sheng ji bai ri ?”③feng jing ;jing wu 。《han shu · mei fu chuan 》:“ci he jing ye ?”ou yang xiu 《zui weng ting ji 》:“si shi zhi jing bu tong ?!雹躴ing xing ;jing kuang 。li bai 《zeng seng ya gong 》:“xi wang jin lai gui ,jue jing mo bu jing ?!雹載a 。cheng gong sui 《xiao fu 》:“you chong gang ,ling jing shan ?!?ling :deng shang 。)《huai na zi ·tian wen 》:“l(fā)ong ju er jing yun shu 。”(shu zhǔ:lian jie ;gen sui 。) (er )yǐng yin ying ;ying zi 。hou zuo “ying ”。li chao wei 《liu yi chuan 》:“jing cong yun ge ?!薄秅uo qin lun 》:“ying liang er jing cong 。”(ying yíng:bei 。)《huai na zi ·yuan dao 》:“zhao ri guang er mo jing ?!?/div> chang :(yi )①chang du ;liang duan de ju li ?!秌ao gong ji · che ren 》:“che ren wei che ,ke chang san che 。”②chang du da 。yu “duan ”xiang dui 。1.zhi kong jian 。gu le fu (mu lan shi 》:“bei shi mai chang bian ?!?.zhi shi jian ?!秇an fei zi ·nan yi 》:“jin wei bu chang ,gai xu bu jiu 。”③ju da 。li bai 《hang lu nan 》:“chang feng po lang hui you shi ,zhi gua yun fan ji cang hai ?!?hui :yi ding 。ji :du 。)④liao kuo 。li bai 《lu shan yao ji lu shi yu xu zhou 》:“diao fei bu dao wu tian chang ?!雹輏ing chang 。zhang ji 《meng hu hang 》:“gu zhong jin ku you shan cun ,chang xiang cun jia qu huang du ?!雹辌hang chu ;zhuan chang 。han yu 《hua ji 》:“yi wei fei yi gong ren zhi suo neng yun sai ,gai cong ji zhong gong ren zhi suo chang 。”⑦shan chang ?!秙an guo zhi · wu shu ·zhou yu chuan 》:“yu wu yue zheng heng ,ben fei zhong guo suo chang 。” (er )zhǎng ①nian ling da ;bei fen gao 。du fu 《bing che hang 》:“chang zhe sui you wen ,yi fu gan shen hen ?”②pai hang di yi ?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“shi huang you er shi yu zi ,chang zi fu su yi shu zhi jian shang ……”③shou ling ;shou chang ?!秎i ji ·qu li xia 》:“jiu zhou zhi chang ,ru tian zi zhi guo yue mu 。”(mu :guan ming 。)④sheng chang ;cheng chang 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“yin chi zhi su ,ri ri yi chang 。”⑤fu yang ?!秙hi jing · xiao ya ·liao e 》:“chang wo yo wo ?!雹込i chang ?!秙hi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“jun zi lv meng ,luan shi yong chang 。”(meng :meng shi 。yong :yi 。)⑦zeng jin ;zeng jiang 。《li ji ·xue ji 》:“zhi bu zu ran hou neng zi fan ye ,zhi kun ran hou neng zi jiang ye ,gu yue jiao xue xiang chang ye ?!?fan :fan sheng 。)⑧di gao 。li bai 《yu han jing zhou shu 》:“qing ping jie lu ,chang jia yu xue bian zhi men 。”(qing ping :jian ming 。jie lu :yu ming 。)shi :①ji jie ;zhi si ji ?!秎un yu ·yang huo 》:“si shi hang yan ?!雹趖e zhi nong shi ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“bai mu zhi tian ,wu duo ji shi ,ba kou zhi jia ke yi mo ji yi ?!雹踘uang yin ;shi guang ;shi hou ?!秎v shi chun qiu ·shou shi 》:“tian bu zai yu ,shi bu jiu liu ?!雹躾hi an zhao gui ding de shi jian 。na zhuo 《jie (jié)gu lu 》:“huang fan chan yi zhi yin ,shang chang shi ren shao zhi ,bu shi zhi ,shang nu ,lao yi qian shi xun bu ?!雹輘hi chen ;shi hou ?!秡huang zi ·yang sheng zhu 》:“shi chen zhi jie niu zhi shi 。”⑥ji shi ;dang shi 。wei xi 《da tie chui chuan 》:“shi zuo shang you jian dan zhe ,mao shen qin ?!?jian dan :shi liang guo ren 。qin :chou lou 。)⑦ji hui ;shi ji ;shi yun ?!秎un yu ·yang huo 》:“hao cong shi er ji shi shi ,ke wei zhi hu ?”《xin tang shu ·wu ping yi chuan 》:“shi bu zai lai ,rong nan ren jie 。”(rong :rong hua fu gui 。)⑧ge shi ;ying shi ?!秡huang zi ·qiu shui 》:“qiu shui shi zhi ,bai chuan guan he ?!雹醩hi dai ;shi shi ?!秎v shi chun qiu · cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi ?!雹鈙hi shi ;shi shang 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“zhuang ba di sheng wen fu xu :hua mei shen jian ru shi mo ?”(11)fu ci 。yong yi biao shi shi jian 。1. biao shi hang wei bu duan fa sheng ,xiang dang yu “chang chang ”、“jing chang ”。han yu 《hang nan 》:“sheng ren bu shi chu ,xian ren bu shi chu ?!?bu shi :han you 。)2. biao shi hang wei ou er fa sheng ,xiang dang yu “you shi ”、“shi er ”。du fu 《zi lang (làng)zhong ling qi zi que fu shu shan hang san shou 》zhi san :“hang se di yin jian ,ren yan shi you mo 。”(12)tong “ci (sì)”。deng hou 。《lun yu ·yang huo 》:“kong zi shi ji wang ye ,er wang bai zhi 。”
|