| 釋義 |
“今孤壘、寒煙深處?!痹娋涑鎏帲骸顿R新郎》;是宋朝詩人李曾伯的作品。 才過黃花雨。問長堤、依依萬柳,未春何絮。一目河山銀幻出,驚詫夜光流註。巍觀矗、玉為雲柱。風卷寒廬迷過雁,渺滄波、莫認沙鷗羽。千萬蝶,空中舞。霸橋寂寞前溪暮。聳詩肩、霜裘擁貉,月毫揮兔。記得梅奴曾索笑,解珮如逢交甫。今孤壘、寒煙深處。休說鵝池平蔡事,慶新年、一稔歡相語。持大白,勿虛度。
| 【註釋】: 今:①此時;現(xiàn)在?!稓w去來兮辭》:“實迷途其未遠,覺今是而昨非?!薄稇?zhàn)國策·趙策四》:“老夫今者殊不欲食?!薄蹲髠鳌は骞辍?“(崔子)今不來矣?!雹诂F(xiàn)代。與“古”相對?!抖Y記·中庸》:“生乎今之世,反古之道。”(反:違反。)《論語·子罕》:“後生可畏,焉知來者之不如今也?”③今日?!对娊洝ふ倌稀坑忻贰?“求我庶士,迨其今兮?!?庶:多。士:指未婚男子。迨dài:及;到。)④當今?!睹献印ち夯萃跎稀?“今夫天下之人牧,未有不嗜殺人者也?!雹輰⒁?;將會。司馬遷《史記·項羽本紀》:“豎子不足與謀,奪項王天下者必沛公也。吾屬今為之虜矣。”⑥不久?!妒酚洝ど晖兰瘟袀鳌?“汝第往,吾今使人召若?!雹呒偃纾蝗绻?。《史記·項羽本紀》:“今不急下,吾烹太公?!?/div> 孤:①幼年死去父親或父母的人?!睹献印ち夯萃跸隆?“幼而無父曰孤?!雹诠聠危粏为?。王維《使至塞上》:“大漠孤煙直,長河落日圓?!雹酃糯鹾畹闹t稱?!度龂尽?蜀書 ·諸葛亮傳》:“孤之有孔明,猶魚之有水也?!雹芄钾摗!夺釢h書·袁敞傳》:“臣孤恩負義?!雹葜笩o子女的人?!秴问洗呵铩褜櫋?“求其孤寡而振恤之?!雹蕺毺氐模粋艹龅?。楊萬裡《和李天麟二首》之一:“學詩須透脫,信手自孤高?!?/div> 壘:(一)①軍隊的防禦工事?!俄n非子·說林下》:“深溝高壘。”《左傳·成公十六年》:“固壘而待之?!薄秾O子·虛實》:“敵雖高壘深溝,不得不與我戰(zhàn)者,攻其所必救也?!雹诙哑?;築。李白《襄陽歌》:“壘曲便築槽丘臺?!薄赌印溲ā?“先壘窯壁?!?二)léi ①同“礧”。從高處向下推的石頭?!稘h書·李陵傳》:“單(chán)於遮其後,乘隅下壘石,士卒多死,不得行。”(單於:古代匈奴的君主。遮:斷絕。隅:角落。)②通“累”。捆綁。《荀子·大略》:“氐(dī)羌之虜也,不憂其系壘也,而憂其不焚也。”(氐羌:我國古時西方民族。虜:被俘虜。不焚:指死後不焚化。)③通“蘲”。盛土的筐?!赌印涑情T》:“昔築,七尺一居屬,五步一壘,五築有銻?!?/div> 寒:①冷。《禮記·月令》:“寒熱不節(jié),民多虐疾?!薄秴问洗呵铩げ旖瘛?“見瓶水之冰,而知天下之寒?!雹谪毟F;貧寒。杜甫《自京赴奉先縣詠懷》:“彤庭所分帛,本自寒女出?!?彤庭:指富貴人傢。)《晉書·劉毅傳》:“是以上品無寒門,下品無士族。”③害怕;畏懼?!读凝S志異·辛十四娘》:“誤入澗谷,狼奔鴟(chī)叫,豎毛寒心?!?鴟:貓頭鷹。)煙:(一)①物質燃燒時產生的氣狀物?!秶Z · 魯語上》:“既其葬也,焚,煙徹於上。”王維《輞川閑居贈裴秀才迪》:“墟裡上孤煙?!雹诜褐鸽厷?、霧靄等煙狀之物。陳子昂《春日登金華觀》:“山川亂雲日,樓榭入煙霄。”杜牧《泊秦淮》:“煙籠寒水月籠沙?!雹蹮熝e的灰。可制墨。簡文帝《與湘東王書》:“煙墨不言,受其驅染?!标素炛赌洝に伞?“墨取廬山松煙?!贝改?。庾肩吾《謝賚銅硯筆格啟》:“煙磨青石?!?(二)yīn [煙煴]1.古人指天地未分時的混沌之氣。班固《東都賦》:“降煙煴,調元氣?!?. 為陰陽二氣和合的樣子。張衡《思玄賦》:“天地煙煴,百卉含葩?!?.雲煙彌漫的樣子。江淹《別賦》:“襲青氣之煙煴。”深:①水深。與“淺”相對。《詩經·小雅·小旻(mín)》:“如臨深淵,如履薄冰?!雹趶纳系较禄驈耐獾窖e距離遠?!蹲髠鳌は骞荒辍?“深山大澤,實生龍蛇?!雹凵詈?;密切。杜甫《羌村三首》之三:“請為父老歌,艱難愧深情。”④深入;深刻?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“父母之愛子,則為之計深遠?!庇志健"菥?;深奧?!墩摵狻?自紀》:“何以為辯? 喻深以淺。”⑥厲害;深重?!俄n非子·喻老》:“君之病在肌膚,不治將益深?!雹呖潭荆粴埧??!稇?zhàn)國策·燕策三》:“秦之遇將軍,可謂深矣:父母宗族皆為戮沒?!?將軍:指樊於[wū]期。遇:對待。)⑧色彩濃重。白居易《買花》:“一叢深色花,十戶中人賦。”⑨時間久。陸遊《入蜀記》:“是日風靜,舟行頗遲,又深秋潦(lǎo)縮?!?潦縮:積水下降。)⑩副詞。表示程度較高,相當於“很”、“非常”?!妒酚洝ぜ橱鲟嵁敃r列傳》:“然至其輔少主,守城深堅,招之不來?!?/div> 處:(一)①停留;休息。韓愈《答李翊書》:“處若忘,行若遺,儼乎其若思,茫乎其若迷?!雹诰幼 G毒耪隆ど娼?“幽獨處乎山中?!狈吨傺汀稁[陽樓記》:“居廟堂之高,則憂其民,處江湖之遠,則憂其君?!雹郯玻淮?。《史記·李斯列傳》:“人之賢不肖譬如鼠矣,在所自處耳?!雹芙煌?;相處。文天祥《指南錄後序》:“與貴酋相處二十日,爭曲直,屢當死。”⑤處置;辦理?!犊兹笘|南飛》:“處分適兄意,那得自任專!”⑥處罰?!稌x書·食貨志》:“人間巧偽漸多,競濕谷以要(yāo)利,作薄絹以為市,雖處以嚴刑而不能禁也。”(要:求取。) (二)chù 處所;地方?!稘h書·張騫傳》:“知水草處,軍得以不乏?!?/div> “今孤壘、寒煙深處?!痹娋涑鎏帲骸顿R新郎》;是宋朝詩人李曾伯的作品。 才過黃花雨。問長堤、依依萬柳,未春何絮。一目河山銀幻出,驚詫夜光流注。巍觀矗、玉為云柱。風卷寒廬迷過雁,渺滄波、莫認沙鷗羽。千萬蝶,空中舞。霸橋寂寞前溪暮。聳詩肩、霜裘擁貉,月毫揮兔。記得梅奴曾索笑,解珮如逢交甫。今孤壘、寒煙深處。休說鵝池平蔡事,慶新年、一稔歡相語。持大白,勿虛度。
| 【注釋】: 今:①此時;現(xiàn)在?!稓w去來兮辭》:“實迷途其未遠,覺今是而昨非?!薄稇?zhàn)國策·趙策四》:“老夫今者殊不欲食?!薄蹲髠鳌は骞辍?“(崔子)今不來矣。”②現(xiàn)代。與“古”相對?!抖Y記·中庸》:“生乎今之世,反古之道。”(反:違反。)《論語·子罕》:“后生可畏,焉知來者之不如今也?”③今日?!对娊洝ふ倌稀坑忻贰?“求我庶士,迨其今兮?!?庶:多。士:指未婚男子。迨dài:及;到。)④當今?!睹献印ち夯萃跎稀?“今夫天下之人牧,未有不嗜殺人者也?!雹輰⒁粚?。司馬遷《史記·項羽本紀》:“豎子不足與謀,奪項王天下者必沛公也。吾屬今為之虜矣?!雹薏痪谩!妒酚洝ど晖兰瘟袀鳌?“汝第往,吾今使人召若?!雹呒偃纾蝗绻??!妒酚洝ろ椨鸨炯o》:“今不急下,吾烹太公?!?/div> 孤:①幼年死去父親或父母的人。《孟子·梁惠王下》:“幼而無父曰孤?!雹诠聠?;單獨。王維《使至塞上》:“大漠孤煙直,長河落日圓。”③古代王侯的謙稱。《三國志· 蜀書 ·諸葛亮傳》:“孤之有孔明,猶魚之有水也。”④辜負?!逗鬂h書·袁敞傳》:“臣孤恩負義?!雹葜笩o子女的人?!秴问洗呵铩褜櫋?“求其孤寡而振恤之?!雹蕺毺氐?;杰出的。楊萬里《和李天麟二首》之一:“學詩須透脫,信手自孤高?!?/div> 壘:(一)①軍隊的防御工事?!俄n非子·說林下》:“深溝高壘?!薄蹲髠鳌こ晒辍?“固壘而待之?!薄秾O子·虛實》:“敵雖高壘深溝,不得不與我戰(zhàn)者,攻其所必救也?!雹诙哑?;筑。李白《襄陽歌》:“壘曲便筑槽丘臺?!薄赌印溲ā?“先壘窯壁?!?二)léi ①同“礧”。從高處向下推的石頭?!稘h書·李陵傳》:“單(chán)于遮其后,乘隅下壘石,士卒多死,不得行?!?單于:古代匈奴的君主。遮:斷絕。隅:角落。)②通“累”。捆綁?!盾髯印ご舐浴?“氐(dī)羌之虜也,不憂其系壘也,而憂其不焚也?!?氐羌:我國古時西方民族。虜:被俘虜。不焚:指死后不焚化。)③通“蘲”。盛土的筐?!赌印涑情T》:“昔筑,七尺一居屬,五步一壘,五筑有銻?!?/div> 寒:①冷?!抖Y記·月令》:“寒熱不節(jié),民多虐疾?!薄秴问洗呵铩げ旖瘛?“見瓶水之冰,而知天下之寒?!雹谪毟F;貧寒。杜甫《自京赴奉先縣詠懷》:“彤庭所分帛,本自寒女出?!?彤庭:指富貴人家。)《晉書·劉毅傳》:“是以上品無寒門,下品無士族。”③害怕;畏懼?!读凝S志異·辛十四娘》:“誤入澗谷,狼奔鴟(chī)叫,豎毛寒心?!?鴟:貓頭鷹。)煙:(一)①物質燃燒時產生的氣狀物。《國語 · 魯語上》:“既其葬也,焚,煙徹于上?!蓖蹙S《輞川閑居贈裴秀才迪》:“墟里上孤煙?!雹诜褐冈茪狻㈧F靄等煙狀之物。陳子昂《春日登金華觀》:“山川亂云日,樓榭入煙霄?!倍拍痢恫辞鼗础?“煙籠寒水月籠沙。”③煙熏所積的灰??芍颇?。簡文帝《與湘東王書》:“煙墨不言,受其驅染?!标素炛赌洝に伞?“墨取廬山松煙?!贝改?。庾肩吾《謝賚銅硯筆格啟》:“煙磨青石。” (二)yīn [煙煴]1.古人指天地未分時的混沌之氣。班固《東都賦》:“降煙煴,調元氣?!?. 為陰陽二氣和合的樣子。張衡《思玄賦》:“天地煙煴,百卉含葩?!?.云煙彌漫的樣子。江淹《別賦》:“襲青氣之煙煴?!?/div> 深:①水深。與“淺”相對?!对娊洝ば⊙拧ばF(mín)》:“如臨深淵,如履薄冰?!雹趶纳系较禄驈耐獾嚼锞嚯x遠?!蹲髠鳌は骞荒辍?“深山大澤,實生龍蛇。”③深厚;密切。杜甫《羌村三首》之三:“請為父老歌,艱難愧深情?!雹苌钊?;深刻?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“父母之愛子,則為之計深遠。”又精到。⑤精深;深奧?!墩摵狻?自紀》:“何以為辯? 喻深以淺?!雹迏柡?;深重?!俄n非子·喻老》:“君之病在肌膚,不治將益深?!雹呖潭?;殘酷?!稇?zhàn)國策·燕策三》:“秦之遇將軍,可謂深矣:父母宗族皆為戮沒?!?將軍:指樊於[wū]期。遇:對待。)⑧色彩濃重。白居易《買花》:“一叢深色花,十戶中人賦?!雹釙r間久。陸游《入蜀記》:“是日風靜,舟行頗遲,又深秋潦(lǎo)縮?!?潦縮:積水下降。)⑩副詞。表示程度較高,相當于“很”、“非?!??!妒酚洝ぜ橱鲟嵁敃r列傳》:“然至其輔少主,守城深堅,招之不來。”處:(一)①停留;休息。韓愈《答李翊書》:“處若忘,行若遺,儼乎其若思,茫乎其若迷?!雹诰幼 G毒耪隆ど娼?“幽獨處乎山中。”范仲淹《岳陽樓記》:“居廟堂之高,則憂其民,處江湖之遠,則憂其君?!雹郯?;存?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“人之賢不肖譬如鼠矣,在所自處耳?!雹芙煌?;相處。文天祥《指南錄后序》:“與貴酋相處二十日,爭曲直,屢當死?!雹萏幹?;辦理。《孔雀東南飛》:“處分適兄意,那得自任專!”⑥處罰?!稌x書·食貨志》:“人間巧偽漸多,競濕谷以要(yāo)利,作薄絹以為市,雖處以嚴刑而不能禁也?!?要:求取。) (二)chù 處所;地方?!稘h書·張騫傳》:“知水草處,軍得以不乏?!?/div> “jin gu lei 、han yan shen chu 。”shi gou chu chu :《he xin lang 》;shi song chao shi ren li ceng bai de zuo pin 。 cai guo huang hua yu 。wen chang di 、yi yi mo liu ,wei chun he xu 。yi mu he shan yin huan chu ,jing cha ye guang liu zhu 。wei guan chu 、yu wei yun zhu 。feng juan han lu mi guo yan ,miao cang bo 、mo ren sha ou yu 。qian mo die ,kong zhong wu 。ba qiao ji mo qian xi mu 。song shi jian 、shuang qiu yong hao ,yue hao hui tu 。ji de mei nu ceng suo xiao ,jie 珮ru feng jiao fu 。jin gu lei 、han yan shen chu 。xiu shui e chi ping cai shi ,qing xin nian 、yi ren huan xiang yu 。chi da bai ,wu xu du 。
| 【zhu shi 】: jin :①ci shi ;xian zai ?!秅ui qu lai xi ci 》:“shi mi tu ji wei yuan ,jiao jin shi er zuo fei ?!薄秡han guo ce ·zhao ce si 》:“l(fā)ao fu jin zhe shu bu yu shi ?!薄秡uo chuan ·xiang gong er nian 》:“(cui zi )jin bu lai yi ?!雹趚ian dai 。yu “gu ”xiang dui ?!秎i ji ·zhong yong 》:“sheng hu jin zhi shi ,fan gu zhi dao ?!?fan :wei fan 。)《lun yu ·zi han 》:“hou sheng ke wei ,yan zhi lai zhe zhi bu ru jin ye ?”③jin ri ?!秙hi jing ·shao na ·biao you mei 》:“qiu wo shu shi ,dai ji jin xi ?!?shu :duo 。shi :zhi wei hun nan zi 。dai dài:ji ;dao 。)④dang jin ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“jin fu tian xia zhi ren mu ,wei you bu shi sha ren zhe ye 。”⑤jiang yao ;jiang hui 。si ma qian 《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“shu zi bu zu yu mou ,duo xiang wang tian xia zhe bi pei gong ye 。wu shu jin wei zhi lu yi 。”⑥bu jiu ?!秙hi ji ·shen tu jia lie chuan 》:“ru di wang ,wu jin shi ren shao re ?!雹遤ia ru ;ru guo ?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“jin bu ji xia ,wu peng tai gong ?!?/div> gu :①you nian si qu fu qin huo fu mu de ren 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“you er mo fu yue gu 。”②gu chan ;chan du 。wang wei 《shi zhi sai shang 》:“da mo gu yan zhi ,chang he la ri yuan ?!雹踘u dai wang hou de qian chen ?!秙an guo zhi · shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“gu zhi you kong ming ,you yu zhi you shui ye ?!雹躦u fu ?!秇ou han shu ·yuan chang chuan 》:“chen gu en fu yi ?!雹輟hi mo zi nv de ren 。《lv shi chun qiu ·huai chong 》:“qiu ji gu gua er zhen xu zhi ?!雹辒u te de ;jie chu de 。yang mo li 《he li tian lin er shou 》zhi yi :“xue shi xu tou tuo ,xin shou zi gu gao ?!?/div> lei :(yi )①jun dui de fang yu gong shi ?!秇an fei zi ·shui lin xia 》:“shen gou gao lei ?!薄秡uo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“gu lei er dai zhi 。”《sun zi ·xu shi 》:“di sui gao lei shen gou ,bu de bu yu wo zhan zhe ,gong ji suo bi jiu ye ?!雹赿ui qi ;zhu 。li bai 《xiang yang ge 》:“l(fā)ei qu bian zhu cao qiu tai ?!薄秏o zi ·bei xue 》:“xian lei 窯bi ?!?er )léi ①tong “l(fā)ei ”。cong gao chu xiang xia tui de dan tou 。《han shu ·li ling chuan 》:“chan (chán)yu zhe ji hou ,cheng yu xia lei dan ,shi cu duo si ,bu de hang ?!?chan yu :gu dai xiong nu de jun zhu 。zhe :duan jue 。yu :jiao la 。)②tong “l(fā)ei ”。kun bang ?!秞un zi ·da lve 》:“di (dī)qiang zhi lu ye ,bu you ji ji lei ye ,er you ji bu fen ye ?!?di qiang :wo guo gu shi xi fang min zu 。lu :bei fu lu 。bu fen :zhi si hou bu fen hua 。)③tong “l(fā)ei ”。cheng tu de kuang ?!秏o zi ·bei cheng men 》:“xi zhu ,qi che yi ju shu ,wu bu yi lei ,wu zhu you ti ?!?/div> han :①leng ?!秎i ji ·yue ling 》:“han re bu jie ,min duo nve ji ?!薄秎v shi chun qiu ·cha jin 》:“jian ping shui zhi bing ,er zhi tian xia zhi han ?!雹趐in qiong ;pin han 。du fu 《zi jing fu feng xian xian yong huai 》:“tong ting suo fen bo ,ben zi han nv chu ?!?tong ting :zhi fu gui ren jia 。)《jin shu ·liu yi chuan 》:“shi yi shang pin mo han men ,xia pin mo shi zu ?!雹踙ai pa ;wei ju ?!秎iao zhai zhi yi ·xin shi si niang 》:“wu ru jian gu ,lang ben chi (chī)jiao ,shu mao han xin ?!?chi :mao tou ying 。)yan :(yi )①wu zhi ran shao shi chan sheng de qi zhuang wu 。《guo yu · lu yu shang 》:“ji ji zang ye ,fen ,yan che yu shang 。”wang wei 《wang chuan xian ju zeng pei xiu cai di 》:“xu li shang gu yan ?!雹趂an zhi yun qi 、wu ai deng yan zhuang zhi wu 。chen zi ang 《chun ri deng jin hua guan 》:“shan chuan luan yun ri ,lou xie ru yan xiao ?!眃u mu 《bo qin huai 》:“yan long han shui yue long sha ?!雹踶an xun suo ji de hui 。ke zhi mo 。jian wen di 《yu xiang dong wang shu 》:“yan mo bu yan ,shou ji qu ran ?!眂hao guan zhi 《mo jing ·song 》:“mo qu lu shan song yan 。”dai zhi mo 。yu jian wu 《xie lai tong yan bi ge qi 》:“yan mo qing dan 。” (er )yīn [yan yun ]1.gu ren zhi tian de wei fen shi de hun dun zhi qi 。ban gu 《dong dou fu 》:“jiang yan yun ,diao yuan qi ?!?. wei yin yang er qi he ge de yang zi 。zhang heng 《sai xuan fu 》:“tian de yan yun ,bai hui han pa ?!?.yun yan mi man de yang zi 。jiang yan 《bie fu 》:“xi qing qi zhi yan yun ?!?/div> shen :①shui shen 。yu “jian ”xiang dui ?!秙hi jing ·xiao ya ·xiao min (mín)》:“ru lin shen yuan ,ru lv bao bing ?!雹赾ong shang dao xia huo cong wai dao li ju li yuan ?!秡uo chuan ·xiang gong er shi yi nian 》:“shen shan da ze ,shi sheng long she ?!雹踫hen hou ;mi qie 。du fu 《qiang cun san shou 》zhi san :“qing wei fu lao ge ,jian nan kui shen qing ?!雹躶hen ru ;shen ke 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“fu mu zhi ai zi ,ze wei zhi ji shen yuan 。”you jing dao 。⑤jing shen ;shen ao ?!秎un heng · zi ji 》:“he yi wei bian ? yu shen yi jian 。”⑥li hai ;shen chong 。《han fei zi ·yu lao 》:“jun zhi bing zai ji fu ,bu zhi jiang yi shen ?!雹遦e du ;can ku ?!秡han guo ce ·yan ce san 》:“qin zhi yu jiang jun ,ke wei shen yi :fu mu zong zu jie wei lu mei ?!?jiang jun :zhi fan wu [wū]ji 。yu :dui dai 。)⑧se cai nong chong 。bai ju yi 《mai hua 》:“yi cong shen se hua ,shi hu zhong ren fu ?!雹醩hi jian jiu 。liu you 《ru shu ji 》:“shi ri feng jing ,zhou hang po chi ,you shen qiu lao (lǎo)su 。”(lao su :ji shui xia jiang 。)⑩fu ci 。biao shi cheng du jiao gao ,xiang dang yu “hen ”、“fei chang ”?!秙hi ji ·ji an zheng dang shi lie chuan 》:“ran zhi ji fu shao zhu ,shou cheng shen jian ,qiao zhi bu lai ?!?/div> chu :(yi )①ting liu ;xiu xi 。han yu 《da li yi shu 》:“chu re wang ,hang re wei ,yan hu ji re sai ,mang hu ji re mi 。”②ju zhu 。qu yuan 《jiu zhang ·she jiang 》:“you du chu hu shan zhong ?!眆an zhong yan 《yue yang lou ji 》:“ju miao tang zhi gao ,ze you ji min ,chu jiang hu zhi yuan ,ze you ji jun ?!雹踑n ;cun ?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“ren zhi xian bu xiao pi ru shu yi ,zai suo zi chu er ?!雹躩iao wang ;xiang chu 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“yu gui qiu xiang chu er shi ri ,zheng qu zhi ,lv dang si ?!雹輈hu zhi ;ban li 。《kong qiao dong na fei 》:“chu fen kuo xiong yi ,na de zi ren zhuan !”⑥chu fa ?!秊in shu ·shi huo zhi 》:“ren jian qiao wei jian duo ,jing shi gu yi yao (yāo)li ,zuo bao juan yi wei shi ,sui chu yi yan xing er bu neng jin ye ?!?yao :qiu qu 。) (er )chù chu suo ;de fang ?!秇an shu ·zhang jian chuan 》:“zhi shui cao chu ,jun de yi bu fa ?!?/div>
|