| 釋義 |
“前村可惜無(wú)賞,好近天庭階砌?!痹?shī)句出處:《喜遷鶯》;是宋朝詩(shī)人宋無(wú)名氏的作品。 一陽(yáng)初起。漸庾嶺梅雪,才苞香蕊。品格清高,姿容閑雅,別受化工深意。放開(kāi)獨(dú)占嚴(yán)景,不使混同凡卉。微雨霽。似玉容寂寞,無(wú)言有淚。難比。凝素態(tài),不共艷陽(yáng),桃杏爭(zhēng)妍麗。疑是佳人,巧拈香酥,枝上玉纖輕綴。前村可惜無(wú)賞,好近天庭階砌。成實(shí)後,有調(diào)和鼎鼐,一般滋味。
| 【註釋】: 前:(一)①前進(jìn);向前?!蹲髠鳌ふ压辍?“二執(zhí)戈者前矣?!雹诟搬帷毕鄬?duì)。1.表示方位在前。李白《望廬山瀑佈二首》之二:“日照香爐生紫煙,遙看瀑佈掛前川?!?.表示次序在前?!读凝S志異·狼三則》:“(屠)復(fù)投之,後狼止而前狼又至?!?.表示時(shí)間在先。《禮記·檀弓上》:“子夏曰:‘我未之前聞也?!雹垡龑?dǎo)?!秲x禮·士虞禮》:“祝前屍出戶?!?(二)jiǎn 同“剪”。消滅?!秴亲印ふ搶ⅰ?“進(jìn)道易,退道難,可來(lái)而前;進(jìn)道險(xiǎn),退道易,可薄而擊。”(?。浩冉?;逼近。)可:(一)①同意?!蹲髠鳌る[公三年》:“公曰:不可?!雹谡_?!妒酚洝し饿虏虧闪袀鳌?“使以臣之言為可,願(yuàn)行而利其道;以臣之言為不可,久留臣無(wú)為也。”(使:如果。)③值得。白居易《賣炭翁》:“可憐身上衣正單,心憂炭賤願(yuàn)天寒。”④能夠;可以。《論語(yǔ)·公冶長(zhǎng)》:“朽木不可雕也。”《三國(guó)志·蜀書·諸葛亮傳》:“庶曰:‘此人可就見(jiàn),不可屈致也。’”⑤著實(shí)?!妒酚洝ぬ飭瘟袀鳌?“吾懼燕(yān)人掘吾城外塚墓,僇(lù)先人,可為寒心?!?僇:通“戮”。殺。此指戮屍。)⑥適合;適宜。張翰《杖賦》:“方圓適意,洪細(xì)可乎。”李漁《笠翁一傢言·笠翁偶集·種植部》:“芙蕖則不然:自荷錢出水之日,便為點(diǎn)綴綠波;及其莖葉既生,則又日高日上……此皆言其可目者也?!雹呷?。董解元《西廂記諸宮調(diào)》卷三:“瘦得渾如削,百般醫(yī)療終難可?!?渾:簡(jiǎn)直。)⑧當(dāng)著,對(duì)著。周邦彥《南柯子》:“曉來(lái)階下按新聲,恰有一方明月可中庭?!?按:擊,奏。一方:一塊。)⑨副詞。1.表示估計(jì),相當(dāng)於“大約”。王維《洛陽(yáng)女兒行》:“洛陽(yáng)女兒對(duì)門居,才可容顏十五餘。”2. 表示轉(zhuǎn)折,相當(dāng)於“卻”。李白《相逢行》:“相見(jiàn)情已深,未語(yǔ)可知心?!?. 表示反詰,相當(dāng)於“豈”“哪”。《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“騅不逝兮可奈何!”方幹《山中言志》:“潛夫自有孤雲(yún)侶,可要王侯知姓名?”(潛夫:隱居的人。) (二)kè [可汗(hán)]亦作“可罕”。古代北方一些少數(shù)民族君主的稱號(hào)。古樂(lè)府《木蘭詩(shī)》:“昨夜見(jiàn)軍帖,可汗大點(diǎn)兵。”(軍帖:軍中文告。)惜:①痛惜;哀傷?!蹲髠鳌ば辍?“惜也,越竟乃免。”②愛(ài)惜?!俄n非子·難二》:“夫惜草茅者耗禾穗?!雹哿呦?;舍不得。《呂氏春秋·長(zhǎng)利》:“我國(guó)土也,為天下惜死?!?/div> 無(wú):①?zèng)]有。跟“有”相對(duì)。陸遊《遊山西村》:“山重水復(fù)疑無(wú)路?!雹诟痹~。表示否定,相當(dāng)於“不”。《商君書·農(nóng)戰(zhàn)》:“民以此為教,則粟焉得無(wú)少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當(dāng)於“無(wú)論”、“不論”。《詩(shī)經(jīng)·魯頌·灃水》:“不小不大,從公於邁?!雹芡ā拔恪?。不要?!豆旁?shī)源·箜篌引》:“公無(wú)渡河,公竟渡河。墮河而死,當(dāng)奈公何!”⑤非;不是?!豆茏印ば蝿?shì)》:“則國(guó)非其國(guó),而民無(wú)其民也。”⑥語(yǔ)氣詞。用於疑問(wèn)句末,表示疑問(wèn),相當(dāng)於“否”。白居易《問(wèn)劉十九》:“晚來(lái)天欲雪,能飲一杯無(wú)?”賞:①獎(jiǎng)勵(lì);賞賜;獎(jiǎng)賞。與“罰”相對(duì)?!赌印ど型隆?“善人賞而暴人罰,則國(guó)必治?!雹谫p賜或獎(jiǎng)賞的東西?!端问贰埧鳌?“聞賊以重賞購(gòu)吾首。”③贈(zèng)送;贈(zèng)予?!痘茨献印ふf(shuō)林》:“毋賞越人章甫,非其用也。”(章甫:帽子。)④褒揚(yáng);贊賞?!秶?guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)九》:“夫事君者諫過(guò)而賞善?!雹菪蕾p;玩賞;遊賞。陶潛《移居》:“奇文共欣賞,疑義相與析?!?/div> 好:(一)①女子貌美?!妒酚洝た鬃邮纻怼?“於是選齊國(guó)中女子好者八十人,皆衣文衣而舞康樂(lè)?!?文:文采??禈?lè):舞曲名。)古詩(shī)《隴西行》:“好婦出迎客,顏色正敷愉。”②泛指美;善。《詩(shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·叔於田》:“不如叔也,洵美且好。”(叔:代稱男子。洵:確實(shí)。)韋莊《菩薩蠻》:“人人盡說(shuō)江南好,遊人隻合江南老?!雹塾押茫挥褠?ài)。高適《贈(zèng)別晉三處士》:“知己從來(lái)不易知,慕君為人與君好?!蓖醢彩洞鹚抉R諫議書》:“竊以為與君實(shí)遊處相好之日久?!雹芡戤?;完成。韓偓《無(wú)題》:“妝好方長(zhǎng)嘆,歡餘卻淺顰?!雹菘梢裕槐沆?。李覯《苦雨初霽》:“寄語(yǔ)殘雲(yún)好知足,莫依河漢更油然?!?河漢:天河。油然:雲(yún)氣上升。)⑥恰巧;適逢。白居易《吳中好風(fēng)景》:“況當(dāng)豐熟歲,好是歡遊處?!雹弑硎緞衩??!妒勒f(shuō)新語(yǔ)·方正》:“臨別流涕,撫其背曰:‘奴好自愛(ài)?!雹啾砀袊@。辛棄疾《醜奴兒·書博山道中壁》:“欲說(shuō)還休,欲說(shuō)還休,卻道‘天涼好個(gè)秋!’”(二)hào ①喜愛(ài);愛(ài)好?!肚f子·逍遙遊》:“臣之所好者,道也?!雹谏旗?;易於。寒山《詩(shī)三百三首》之二百二十二:“聰明好短命,癡騃祩(ái)卻長(zhǎng)年。”(騃:傻。)③玉器或錢幣中間的孔。《漢書·食貨志下》:“卒鑄大錢,文曰‘寶貨’,肉好皆有周郭?!?/div> 近:①距離短。陶淵明《桃花源記》:“忘路之遠(yuǎn)近。”《列子·仲尼》:“遠(yuǎn)在八荒之外,近在眉睫之內(nèi)?!雹跉v時(shí)短。張居正《與薊遼總督》:“近屢得渠稟帖,極為感奮?!?渠:他的。)③接近;靠近。李商隱《樂(lè)遊原》:“夕陽(yáng)無(wú)限好,隻是近黃昏。”張居正《聞警》:“初聞鐵騎近神州,殺氣遙傳薊(jì)北秋?!?薊:地名,今北京市西南。)張先啟《對(duì)菊》:“種菊叢叢傍石根,凌晨坐臥近黃昏?!雹苡H近的人?!俄n非子·難言》:“昵近習(xí)親?!雹轀\近;淺顯。何景明《與李空同論詩(shī)書》:“辭艱者意反近,意苦者辭反常?!?常:尋常。)⑥相似。張儼《默記·述佐》:“昔子產(chǎn)治鄭,諸侯不敢加兵,蜀相其近也?!?蜀相:指諸葛亮。)⑦副詞。大概;恐怕?!度龂?guó)志·魏書·華佗傳》:“此近難濟(jì),恒事攻治,可延歲月?!?濟(jì):成功。恒:經(jīng)常。事:從事。)天:①人的頭部?!秴问洗呵铩ふ撊恕?“適耳目,節(jié)嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無(wú)以害其天矣。”(釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當(dāng)今天去地甚高,古天與今無(wú)異?!薄峨防崭琛?“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野。”(穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰?!吨芤住?睽》:“其人天且劓。”(劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候?!秴问洗呵铩ぜ敬骸?“行秋令,則天多沉陰?!雹葑匀唤纭!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!雹拮匀恍纬傻??!肚f子·養(yǎng)生主》:“依乎天理,批大郤,導(dǎo)大窾。”⑦上帝;自然界的主宰?!洞呵锓甭?·郊祭》:“天者,百神之大君也。”⑧天命;天意?!蹲髠鳌こ晒辍?“國(guó)之存亡,天也?!雹嵋缿{;依靠者?!秲x禮· 喪服》:“夫者,妻之天也?!?/div> 天庭:①朝廷。沈佺期《奉和洛陽(yáng)玩雪應(yīng)制》:“灑瑞~~裡,驚春禦苑中?!雹谔斓鄣木犹?。揚(yáng)雄《甘泉賦》:“選巫咸兮叫帝閽,開(kāi)~~兮延群神?!雹叟f時(shí)相士指人兩眉之間,前額的中央?!度龂?guó)志·魏·管輅傳》:“此二人~~及口耳之間,同有兇氣?!?/div> 庭:①正屋;廳堂?!墩撜Z(yǔ)·季氏》:“鯉趨而過(guò)庭?!薄读凶?· 楊朱》:“賓客在庭者日百住,庖廚之下,不絕煙火?!??。和A簟b遥簭N房。)②廳堂階前的院子。劉禹錫《再遊玄都觀》:“百畝庭中半是苔?!薄对?shī)經(jīng)·魏風(fēng)·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣貆(huān)兮?”(狩:打獵。胡:為何。瞻:看到??h:同“懸”,掛著。貆:同“獾”,獸名。)③帝王議事之處;朝廷?!渡袝けP庚上》:“王命眾悉至於庭?!?眾:百官。悉:全都。)《史記·廉頗藺相如列傳》:“拜送書於庭?!?/div> 階:①臺(tái)階。《孟子·離婁下》:“不逾階而相揖也?!?逾:超越。)李白《玉階怨》:“玉階生白露,夜久侵羅襪?!眲⒂礤a《陋室銘》:“苔痕上階綠,草色入簾青?!薄蹲髠鳌でf公八年》:“石之紛如死於階下?!?石之紛如:人名。)②梯子?!抖Y記·喪大記》:“復(fù)有林麓,則虞人設(shè)階。”(虞人:掌管山澤的官。)屈原《惜誦》:“欲釋階而登天兮?!雹鄹?。《詩(shī)經(jīng)·小雅·巧言》:“無(wú)拳無(wú)勇,職為亂階?!?拳:力。職:主要。)《國(guó)語(yǔ)·周語(yǔ)中》:“夫婚姻,禍福之階也?!雹芄倬糁燃?jí)?!妒勒f(shuō)新語(yǔ)·政事》:“乃超兩階用之?!薄缎绿茣ぐ俟僦尽?“文階二十八階,武階二十一階?!雹輵{借?!稘h書·異姓諸侯王表》:“漢亡(wú)尺土之階?!?亡:無(wú)。)《北史·周室諸王傳論》:“兵權(quán)爵位,蓋安危之所階乎”⑥招引(禍患)?!蹲髠鳌る[公三年》:“將立州籲,乃定之矣;若猶未也,階之為禍?!盵階級(jí)]1. 臺(tái)階。陸龜蒙《野廟碑》:“升階級(jí),坐堂筵?!?. 指官位俸祿的等級(jí)?!夺釢h書·邊讓傳》:“階級(jí)名位,亦宜超然。” “前村可惜無(wú)賞,好近天庭階砌?!痹?shī)句出處:《喜遷鶯》;是宋朝詩(shī)人宋無(wú)名氏的作品。 一陽(yáng)初起。漸庾嶺梅雪,才苞香蕊。品格清高,姿容閑雅,別受化工深意。放開(kāi)獨(dú)占嚴(yán)景,不使混同凡卉。微雨霽。似玉容寂寞,無(wú)言有淚。難比。凝素態(tài),不共艷陽(yáng),桃杏爭(zhēng)妍麗。疑是佳人,巧拈香酥,枝上玉纖輕綴。前村可惜無(wú)賞,好近天庭階砌。成實(shí)後,有調(diào)和鼎鼐,一般滋味。
| 【注釋】: 前:(一)①前進(jìn);向前?!蹲髠鳌ふ压辍?“二執(zhí)戈者前矣?!雹诟昂蟆毕鄬?duì)。1.表示方位在前。李白《望廬山瀑布二首》之二:“日照香爐生紫煙,遙看瀑布掛前川?!?.表示次序在前。《聊齋志異·狼三則》:“(屠)復(fù)投之,后狼止而前狼又至?!?.表示時(shí)間在先?!抖Y記·檀弓上》:“子夏曰:‘我未之前聞也?!雹垡龑?dǎo)。《儀禮·士虞禮》:“祝前尸出戶?!?(二)jiǎn 同“剪”。消滅?!秴亲印ふ搶ⅰ?“進(jìn)道易,退道難,可來(lái)而前;進(jìn)道險(xiǎn),退道易,可薄而擊?!??。浩冉槐平?。)可:(一)①同意?!蹲髠鳌る[公三年》:“公曰:不可?!雹谡_?!妒酚洝し饿虏虧闪袀鳌?“使以臣之言為可,愿行而利其道;以臣之言為不可,久留臣無(wú)為也?!?使:如果。)③值得。白居易《賣炭翁》:“可憐身上衣正單,心憂炭賤愿天寒。”④能夠;可以?!墩撜Z(yǔ)·公冶長(zhǎng)》:“朽木不可雕也?!薄度龂?guó)志·蜀書·諸葛亮傳》:“庶曰:‘此人可就見(jiàn),不可屈致也?!雹葜鴮?shí)。《史記·田單列傳》:“吾懼燕(yān)人掘吾城外冢墓,僇(lù)先人,可為寒心?!?僇:通“戮”。殺。此指戮尸。)⑥適合;適宜。張翰《杖賦》:“方圓適意,洪細(xì)可乎?!崩顫O《笠翁一家言·笠翁偶集·種植部》:“芙蕖則不然:自荷錢出水之日,便為點(diǎn)綴綠波;及其莖葉既生,則又日高日上……此皆言其可目者也?!雹呷?。董解元《西廂記諸宮調(diào)》卷三:“瘦得渾如削,百般醫(yī)療終難可?!?渾:簡(jiǎn)直。)⑧當(dāng)著,對(duì)著。周邦彥《南柯子》:“曉來(lái)階下按新聲,恰有一方明月可中庭?!?按:擊,奏。一方:一塊。)⑨副詞。1.表示估計(jì),相當(dāng)于“大約”。王維《洛陽(yáng)女兒行》:“洛陽(yáng)女兒對(duì)門居,才可容顏十五余?!?. 表示轉(zhuǎn)折,相當(dāng)于“卻”。李白《相逢行》:“相見(jiàn)情已深,未語(yǔ)可知心。”3. 表示反詰,相當(dāng)于“豈”“哪”?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“騅不逝兮可奈何!”方干《山中言志》:“潛夫自有孤云侶,可要王侯知姓名?”(潛夫:隱居的人。) (二)kè [可汗(hán)]亦作“可罕”。古代北方一些少數(shù)民族君主的稱號(hào)。古樂(lè)府《木蘭詩(shī)》:“昨夜見(jiàn)軍帖,可汗大點(diǎn)兵?!?軍帖:軍中文告。)惜:①痛惜;哀傷?!蹲髠鳌ば辍?“惜也,越竟乃免?!雹趷?ài)惜?!俄n非子·難二》:“夫惜草茅者耗禾穗?!雹哿呦?;舍不得?!秴问洗呵铩らL(zhǎng)利》:“我國(guó)土也,為天下惜死。”無(wú):①?zèng)]有。跟“有”相對(duì)。陸游《游山西村》:“山重水復(fù)疑無(wú)路?!雹诟痹~。表示否定,相當(dāng)于“不”。《商君書·農(nóng)戰(zhàn)》:“民以此為教,則粟焉得無(wú)少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當(dāng)于“無(wú)論”、“不論”。《詩(shī)經(jīng)·魯頌·灃水》:“不小不大,從公于邁?!雹芡ā拔恪薄2灰??!豆旁?shī)源·箜篌引》:“公無(wú)渡河,公竟渡河。墮河而死,當(dāng)奈公何!”⑤非;不是?!豆茏印ば蝿?shì)》:“則國(guó)非其國(guó),而民無(wú)其民也。”⑥語(yǔ)氣詞。用于疑問(wèn)句末,表示疑問(wèn),相當(dāng)于“否”。白居易《問(wèn)劉十九》:“晚來(lái)天欲雪,能飲一杯無(wú)?”賞:①獎(jiǎng)勵(lì);賞賜;獎(jiǎng)賞。與“罰”相對(duì)?!赌印ど型隆?“善人賞而暴人罰,則國(guó)必治。”②賞賜或獎(jiǎng)賞的東西?!端问贰埧鳌?“聞賊以重賞購(gòu)吾首?!雹圪?zèng)送;贈(zèng)予。《淮南子·說(shuō)林》:“毋賞越人章甫,非其用也。”(章甫:帽子。)④褒揚(yáng);贊賞?!秶?guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)九》:“夫事君者諫過(guò)而賞善?!雹菪蕾p;玩賞;游賞。陶潛《移居》:“奇文共欣賞,疑義相與析?!?/div> 好:(一)①女子貌美?!妒酚洝た鬃邮兰摇?“于是選齊國(guó)中女子好者八十人,皆衣文衣而舞康樂(lè)?!?文:文采。康樂(lè):舞曲名。)古詩(shī)《隴西行》:“好婦出迎客,顏色正敷愉?!雹诜褐该?;善?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·叔于田》:“不如叔也,洵美且好?!?叔:代稱男子。洵:確實(shí)。)韋莊《菩薩蠻》:“人人盡說(shuō)江南好,游人只合江南老?!雹塾押?;友愛(ài)。高適《贈(zèng)別晉三處士》:“知己從來(lái)不易知,慕君為人與君好?!蓖醢彩洞鹚抉R諫議書》:“竊以為與君實(shí)游處相好之日久?!雹芡戤?;完成。韓偓《無(wú)題》:“妝好方長(zhǎng)嘆,歡余卻淺顰?!雹菘梢?;便于。李覯《苦雨初霽》:“寄語(yǔ)殘?jiān)坪弥?,莫依河漢更油然?!?河漢:天河。油然:云氣上升。)⑥恰巧;適逢。白居易《吳中好風(fēng)景》:“況當(dāng)豐熟歲,好是歡游處?!雹弑硎緞衩??!妒勒f(shuō)新語(yǔ)·方正》:“臨別流涕,撫其背曰:‘奴好自愛(ài)?!雹啾砀袊@。辛棄疾《丑奴兒·書博山道中壁》:“欲說(shuō)還休,欲說(shuō)還休,卻道‘天涼好個(gè)秋!’”(二)hào ①喜愛(ài);愛(ài)好?!肚f子·逍遙游》:“臣之所好者,道也?!雹谏朴?;易于。寒山《詩(shī)三百三首》之二百二十二:“聰明好短命,癡騃祩(ái)卻長(zhǎng)年?!?騃:傻。)③玉器或錢幣中間的孔。《漢書·食貨志下》:“卒鑄大錢,文曰‘寶貨’,肉好皆有周郭?!?/div> 近:①距離短。陶淵明《桃花源記》:“忘路之遠(yuǎn)近?!薄读凶印ぶ倌帷?“遠(yuǎn)在八荒之外,近在眉睫之內(nèi)?!雹跉v時(shí)短。張居正《與薊遼總督》:“近屢得渠稟帖,極為感奮?!?渠:他的。)③接近;靠近。李商隱《樂(lè)游原》:“夕陽(yáng)無(wú)限好,只是近黃昏?!睆埦诱堵劸?“初聞鐵騎近神州,殺氣遙傳薊(jì)北秋?!?薊:地名,今北京市西南。)張先啟《對(duì)菊》:“種菊叢叢傍石根,凌晨坐臥近黃昏。”④親近的人。《韓非子·難言》:“昵近習(xí)親。”⑤淺近;淺顯。何景明《與李空同論詩(shī)書》:“辭艱者意反近,意苦者辭反常?!?常:尋常。)⑥相似。張儼《默記·述佐》:“昔子產(chǎn)治鄭,諸侯不敢加兵,蜀相其近也?!?蜀相:指諸葛亮。)⑦副詞。大概;恐怕?!度龂?guó)志·魏書·華佗傳》:“此近難濟(jì),恒事攻治,可延歲月?!?濟(jì):成功。恒:經(jīng)常。事:從事。)天:①人的頭部?!秴问洗呵铩ふ撊恕?“適耳目,節(jié)嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無(wú)以害其天矣?!?釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當(dāng)今天去地甚高,古天與今無(wú)異?!薄峨防崭琛?“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野?!?穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰。《周易· 睽》:“其人天且劓。”(劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候?!秴问洗呵铩ぜ敬骸?“行秋令,則天多沉陰?!雹葑匀唤??!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!雹拮匀恍纬傻?。《莊子·養(yǎng)生主》:“依乎天理,批大郤,導(dǎo)大窾?!雹呱系?;自然界的主宰?!洞呵锓甭?·郊祭》:“天者,百神之大君也。”⑧天命;天意?!蹲髠鳌こ晒辍?“國(guó)之存亡,天也?!雹嵋缿{;依靠者?!秲x禮· 喪服》:“夫者,妻之天也?!?/div> 天庭:①朝廷。沈佺期《奉和洛陽(yáng)玩雪應(yīng)制》:“灑瑞~~里,驚春御苑中。”②天帝的居處。揚(yáng)雄《甘泉賦》:“選巫咸兮叫帝閽,開(kāi)~~兮延群神?!雹叟f時(shí)相士指人兩眉之間,前額的中央。《三國(guó)志·魏·管輅傳》:“此二人~~及口耳之間,同有兇氣。”庭:①正屋;廳堂?!墩撜Z(yǔ)·季氏》:“鯉趨而過(guò)庭。”《列子 · 楊朱》:“賓客在庭者日百住,庖廚之下,不絕煙火?!?住:停留。庖:廚房。)②廳堂階前的院子。劉禹錫《再游玄都觀》:“百畝庭中半是苔。”《詩(shī)經(jīng)·魏風(fēng)·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣貆(huān)兮?”(狩:打獵。胡:為何。瞻:看到??h:同“懸”,掛著。貆:同“獾”,獸名。)③帝王議事之處;朝廷。《尚書·盤庚上》:“王命眾悉至于庭。”(眾:百官。悉:全都。)《史記·廉頗藺相如列傳》:“拜送書于庭?!?/div> 階:①臺(tái)階?!睹献印るx婁下》:“不逾階而相揖也?!?逾:超越。)李白《玉階怨》:“玉階生白露,夜久侵羅襪?!眲⒂礤a《陋室銘》:“苔痕上階綠,草色入簾青?!薄蹲髠鳌でf公八年》:“石之紛如死于階下?!?石之紛如:人名。)②梯子。《禮記·喪大記》:“復(fù)有林麓,則虞人設(shè)階?!?虞人:掌管山澤的官。)屈原《惜誦》:“欲釋階而登天兮?!雹鄹伞!对?shī)經(jīng)·小雅·巧言》:“無(wú)拳無(wú)勇,職為亂階?!?拳:力。職:主要。)《國(guó)語(yǔ)·周語(yǔ)中》:“夫婚姻,禍福之階也。”④官爵之等級(jí)。《世說(shuō)新語(yǔ)·政事》:“乃超兩階用之。”《新唐書·百官志》:“文階二十八階,武階二十一階?!雹輵{借。《漢書·異姓諸侯王表》:“漢亡(wú)尺土之階?!?亡:無(wú)。)《北史·周室諸王傳論》:“兵權(quán)爵位,蓋安危之所階乎”⑥招引(禍患)?!蹲髠鳌る[公三年》:“將立州吁,乃定之矣;若猶未也,階之為禍?!盵階級(jí)]1. 臺(tái)階。陸龜蒙《野廟碑》:“升階級(jí),坐堂筵?!?. 指官位俸祿的等級(jí)?!逗鬂h書·邊讓傳》:“階級(jí)名位,亦宜超然?!?/div> “qian cun ke xi mo shang ,hao jin tian ting jie qi ?!眘hi gou chu chu :《xi qian ying 》;shi song chao shi ren song mo ming shi de zuo pin 。 yi yang chu qi 。jian yu ling mei xue ,cai bao xiang rui 。pin ge qing gao ,zi rong xian ya ,bie shou hua gong shen yi 。fang kai du zhan yan jing ,bu shi hun tong fan hui 。wei yu ji 。shi yu rong ji mo ,mo yan you lei 。nan bi 。ning su tai ,bu gong yan yang ,tao xing zheng yan li 。yi shi jia ren ,qiao nian xiang su ,zhi shang yu qian qing chuo 。qian cun ke xi mo shang ,hao jin tian ting jie qi 。cheng shi hou ,you diao he ding nai ,yi ban zi wei 。
| 【zhu shi 】: qian :(yi )①qian jin ;xiang qian ?!秡uo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“er zhi ge zhe qian yi ?!雹趃en “hou ”xiang dui 。1.biao shi fang wei zai qian 。li bai 《wang lu shan bao bu er shou 》zhi er :“ri zhao xiang lu sheng zi yan ,yao kan bao bu gua qian chuan 。”2.biao shi ci xu zai qian 。《liao zhai zhi yi ·lang san ze 》:“(tu )fu tou zhi ,hou lang zhi er qian lang you zhi 。”3.biao shi shi jian zai xian ?!秎i ji ·tan gong shang 》:“zi xia yue :‘wo wei zhi qian wen ye ?!雹踶in dao ?!秠i li ·shi yu li 》:“zhu qian shi chu hu ?!?(er )jiǎn tong “jian ”。xiao mie ?!秝u zi ·lun jiang 》:“jin dao yi ,tui dao nan ,ke lai er qian ;jin dao xian ,tui dao yi ,ke bao er ji ?!?bao :pai jin ;bi jin 。)ke :(yi )①tong yi 。《zuo chuan ·yin gong san nian 》:“gong yue :bu ke ?!雹趜heng que ?!秙hi ji ·fan ju cai ze lie chuan 》:“shi yi chen zhi yan wei ke ,yuan hang er li ji dao ;yi chen zhi yan wei bu ke ,jiu liu chen mo wei ye 。”(shi :ru guo 。)③zhi de 。bai ju yi 《mai tan weng 》:“ke lian shen shang yi zheng chan ,xin you tan jian yuan tian han ?!雹躰eng gou ;ke yi ?!秎un yu ·gong ye chang 》:“xiu mu bu ke diao ye 。”《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“shu yue :‘ci ren ke jiu jian ,bu ke qu zhi ye 。’”⑤zhao shi ?!秙hi ji ·tian chan lie chuan 》:“wu ju yan (yān)ren jue wu cheng wai zhong mu ,僇(lù)xian ren ,ke wei han xin 。”(僇:tong “l(fā)u ”。sha 。ci zhi lu shi 。)⑥kuo ge ;kuo yi 。zhang han 《zhang fu 》:“fang yuan kuo yi ,hong xi ke hu ?!眑i yu 《li weng yi jia yan ·li weng ou ji ·chong zhi bu 》:“fu qu ze bu ran :zi he qian chu shui zhi ri ,bian wei dian chuo lu bo ;ji ji jing xie ji sheng ,ze you ri gao ri shang ……ci jie yan ji ke mu zhe ye ?!雹遯uan yu 。dong jie yuan 《xi xiang ji zhu gong diao 》juan san :“shou de hun ru xiao ,bai ban yi liao zhong nan ke 。”(hun :jian zhi 。)⑧dang zhao ,dui zhao 。zhou bang yan 《na ke zi 》:“xiao lai jie xia an xin sheng ,qia you yi fang ming yue ke zhong ting ?!?an :ji ,zou 。yi fang :yi kuai 。)⑨fu ci 。1.biao shi gu ji ,xiang dang yu “da yao ”。wang wei 《luo yang nv er hang 》:“l(fā)uo yang nv er dui men ju ,cai ke rong yan shi wu yu 。”2. biao shi zhuai she ,xiang dang yu “que ”。li bai 《xiang feng hang 》:“xiang jian qing yi shen ,wei yu ke zhi xin ?!?. biao shi fan jie ,xiang dang yu “qi ”“na ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“zhui bu shi xi ke nai he !”fang gan 《shan zhong yan zhi 》:“qian fu zi you gu yun lv ,ke yao wang hou zhi xing ming ?”(qian fu :yin ju de ren 。) (er )kè [ke han (hán)]yi zuo “ke han ”。gu dai bei fang yi xie shao shu min zu jun zhu de chen hao 。gu le fu 《mu lan shi 》:“zuo ye jian jun tie ,ke han da dian bing 。”(jun tie :jun zhong wen gao 。)xi :①tong xi ;ai shang ?!秡uo chuan ·xuan gong er nian 》:“xi ye ,yue jing nai mian 。”②ai xi ?!秇an fei zi ·nan er 》:“fu xi cao mao zhe hao he sui ?!雹踠in xi ;she bu de ?!秎v shi chun qiu ·chang li 》:“wo guo tu ye ,wei tian xia xi si ?!?/div> mo :①mei you 。gen “you ”xiang dui 。liu you 《you shan xi cun 》:“shan chong shui fu yi mo lu ?!雹趂u ci 。biao shi fou ding ,xiang dang yu “bu ”?!秙hang jun shu ·nong zhan 》:“min yi ci wei jiao ,ze su yan de mo shao ,er bing yan de ruo ye ?”③lian ci 。biao shi tiao jian ,xiang dang yu “mo lun ”、“bu lun ”?!秙hi jing ·lu song ·feng shui 》:“bu xiao bu da ,cong gong yu mai ?!雹躷ong “wu ”。bu yao ?!秅u shi yuan ·kong hou yin 》:“gong mo du he ,gong jing du he 。duo he er si ,dang nai gong he !”⑤fei ;bu shi ?!秅uan zi ·xing shi 》:“ze guo fei ji guo ,er min mo ji min ye ?!雹辻u qi ci 。yong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ,xiang dang yu “fou ”。bai ju yi 《wen liu shi jiu 》:“wan lai tian yu xue ,neng yin yi bei mo ?”shang :①jiang li ;shang ci ;jiang shang 。yu “fa ”xiang dui 。《mo zi ·shang tong xia 》:“shan ren shang er bao ren fa ,ze guo bi zhi ?!雹趕hang ci huo jiang shang de dong xi ?!秙ong shi ·zhang jun chuan 》:“wen zei yi chong shang gou wu shou ?!雹踷eng song ;zeng yu ?!秇uai na zi ·shui lin 》:“wu shang yue ren zhang fu ,fei ji yong ye ?!?zhang fu :mao zi 。)④bao yang ;zan shang ?!秅uo yu ·jin yu jiu 》:“fu shi jun zhe jian guo er shang shan ?!雹輝in shang ;wan shang ;you shang 。tao qian 《yi ju 》:“ji wen gong xin shang ,yi yi xiang yu xi ?!?/div> hao :(yi )①nv zi mao mei ?!秙hi ji ·kong zi shi jia 》:“yu shi shua ji guo zhong nv zi hao zhe ba shi ren ,jie yi wen yi er wu kang le ?!?wen :wen cai 。kang le :wu qu ming 。)gu shi 《long xi hang 》:“hao fu chu ying ke ,yan se zheng fu yu 。”②fan zhi mei ;shan ?!秙hi jing ·zheng feng ·shu yu tian 》:“bu ru shu ye ,xun mei ju hao ?!?shu :dai chen nan zi 。xun :que shi 。)wei zhuang 《pu sa man 》:“ren ren jin shui jiang na hao ,you ren zhi ge jiang na lao ?!雹踶ou hao ;you ai 。gao kuo 《zeng bie jin san chu shi 》:“zhi ji cong lai bu yi zhi ,mu jun wei ren yu jun hao ?!眞ang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“qie yi wei yu jun shi you chu xiang hao zhi ri jiu ?!雹躻an bi ;wan cheng 。han wo 《mo ti 》:“zhuang hao fang chang tan ,huan yu que jian pin 。”⑤ke yi ;bian yu 。li gou 《ku yu chu ji 》:“ji yu can yun hao zhi zu ,mo yi he han geng you ran 。”(he han :tian he 。you ran :yun qi shang sheng 。)⑥qia qiao ;kuo feng 。bai ju yi 《wu zhong hao feng jing 》:“kuang dang feng shou sui ,hao shi huan you chu 。”⑦biao shi quan mian ?!秙hi shui xin yu ·fang zheng 》:“l(fā)in bie liu ti ,fu ji bei yue :‘nu hao zi ai 。’”⑧biao gan tan 。xin qi ji 《chou nu er ·shu bo shan dao zhong bi 》:“yu shui hai xiu ,yu shui hai xiu ,que dao ‘tian liang hao ge qiu !’”(er )hào ①xi ai ;ai hao ?!秡huang zi ·xiao yao you 》:“chen zhi suo hao zhe ,dao ye ?!雹趕han yu ;yi yu 。han shan 《shi san bai san shou 》zhi er bai er shi er :“cong ming hao duan ming ,chi ai zhu (ái)que chang nian 。”(ai :sha 。)③yu qi huo qian bi zhong jian de kong ?!秇an shu ·shi huo zhi xia 》:“cu zhu da qian ,wen yue ‘bao huo ’,rou hao jie you zhou guo ?!?/div> jin :①ju li duan 。tao yuan ming 《tao hua yuan ji 》:“wang lu zhi yuan jin ?!薄秎ie zi ·zhong ni 》:“yuan zai ba huang zhi wai ,jin zai mei jie zhi nei ?!雹趌i shi duan 。zhang ju zheng 《yu ji liao zong du 》:“jin lv de qu bing tie ,ji wei gan fen ?!?qu :ta de 。)③jie jin ;kao jin 。li shang yin 《le you yuan 》:“xi yang mo xian hao ,zhi shi jin huang hun ?!眤hang ju zheng 《wen jing 》:“chu wen tie ji jin shen zhou ,sha qi yao chuan ji (jì)bei qiu ?!?ji :de ming ,jin bei jing shi xi na 。)zhang xian qi 《dui ju 》:“chong ju cong cong bang dan gen ,ling chen zuo wo jin huang hun ?!雹躴in jin de ren ?!秇an fei zi ·nan yan 》:“ni jin xi qin ?!雹輏ian jin ;jian xian 。he jing ming 《yu li kong tong lun shi shu 》:“ci jian zhe yi fan jin ,yi ku zhe ci fan chang ?!?chang :xun chang 。)⑥xiang shi 。zhang yan 《mo ji ·shu zuo 》:“xi zi chan zhi zheng ,zhu hou bu gan jia bing ,shu xiang ji jin ye 。”(shu xiang :zhi zhu ge liang 。)⑦fu ci 。da gai ;kong pa ?!秙an guo zhi ·wei shu ·hua tuo chuan 》:“ci jin nan ji ,heng shi gong zhi ,ke yan sui yue 。”(ji :cheng gong 。heng :jing chang 。shi :cong shi 。)tian :①ren de tou bu 。《lv shi chun qiu ·lun ren 》:“kuo er mu ,jie shi yu ,shi zhi mou ,qu qiao gu ……re ci ,ze mo yi hai ji tian yi ?!?shi :qu chu 。qiao gu :wei zha 。)②tian kong 。wang chong 《lun heng ·tan tian 》:“cha dang jin tian qu de shen gao ,gu tian yu jin mo yi 。”《chi le ge 》:“tian shi qiong (qióng)lu ,long gai si ye ?!?qiong lu :zhan zhang 。)③zai e shang ci zi de xing fa ?!秡hou yi · kui 》:“ji ren tian ju yi ?!?yi :ge diao bi zi de xing fa 。)④tian qi ;qi hou 。《lv shi chun qiu ·ji chun 》:“hang qiu ling ,ze tian duo chen yin ?!雹輟i ran jie ?!秞un zi ·tian lun 》:“tian hang you chang ,bu wei yao cun ,bu wei jie wang ?!雹込i ran xing cheng de ?!秡huang zi ·yang sheng zhu 》:“yi hu tian li ,pi da xi ,dao da kuan ?!雹遱hang di ;zi ran jie de zhu zai ?!禼hun qiu fan lou ·jiao ji 》:“tian zhe ,bai shen zhi da jun ye ?!雹鄑ian ming ;tian yi ?!秡uo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“guo zhi cun wang ,tian ye ?!雹醳i ping ;yi kao zhe ?!秠i li · sang fu 》:“fu zhe ,qi zhi tian ye ?!?/div> tian ting :①chao ting 。shen quan ji 《feng he luo yang wan xue ying zhi 》:“sa rui ~~li ,jing chun yu yuan zhong 。”②tian di de ju chu 。yang xiong 《gan quan fu 》:“shua wu xian xi jiao di hun ,kai ~~xi yan qun shen ?!雹踛iu shi xiang shi zhi ren liang mei zhi jian ,qian e de zhong yang ?!秙an guo zhi ·wei ·guan lu chuan 》:“ci er ren ~~ji kou er zhi jian ,tong you xiong qi 。”ting :①zheng wu ;ting tang ?!秎un yu ·ji shi 》:“l(fā)i qu er guo ting ?!薄秎ie zi · yang zhu 》:“bin ke zai ting zhe ri bai zhu ,pao chu zhi xia ,bu jue yan huo ?!?zhu :ting liu 。pao :chu fang 。)②ting tang jie qian de yuan zi 。liu yu xi 《zai you xuan dou guan 》:“bai mu ting zhong ban shi tai ?!薄秙hi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian huan (huān)xi ?”(shou :da lie 。hu :wei he 。zhan :kan dao 。xian :tong “xuan ”,gua zhao 。huan :tong “huan ”,shou ming 。)③di wang yi shi zhi chu ;chao ting 。《shang shu ·pan geng shang 》:“wang ming zhong xi zhi yu ting ?!?zhong :bai guan 。xi :quan dou 。)《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“bai song shu yu ting ?!?/div> jie :①tai jie 。《meng zi ·li lou xia 》:“bu yu jie er xiang yi ye ?!?yu :chao yue 。)li bai 《yu jie yuan 》:“yu jie sheng bai lou ,ye jiu qin luo wa ?!眑iu yu xi 《lou shi ming 》:“tai hen shang jie lu ,cao se ru lian qing ?!薄秡uo chuan ·zhuang gong ba nian 》:“dan zhi fen ru si yu jie xia ?!?dan zhi fen ru :ren ming 。)②ti zi ?!秎i ji ·sang da ji 》:“fu you lin lu ,ze yu ren she jie ?!?yu ren :zhang guan shan ze de guan 。)qu yuan 《xi song 》:“yu shi jie er deng tian xi ?!雹踘en you ?!秙hi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“mo quan mo yong ,zhi wei luan jie 。”(quan :li 。zhi :zhu yao 。)《guo yu ·zhou yu zhong 》:“fu hun yin ,huo fu zhi jie ye 。”④guan jue zhi deng ji ?!秙hi shui xin yu ·zheng shi 》:“nai chao liang jie yong zhi ?!薄秞in tang shu ·bai guan zhi 》:“wen jie er shi ba jie ,wu jie er shi yi jie ?!雹輕ing jie 。《han shu ·yi xing zhu hou wang biao 》:“han wang (wú)che tu zhi jie 。”(wang :mo 。)《bei shi ·zhou shi zhu wang chuan lun 》:“bing quan jue wei ,gai an wei zhi suo jie hu ”⑥qiao yin (huo huan )?!秡uo chuan ·yin gong san nian 》:“jiang li zhou xu ,nai ding zhi yi ;re you wei ye ,jie zhi wei huo 。”[jie ji ]1. tai jie 。liu gui meng 《ye miao bei 》:“sheng jie ji ,zuo tang yan 。”2. zhi guan wei feng lu de deng ji 。《hou han shu ·bian rang chuan 》:“jie ji ming wei ,yi yi chao ran ?!?/div>
|