| 釋義 |
“好是上林多少樹,應(yīng)早晚、待公來。”詩句出處:《江神子/江城子》;是宋朝詩人李壁的作品。 露荷香泛小池臺(tái)。水雲(yún)堆。好風(fēng)催。寶扇胡床,無事且徘徊。簾外海榴裙一色,判共酹、兩三杯。此懷能得幾番開。玉山頹。不須推?;厥状榷鳎皦衾峡皡?。好是上林多少樹,應(yīng)早晚、待公來。
| 【註釋】: 好:(一)①女子貌美?!妒酚洝た鬃邮纻怼?“於是選齊國中女子好者八十人,皆衣文衣而舞康樂。”(文:文采??禈罚何枨?古詩《隴西行》:“好婦出迎客,顏色正敷愉?!雹诜褐该溃簧?。《詩經(jīng)·鄭風(fēng)·叔於田》:“不如叔也,洵美且好。”(叔:代稱男子。洵:確實(shí)。)韋莊《菩薩蠻》:“人人盡說江南好,遊人隻合江南老?!雹塾押?;友愛。高適《贈(zèng)別晉三處士》:“知己從來不易知,慕君為人與君好?!蓖醢彩洞鹚抉R諫議書》:“竊以為與君實(shí)遊處相好之日久?!雹芡戤?;完成。韓偓《無題》:“妝好方長嘆,歡餘卻淺顰?!雹菘梢?;便於。李覯《苦雨初霽》:“寄語殘雲(yún)好知足,莫依河漢更油然?!?河漢:天河。油然:雲(yún)氣上升。)⑥恰巧;適逢。白居易《吳中好風(fēng)景》:“況當(dāng)豐熟歲,好是歡遊處?!雹弑硎緞衩?。《世說新語·方正》:“臨別流涕,撫其背曰:‘奴好自愛?!雹啾砀袊@。辛棄疾《醜奴兒·書博山道中壁》:“欲說還休,欲說還休,卻道‘天涼好個(gè)秋!’”(二)hào ①喜愛;愛好。《莊子·逍遙遊》:“臣之所好者,道也。”②善於;易於。寒山《詩三百三首》之二百二十二:“聰明好短命,癡騃祩(ái)卻長年?!?騃:傻。)③玉器或錢幣中間的孔?!稘h書·食貨志下》:“卒鑄大錢,文曰‘寶貨’,肉好皆有周郭。”是:①正確。與“非”相對(duì)?!墩撜Z·陽貨》:“偃之言是也。”②肯定;認(rèn)為正確?!赌印ど型稀?“國君之所是,必皆是之。”③糾正;訂正。《禮記·月令》:“是察阿黨,則罪無有掩蔽?!?察:審察。)④表示判斷,是。《史記·刺客列傳》:“此必是豫讓也?!雹荽~。表示近指。相當(dāng)於“此”、“這”?!睹献印ち夯萃跎稀?“直不百步耳,是亦走也?!雹捱B詞。相當(dāng)於“於是”?!豆茏印ぞ忌稀?“非茲,是無以理人;非茲,是無以生財(cái)。”⑦助詞。用以前置賓語?!蹲髠鳌は骞哪辍?“唯餘馬首是瞻?!盵是以]因此;所以?!俄n非子·喻老》:“今在骨髓,臣是以無請(qǐng)也。”[是故]因此?!睹献印ち夯萃跸隆?“唯仁者能以大事小,是故湯事葛?!盵國是]國傢大計(jì)。梁啟超《戊戌政變記·譚嗣同傳》:“定國是之詔既下?!?/div> 上:(一)①位置在高處的。與“下”相對(duì)?!睹献印ち夯萃跎稀?“王坐於堂上,有牽牛而過堂下者?!雹诘燃?jí)高或質(zhì)量好的?!短旃ら_物·飴餳》:“色以白者為上?!雹鄞涡蚧驎r(shí)間在前的。《墨子·七患》:“故雖上世之聖王,豈能使五谷常收,而旱水不至哉?”古樂府《日出東南隅行》:“東方千餘騎,夫婿居上頭?!雹茉谏衔坏木??!睹献印ち夯萃跎稀?“入以事其父兄,出以事其長上?!雹萦傻吞幫咛??!肚f子·逍遙遊》:“摶(tuán)扶搖而上者九萬裡?!雹奕?;往。黃宗羲《柳敬亭傳》:“始復(fù)上街頭理其故業(yè)?!雹呦蚯?。《戰(zhàn)國策·秦策二》:“三鼓之而卒不上?!?卒:終。)⑧進(jìn)呈;進(jìn)獻(xiàn);送上?!稘h書·東方朔傳》:“四方士多上書言得失?!雹岢鰣?。王實(shí)甫《西廂記》第一本楔子:“正旦扮鶯鶯上?!雹饧?;添加。《論語·顏淵》:“草上之風(fēng)必偃?!?11)塗染?!短旃ら_物·造竹紙》:“先以白礬水染過,後上紅花汁雲(yún)?!?12)通“尚”。崇尚。《呂氏春秋·長見》:“尊賢上功。” (二)shǎng 上聲,漢語四聲之一。鐘嶸《詩品序》:“至平上去人,則餘病未能?!?/div> 多:①數(shù)量大,與“少”相對(duì)?!睹献印す珜O醜下》:“得道者多助,失道者寡助?!?得道:指得治國之道,即行仁政。寡:少。)王維《相思》:“願(yuàn)君多采擷?!雹趧龠^;超過。湯顯祖《紫簫記·巧探》:“想他才似相如,貌多王粲?!?相如:司馬相如,漢辭賦傢。王粲:漢魏間人,貌美多才。)③稱贊;著重?!妒酚洝ぜ緛褭鑱蚜袀鳌?“諸公皆多季佈能摧剛為柔,朱傢以此名聞當(dāng)世。”《史記·魏其武安侯列傳》:“士亦以此多之。”④過分的;多餘的。《莊子·漁父》:“今子既上無君侯有司之勢,而下無大臣職事之官,而擅飭(chì)禮樂,選人倫以化齊民,不泰多事乎?”(飭:整頓。泰:太,過於,過分。)劉劭《人物志·體別》:“夫在多疑?!雹菰龆??!盾髯印ぬ煺摗?“因物而多之,孰與騁能而化之?”⑥通“哆”,不正?!斗ㄑ浴の嶙印?“中正則雅,多哇則鄭?!?哇:淫邪的樂聲。)⑦副詞。表示限定。約相當(dāng)於“隻”、“僅僅”。朱浮《為幽州牧與彭寵書》:“此猶河濱之民捧土以塞孟津,多見其不知量也。”《論語·子張》:“人雖欲自絕,其何傷於日月乎? 多見其不知量也?!?/div> 少:(一)①數(shù)量少。與“多”相對(duì)?!蹲髠鳌ぐЧ辍?“陽虎曰:‘吾車少?!雹谌鄙?;短少;差欠。《史記·平原君虞卿列傳》:“今少一人,願(yuàn)君即以遂備員而行矣?!雹巯魅?。賈誼《治安策》:“欲天下之治安,莫若眾建諸侯而少其力。”④輕視;看輕;小看?!稌x書·王濟(jì)傳》:“(濟(jì))好以言傷物,儕(chái)類以此少之。”(儕類:同輩。)⑤不多時(shí),表示時(shí)間短暫。《莊子·達(dá)生》:“少焉,果敗而反?!雹薷痹~。表示程度淺。相當(dāng)於“稍微”?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“太後之色少解?!?(二)shào ①年幼。與“老”相對(duì)。賀知章《回鄉(xiāng)偶書二首》之一:“少小離傢老大回,鄉(xiāng)音無改鬢毛衰(cuī)?!雹谏倌耆??!蹲髠鳌べ夜四辍?“少長有禮,其可用也。”③排行最末的?!妒酚洝っ蠂L君列傳》:“田嬰者,齊威王少子。”樹:①樹木。《禮記·祭義》:“樹木以時(shí)伐焉。”(以時(shí):按時(shí),適時(shí)。)②種植?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·將仲子》:“無折我樹杞?!?杞:一種樹。)③培養(yǎng)人才?!俄n非子·外儲(chǔ)說左下》:“吾聞子善樹人?!雹茇Q立;建立?!夺釢h書·桓彬傳》:“乃共樹碑而頌焉?!雹萘吭~?!洱R民要術(shù)·序》:“種柑橘千樹?!雹揲T屏風(fēng)?!抖Y記·郊特牲》:“臺(tái)門而旅樹?!?/div> 應(yīng):(一)yīng ①當(dāng);應(yīng)當(dāng)?!度龂尽菚侵鱾鳌?“重則本非應(yīng)死之罪?!?重:指刑法重。)蘇軾《水調(diào)歌頭》:“不應(yīng)有恨,何事長向別時(shí)圓?”②古國名。相傳為周武王之子的封國,故址在今河南魯山縣東。 (二)yìng ①受;接受。王充《論衡·語增》:“周流應(yīng)聘?!?周流:周遊。)②答應(yīng);回答?!读凶印珕枴?“河曲智叟亡以應(yīng)?!雹墼试S;同意。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“阿母謂阿女:‘汝可去應(yīng)之?!雹苓m合;合於?!盾髯印?天論》:“望時(shí)而待之,孰與應(yīng)時(shí)而使之?”⑤應(yīng)和?!妒酚洝り惿媸纻怼?“殺之以應(yīng)陳涉。”蘇軾《後赤壁賦》:“山鳴谷應(yīng),風(fēng)起雲(yún)湧?!雹迣?duì)付;處置?!度龂尽?魏志·鐘繇傳》:“得所送馬,甚應(yīng)其急?!雹邞?yīng)驗(yàn);證實(shí)?!夺釢h書·郭玉傳》:“和帝時(shí),為太醫(yī)丞,多有效應(yīng)。帝奇之?!雹嘈」摹!对娊?jīng)·周頌·有瞽》:“應(yīng)田縣鼓?!?田:大鼓??h:懸掛。)晚:①日暮;傍晚。《楚辭·九辯》:“白日晼(wǎn)晚其將入兮?!?晼:日落。)《漢書·天文志》:“伏見蚤晚?!雹跁r(shí)間靠後。沈括《夢溪筆談·藥議》:“一丘之禾,則後種者晚實(shí)?!雹劢咏K瞭,特指老年。杜甫《羌村三首》之二:“晚歲迫偷生,還傢少歡趣?!?偷生:茍且生活。)④後來的?!夺釢h書·蔡邕傳》:“邕乃自書丹於碑……於是後儒晚學(xué)咸取正焉?!?書丹:指用朱筆書寫。取正:用作典范。)待:①等;等候?!蹲髠鳌る[公元年》:“多行不義必自斃,子姑待之?!雹趯?duì)待。《三國志· 吳書·吳主傳》:“吾待蜀不薄。”③依賴;倚仗?!渡叹龝まr(nóng)戰(zhàn)》:“故不待賞賜而民親上,不待爵祿而民從事,不待刑罰而民致死?!?上:君主。致死:效命。)④防禦;防備?!俄n非子·外儲(chǔ)說左上》:“今城郭不完,兵甲不備,不可以待不虞?!雹蓓殻恍枰??!妒酚洝ぬ旃贂?“傳其人,不待告?!盵待年]1.等待年長。陳壽《三國志·魏書·武帝紀(jì)》:“天子聘公三女為貴人,少者待年於國?!?.指女子待嫁。顏延年《宋文皇帝元皇後哀策文》:“爰自待年,金聲夙振?!?/div> 公:①公正;公平?!秴问洗呵铩とニ健?“外舉不避仇,內(nèi)舉不避親,祈黃羊可謂公矣?!雹诠驳?;公傢的。陳亮《上孝宗皇帝第三書》:“二聖北狩之痛,蓋國傢之大恥而天下之公憤也?!雹酃?;公開地。賈誼《論積貯疏》:“殘賊公行,莫之或止?!?殘賊:害。)④公傢,與“私”相對(duì)?!对娊?jīng)·豳風(fēng)· 七月》:“獻(xiàn)豜於公?!雹萃ā肮Α?。功勞。《詩經(jīng)·小雅·六月》:“薄伐玁狁,以奏膚公?!雹薰糯宓染舻牡谝坏取!睹献印とf章下》:“天子一位,公一位,侯一位,伯一位,子、男同一位?!庇譃橹T侯的通稱?!抖Y記·喪服大記》:“公之喪,大夫俟練,士卒哭而歸?!?練:喪服。)⑦古代朝廷官階的第一級(jí)?!稘h書·百官公卿表上》:“太師、太傅、太保,是為三公?!贬岱褐赋新氄茩?quán)者。李白《行路難》:“漢朝公卿忌賈生?!雹鄬?duì)男子的敬稱?!妒酚洝り惿媸纻怼?“公等遇雨,皆以失期,失期當(dāng)斬?!雹崤f稱親屬中的尊長。1.稱祖父?!秴问洗呵铩ぎ愑谩?“孔子之弟子從遠(yuǎn)方來者,孔子荷(hè)杖而問之曰:‘子之公不有恙乎?’搏杖而揖之,問曰:‘子之父母不有恙乎?’”(搏杖:扶杖。)2. 稱父親?!稇?zhàn)國策·魏策一》:“將行,其子陳應(yīng)止其公之行。”3.稱丈夫之父。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“奉事循公姥,進(jìn)止敢自專?”(循:順從。姥:婆婆。)⑩稱雄性的禽獸?!洱R民要術(shù)·作醬法》:“母蟹臍大,圓,竟服下,公蟹狹而長。”來:(一)①小麥?!对娊?jīng)·周頌·思文》:“貽我來牟。”②由彼至此,由遠(yuǎn)到近。跟“去”、“往”相反?!秾O子兵法·九地》:“我可以往,彼可以來者,為交地。”賀知章《回鄉(xiāng)偶書》:“兒童相見不相識(shí),笑問客從何處來?”③使……來;招致;招來。也作“徠”。司馬遷《史記·文帝本紀(jì)》:“將何以來遠(yuǎn)方之賢良?”④某一時(shí)間以後?!睹献印けM心下》:“由孔子而來,至於今,百有餘歲?!雹輰?;未來。陶潛《歸去來兮辭》:“悟已往之不諫,知來者之可追?!?諫:改正。追:追求。)《孟子·滕文公下》:“如知其非義,斯速已矣,何待來年?”(斯:則。已:停止。)⑥句末助詞。《莊子·人間世》:“嘗以語我來。”《孟子·離婁上》:“盍歸乎來!” (二)lài 慰勞?!对娊?jīng)·小雅·大東》:“東人之子,職勞不來。”(職:主管。勞lào:慰勞) “好是上林多少樹,應(yīng)早晚、待公來?!痹娋涑鎏帲骸督褡?江城子》;是宋朝詩人李壁的作品。 露荷香泛小池臺(tái)。水云堆。好風(fēng)催。寶扇胡床,無事且徘徊。簾外海榴裙一色,判共酹、兩三杯。此懷能得幾番開。玉山頹。不須推?;厥状榷?,前夢老堪咍。好是上林多少樹,應(yīng)早晚、待公來。
| 【注釋】: 好:(一)①女子貌美?!妒酚洝た鬃邮兰摇?“于是選齊國中女子好者八十人,皆衣文衣而舞康樂。”(文:文采。康樂:舞曲名。)古詩《隴西行》:“好婦出迎客,顏色正敷愉?!雹诜褐该?;善?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·叔于田》:“不如叔也,洵美且好?!?叔:代稱男子。洵:確實(shí)。)韋莊《菩薩蠻》:“人人盡說江南好,游人只合江南老?!雹塾押?;友愛。高適《贈(zèng)別晉三處士》:“知己從來不易知,慕君為人與君好?!蓖醢彩洞鹚抉R諫議書》:“竊以為與君實(shí)游處相好之日久?!雹芡戤叄煌瓿?。韓偓《無題》:“妝好方長嘆,歡余卻淺顰?!雹菘梢裕槐阌?。李覯《苦雨初霽》:“寄語殘?jiān)坪弥悖篮訚h更油然。”(河漢:天河。油然:云氣上升。)⑥恰巧;適逢。白居易《吳中好風(fēng)景》:“況當(dāng)豐熟歲,好是歡游處?!雹弑硎緞衩??!妒勒f新語·方正》:“臨別流涕,撫其背曰:‘奴好自愛?!雹啾砀袊@。辛棄疾《丑奴兒·書博山道中壁》:“欲說還休,欲說還休,卻道‘天涼好個(gè)秋!’”(二)hào ①喜愛;愛好?!肚f子·逍遙游》:“臣之所好者,道也?!雹谏朴?;易于。寒山《詩三百三首》之二百二十二:“聰明好短命,癡騃祩(ái)卻長年。”(騃:傻。)③玉器或錢幣中間的孔?!稘h書·食貨志下》:“卒鑄大錢,文曰‘寶貨’,肉好皆有周郭?!?/div> 是:①正確。與“非”相對(duì)?!墩撜Z·陽貨》:“偃之言是也?!雹诳隙ǎ徽J(rèn)為正確。《墨子·尚同上》:“國君之所是,必皆是之?!雹奂m正;訂正?!抖Y記·月令》:“是察阿黨,則罪無有掩蔽。”(察:審察。)④表示判斷,是?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“此必是豫讓也。”⑤代詞。表示近指。相當(dāng)于“此”、“這”。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也?!雹捱B詞。相當(dāng)于“于是”?!豆茏印ぞ忌稀?“非茲,是無以理人;非茲,是無以生財(cái)。”⑦助詞。用以前置賓語?!蹲髠鳌は骞哪辍?“唯余馬首是瞻?!盵是以]因此;所以?!俄n非子·喻老》:“今在骨髓,臣是以無請(qǐng)也?!盵是故]因此?!睹献印ち夯萃跸隆?“唯仁者能以大事小,是故湯事葛?!盵國是]國家大計(jì)。梁啟超《戊戌政變記·譚嗣同傳》:“定國是之詔既下。”上:(一)①位置在高處的。與“下”相對(duì)?!睹献印ち夯萃跎稀?“王坐于堂上,有牽牛而過堂下者?!雹诘燃?jí)高或質(zhì)量好的?!短旃ら_物·飴餳》:“色以白者為上。”③次序或時(shí)間在前的?!赌印て呋肌?“故雖上世之圣王,豈能使五谷常收,而旱水不至哉?”古樂府《日出東南隅行》:“東方千余騎,夫婿居上頭?!雹茉谏衔坏木鳌!睹献印ち夯萃跎稀?“入以事其父兄,出以事其長上?!雹萦傻吞幫咛?。《莊子·逍遙游》:“摶(tuán)扶搖而上者九萬里?!雹奕ィ煌?。黃宗羲《柳敬亭傳》:“始復(fù)上街頭理其故業(yè)?!雹呦蚯??!稇?zhàn)國策·秦策二》:“三鼓之而卒不上。”(卒:終。)⑧進(jìn)呈;進(jìn)獻(xiàn);送上?!稘h書·東方朔傳》:“四方士多上書言得失。”⑨出場。王實(shí)甫《西廂記》第一本楔子:“正旦扮鶯鶯上?!雹饧樱惶砑?。《論語·顏淵》:“草上之風(fēng)必偃。”(11)涂染。《天工開物·造竹紙》:“先以白礬水染過,后上紅花汁云?!?12)通“尚”。崇尚。《呂氏春秋·長見》:“尊賢上功。” (二)shǎng 上聲,漢語四聲之一。鐘嶸《詩品序》:“至平上去人,則余病未能?!?/div> 多:①數(shù)量大,與“少”相對(duì)。《孟子·公孫丑下》:“得道者多助,失道者寡助?!?得道:指得治國之道,即行仁政。寡:少。)王維《相思》:“愿君多采擷。”②勝過;超過。湯顯祖《紫簫記·巧探》:“想他才似相如,貌多王粲。”(相如:司馬相如,漢辭賦家。王粲:漢魏間人,貌美多才。)③稱贊;著重?!妒酚洝ぜ静紮璨剂袀鳌?“諸公皆多季布能摧剛為柔,朱家以此名聞當(dāng)世?!薄妒酚洝の浩湮浒埠盍袀鳌?“士亦以此多之?!雹苓^分的;多余的?!肚f子·漁父》:“今子既上無君侯有司之勢,而下無大臣職事之官,而擅飭(chì)禮樂,選人倫以化齊民,不泰多事乎?”(飭:整頓。泰:太,過于,過分。)劉劭《人物志·體別》:“夫在多疑?!雹菰龆??!盾髯印ぬ煺摗?“因物而多之,孰與騁能而化之?”⑥通“哆”,不正?!斗ㄑ浴の嶙印?“中正則雅,多哇則鄭?!?哇:淫邪的樂聲。)⑦副詞。表示限定。約相當(dāng)于“只”、“僅僅”。朱浮《為幽州牧與彭寵書》:“此猶河濱之民捧土以塞孟津,多見其不知量也。”《論語·子張》:“人雖欲自絕,其何傷于日月乎? 多見其不知量也?!?/div> 少:(一)①數(shù)量少。與“多”相對(duì)。《左傳·哀公二年》:“陽虎曰:‘吾車少?!雹谌鄙?;短少;差欠?!妒酚洝て皆萸淞袀鳌?“今少一人,愿君即以遂備員而行矣?!雹巯魅?。賈誼《治安策》:“欲天下之治安,莫若眾建諸侯而少其力?!雹茌p視;看輕;小看?!稌x書·王濟(jì)傳》:“(濟(jì))好以言傷物,儕(chái)類以此少之?!?儕類:同輩。)⑤不多時(shí),表示時(shí)間短暫?!肚f子·達(dá)生》:“少焉,果敗而反。”⑥副詞。表示程度淺。相當(dāng)于“稍微”?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“太后之色少解?!?(二)shào ①年幼。與“老”相對(duì)。賀知章《回鄉(xiāng)偶書二首》之一:“少小離家老大回,鄉(xiāng)音無改鬢毛衰(cuī)?!雹谏倌耆恕!蹲髠鳌べ夜四辍?“少長有禮,其可用也?!雹叟判凶钅┑??!妒酚洝っ蠂L君列傳》:“田嬰者,齊威王少子?!?/div> 樹:①樹木?!抖Y記·祭義》:“樹木以時(shí)伐焉。”(以時(shí):按時(shí),適時(shí)。)②種植。《詩經(jīng)·鄭風(fēng)·將仲子》:“無折我樹杞?!?杞:一種樹。)③培養(yǎng)人才?!俄n非子·外儲(chǔ)說左下》:“吾聞子善樹人。”④豎立;建立。《后漢書·桓彬傳》:“乃共樹碑而頌焉?!雹萘吭~?!洱R民要術(shù)·序》:“種柑橘千樹。”⑥門屏風(fēng)?!抖Y記·郊特牲》:“臺(tái)門而旅樹。”應(yīng):(一)yīng ①當(dāng);應(yīng)當(dāng)?!度龂尽菚侵鱾鳌?“重則本非應(yīng)死之罪?!?重:指刑法重。)蘇軾《水調(diào)歌頭》:“不應(yīng)有恨,何事長向別時(shí)圓?”②古國名。相傳為周武王之子的封國,故址在今河南魯山縣東。 (二)yìng ①受;接受。王充《論衡·語增》:“周流應(yīng)聘?!?周流:周游。)②答應(yīng);回答?!读凶印珕枴?“河曲智叟亡以應(yīng)?!雹墼试S;同意。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“阿母謂阿女:‘汝可去應(yīng)之?!雹苓m合;合于?!盾髯印?天論》:“望時(shí)而待之,孰與應(yīng)時(shí)而使之?”⑤應(yīng)和?!妒酚洝り惿媸兰摇?“殺之以應(yīng)陳涉?!碧K軾《后赤壁賦》:“山鳴谷應(yīng),風(fēng)起云涌?!雹迣?duì)付;處置?!度龂尽?魏志·鐘繇傳》:“得所送馬,甚應(yīng)其急?!雹邞?yīng)驗(yàn);證實(shí)?!逗鬂h書·郭玉傳》:“和帝時(shí),為太醫(yī)丞,多有效應(yīng)。帝奇之。”⑧小鼓。《詩經(jīng)·周頌·有瞽》:“應(yīng)田縣鼓?!?田:大鼓??h:懸掛。)晚:①日暮;傍晚?!冻o·九辯》:“白日晼(wǎn)晚其將入兮?!?晼:日落。)《漢書·天文志》:“伏見蚤晚?!雹跁r(shí)間靠后。沈括《夢溪筆談·藥議》:“一丘之禾,則后種者晚實(shí)?!雹劢咏K了,特指老年。杜甫《羌村三首》之二:“晚歲迫偷生,還家少歡趣?!?偷生:茍且生活。)④后來的?!逗鬂h書·蔡邕傳》:“邕乃自書丹于碑……于是后儒晚學(xué)咸取正焉?!?書丹:指用朱筆書寫。取正:用作典范。)待:①等;等候?!蹲髠鳌る[公元年》:“多行不義必自斃,子姑待之。”②對(duì)待?!度龂尽?吳書·吳主傳》:“吾待蜀不薄。”③依賴;倚仗?!渡叹龝まr(nóng)戰(zhàn)》:“故不待賞賜而民親上,不待爵祿而民從事,不待刑罰而民致死?!?上:君主。致死:效命。)④防御;防備?!俄n非子·外儲(chǔ)說左上》:“今城郭不完,兵甲不備,不可以待不虞?!雹蓓殻恍枰?。《史記·天官書》:“傳其人,不待告?!盵待年]1.等待年長。陳壽《三國志·魏書·武帝紀(jì)》:“天子聘公三女為貴人,少者待年于國?!?.指女子待嫁。顏延年《宋文皇帝元皇后哀策文》:“爰自待年,金聲夙振?!?/div> 公:①公正;公平。《呂氏春秋·去私》:“外舉不避仇,內(nèi)舉不避親,祈黃羊可謂公矣?!雹诠驳模还业?。陳亮《上孝宗皇帝第三書》:“二圣北狩之痛,蓋國家之大恥而天下之公憤也?!雹酃?;公開地。賈誼《論積貯疏》:“殘賊公行,莫之或止?!?殘賊:害。)④公家,與“私”相對(duì)?!对娊?jīng)·豳風(fēng)· 七月》:“獻(xiàn)豜于公?!雹萃ā肮Α?。功勞?!对娊?jīng)·小雅·六月》:“薄伐玁狁,以奏膚公?!雹薰糯宓染舻牡谝坏??!睹献印とf章下》:“天子一位,公一位,侯一位,伯一位,子、男同一位?!庇譃橹T侯的通稱?!抖Y記·喪服大記》:“公之喪,大夫俟練,士卒哭而歸?!?練:喪服。)⑦古代朝廷官階的第一級(jí)。《漢書·百官公卿表上》:“太師、太傅、太保,是為三公?!焙蠓褐赋新氄茩?quán)者。李白《行路難》:“漢朝公卿忌賈生?!雹鄬?duì)男子的敬稱?!妒酚洝り惿媸兰摇?“公等遇雨,皆以失期,失期當(dāng)斬?!雹崤f稱親屬中的尊長。1.稱祖父?!秴问洗呵铩ぎ愑谩?“孔子之弟子從遠(yuǎn)方來者,孔子荷(hè)杖而問之曰:‘子之公不有恙乎?’搏杖而揖之,問曰:‘子之父母不有恙乎?’”(搏杖:扶杖。)2. 稱父親?!稇?zhàn)國策·魏策一》:“將行,其子陳應(yīng)止其公之行?!?.稱丈夫之父。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“奉事循公姥,進(jìn)止敢自專?”(循:順從。姥:婆婆。)⑩稱雄性的禽獸?!洱R民要術(shù)·作醬法》:“母蟹臍大,圓,竟服下,公蟹狹而長?!?/div> 來:(一)①小麥?!对娊?jīng)·周頌·思文》:“貽我來牟。”②由彼至此,由遠(yuǎn)到近。跟“去”、“往”相反?!秾O子兵法·九地》:“我可以往,彼可以來者,為交地。”賀知章《回鄉(xiāng)偶書》:“兒童相見不相識(shí),笑問客從何處來?”③使……來;招致;招來。也作“徠”。司馬遷《史記·文帝本紀(jì)》:“將何以來遠(yuǎn)方之賢良?”④某一時(shí)間以后?!睹献印けM心下》:“由孔子而來,至于今,百有余歲?!雹輰?;未來。陶潛《歸去來兮辭》:“悟已往之不諫,知來者之可追?!?諫:改正。追:追求。)《孟子·滕文公下》:“如知其非義,斯速已矣,何待來年?”(斯:則。已:停止。)⑥句末助詞。《莊子·人間世》:“嘗以語我來?!薄睹献印るx婁上》:“盍歸乎來!” (二)lài 慰勞?!对娊?jīng)·小雅·大東》:“東人之子,職勞不來?!?職:主管。勞lào:慰勞) “hao shi shang lin duo shao shu ,ying zao wan 、dai gong lai ?!眘hi gou chu chu :《jiang shen zi /jiang cheng zi 》;shi song chao shi ren li bi de zuo pin 。 lou he xiang fan xiao chi tai 。shui yun dui 。hao feng cui 。bao shan hu chuang ,mo shi ju pai huai 。lian wai hai liu qun yi se ,pan gong lei 、liang san bei 。ci huai neng de ji fan kai 。yu shan tui 。bu xu tui 。hui shou ci en ,qian meng lao kan hai 。hao shi shang lin duo shao shu ,ying zao wan 、dai gong lai 。
| 【zhu shi 】: hao :(yi )①nv zi mao mei ?!秙hi ji ·kong zi shi jia 》:“yu shi shua ji guo zhong nv zi hao zhe ba shi ren ,jie yi wen yi er wu kang le ?!?wen :wen cai 。kang le :wu qu ming 。)gu shi 《long xi hang 》:“hao fu chu ying ke ,yan se zheng fu yu ?!雹趂an zhi mei ;shan ?!秙hi jing ·zheng feng ·shu yu tian 》:“bu ru shu ye ,xun mei ju hao ?!?shu :dai chen nan zi 。xun :que shi 。)wei zhuang 《pu sa man 》:“ren ren jin shui jiang na hao ,you ren zhi ge jiang na lao ?!雹踶ou hao ;you ai 。gao kuo 《zeng bie jin san chu shi 》:“zhi ji cong lai bu yi zhi ,mu jun wei ren yu jun hao ?!眞ang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“qie yi wei yu jun shi you chu xiang hao zhi ri jiu ?!雹躻an bi ;wan cheng 。han wo 《mo ti 》:“zhuang hao fang chang tan ,huan yu que jian pin ?!雹輐e yi ;bian yu 。li gou 《ku yu chu ji 》:“ji yu can yun hao zhi zu ,mo yi he han geng you ran ?!?he han :tian he 。you ran :yun qi shang sheng 。)⑥qia qiao ;kuo feng 。bai ju yi 《wu zhong hao feng jing 》:“kuang dang feng shou sui ,hao shi huan you chu 。”⑦biao shi quan mian 。《shi shui xin yu ·fang zheng 》:“l(fā)in bie liu ti ,fu ji bei yue :‘nu hao zi ai ?!雹郻iao gan tan 。xin qi ji 《chou nu er ·shu bo shan dao zhong bi 》:“yu shui hai xiu ,yu shui hai xiu ,que dao ‘tian liang hao ge qiu !’”(er )hào ①xi ai ;ai hao ?!秡huang zi ·xiao yao you 》:“chen zhi suo hao zhe ,dao ye ?!雹趕han yu ;yi yu 。han shan 《shi san bai san shou 》zhi er bai er shi er :“cong ming hao duan ming ,chi ai zhu (ái)que chang nian ?!?ai :sha 。)③yu qi huo qian bi zhong jian de kong ?!秇an shu ·shi huo zhi xia 》:“cu zhu da qian ,wen yue ‘bao huo ’,rou hao jie you zhou guo 。”shi :①zheng que 。yu “fei ”xiang dui ?!秎un yu ·yang huo 》:“yan zhi yan shi ye ?!雹趉en ding ;ren wei zheng que ?!秏o zi ·shang tong shang 》:“guo jun zhi suo shi ,bi jie shi zhi ?!雹踛iu zheng ;ding zheng 。《li ji ·yue ling 》:“shi cha a dang ,ze zui mo you yan bi 。”(cha :shen cha 。)④biao shi pan duan ,shi ?!秙hi ji ·ci ke lie chuan 》:“ci bi shi yu rang ye 。”⑤dai ci 。biao shi jin zhi 。xiang dang yu “ci ”、“zhe ”。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye ?!雹辧ian ci 。xiang dang yu “yu shi ”。《guan zi ·jun chen shang 》:“fei ci ,shi mo yi li ren ;fei ci ,shi mo yi sheng cai 。”⑦zhu ci 。yong yi qian zhi bin yu 。《zuo chuan ·xiang gong shi si nian 》:“wei yu ma shou shi zhan 。”[shi yi ]yin ci ;suo yi 。《han fei zi ·yu lao 》:“jin zai gu sui ,chen shi yi mo qing ye ?!盵shi gu ]yin ci 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“wei ren zhe neng yi da shi xiao ,shi gu shang shi ge ?!盵guo shi ]guo jia da ji 。liang qi chao 《wu qu zheng bian ji ·tan si tong chuan 》:“ding guo shi zhi zhao ji xia ?!?/div> shang :(yi )①wei zhi zai gao chu de 。yu “xia ”xiang dui ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“wang zuo yu tang shang ,you qian niu er guo tang xia zhe ?!雹赿eng ji gao huo zhi liang hao de ?!秚ian gong kai wu ·yi tang 》:“se yi bai zhe wei shang ?!雹踓i xu huo shi jian zai qian de 。《mo zi ·qi huan 》:“gu sui shang shi zhi sheng wang ,qi neng shi wu gu chang shou ,er han shui bu zhi zai ?”gu le fu 《ri chu dong na yu hang 》:“dong fang qian yu ji ,fu xu ju shang tou ?!雹躾ai shang wei de jun zhu ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“ru yi shi ji fu xiong ,chu yi shi ji chang shang ?!雹輞ou di chu wang gao chu ?!秡huang zi ·xiao yao you 》:“tuan (tuán)fu yao er shang zhe jiu mo li ?!雹辯u ;wang 。huang zong xi 《liu jing ting chuan 》:“shi fu shang jie tou li ji gu ye ?!雹選iang qian 。《zhan guo ce ·qin ce er 》:“san gu zhi er cu bu shang ?!?cu :zhong 。)⑧jin cheng ;jin suo ;song shang ?!秇an shu ·dong fang shuo chuan 》:“si fang shi duo shang shu yan de shi ?!雹醕hu chang 。wang shi fu 《xi xiang ji 》di yi ben xie zi :“zheng dan ban ying ying shang ?!雹鈐ia ;tian jia 。《lun yu ·yan yuan 》:“cao shang zhi feng bi yan ?!?11)tu ran ?!秚ian gong kai wu ·zao zhu zhi 》:“xian yi bai fan shui ran guo ,hou shang gong hua zhi yun ?!?12)tong “shang ”。chong shang ?!秎v shi chun qiu ·chang jian 》:“zun xian shang gong ?!?(er )shǎng shang sheng ,han yu si sheng zhi yi 。zhong rong 《shi pin xu 》:“zhi ping shang qu ren ,ze yu bing wei neng 。”duo :①shu liang da ,yu “shao ”xiang dui ?!秏eng zi ·gong sun chou xia 》:“de dao zhe duo zhu ,shi dao zhe gua zhu 。”(de dao :zhi de zhi guo zhi dao ,ji hang ren zheng 。gua :shao 。)wang wei 《xiang sai 》:“yuan jun duo cai xie ?!雹趕heng guo ;chao guo 。shang xian zu 《zi xiao ji ·qiao tan 》:“xiang ta cai shi xiang ru ,mao duo wang can ?!?xiang ru :si ma xiang ru ,han ci fu jia 。wang can :han wei jian ren ,mao mei duo cai 。)③chen zan ;zhao chong ?!秙hi ji ·ji bu luan bu lie chuan 》:“zhu gong jie duo ji bu neng cui gang wei rou ,zhu jia yi ci ming wen dang shi ?!薄秙hi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“shi yi yi ci duo zhi ?!雹躦uo fen de ;duo yu de 。《zhuang zi ·yu fu 》:“jin zi ji shang mo jun hou you si zhi shi ,er xia mo da chen zhi shi zhi guan ,er shan chi (chì)li le ,shua ren lun yi hua ji min ,bu tai duo shi hu ?”(chi :zheng du 。tai :tai ,guo yu ,guo fen 。)liu shao 《ren wu zhi ·ti bie 》:“fu zai duo yi ?!雹輟eng duo 。《xun zi ·tian lun 》:“yin wu er duo zhi ,shu yu cheng neng er hua zhi ?”⑥tong “chi ”,bu zheng ?!秄a yan ·wu zi 》:“zhong zheng ze ya ,duo wa ze zheng ?!?wa :yin xie de le sheng 。)⑦fu ci 。biao shi xian ding 。yao xiang dang yu “zhi ”、“jin jin ”。zhu fu 《wei you zhou mu yu peng chong shu 》:“ci you he bin zhi min peng tu yi sai meng jin ,duo jian ji bu zhi liang ye ?!薄秎un yu ·zi zhang 》:“ren sui yu zi jue ,ji he shang yu ri yue hu ? duo jian ji bu zhi liang ye ?!?/div> shao :(yi )①shu liang shao 。yu “duo ”xiang dui ?!秡uo chuan ·ai gong er nian 》:“yang hu yue :‘wu che shao ?!雹趒ue shao ;duan shao ;cha qian ?!秙hi ji ·ping yuan jun yu qing lie chuan 》:“jin shao yi ren ,yuan jun ji yi sui bei yuan er hang yi 。”③xiao ruo 。gu yi 《zhi an ce 》:“yu tian xia zhi zhi an ,mo re zhong jian zhu hou er shao ji li ?!雹躴ing shi ;kan qing ;xiao kan ?!秊in shu ·wang ji chuan 》:“(ji )hao yi yan shang wu ,chai (chái)lei yi ci shao zhi 。”(chai lei :tong bei 。)⑤bu duo shi ,biao shi shi jian duan zan ?!秡huang zi ·da sheng 》:“shao yan ,guo bai er fan 。”⑥fu ci 。biao shi cheng du jian 。xiang dang yu “shao wei ”。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“tai hou zhi se shao jie ?!?(er )shào ①nian you 。yu “l(fā)ao ”xiang dui 。he zhi zhang 《hui xiang ou shu er shou 》zhi yi :“shao xiao li jia lao da hui ,xiang yin mo gai bin mao cui (cuī)?!雹趕hao nian ren 。《zuo chuan ·xi gong er shi ba nian 》:“shao chang you li ,ji ke yong ye 。”③pai hang zui mo de ?!秙hi ji ·meng chang jun lie chuan 》:“tian ying zhe ,ji wei wang shao zi ?!?/div> shu :①shu mu ?!秎i ji ·ji yi 》:“shu mu yi shi fa yan 。”(yi shi :an shi ,kuo shi 。)②chong zhi ?!秙hi jing ·zheng feng ·jiang zhong zi 》:“mo she wo shu qi ?!?qi :yi chong shu 。)③pei yang ren cai ?!秇an fei zi ·wai chu shui zuo xia 》:“wu wen zi shan shu ren ?!雹躶hu li ;jian li ?!秇ou han shu ·huan bin chuan 》:“nai gong shu bei er song yan ?!雹輑iang ci 。《ji min yao shu ·xu 》:“chong gan ju qian shu ?!雹辪en bing feng ?!秎i ji ·jiao te sheng 》:“tai men er lv shu 。”ying :(yi )yīng ①dang ;ying dang 。《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“chong ze ben fei ying si zhi zui ?!?chong :zhi xing fa chong 。)su shi 《shui diao ge tou 》:“bu ying you hen ,he shi chang xiang bie shi yuan ?”②gu guo ming 。xiang chuan wei zhou wu wang zhi zi de feng guo ,gu zhi zai jin he na lu shan xian dong 。 (er )yìng ①shou ;jie shou 。wang chong 《lun heng ·yu zeng 》:“zhou liu ying pin ?!?zhou liu :zhou you 。)②da ying ;hui da 。《lie zi ·shang wen 》:“he qu zhi sou wang yi ying 。”③yun hu ;tong yi 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“a mu wei a nv :‘ru ke qu ying zhi ?!雹躪uo ge ;ge yu ?!秞un zi · tian lun 》:“wang shi er dai zhi ,shu yu ying shi er shi zhi ?”⑤ying he ?!秙hi ji ·chen she shi jia 》:“sha zhi yi ying chen she ?!眘u shi 《hou chi bi fu 》:“shan ming gu ying ,feng qi yun chong ?!雹辒ui fu ;chu zhi 。《san guo zhi · wei zhi ·zhong yao chuan 》:“de suo song ma ,shen ying ji ji ?!雹遹ing yan ;zheng shi ?!秇ou han shu ·guo yu chuan 》:“he di shi ,wei tai yi cheng ,duo you xiao ying 。di ji zhi ?!雹鄕iao gu ?!秙hi jing ·zhou song ·you gu 》:“ying tian xian gu 。”(tian :da gu 。xian :xuan gua 。)wan :①ri mu ;bang wan ?!禼hu ci ·jiu bian 》:“bai ri wan (wǎn)wan ji jiang ru xi ?!?wan :ri la 。)《han shu ·tian wen zhi 》:“fu jian zao wan 。”②shi jian kao hou 。shen gua 《meng xi bi tan ·yao yi 》:“yi qiu zhi he ,ze hou chong zhe wan shi ?!雹踛ie jin zhong le ,te zhi lao nian 。du fu 《qiang cun san shou 》zhi er :“wan sui pai tou sheng ,hai jia shao huan qu 。”(tou sheng :gou ju sheng huo 。)④hou lai de ?!秇ou han shu ·cai yong chuan 》:“yong nai zi shu dan yu bei ……yu shi hou ru wan xue xian qu zheng yan ?!?shu dan :zhi yong zhu bi shu xie 。qu zheng :yong zuo dian fan 。)dai :①deng ;deng hou 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“duo hang bu yi bi zi bi ,zi gu dai zhi ?!雹赿ui dai ?!秙an guo zhi · wu shu ·wu zhu chuan 》:“wu dai shu bu bao ?!雹踶i lai ;yi zhang ?!秙hang jun shu ·nong zhan 》:“gu bu dai shang ci er min qin shang ,bu dai jue lu er min cong shi ,bu dai xing fa er min zhi si ?!?shang :jun zhu 。zhi si :xiao ming 。)④fang yu ;fang bei ?!秇an fei zi ·wai chu shui zuo shang 》:“jin cheng guo bu wan ,bing jia bu bei ,bu ke yi dai bu yu 。”⑤xu ;xu yao 。《shi ji ·tian guan shu 》:“chuan ji ren ,bu dai gao 。”[dai nian ]1.deng dai nian chang 。chen shou 《san guo zhi ·wei shu ·wu di ji 》:“tian zi pin gong san nv wei gui ren ,shao zhe dai nian yu guo ?!?.zhi nv zi dai jia 。yan yan nian 《song wen huang di yuan huang hou ai ce wen 》:“yuan zi dai nian ,jin sheng su zhen 。”gong :①gong zheng ;gong ping ?!秎v shi chun qiu ·qu si 》:“wai ju bu bi chou ,nei ju bu bi qin ,qi huang yang ke wei gong yi ?!雹趃ong gong de ;gong jia de 。chen liang 《shang xiao zong huang di di san shu 》:“er sheng bei shou zhi tong ,gai guo jia zhi da chi er tian xia zhi gong fen ye ?!雹踘ong ran ;gong kai de 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“can zei gong hang ,mo zhi huo zhi ?!?can zei :hai 。)④gong jia ,yu “si ”xiang dui 。《shi jing ·bin feng · qi yue 》:“suo jian yu gong 。”⑤tong “gong ”。gong lao 。《shi jing ·xiao ya ·liu yue 》:“bao fa xian yun ,yi zou fu gong ?!雹辡u dai wu deng jue de di yi deng ?!秏eng zi ·mo zhang xia 》:“tian zi yi wei ,gong yi wei ,hou yi wei ,bai yi wei ,zi 、nan tong yi wei ?!眣ou wei zhu hou de tong chen 。《li ji ·sang fu da ji 》:“gong zhi sang ,da fu qi lian ,shi cu ku er gui 。”(lian :sang fu 。)⑦gu dai chao ting guan jie de di yi ji ?!秇an shu ·bai guan gong qing biao shang 》:“tai shi 、tai fu 、tai bao ,shi wei san gong 。”hou fan zhi chao zhong zhi zhang quan zhe 。li bai 《hang lu nan 》:“han chao gong qing ji gu sheng ?!雹郿ui nan zi de jing chen 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“gong deng yu yu ,jie yi shi ji ,shi ji dang zhan ?!雹醞iu chen qin shu zhong de zun chang 。1.chen zu fu ?!秎v shi chun qiu ·yi yong 》:“kong zi zhi di zi cong yuan fang lai zhe ,kong zi he (hè)zhang er wen zhi yue :‘zi zhi gong bu you yang hu ?’bo zhang er yi zhi ,wen yue :‘zi zhi fu mu bu you yang hu ?’”(bo zhang :fu zhang 。)2. chen fu qin 。《zhan guo ce ·wei ce yi 》:“jiang hang ,ji zi chen ying zhi ji gong zhi hang ?!?.chen zhang fu zhi fu 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“feng shi xun gong lao ,jin zhi gan zi zhuan ?”(xun :shun cong 。lao :po po 。)⑩chen xiong xing de qin shou 。《ji min yao shu ·zuo jiang fa 》:“mu xie qi da ,yuan ,jing fu xia ,gong xie xia er chang ?!?/div> lai :(yi )①xiao mai ?!秙hi jing ·zhou song ·sai wen 》:“yi wo lai mou ?!雹趛ou bi zhi ci ,you yuan dao jin 。gen “qu ”、“wang ”xiang fan 。《sun zi bing fa ·jiu de 》:“wo ke yi wang ,bi ke yi lai zhe ,wei jiao de 。”he zhi zhang 《hui xiang ou shu 》:“er tong xiang jian bu xiang shi ,xiao wen ke cong he chu lai ?”③shi ……lai ;qiao zhi ;qiao lai 。ye zuo “l(fā)ai ”。si ma qian 《shi ji ·wen di ben ji 》:“jiang he yi lai yuan fang zhi xian liang ?”④mou yi shi jian yi hou 。《meng zi ·jin xin xia 》:“you kong zi er lai ,zhi yu jin ,bai you yu sui 。”⑤jiang lai ;wei lai 。tao qian 《gui qu lai xi ci 》:“wu yi wang zhi bu jian ,zhi lai zhe zhi ke zhui ?!?jian :gai zheng 。zhui :zhui qiu 。)《meng zi ·teng wen gong xia 》:“ru zhi ji fei yi ,si su yi yi ,he dai lai nian ?”(si :ze 。yi :ting zhi 。)⑥gou mo zhu ci ?!秡huang zi ·ren jian shi 》:“chang yi yu wo lai ?!薄秏eng zi ·li lou shang 》:“he gui hu lai !” (er )lài wei lao ?!秙hi jing ·xiao ya ·da dong 》:“dong ren zhi zi ,zhi lao bu lai ?!?zhi :zhu guan 。lao lào:wei lao )
|