| 釋義 |
“指歸雲(yún),仙鄉(xiāng)杳、在何處?!痹娋涑鎏帲骸睹陨褚罚皇撬纬娙肆赖淖髌?。 紅板橋頭秋光暮。淡月映煙方煦。寒溪蘸碧,繞垂楊路。 重分飛,攜纖手、淚如雨。 波急隋堤遠(yuǎn),片帆舉。倏忽年華改,向期阻。
時覺春殘,漸漸飄花絮。好夕良天長孤負(fù)。洞房閑掩,小 屏空、無心覷。指歸雲(yún), 仙鄉(xiāng)杳、在何處。遙夜香衾暖,算誰與。知他深深約,記 得否。
(案《疆村叢書》本樂章集三卷,續(xù)添曲子一卷)
| 【註釋】: 指:①手指?!稇?zhàn)國策·秦策三》:“臣未嘗聞指大於臂,臂大於股?!?股:大腿。)②腳趾?!妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“漢王傷胸,乃捫足曰: ‘虜中(zhòng)吾指?!?捫:摸。)③用手指;指向。《論語·八佾》:“指其掌。”④向;意向。司馬相如《喻巴蜀檄》:“移師東指,閩越相誅?!雹葜绷?;豎起?!稇?zhàn)國策·燕策》:“士皆瞋目,發(fā)盡上指?!雹拗更c(diǎn),告知。董解元《西廂記諸宮調(diào)》卷八:“若非吾師指迷,實(shí)不悟此?!雹咧肛?zé);斥責(zé)?!稘h書·王嘉傳》:“千人所指,無病而死。”⑧意旨;意圖。後寫作“旨”?!渡袝けP庚上》:“不匿厥指?!?/div> 歸:(一)①出嫁;嫁?!对娊?jīng)·周南·桃夭》:“之子於歸,宜其室傢?!雹诜祷?。陶潛《歸園田居》:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸?!?興:起來。)③送回;交還?!睹献印?盡心上》:“久假而不歸。”(假:借)④歸依;歸附。范仲淹《嶽陽樓記》:“微斯人,吾誰與歸?”(微:如果沒有。)⑤結(jié)局;歸宿?!吨芤住は缔o下》:“天下同歸而殊途?!?殊:不同。途:路。)⑥死?!稜栄拧め層?xùn)》:“鬼之為言歸也?!?(二)kuì ①通“饋”。贈送?!墩撜Z·陽貨》:“(陽貨)歸孔子豚?!薄妒酚洝ぶ鼙炯o(jì)》:“晉唐叔得嘉谷,獻(xiàn)之成王,成王以歸周公於兵所?!雹谕ā袄ⅰ薄M愧?!稇?zhàn)國策·秦策一》:“狀有歸色?!?/div> 雲(yún):①同“雲(yún)2”。②說?!墩撜Z·子罕》:“牢曰:‘子雲(yún):吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見用於朝廷。藝:多才藝。)③有?!盾髯?·法行》:“其雲(yún)益乎?”④代詞。如此。《史記·汲鄭列傳》:“汲、鄭亦雲(yún),悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時二人。)⑤助詞。1. 用於句首?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見君子,雲(yún)胡不喜?”2. 用於句中?!夺釢h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所雲(yún)補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語氣詞。用於句末,表陳述語氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“餘登箕山,其上蓋有許由塚雲(yún)?!盵雲(yún)雲(yún)]通“蕓蕓”。眾多貌。《莊子·在宥》:“萬物雲(yún)雲(yún)。”仙:①神仙。劉禹錫《陋室銘》:“山不在高,有仙則名?!雹谥感逕挸上?。《論衡·道虛》:“物無不死,人安能仙?!雹壑父哐哦龇菜椎娜恕6拍痢洞喝詹枭讲〔伙嬀埔虺寿e客》:“誰知病太守,猶得作茶仙。”④非同凡響的。洪昇《長生殿·偷曲》:“恰稱廣寒宮仙樂聲聲?!雹莘Q與道教有關(guān)的人或事物。⑥對人死的敬稱。韓愈《大行皇太後挽歌詞三首》之三:“雲(yún)隨仙馭遠(yuǎn),風(fēng)助聖情哀?!?仙馭:仙駕。聖:指皇帝。)⑦輕松;自在。杜甫《覽鏡呈柏中丞》:“行遲更覺仙?!?/div> 仙鄉(xiāng):①仙人居住的地方。《長生殿》出二:“願此生終老溫柔,白雲(yún)不羨~~。”②對他人傢鄉(xiāng)的美稱?!读銈鲿氛垡唬骸跋壬f福,請問~~何處?”鄉(xiāng):(一)①行政區(qū)劃名。1.古代鄉(xiāng)的建制,大小不一。周代一萬二千五百傢為鄉(xiāng),漢代十亭為鄉(xiāng)?!吨芏Y·地官·大司徒》:“五州為鄉(xiāng)?!?州:二千五百傢為州。)《漢書·百官公卿表上》:“大率十裡一亭,亭有長。十亭一鄉(xiāng)?!?大率:大概。)2.唐、宋以來為縣以下的行政區(qū)劃?!端问贰ぴ苽鳌?“合保為都,合都為鄉(xiāng),合鄉(xiāng)為縣?!?保:十傢為保,五十傢為大保。)②城鎮(zhèn)以外的地方,指農(nóng)村。翁卷《鄉(xiāng)村四月》:“鄉(xiāng)村四月閑人少。”③傢鄉(xiāng),指自己的傢庭世代居住的地方。賀知章《回鄉(xiāng)偶書》:“鄉(xiāng)音無改鬢毛衰?!雹艿胤?;地區(qū)。曹鄴《奉命齊州推事畢寄本府尚書》:“孤飛入齊鄉(xiāng)?!?齊:州名。)⑤境界。許渾《與裴三十秀才自越西歸望亭阻凍登虎丘山寺精舍》:“酒鄉(xiāng)逢客病,詩境遇僧閑?!?⑥通“享(xiǎng)”、“饗(饗)”。享受。《漢書·文帝紀(jì)》:“夫以朕之不德,而專鄉(xiāng)獨(dú)美其福,百姓不與(yù)焉。”(夫:句首助詞。專: 獨(dú)。與: 參與。) ⑦通“響(xiǎng)”?;芈暋!稘h書 · 天文志》:“猶景之象形,鄉(xiāng)之應(yīng)聲?!?(二)xiàng ①窗戶。《儀禮·土虞禮》:“啟牖鄉(xiāng)如初?!?牖yǒu:窗戶。)②同“向”。朝著;面向。《荀子·大略》:“父南鄉(xiāng)而立?!薄妒酚洝の汗恿袀鳌?“侯生果北鄉(xiāng)自剄。”(自剄:自殺。)又方位;方向?!盾髯印べx篇》:“天地易位,四時易鄉(xiāng)?!薄俄n非子·內(nèi)儲說上》:“夫矢來有純鄉(xiāng)?!雹弁跋颉?。趨向;向往?!赌印じ麡丁?“夫倍義而鄉(xiāng)祿者,我常聞之矣。”(倍:通“背”。違背。)《荀子·大略》:“天下鄉(xiāng)善矣?!雹芙咏?;將近?!稘h書·外戚傳下·孝成趙皇後》:“鄉(xiāng)晨,傅絝襪?!?傅:通“附”,著,穿。絝:套褲。)⑤同“向”。從前?!睹献印じ孀由稀?“鄉(xiāng)為身死而不受,今為宮室之美為之?!薄盾髯印と逍А?“鄉(xiāng)有天下,今無天下?!雹迍偛??!墩撜Z·顏淵》:“鄉(xiāng)也吾見於夫子而問知?!?知:智。)《史記·高祖本紀(jì)》:“鄉(xiāng)者夫人嬰兒皆似君?!雹咄跋颉薄1硎臼箩岬募僭O(shè),可譯為“假如”、“如果”。《史記·平津侯主父列傳》:“鄉(xiāng)使秦緩其開罰,薄賦斂……則世世必安矣?!薄稘h書·五行志下》:“鄉(xiāng)亡桓公,星遂至地,中國其良絕矣?!?/div> 杳:①幽暗?!冻o·九章·涉江》:“深林杳以冥冥兮。”《管子·內(nèi)業(yè)》:“杲(gǎo)乎如登於天,杳乎如入於淵?!?杲:明亮。)②不見蹤影。蔡琰《胡笳十八拍》:“朝見長城兮路杳漫?!狈?yǎo ①下陷?!鹅`樞經(jīng) · 水脹篇》:“按其腹,窅而不起?!雹谏钸h(yuǎn)。謝脁《敬亭山》:“緣源殊未極,歸徑窅如迷?!盵窅然]1.悵然?!肚f子·逍遙遊》:“窅然喪其天下焉?!?. 深遠(yuǎn)的樣子。李白《山中問答》:“桃花流水窅然去,別有天地非人間。”在:①存在;在世。《論語·裡仁》:“父母在,不遠(yuǎn)遊,遊必有方?!狈犊b《神滅論》:“豈容形亡而神在?!雹诒硎救嘶蚴挛锏奈恢没驙顟B(tài)。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之?!雹茉陟?;取決於?!盾髯印駥W(xué)》:“駑馬十駕,功在不舍。”⑤問候;慰問?!蹲髠鳌は骞辍?“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛(wèi)國之言,吾子獨(dú)不在寡人?!?寡人:衛(wèi)獻(xiàn)公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛(wèi)大夫大叔文子。)⑥觀察;審察?!渡袝?·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政。”(璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進(jìn)事情發(fā)生的時間、地點(diǎn)、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩:“迎新在此歲?!薄顿Y治通鑒·漢獻(xiàn)帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權(quán)。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強(qiáng)調(diào),其下多連“不”等。⑨終結(jié)?!渡袝涡獭?“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。僅僅?!稘h書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳?!?/div> 何:(一)①疑問代詞。1. 什麼?!对娊?jīng)·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼?!稘h書·伍被傳》:“公獨(dú)以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍(lán)關(guān)示侄孫湘》:“雲(yún)橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問。相當(dāng)於“怎麼”、“哪裡”?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“大王來何操?”《後漢書·馬援傳》:“男兒要當(dāng)死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當(dāng)於“多麼”。曹操《觀滄?!?“水何澹澹?!?(二)hè 扛;擔(dān)。《詩經(jīng)·曹風(fēng)·候人》:“何戈與祋(duì)?!?祋:兵器名。)泛指背負(fù)。《詩經(jīng)·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠?!币隇槌惺??!对娊?jīng)·商頌·長發(fā)》:“何天之休?!?休:福。)以上意義後來寫作“荷”。處:(一)①停留;休息。韓愈《答李翊書》:“處若忘,行若遺,儼乎其若思,茫乎其若迷?!雹诰幼?。屈原《九章·涉江》:“幽獨(dú)處乎山中?!狈吨傺汀稁[陽樓記》:“居廟堂之高,則憂其民,處江湖之遠(yuǎn),則憂其君?!雹郯?;存?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“人之賢不肖譬如鼠矣,在所自處耳?!雹芙煌?;相處。文天祥《指南錄後序》:“與貴酋相處二十日,爭曲直,屢當(dāng)死?!雹萏幹?;辦理?!犊兹笘|南飛》:“處分適兄意,那得自任專!”⑥處罰。《晉書·食貨志》:“人間巧偽漸多,競濕谷以要(yāo)利,作薄絹以為市,雖處以嚴(yán)刑而不能禁也。”(要:求取。) (二)chù 處所;地方。《漢書·張騫傳》:“知水草處,軍得以不乏?!?/div> “指歸云,仙鄉(xiāng)杳、在何處?!痹娋涑鎏帲骸睹陨褚?;是宋朝詩人柳永的作品。 紅板橋頭秋光暮。淡月映煙方煦。寒溪蘸碧,繞垂楊路。 重分飛,攜纖手、淚如雨。 波急隋堤遠(yuǎn),片帆舉。倏忽年華改,向期阻。
時覺春殘,漸漸飄花絮。好夕良天長孤負(fù)。洞房閑掩,小 屏空、無心覷。指歸云, 仙鄉(xiāng)杳、在何處。遙夜香衾暖,算誰與。知他深深約,記 得否。
(案《疆村叢書》本樂章集三卷,續(xù)添曲子一卷)
| 【注釋】: 指:①手指?!稇?zhàn)國策·秦策三》:“臣未嘗聞指大于臂,臂大于股?!?股:大腿。)②腳趾?!妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“漢王傷胸,乃捫足曰: ‘虜中(zhòng)吾指。’”(捫:摸。)③用手指;指向?!墩撜Z·八佾》:“指其掌?!雹芟?;意向。司馬相如《喻巴蜀檄》:“移師東指,閩越相誅?!雹葜绷?;豎起?!稇?zhàn)國策·燕策》:“士皆瞋目,發(fā)盡上指?!雹拗更c(diǎn),告知。董解元《西廂記諸宮調(diào)》卷八:“若非吾師指迷,實(shí)不悟此?!雹咧肛?zé);斥責(zé)?!稘h書·王嘉傳》:“千人所指,無病而死?!雹嘁庵迹灰鈭D。后寫作“旨”?!渡袝けP庚上》:“不匿厥指。”歸:(一)①出嫁;嫁?!对娊?jīng)·周南·桃夭》:“之子于歸,宜其室家?!雹诜祷?。陶潛《歸園田居》:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸?!?興:起來。)③送回;交還?!睹献印?盡心上》:“久假而不歸?!?假:借)④歸依;歸附。范仲淹《岳陽樓記》:“微斯人,吾誰與歸?”(微:如果沒有。)⑤結(jié)局;歸宿?!吨芤住は缔o下》:“天下同歸而殊途。”(殊:不同。途:路。)⑥死?!稜栄拧め層?xùn)》:“鬼之為言歸也?!?(二)kuì ①通“饋”。贈送。《論語·陽貨》:“(陽貨)歸孔子豚。”《史記·周本紀(jì)》:“晉唐叔得嘉谷,獻(xiàn)之成王,成王以歸周公于兵所?!雹谕ā袄ⅰ?。慚愧?!稇?zhàn)國策·秦策一》:“狀有歸色?!?/div> 云:①同“云2”。②說。《論語·子罕》:“牢曰:‘子云:吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見用于朝廷。藝:多才藝。)③有?!盾髯?·法行》:“其云益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦云,悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時二人。)⑤助詞。1. 用于句首?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見君子,云胡不喜?”2. 用于句中?!逗鬂h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所云補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語氣詞。用于句末,表陳述語氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“余登箕山,其上蓋有許由冢云?!盵云云]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬物云云?!?/div> 仙:①神仙。劉禹錫《陋室銘》:“山不在高,有仙則名?!雹谥感逕挸上?。《論衡·道虛》:“物無不死,人安能仙?!雹壑父哐哦龇菜椎娜恕6拍痢洞喝詹枭讲〔伙嬀埔虺寿e客》:“誰知病太守,猶得作茶仙。”④非同凡響的。洪昇《長生殿·偷曲》:“恰稱廣寒宮仙樂聲聲。”⑤稱與道教有關(guān)的人或事物。⑥對人死的敬稱。韓愈《大行皇太后挽歌詞三首》之三:“云隨仙馭遠(yuǎn),風(fēng)助圣情哀。”(仙馭:仙駕。圣:指皇帝。)⑦輕松;自在。杜甫《覽鏡呈柏中丞》:“行遲更覺仙?!?/div> 仙鄉(xiāng):①仙人居住的地方。《長生殿》出二:“愿此生終老溫柔,白云不羨~~。”②對他人家鄉(xiāng)的美稱。《柳毅傳書》折一:“先生萬福,請問~~何處?”鄉(xiāng):(一)①行政區(qū)劃名。1.古代鄉(xiāng)的建制,大小不一。周代一萬二千五百家為鄉(xiāng),漢代十亭為鄉(xiāng)?!吨芏Y·地官·大司徒》:“五州為鄉(xiāng)?!?州:二千五百家為州。)《漢書·百官公卿表上》:“大率十里一亭,亭有長。十亭一鄉(xiāng)?!?大率:大概。)2.唐、宋以來為縣以下的行政區(qū)劃?!端问贰ぴ苽鳌?“合保為都,合都為鄉(xiāng),合鄉(xiāng)為縣。”(保:十家為保,五十家為大保。)②城鎮(zhèn)以外的地方,指農(nóng)村。翁卷《鄉(xiāng)村四月》:“鄉(xiāng)村四月閑人少?!雹奂亦l(xiāng),指自己的家庭世代居住的地方。賀知章《回鄉(xiāng)偶書》:“鄉(xiāng)音無改鬢毛衰。”④地方;地區(qū)。曹鄴《奉命齊州推事畢寄本府尚書》:“孤飛入齊鄉(xiāng)?!?齊:州名。)⑤境界。許渾《與裴三十秀才自越西歸望亭阻凍登虎丘山寺精舍》:“酒鄉(xiāng)逢客病,詩境遇僧閑?!?⑥通“享(xiǎng)”、“饗(饗)”。享受。《漢書·文帝紀(jì)》:“夫以朕之不德,而專鄉(xiāng)獨(dú)美其福,百姓不與(yù)焉。”(夫:句首助詞。專: 獨(dú)。與: 參與。) ⑦通“響(xiǎng)”?;芈暋!稘h書 · 天文志》:“猶景之象形,鄉(xiāng)之應(yīng)聲?!?(二)xiàng ①窗戶。《儀禮·土虞禮》:“啟牖鄉(xiāng)如初。”(牖yǒu:窗戶。)②同“向”。朝著;面向?!盾髯印ご舐浴?“父南鄉(xiāng)而立?!薄妒酚洝の汗恿袀鳌?“侯生果北鄉(xiāng)自剄。”(自剄:自殺。)又方位;方向?!盾髯印べx篇》:“天地易位,四時易鄉(xiāng)?!薄俄n非子·內(nèi)儲說上》:“夫矢來有純鄉(xiāng)?!雹弁跋颉?。趨向;向往?!赌印じ麡丁?“夫倍義而鄉(xiāng)祿者,我常聞之矣?!?倍:通“背”。違背。)《荀子·大略》:“天下鄉(xiāng)善矣?!雹芙咏?;將近。《漢書·外戚傳下·孝成趙皇后》:“鄉(xiāng)晨,傅绔襪?!?傅:通“附”,著,穿。绔:套褲。)⑤同“向”。從前?!睹献印じ孀由稀?“鄉(xiāng)為身死而不受,今為宮室之美為之?!薄盾髯印と逍А?“鄉(xiāng)有天下,今無天下。”⑥剛才?!墩撜Z·顏淵》:“鄉(xiāng)也吾見于夫子而問知?!?知:智。)《史記·高祖本紀(jì)》:“鄉(xiāng)者夫人嬰兒皆似君。”⑦同“向”。表示事后的假設(shè),可譯為“假如”、“如果”。《史記·平津侯主父列傳》:“鄉(xiāng)使秦緩其開罰,薄賦斂……則世世必安矣?!薄稘h書·五行志下》:“鄉(xiāng)亡桓公,星遂至地,中國其良絕矣。”杳:①幽暗。《楚辭·九章·涉江》:“深林杳以冥冥兮?!薄豆茏印?nèi)業(yè)》:“杲(gǎo)乎如登于天,杳乎如入于淵?!?杲:明亮。)②不見蹤影。蔡琰《胡笳十八拍》:“朝見長城兮路杳漫?!狈?yǎo ①下陷。《靈樞經(jīng) · 水脹篇》:“按其腹,窅而不起?!雹谏钸h(yuǎn)。謝脁《敬亭山》:“緣源殊未極,歸徑窅如迷。”[窅然]1.悵然。《莊子·逍遙游》:“窅然喪其天下焉?!?. 深遠(yuǎn)的樣子。李白《山中問答》:“桃花流水窅然去,別有天地非人間?!?/div> 在:①存在;在世?!墩撜Z·里仁》:“父母在,不遠(yuǎn)游,游必有方。”范縝《神滅論》:“豈容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或狀態(tài)。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之?!雹茉谟?;取決于?!盾髯印駥W(xué)》:“駑馬十駕,功在不舍?!雹輪柡?;慰問?!蹲髠鳌は骞辍?“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛(wèi)國之言,吾子獨(dú)不在寡人?!?寡人:衛(wèi)獻(xiàn)公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛(wèi)大夫大叔文子。)⑥觀察;審察?!渡袝?·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政。”(璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進(jìn)事情發(fā)生的時間、地點(diǎn)、情形、范圍等。柳宗元《田家》詩:“迎新在此歲?!薄顿Y治通鑒·漢獻(xiàn)帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日?!?將軍:指孫權(quán)。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強(qiáng)調(diào),其下多連“不”等。⑨終結(jié)?!渡袝涡獭?“非天不中,惟人在命?!雹馔ā安拧?。僅僅?!稘h書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳。”何:(一)①疑問代詞。1. 什么?!对娊?jīng)·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什么?)2. 為什么。《漢書·伍被傳》:“公獨(dú)以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍(lán)關(guān)示侄孫湘》:“云橫秦嶺家何在?”②副詞。1.表示反問。相當(dāng)于“怎么”、“哪里”?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“大王來何操?”《后漢書·馬援傳》:“男兒要當(dāng)死于邊野,以馬革裹尸還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當(dāng)于“多么”。曹操《觀滄?!?“水何澹澹?!?(二)hè 扛;擔(dān)。《詩經(jīng)·曹風(fēng)·候人》:“何戈與祋(duì)?!?祋:兵器名。)泛指背負(fù)。《詩經(jīng)·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申為承受?!对娊?jīng)·商頌·長發(fā)》:“何天之休?!?休:福。)以上意義后來寫作“荷”。處:(一)①停留;休息。韓愈《答李翊書》:“處若忘,行若遺,儼乎其若思,茫乎其若迷?!雹诰幼 G毒耪隆ど娼?“幽獨(dú)處乎山中。”范仲淹《岳陽樓記》:“居廟堂之高,則憂其民,處江湖之遠(yuǎn),則憂其君?!雹郯?;存?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“人之賢不肖譬如鼠矣,在所自處耳。”④交往;相處。文天祥《指南錄后序》:“與貴酋相處二十日,爭曲直,屢當(dāng)死。”⑤處置;辦理?!犊兹笘|南飛》:“處分適兄意,那得自任專!”⑥處罰。《晉書·食貨志》:“人間巧偽漸多,競濕谷以要(yāo)利,作薄絹以為市,雖處以嚴(yán)刑而不能禁也?!?要:求取。) (二)chù 處所;地方?!稘h書·張騫傳》:“知水草處,軍得以不乏?!?/div> “zhi gui yun ,xian xiang yao 、zai he chu 。”shi gou chu chu :《mi shen yin 》;shi song chao shi ren liu yong de zuo pin 。 gong ban qiao tou qiu guang mu 。dan yue ying yan fang xu 。han xi zhan bi ,rao chui yang lu 。 chong fen fei ,xie qian shou 、lei ru yu 。 bo ji sui di yuan ,pian fan ju 。shu hu nian hua gai ,xiang ji zu 。
shi jiao chun can ,jian jian piao hua xu 。hao xi liang tian chang gu fu 。dong fang xian yan ,xiao bing kong 、mo xin qu 。zhi gui yun , xian xiang yao 、zai he chu 。yao ye xiang qin nuan ,suan shei yu 。zhi ta shen shen yao ,ji de fou 。
(an 《jiang cun cong shu 》ben le zhang ji san juan ,xu tian qu zi yi juan )
| 【zhu shi 】: zhi :①shou zhi ?!秡han guo ce ·qin ce san 》:“chen wei chang wen zhi da yu bei ,bei da yu gu ?!?gu :da tui 。)②jiao zhi ?!秙hi ji ·gao zu ben ji 》:“han wang shang xiong ,nai men zu yue : ‘lu zhong (zhòng)wu zhi ?!?men :mo 。)③yong shou zhi ;zhi xiang ?!秎un yu ·ba yi 》:“zhi ji zhang ?!雹躼iang ;yi xiang 。si ma xiang ru 《yu ba shu xi 》:“yi shi dong zhi ,min yue xiang zhu ?!雹輟hi li ;shu qi ?!秡han guo ce ·yan ce 》:“shi jie chen mu ,fa jin shang zhi 。”⑥zhi dian ,gao zhi 。dong jie yuan 《xi xiang ji zhu gong diao 》juan ba :“re fei wu shi zhi mi ,shi bu wu ci ?!雹遺hi ze ;chi ze ?!秇an shu ·wang jia chuan 》:“qian ren suo zhi ,mo bing er si ?!雹鄖i zhi ;yi tu 。hou xie zuo “zhi ”?!秙hang shu ·pan geng shang 》:“bu ni jue zhi ?!?/div> gui :(yi )①chu jia ;jia ?!秙hi jing ·zhou na ·tao wai 》:“zhi zi yu gui ,yi ji shi jia 。”②fan hui 。tao qian 《gui yuan tian ju 》:“chen xing li huang hui ,dai yue he chu gui 。”(xing :qi lai 。)③song hui ;jiao hai ?!秏eng zi · jin xin shang 》:“jiu jia er bu gui 。”(jia :jie )④gui yi ;gui fu 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“wei si ren ,wu shei yu gui ?”(wei :ru guo mei you 。)⑤jie ju ;gui su ?!秡hou yi ·ji ci xia 》:“tian xia tong gui er shu tu ?!?shu :bu tong 。tu :lu 。)⑥si ?!秂r ya ·shi xun 》:“gui zhi wei yan gui ye 。” (er )kuì ①tong “kui ”。zeng song 。《lun yu ·yang huo 》:“(yang huo )gui kong zi tun 。”《shi ji ·zhou ben ji 》:“jin tang shu de jia gu ,suo zhi cheng wang ,cheng wang yi gui zhou gong yu bing suo 。”②tong “kui ”。can kui 。《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“zhuang you gui se 。”yun :①tong “yun 2”。②shui 。《lun yu ·zi han 》:“l(fā)ao yue :‘zi yun :wu bu shi ,gu yi 。’”(lao :ren ming 。shi :jian yong yu chao ting 。yi :duo cai yi 。)③you ?!秞un zi ·fa hang 》:“ji yun yi hu ?”④dai ci 。ru ci 。《shi ji ·ji zheng lie chuan 》:“ji 、zheng yi yun ,bei fu !”(ji 、zheng :zhi ji an 、zheng dang shi er ren 。)⑤zhu ci 。1. yong yu gou shou ?!秙hi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu xi ?”2. yong yu gou zhong ?!秇ou han shu ·chen gui chuan 》:“sui mo (mò)qu ti ,mo suo yun bu ?!?mo :si 。bu :mi bu 。)⑥yu qi ci 。yong yu gou mo ,biao chen shu yu qi ?!秙hi ji ·bai yi lie chuan 》:“yu deng ji shan ,ji shang gai you hu you zhong yun ?!盵yun yun ]tong “yun yun ”。zhong duo mao ?!秡huang zi ·zai you 》:“mo wu yun yun ?!?/div> xian :①shen xian 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“shan bu zai gao ,you xian ze ming ?!雹趜hi xiu lian cheng xian ?!秎un heng ·dao xu 》:“wu mo bu si ,ren an neng xian ?!雹踷hi gao ya er chao chu fan su de ren 。du mu 《chun ri cha shan bing bu yin jiu yin cheng bin ke 》:“shei zhi bing tai shou ,you de zuo cha xian ?!雹躥ei tong fan xiang de 。hong 昇《chang sheng dian ·tou qu 》:“qia chen an han gong xian le sheng sheng 。”⑤chen yu dao jiao you guan de ren huo shi wu 。⑥dui ren si de jing chen 。han yu 《da hang huang tai hou wan ge ci san shou 》zhi san :“yun sui xian yu yuan ,feng zhu sheng qing ai ?!?xian yu :xian jia 。sheng :zhi huang di 。)⑦qing song ;zi zai 。du fu 《lan jing cheng bai zhong cheng 》:“hang chi geng jiao xian 。”xian xiang :①xian ren ju zhu de de fang ?!禼hang sheng dian 》chu er :“yuan ci sheng zhong lao wen rou ,bai yun bu xian ~~?!雹赿ui ta ren jia xiang de mei chen ?!秎iu yi chuan shu 》she yi :“xian sheng mo fu ,qing wen ~~he chu ?”xiang :(yi )①hang zheng ou hua ming 。1.gu dai xiang de jian zhi ,da xiao bu yi 。zhou dai yi mo er qian wu bai jia wei xiang ,han dai shi ting wei xiang ?!秡hou li ·de guan ·da si tu 》:“wu zhou wei xiang ?!?zhou :er qian wu bai jia wei zhou 。)《han shu ·bai guan gong qing biao shang 》:“da lv shi li yi ting ,ting you chang 。shi ting yi xiang ?!?da lv :da gai 。)2.tang 、song yi lai wei xian yi xia de hang zheng ou hua ?!秙ong shi ·yuan xie chuan 》:“ge bao wei dou ,ge dou wei xiang ,ge xiang wei xian 。”(bao :shi jia wei bao ,wu shi jia wei da bao 。)②cheng zhen yi wai de de fang ,zhi nong cun 。weng juan 《xiang cun si yue 》:“xiang cun si yue xian ren shao 。”③jia xiang ,zhi zi ji de jia ting shi dai ju zhu de de fang 。he zhi zhang 《hui xiang ou shu 》:“xiang yin mo gai bin mao cui ?!雹躣e fang ;de ou 。cao ye 《feng ming ji zhou tui shi bi ji ben fu shang shu 》:“gu fei ru ji xiang ?!?ji :zhou ming 。)⑤jing jie 。hu hun 《yu pei san shi xiu cai zi yue xi gui wang ting zu dong deng hu qiu shan si jing she 》:“jiu xiang feng ke bing ,shi jing yu seng xian 。” ⑥tong “xiang (xiǎng)”、“xiang (饗)”。xiang shou ?!秇an shu ·wen di ji 》:“fu yi zhen zhi bu de ,er zhuan xiang du mei ji fu ,bai xing bu yu (yù)yan ?!?fu :gou shou zhu ci 。zhuan : du 。yu : can yu 。) ⑦tong “xiang (xiǎng)”。hui sheng 。《han shu · tian wen zhi 》:“you jing zhi xiang xing ,xiang zhi ying sheng ?!?(er )xiàng ①chuang hu 。《yi li ·tu yu li 》:“qi you xiang ru chu 。”(you yǒu:chuang hu 。)②tong “xiang ”。chao zhao ;mian xiang 。《xun zi ·da lve 》:“fu na xiang er li ?!薄秙hi ji ·wei gong zi lie chuan 》:“hou sheng guo bei xiang zi jing 。”(zi jing :zi sha 。)you fang wei ;fang xiang ?!秞un zi ·fu pian 》:“tian de yi wei ,si shi yi xiang 。”《han fei zi ·nei chu shui shang 》:“fu shi lai you chun xiang 。”③tong “xiang ”。qu xiang ;xiang wang ?!秏o zi ·geng zhuang 》:“fu bei yi er xiang lu zhe ,wo chang wen zhi yi ?!?bei :tong “bei ”。wei bei 。)《xun zi ·da lve 》:“tian xia xiang shan yi ?!雹躩ie jin ;jiang jin ?!秇an shu ·wai qi chuan xia ·xiao cheng zhao huang hou 》:“xiang chen ,fu ku wa ?!?fu :tong “fu ”,zhao ,chuan 。ku :tao ku 。)⑤tong “xiang ”。cong qian ?!秏eng zi ·gao zi shang 》:“xiang wei shen si er bu shou ,jin wei gong shi zhi mei wei zhi ?!薄秞un zi ·ru xiao 》:“xiang you tian xia ,jin mo tian xia 。”⑥gang cai 。《lun yu ·yan yuan 》:“xiang ye wu jian yu fu zi er wen zhi ?!?zhi :zhi 。)《shi ji ·gao zu ben ji 》:“xiang zhe fu ren ying er jie shi jun 。”⑦tong “xiang ”。biao shi shi hou de jia she ,ke yi wei “jia ru ”、“ru guo ”?!秙hi ji ·ping jin hou zhu fu lie chuan 》:“xiang shi qin huan ji kai fa ,bao fu lian ……ze shi shi bi an yi 。”《han shu ·wu hang zhi xia 》:“xiang wang huan gong ,xing sui zhi de ,zhong guo ji liang jue yi 。”yao :①you an ?!禼hu ci ·jiu zhang ·she jiang 》:“shen lin yao yi ming ming xi ?!薄秅uan zi ·nei ye 》:“gao (gǎo)hu ru deng yu tian ,yao hu ru ru yu yuan 。”(gao :ming liang 。)②bu jian zong ying 。cai yan 《hu jia shi ba pai 》:“chao jian chang cheng xi lu yao man ?!眣ao yǎo ①xia xian ?!秎ing shu jing · shui zhang pian 》:“an ji fu ,yao er bu qi ?!雹趕hen yuan 。xie tiao 《jing ting shan 》:“yuan yuan shu wei ji ,gui jing yao ru mi ?!盵yao ran ]1.chang ran ?!秡huang zi ·xiao yao you 》:“yao ran sang ji tian xia yan ?!?. shen yuan de yang zi 。li bai 《shan zhong wen da 》:“tao hua liu shui yao ran qu ,bie you tian de fei ren jian ?!?/div> zai :①cun zai ;zai shi ?!秎un yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang ?!眆an zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai ?!雹赽iao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi ?!雹躾ai yu ;qu jue yu 。《xun zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she ?!雹輜en hou ;wei wen 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren ?!?gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha ?!秙hang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng ?!?xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui 。”《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri ?!?jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie ?!秙hang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming ?!雹鈚ong “cai ”。jin jin ?!秇an shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er ?!?/div> he :(yi )①yi wen dai ci 。1. shen me ?!秙hi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me ?!秇an shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan ?!?(er )hè gang ;dan ?!秙hi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)?!?dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu ?!秙hi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li ?!眣in shen wei cheng shou ?!秙hi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu ?!?xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。chu :(yi )①ting liu ;xiu xi 。han yu 《da li yi shu 》:“chu re wang ,hang re wei ,yan hu ji re sai ,mang hu ji re mi 。”②ju zhu 。qu yuan 《jiu zhang ·she jiang 》:“you du chu hu shan zhong ?!眆an zhong yan 《yue yang lou ji 》:“ju miao tang zhi gao ,ze you ji min ,chu jiang hu zhi yuan ,ze you ji jun 。”③an ;cun 。《shi ji ·li si lie chuan 》:“ren zhi xian bu xiao pi ru shu yi ,zai suo zi chu er ?!雹躩iao wang ;xiang chu 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“yu gui qiu xiang chu er shi ri ,zheng qu zhi ,lv dang si 。”⑤chu zhi ;ban li 。《kong qiao dong na fei 》:“chu fen kuo xiong yi ,na de zi ren zhuan !”⑥chu fa 。《jin shu ·shi huo zhi 》:“ren jian qiao wei jian duo ,jing shi gu yi yao (yāo)li ,zuo bao juan yi wei shi ,sui chu yi yan xing er bu neng jin ye ?!?yao :qiu qu 。) (er )chù chu suo ;de fang ?!秇an shu ·zhang jian chuan 》:“zhi shui cao chu ,jun de yi bu fa ?!?/div>
|