“搔首江南,雁銜千裡月。”詩句出處:《齊天樂》;是宋朝詩人方嶽的作品。
孤篷夜傍低叢宿,蕭蕭雨聲悲切。一岸霜痕,半江煙色,愁到沙頭枯葉。澹雲(yún)沒滅。黯西風(fēng)吹老,滿汀新雪。天豈無情,離騷點(diǎn)點(diǎn)送歸客。歸去來兮怎得,盡鷺翅鷗倚,乍寒時(shí)節(jié)。秋晚山川,夕陽浦溆,贏得別腸千結(jié)。濤翻浪疊。那得似西來,一筇橫絕。搔首江南,雁銜千裡月。
|
【註釋】:
搔:
①撓;輕抓?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·靜女》:“愛而不見,搔首踟躕?!?踟躕:來回走動。)②通“騷”。擾亂?!痘茨献印け浴?“殘殺天下,萬人搔動。”首:
①頭;腦袋。《楚辭 · 九歌·國殤》:“帶長劍兮挾秦弓,首身離兮心不懲?!?挾:夾在腋下。秦弓:秦地出產(chǎn)良弓。懲:戒止;警戒。)《左傳·襄公十四年》:“唯餘馬首是瞻?!雹谑最I(lǐng);統(tǒng)帥者?!吨芤住で浴?“見群龍無首,吉?!雹坶_始;首先?!独献印返诙苏拢骸胺蚨Y者,忠信之薄而亂之首?!薄妒酚洝り惿媸纻怼?“陳勝雖已死,其所置遣侯王將相竟亡秦,由涉首事也?!?竟:終於。事:起義。)④第一?!稘h書·匡衡傳》:“孔子著之《孝經(jīng)》首章,蓋至德之本也?!雹菀I(lǐng)?!俄n非子·心度》:“刑勝而民靜,賞繁而奸生。故治民者,刑勝,治之首也;賞繁,亂之本也?!?勝:盡。)⑥伏首認(rèn)罪或揭發(fā)?!稘h書· 文三王傳》:“置辭驕嫚,不首主令?!雹呦颍怀?。司馬遷《報(bào)任安書》:“然陵一呼勞軍……北首爭死敵?!?死敵:殺敵。)⑧量詞。用於詩、文、歌曲等?!端螘ぶx莊傳》:“所著文章四百餘首,行於世。”江:
①長江的專稱。《尚書·禹貢》:“江漢朝宗於海。”《論衡·書虛》:“且投於江中,何江也?”《史記·秦始皇本紀(jì)》:“臨浙江,水波惡。”②江河的通稱。柳宗元《江雪》:“孤舟蓑笠翁,獨(dú)釣寒江雪?!卞X起《省試湘靈鼓瑟》:“曲終人不見,江上數(shù)峰青。”③指隱士的居處。陶潛《與殷晉安別》:“良才不隱世,江湖多賤貧?!蓖醢彩逗屯鮿僦╈V借馬人省》:“超然遂有江湖意?!?/div>
雁:
①大雁。群居水邊,善於遊泳和飛行,飛時(shí)排列成行。《詩經(jīng)·邶風(fēng)·匏有苦葉》:“雝雝(yōng yōng)鳴雁?!?雝雝:形容聲音柔和。)②通“贗”。偽造的;假的?!稉]麈後錄》卷八:“浸漬數(shù)日,漆絮敗潰,雁跡盡露?!?/div>
銜:
①馬嚼子。即勒住馬口的小鐵棒?!肚f子·馬蹄》:“詭銜竊轡。”②用口含物?!夺釢h書·張衡傳》:“外有八龍,首銜銅丸。”③收藏。韓愈《祭十二郎文》:“乃能銜哀致誠?!雹芴刂笐押?。《漢書·外戚傳上·孝景王皇後》:“景帝心銜之而未發(fā)也。”⑤奉;受?!杜f唐書·黃巢傳》:“時(shí)王鐸雖銜招討之權(quán),緩於攻取?!雹薷屑??!豆茏印ば蝿萁狻?“法立而民樂之,令出而民銜之?!雹吖匐A。也泛指頭銜。白居易《聞行簡思賜章服》:“官銜俱是客曹郎?!?/div>
裡:
①古時(shí)鄉(xiāng)村居民聚居的地方;村落?!睹献印けM心上》:“制其田裡,教之樹畜?!雹诠枢l(xiāng);傢鄉(xiāng)。江 淹《別賦》:“割慈忍愛,離邦去裡?!雹酃糯木用窠M織。其編制以二十五傢或五十傢或百傢為一裡。《詩經(jīng)·鄭風(fēng)·將仲子》:“將仲子兮,無踰我裡?!雹苎e巷;裡弄?!吨芏Y·地官·載師》:“以廛裡任國中之地。”⑤長度單位。市制五百米為一裡。李白《早發(fā)白帝城》:“千裡江陵一日還。”月:
(一)①月球;月亮?!对娊?jīng)·陳風(fēng)·月出》:“月出皎兮?!雹谠鹿猓辉律?。陶潛《歸田園居》之三:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸?!雹墼路?。一年的十二分之一。從朔至晦為一月,大月三十日,小月二十九日?!对娊?jīng)·豳風(fēng)·七月》:“七月流火,九月授衣?!?火:星名。)④形狀或顏色像月亮的。李賀《昌谷》:“泉樽陶宰酒,月眉謝郎妓?!雹葜笅D人的月經(jīng)。王建《宮詞》:“密奏君王知入月,喚人相伴洗裙裾?!雹拗笅D女懷胎的月份?!对娊?jīng)·大雅·生民》:“誕彌厥月,先生如達(dá)。”(誕:助詞。彌:滿。厥:其。先生:初生。達(dá):通“羍”,小羊。)[月氏(zhī)]我國古代西域國名。 (二)ròu 同“肉”。古樂府《孤兒行》:“拔斷蒺藜腸月中,愴欲悲。”(腸:指小腿肚子。)月。:
“月?!痹娋涑鎏帲骸兑黄吡睢べx月》;是唐朝詩人李紳的作品。 月。光輝,皎潔。耀乾坤,靜空闊。圓滿中秋,玩爭詩哲。玉兔鏑難穿,桂枝人共折。萬象照乃無私,瓊臺豈遮君謁。抱琴對彈別鶴聲,不得知音聲不切。 “搔首江南,雁銜千里月?!痹娋涑鎏帲骸洱R天樂》;是宋朝詩人方岳的作品。
孤篷夜傍低叢宿,蕭蕭雨聲悲切。一岸霜痕,半江煙色,愁到沙頭枯葉。澹云沒滅。黯西風(fēng)吹老,滿汀新雪。天豈無情,離騷點(diǎn)點(diǎn)送歸客。歸去來兮怎得,盡鷺翅鷗倚,乍寒時(shí)節(jié)。秋晚山川,夕陽浦溆,贏得別腸千結(jié)。濤翻浪疊。那得似西來,一筇橫絕。搔首江南,雁銜千里月。
|
【注釋】:
搔:
①撓;輕抓?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·靜女》:“愛而不見,搔首踟躕?!?踟躕:來回走動。)②通“騷”。擾亂。《淮南子·兵略》:“殘殺天下,萬人搔動?!?/div>
首:
①頭;腦袋。《楚辭 · 九歌·國殤》:“帶長劍兮挾秦弓,首身離兮心不懲?!?挾:夾在腋下。秦弓:秦地出產(chǎn)良弓。懲:戒止;警戒。)《左傳·襄公十四年》:“唯余馬首是瞻?!雹谑最I(lǐng);統(tǒng)帥者?!吨芤住で浴?“見群龍無首,吉?!雹坶_始;首先?!独献印返诙苏拢骸胺蚨Y者,忠信之薄而亂之首。”《史記·陳涉世家》:“陳勝雖已死,其所置遣侯王將相竟亡秦,由涉首事也。”(竟:終于。事:起義。)④第一。《漢書·匡衡傳》:“孔子著之《孝經(jīng)》首章,蓋至德之本也。”⑤要領(lǐng)?!俄n非子·心度》:“刑勝而民靜,賞繁而奸生。故治民者,刑勝,治之首也;賞繁,亂之本也。”(勝:盡。)⑥伏首認(rèn)罪或揭發(fā)?!稘h書· 文三王傳》:“置辭驕嫚,不首主令。”⑦向;朝著。司馬遷《報(bào)任安書》:“然陵一呼勞軍……北首爭死敵。”(死敵:殺敵。)⑧量詞。用于詩、文、歌曲等?!端螘ぶx莊傳》:“所著文章四百余首,行于世?!?/div>
江:
①長江的專稱?!渡袝び碡暋?“江漢朝宗于海?!薄墩摵狻摗?“且投于江中,何江也?”《史記·秦始皇本紀(jì)》:“臨浙江,水波惡?!雹诮拥耐ǚQ。柳宗元《江雪》:“孤舟蓑笠翁,獨(dú)釣寒江雪?!卞X起《省試湘靈鼓瑟》:“曲終人不見,江上數(shù)峰青?!雹壑鸽[士的居處。陶潛《與殷晉安別》:“良才不隱世,江湖多賤貧?!蓖醢彩逗屯鮿僦╈V借馬人省》:“超然遂有江湖意?!?/div>
雁:
①大雁。群居水邊,善于游泳和飛行,飛時(shí)排列成行?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·匏有苦葉》:“雝雝(yōng yōng)鳴雁?!?雝雝:形容聲音柔和。)②通“贗”。偽造的;假的。《揮麈后錄》卷八:“浸漬數(shù)日,漆絮敗潰,雁跡盡露。”銜:
①馬嚼子。即勒住馬口的小鐵棒。《莊子·馬蹄》:“詭銜竊轡?!雹谟每诤铩!逗鬂h書·張衡傳》:“外有八龍,首銜銅丸?!雹凼詹亍mn愈《祭十二郎文》:“乃能銜哀致誠?!雹芴刂笐押??!稘h書·外戚傳上·孝景王皇后》:“景帝心銜之而未發(fā)也?!雹莘?;受?!杜f唐書·黃巢傳》:“時(shí)王鐸雖銜招討之權(quán),緩于攻取。”⑥感激?!豆茏印ば蝿萁狻?“法立而民樂之,令出而民銜之?!雹吖匐A。也泛指頭銜。白居易《聞行簡思賜章服》:“官銜俱是客曹郎。”里:
①古時(shí)鄉(xiāng)村居民聚居的地方;村落。《孟子·盡心上》:“制其田里,教之樹畜?!雹诠枢l(xiāng);家鄉(xiāng)。江 淹《別賦》:“割慈忍愛,離邦去里?!雹酃糯木用窠M織。其編制以二十五家或五十家或百家為一里?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·將仲子》:“將仲子兮,無踰我里?!雹芾锵铮焕锱??!吨芏Y·地官·載師》:“以廛里任國中之地?!雹蓍L度單位。市制五百米為一里。李白《早發(fā)白帝城》:“千里江陵一日還?!?/div>
月:
(一)①月球;月亮?!对娊?jīng)·陳風(fēng)·月出》:“月出皎兮。”②月光;月色。陶潛《歸田園居》之三:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸。”③月份。一年的十二分之一。從朔至晦為一月,大月三十日,小月二十九日?!对娊?jīng)·豳風(fēng)·七月》:“七月流火,九月授衣。”(火:星名。)④形狀或顏色像月亮的。李賀《昌谷》:“泉樽陶宰酒,月眉謝郎妓。”⑤指婦人的月經(jīng)。王建《宮詞》:“密奏君王知入月,喚人相伴洗裙裾?!雹拗笅D女懷胎的月份。《詩經(jīng)·大雅·生民》:“誕彌厥月,先生如達(dá)?!?誕:助詞。彌:滿。厥:其。先生:初生。達(dá):通“羍”,小羊。)[月氏(zhī)]我國古代西域國名。 (二)ròu 同“肉”。古樂府《孤兒行》:“拔斷蒺藜腸月中,愴欲悲。”(腸:指小腿肚子。)月。:
“月。”詩句出處:《一七令·賦月》;是唐朝詩人李紳的作品。 月。光輝,皎潔。耀乾坤,靜空闊。圓滿中秋,玩爭詩哲。玉兔鏑難穿,桂枝人共折。萬象照乃無私,瓊臺豈遮君謁。抱琴對彈別鶴聲,不得知音聲不切。 “sao shou jiang na ,yan xian qian li yue ?!眘hi gou chu chu :《ji tian le 》;shi song chao shi ren fang yue de zuo pin 。
gu peng ye bang di cong su ,xiao xiao yu sheng bei qie 。yi an shuang hen ,ban jiang yan se ,chou dao sha tou ku xie 。dan yun mei mie 。an xi feng chui lao ,man ting xin xue 。tian qi mo qing ,li sao dian dian song gui ke 。gui qu lai xi zen de ,jin lu chi ou yi ,zha han shi jie 。qiu wan shan chuan ,xi yang pu xu ,ying de bie chang qian jie 。tao fan lang die 。na de shi xi lai ,yi qiong heng jue 。sao shou jiang na ,yan xian qian li yue 。
|
【zhu shi 】:
sao :
①nao ;qing zhua ?!秙hi jing ·bei feng ·jing nv 》:“ai er bu jian ,sao shou chi chu ?!?chi chu :lai hui zou dong 。)②tong “sao ”。rao luan ?!秇uai na zi ·bing lve 》:“can sha tian xia ,mo ren sao dong ?!?/div>
shou :
①tou ;nao dai ?!禼hu ci · jiu ge ·guo shang 》:“dai chang jian xi jia qin gong ,shou shen li xi xin bu cheng 。”(jia :ga zai ye xia 。qin gong :qin de chu chan liang gong 。cheng :jie zhi ;jing jie 。)《zuo chuan ·xiang gong shi si nian 》:“wei yu ma shou shi zhan ?!雹趕hou ling ;tong shuai zhe ?!秡hou yi ·gan gua 》:“jian qun long mo shou ,ji ?!雹踜ai shi ;shou xian ?!秎ao zi 》di er shi ba zhang :“fu li zhe ,zhong xin zhi bao er luan zhi shou 。”《shi ji ·chen she shi jia 》:“chen sheng sui yi si ,ji suo zhi qian hou wang jiang xiang jing wang qin ,you she shou shi ye 。”(jing :zhong yu 。shi :qi yi 。)④di yi 。《han shu ·kuang heng chuan 》:“kong zi zhe zhi 《xiao jing 》shou zhang ,gai zhi de zhi ben ye ?!雹輞ao ling ?!秇an fei zi ·xin du 》:“xing sheng er min jing ,shang fan er jian sheng 。gu zhi min zhe ,xing sheng ,zhi zhi shou ye ;shang fan ,luan zhi ben ye ?!?sheng :jin 。)⑥fu shou ren zui huo jie fa ?!秇an shu · wen san wang chuan 》:“zhi ci jiao man ,bu shou zhu ling 。”⑦xiang ;chao zhao 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“ran ling yi hu lao jun ……bei shou zheng si di ?!?si di :sha di 。)⑧l(xiāng)iang ci 。yong yu shi 、wen 、ge qu deng ?!秙ong shu ·xie zhuang chuan 》:“suo zhe wen zhang si bai yu shou ,hang yu shi ?!?/div>
jiang :
①chang jiang de zhuan chen 。《shang shu ·yu gong 》:“jiang han chao zong yu hai 。”《lun heng ·shu xu 》:“ju tou yu jiang zhong ,he jiang ye ?”《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“l(fā)in zhe jiang ,shui bo e ?!雹趈iang he de tong chen 。liu zong yuan 《jiang xue 》:“gu zhou suo li weng ,du diao han jiang xue ?!眖ian qi 《sheng shi xiang ling gu se 》:“qu zhong ren bu jian ,jiang shang shu feng qing ?!雹踷hi yin shi de ju chu 。tao qian 《yu yan jin an bie 》:“l(fā)iang cai bu yin shi ,jiang hu duo jian pin ?!眞ang an dan 《he wang sheng zhi xue ji jie ma ren sheng 》:“chao ran sui you jiang hu yi ?!?/div>
yan :
①da yan 。qun ju shui bian ,shan yu you yong he fei hang ,fei shi pai lie cheng hang ?!秙hi jing ·bei feng ·pao you ku xie 》:“yong yong (yōng yōng)ming yan ?!?yong yong :xing rong sheng yin rou he 。)②tong “yan ”。wei zao de ;jia de ?!秇ui zhu hou lu 》juan ba :“jin zi shu ri ,qi xu bai hui ,yan ji jin lou 。”xian :
①ma jiao zi 。ji le zhu ma kou de xiao tie bang ?!秡huang zi ·ma ti 》:“gui xian qie pei ?!雹趛ong kou han wu ?!秇ou han shu ·zhang heng chuan 》:“wai you ba long ,shou xian tong wan ?!雹踫hou cang 。han yu 《ji shi er lang wen 》:“nai neng xian ai zhi cheng 。”④te zhi huai hen ?!秇an shu ·wai qi chuan shang ·xiao jing wang huang hou 》:“jing di xin xian zhi er wei fa ye ?!雹輋eng ;shou ?!秊iu tang shu ·huang chao chuan 》:“shi wang duo sui xian qiao tao zhi quan ,huan yu gong qu 。”⑥gan ji ?!秅uan zi ·xing shi jie 》:“fa li er min le zhi ,ling chu er min xian zhi ?!雹遟uan jie 。ye fan zhi tou xian 。bai ju yi 《wen hang jian sai ci zhang fu 》:“guan xian ju shi ke cao lang ?!?/div>
li :
①gu shi xiang cun ju min ju ju de de fang ;cun la ?!秏eng zi ·jin xin shang 》:“zhi ji tian li ,jiao zhi shu chu ?!雹趃u xiang ;jia xiang 。jiang yan 《bie fu 》:“ge ci ren ai ,li bang qu li ?!雹踘u dai de ju min zu zhi 。ji bian zhi yi er shi wu jia huo wu shi jia huo bai jia wei yi li ?!秙hi jing ·zheng feng ·jiang zhong zi 》:“jiang zhong zi xi ,mo yao wo li ?!雹躭i hang ;li long 。《zhou li ·de guan ·zai shi 》:“yi chan li ren guo zhong zhi de ?!雹輈hang du chan wei 。shi zhi wu bai mi wei yi li 。li bai 《zao fa bai di cheng 》:“qian li jiang ling yi ri hai ?!?/div>
yue :
(yi )①yue qiu ;yue liang ?!秙hi jing ·chen feng ·yue chu 》:“yue chu jiao xi ?!雹趛ue guang ;yue se 。tao qian 《gui tian yuan ju 》zhi san :“chen xing li huang hui ,dai yue he chu gui ?!雹踶ue fen 。yi nian de shi er fen zhi yi 。cong shuo zhi hui wei yi yue ,da yue san shi ri ,xiao yue er shi jiu ri ?!秙hi jing ·bin feng ·qi yue 》:“qi yue liu huo ,jiu yue shou yi 。”(huo :xing ming 。)④xing zhuang huo yan se xiang yue liang de 。li he 《chang gu 》:“quan zun tao zai jiu ,yue mei xie lang ji ?!雹輟hi fu ren de yue jing 。wang jian 《gong ci 》:“mi zou jun wang zhi ru yue ,huan ren xiang ban xi qun ju ?!雹込hi fu nv huai tai de yue fen ?!秙hi jing ·da ya ·sheng min 》:“dan mi jue yue ,xian sheng ru da 。”(dan :zhu ci 。mi :man 。jue :ji 。xian sheng :chu sheng 。da :tong “da ”,xiao yang 。)[yue shi (zhī)]wo guo gu dai xi yu guo ming 。 (er )ròu tong “rou ”。gu le fu 《gu er hang 》:“ba duan ji li chang yue zhong ,chuang yu bei ?!?chang :zhi xiao tui du zi 。)yue 。:
“yue ?!眘hi gou chu chu :《yi qi ling ·fu yue 》;shi tang chao shi ren li shen de zuo pin 。 yue 。guang hui ,jiao jie 。yao gan kun ,jing kong kuo 。yuan man zhong qiu ,wan zheng shi zhe 。yu tu di nan chuan ,gui zhi ren gong she 。mo xiang zhao nai mo si ,qiong tai qi zhe jun ye 。bao qin dui dan bie he sheng ,bu de zhi yin sheng bu qie 。