| 釋義 |
“要須是、常見(jiàn)乾坤清晏?!痹?shī)句出處:《賀新郎》;是宋朝詩(shī)人程珌的作品。 袖手雲(yún)溪畔??慈碎g、紛紛饑烏腐鼠,觸蠻交戰(zhàn)。便得金魚垂玉帶,多少雌黃點(diǎn)勘。算此語(yǔ)、必非河漢。直自彈冠班八座,更青春、數(shù)到期頤算。一段玉,無(wú)纖玷。公難學(xué)處尤堪羨。全似□、泠泠秋水,體清形健。袞處從來(lái)高一著,那肯隨人腳轉(zhuǎn)。要須是、常見(jiàn)乾坤清晏。天意未教公猛去,要都俞、瞭卻從公便。歌壽斝,朱簾卷。
| 【註釋】: 要:(一)①要點(diǎn);關(guān)鍵。《史記·太史公自序》:“采儒、墨之善,撮名、法之要?!雹谥匾??!端螘?·顏延之傳》:“平生不喜見(jiàn)要人?!雹坌枰幌胍?。劉禹錫《觀棋歌送儇師西遊》:“賭取聲名不要錢。”於謙《石灰吟》:“粉身碎骨渾不怕,要留清白在人間?!雹芨爬ㄖo。相當(dāng)於“總”?!妒酚洝h興以來(lái)諸侯王年表》:“要之以仁義為本?!雹莺?jiǎn)要?!盾髯印ね醢浴?“故明主好要,而暗主好詳?!?(二)yāo ①腰?!妒酚洝け怡o倉(cāng)公列傳》:“(宋)建故有要脊痛?!雹谙奠堆g或物體的中間一段。漢《馮緄碑》:“一要金紫?!?金:金印。紫:紫綬。)趙翼《陔餘叢考》卷三十:“(紙)反卷如箸,以紅線要之。”以上意義後來(lái)通作“腰”。③結(jié)約;約定?!秶?guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)三》:“以要晉國(guó)之成?!?成:和約。)《史記·孟嘗君列傳》:“令富給者以要期,貧窮者燔(fán)券書以捐之。”(富給:富有。燔:燒。券書:借據(jù)。捐:放棄。)④幹求;求取;設(shè)法取得某人的信任和重用?!夺釢h書·竇融傳》:“仁者不違義以要功?!薄肚f子·應(yīng)帝王》:“有虞氏其猶藏仁以要人?!?有虞氏:指舜。)⑤要挾?!蹲髠鳌は骞拍辍?“知武子謂獻(xiàn)子曰:‘我實(shí)不德,而要人以盟,豈禮也哉?’”⑥半路攔截?!蹲髠鳌は骞辍?“吳人要而擊之?!薄夺釢h書·班超傳》:“遣兵數(shù)百於東界要之?!雹哐?qǐng)。《南史·阮孝緒傳》:“南平元襄王聞其名,致書要之,不赴?!雹鄳?yīng)和;符合?!秴问洗呵铩げ旖瘛?“凡先王之法,有要於時(shí)也?!雹嵯氯沟难?。後寫作“?”。 《詩(shī)經(jīng)·魏風(fēng)·葛屨》:“要之襋之,好人服之?!?要:用如動(dòng)詞,縫衣腰。好人:美人。)須:①胡子。《史記·高祖本紀(jì)》:“美須髯。”②等待;等候?!冻o·九歌·少司命》:“君維須兮雲(yún)之際?”③需要;需。林逋《山園小梅》:“不須檀板共金尊?!雹鼙仨?;應(yīng)當(dāng)。杜甫《聞官軍收河南河北》:“白日放歌須縱酒?!雹蓓汈В黄??!盾髯印ね踔啤?“罷不能,不待須而廢?!?/div> 是:①正確。與“非”相對(duì)?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“偃之言是也?!雹诳隙ǎ徽J(rèn)為正確。《墨子·尚同上》:“國(guó)君之所是,必皆是之?!雹奂m正;訂正?!抖Y記·月令》:“是察阿黨,則罪無(wú)有掩蔽。”(察:審察。)④表示判斷,是?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“此必是豫讓也?!雹荽~。表示近指。相當(dāng)於“此”、“這”。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑥連詞。相當(dāng)於“於是”。《管子·君臣上》:“非茲,是無(wú)以理人;非茲,是無(wú)以生財(cái)?!雹咧~。用以前置賓語(yǔ)?!蹲髠鳌は骞哪辍?“唯餘馬首是瞻?!盵是以]因此;所以?!俄n非子·喻老》:“今在骨髓,臣是以無(wú)請(qǐng)也?!盵是故]因此?!睹献印ち夯萃跸隆?“唯仁者能以大事小,是故湯事葛。”[國(guó)是]國(guó)傢大計(jì)。梁?jiǎn)⒊段煨缯冇洝ぷT嗣同傳》:“定國(guó)是之詔既下?!?/div> 常:①恒久不變的;固定的。《孫子·虛實(shí)》:“四時(shí)無(wú)常位。”(四時(shí):四季。)《韓非子·五蠹》:“不期修古,不法??伞!雹谝欢ǖ臏?zhǔn)則或制度?!吨芤住は缔o上》:“動(dòng)靜有常?!薄秶?guó)語(yǔ)·楚語(yǔ)上》:“民不廢時(shí)務(wù),官不易朝常。”③指由習(xí)慣而形成的常規(guī)、慣例?!豆茏印び坠佟?“明法審數(shù),立常備能,則治?!雹芴刂阜饨ㄉ鐣?huì)倫理道德的最高準(zhǔn)則。《論衡·問(wèn)孔》:“五常之道,仁、義、禮、智、信也。”⑤平凡的;普通的?!妒酚洝け怡o傳》:“扁鵲,非常人也?!雹奕粘#黄綍r(shí)。《晉書·何曾傳》:“未嘗聞經(jīng)國(guó)遠(yuǎn)圖,惟說(shuō)平生常事?!?經(jīng):治理。)⑦副詞。經(jīng)常;常常?!读凶印ぬ烊稹?“常生?;撸瑹o(wú)時(shí)不生,無(wú)時(shí)不化?!雹喙糯L(zhǎng)度單位。八尺為尋,兩尋為常?!俄n非子·揚(yáng)權(quán)》:“上失扶寸,下得尋常。”⑨通“嘗”。曾經(jīng)?!盾髯印ぬ煺摗?“夫日月之有蝕,風(fēng)雨之不時(shí),怪星之黨(tǎng)見(jiàn)(xiàn),是無(wú)世而不常有之?!?黨:偶然。)見(jiàn):(一)①看;看到?!对?shī)經(jīng)·小雅·何人斯》:“我聞其聲,不見(jiàn)其身?!薄稇?zhàn)國(guó)策·楚策四》:“見(jiàn)兔而顧犬?!薄妒娚接洝?“事不目見(jiàn)耳聞,而臆斷有無(wú),可乎?”②拜見(jiàn);謁見(jiàn)?!赌印す敗?“子墨子見(jiàn)王。”③會(huì)見(jiàn)?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“項(xiàng)伯即入見(jiàn)沛公?!卑拙右住杜眯小?“移船相近邀相見(jiàn)?!雹芤?jiàn)解;見(jiàn)識(shí)。《晉書·王渾傳》:“敢陳愚見(jiàn)?!雹荼硎颈粍?dòng),相當(dāng)於“被”?!妒酚洝でZ生列傳》:“信而見(jiàn)疑,忠而被謗,能無(wú)怨乎?”《楚辭·漁父》:“舉世皆濁而我獨(dú)清,眾人皆醉而我獨(dú)醒,是以見(jiàn)放?!?放:放逐。)⑥放在動(dòng)詞前,有稱代自我作用。王安石《答司馬諫議書》:“冀君實(shí)或見(jiàn)恕也。”李密《陳情表》:“生孩六月,慈父見(jiàn)背?!?(二)xiàn ①顯露;出現(xiàn)?!峨防崭琛?“天蒼蒼,野茫茫,風(fēng)吹草低見(jiàn)牛羊。”②介紹;引見(jiàn)。《墨子·公輸》:“胡不見(jiàn)我於王?”(胡:為何。)③現(xiàn)成的?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“軍無(wú)見(jiàn)糧?!?/div> 乾:(一)①八卦之一。代表天?!吨芤住ふf(shuō)卦》:“乾,天也?!雹谀行缘摹!吨芤住は缔o上》:“乾道成男。”③乾縣。在陜西省。 (二)gān “幹2”的繁體字。見(jiàn)“幹2”。坤:①卦名。八卦之一,代表地。②女性的;陰性的。③指西南方。朱象賢《聞見(jiàn)偶錄·串月》:“上方山在吳城之坤方,東臨石湖?!?/div> 清:①水純凈透明,與“濁”相對(duì)。屈原《漁父》:“滄浪之水清兮,可以濯吾纓?!雹跐崈?。張衡《東京賦》:“京室密清。”③使?jié)崈?;使幹凈。陸?yún)《盛德賦》:“泛時(shí)雨以清天,灑狂塵以肅地?!雹芮逦磺宄?。張祜《酬凌秀才惠虎枕》:“八寸黃楊惠不輕,虎頭光照簟文清?!雹萋曇羟辶?;清脆。蘇軾《石鐘山記》:“南聲函胡,北聲清越?!?函胡:含糊,模糊。越:高揚(yáng)。)⑥清爽;清涼;寒涼。辛棄疾《西江月》:“明月別枝驚鵲,清風(fēng)半夜鳴蟬?!?別:另一。)⑦冷清;淒清。李白《夢(mèng)遊天姥吟留別》:“謝公宿處今尚在,淥水蕩漾清猿啼。”⑧寂靜;清靜?!肚f子·天下》:“寂乎若清。”⑨清平;安定;太平。唐太宗《詠風(fēng)》:“勞歌《大風(fēng)曲》,威加四海清?!?大風(fēng)曲:漢高祖即位後曾回故鄉(xiāng),作《大風(fēng)歌》。加:施。)⑩公正;廉潔;清白;清廉?!妒酚洝でZ生列傳》:“舉世皆濁而我獨(dú)清,眾人皆醉而我獨(dú)醒,是以見(jiàn)放。”(是以:因此。)(11)單純;素雅。杜牧《沈下賢》:“斯人清唱何人和? 草徑苔蕪不可尋。”(12)肅清;使幹凈。梁?jiǎn)⒊段煨缯冇洝ぷT嗣同傳》:“保護(hù)聖主,復(fù)大權(quán),清君側(cè),肅宮廷。”(13)用完;用盡?!对浇^書·荊平王內(nèi)傳》:“(伍子胥)乃發(fā)其簞飯,清其壺漿而食?!?荊:楚國(guó)的別稱。)(14)中國(guó)封建朝代名稱,公元1616~1911年。(15)廁所。後作“圊”?!讹L(fēng)俗通·怪神》:“二三日乃於清中糞下啼?!?16)古代哲學(xué)用語(yǔ)。指沖和之氣?!盾髯印そ獗巍?“故道之以禮,養(yǎng)之以清?!?/div> 清晏:①清平,安定。沈約《齊故安陸昭王碑文》:“軌躅~~。”②清爽,晴朗?!赌鲜贰り惣o(jì)》:“先是氛霧雨雪,晝夜晦冥,至是日,景氣~~?!?/div> 晏:①天晴無(wú)雲(yún)?!稘h書·揚(yáng)雄傳》:“於是天清日晏?!雹邗r艷;華美。《詩(shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·羔裘》:“羔裘晏兮,三英粲兮。”(羔裘:羊皮襖。三英:指皮衣上的裝飾物。)③同“宴”。平靜;安定。劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·品藻》:“荊門晝掩,閑庭晏然。”(荊門:柴門。)④晚;遲。梅堯臣《依韻答李晉卿結(jié)交篇》:“平生相與親,晏歲誰(shuí)可決?”[晏駕]古時(shí)對(duì)帝王死亡的委婉說(shuō)法。班固《漢書·江充傳》:“充見(jiàn)上年老,恐晏駕後為太子所誅。”[晏晏]1.和悅?!对?shī)經(jīng)·衛(wèi)風(fēng)·氓》:“總角之宴,言笑晏晏?!?總角:古代未成年發(fā)型。借指幼年。)2.盛大的樣子。宋玉《九辯》:“被荷裯之晏晏兮?!?被pī:披著。裯dāo:短衣。) “要須是、常見(jiàn)乾坤清晏?!痹?shī)句出處:《賀新郎》;是宋朝詩(shī)人程珌的作品。 袖手云溪畔??慈碎g、紛紛饑烏腐鼠,觸蠻交戰(zhàn)。便得金魚垂玉帶,多少雌黃點(diǎn)勘。算此語(yǔ)、必非河漢。直自彈冠班八座,更青春、數(shù)到期頤算。一段玉,無(wú)纖玷。公難學(xué)處尤堪羨。全似□、泠泠秋水,體清形健。袞處從來(lái)高一著,那肯隨人腳轉(zhuǎn)。要須是、常見(jiàn)乾坤清晏。天意未教公猛去,要都俞、了卻從公便。歌壽斝,朱簾卷。
| 【注釋】: 要:(一)①要點(diǎn);關(guān)鍵?!妒酚洝ぬ饭孕颉?“采儒、墨之善,撮名、法之要。”②重要的?!端螘?·顏延之傳》:“平生不喜見(jiàn)要人?!雹坌枰?;想要。劉禹錫《觀棋歌送儇師西游》:“賭取聲名不要錢?!庇谥t《石灰吟》:“粉身碎骨渾不怕,要留清白在人間。”④概括之辭。相當(dāng)于“總”?!妒酚洝h興以來(lái)諸侯王年表》:“要之以仁義為本?!雹莺?jiǎn)要。《荀子·王霸》:“故明主好要,而暗主好詳?!?(二)yāo ①腰?!妒酚洝け怡o倉(cāng)公列傳》:“(宋)建故有要脊痛?!雹谙涤谘g或物體的中間一段。漢《馮緄碑》:“一要金紫?!?金:金印。紫:紫綬。)趙翼《陔余叢考》卷三十:“(紙)反卷如箸,以紅線要之?!币陨弦饬x后來(lái)通作“腰”。③結(jié)約;約定。《國(guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)三》:“以要晉國(guó)之成?!?成:和約。)《史記·孟嘗君列傳》:“令富給者以要期,貧窮者燔(fán)券書以捐之?!?富給:富有。燔:燒。券書:借據(jù)。捐:放棄。)④干求;求取;設(shè)法取得某人的信任和重用。《后漢書·竇融傳》:“仁者不違義以要功。”《莊子·應(yīng)帝王》:“有虞氏其猶藏仁以要人?!?有虞氏:指舜。)⑤要挾?!蹲髠鳌は骞拍辍?“知武子謂獻(xiàn)子曰:‘我實(shí)不德,而要人以盟,豈禮也哉?’”⑥半路攔截?!蹲髠鳌は骞辍?“吳人要而擊之。”《后漢書·班超傳》:“遣兵數(shù)百于東界要之。”⑦邀請(qǐng)?!赌鲜贰と钚⒕w傳》:“南平元襄王聞其名,致書要之,不赴?!雹鄳?yīng)和;符合。《呂氏春秋·察今》:“凡先王之法,有要于時(shí)也?!雹嵯氯沟难:髮懽鳌?”。 《詩(shī)經(jīng)·魏風(fēng)·葛屨》:“要之襋之,好人服之?!?要:用如動(dòng)詞,縫衣腰。好人:美人。)須:①胡子?!妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“美須髯?!雹诘却?;等候。《楚辭·九歌·少司命》:“君維須兮云之際?”③需要;需。林逋《山園小梅》:“不須檀板共金尊?!雹鼙仨?;應(yīng)當(dāng)。杜甫《聞官軍收河南河北》:“白日放歌須縱酒?!雹蓓汈?;片刻?!盾髯印ね踔啤?“罷不能,不待須而廢?!?/div> 是:①正確。與“非”相對(duì)?!墩撜Z(yǔ)·陽(yáng)貨》:“偃之言是也?!雹诳隙?;認(rèn)為正確?!赌印ど型稀?“國(guó)君之所是,必皆是之?!雹奂m正;訂正?!抖Y記·月令》:“是察阿黨,則罪無(wú)有掩蔽?!?察:審察。)④表示判斷,是?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“此必是豫讓也?!雹荽~。表示近指。相當(dāng)于“此”、“這”?!睹献印ち夯萃跎稀?“直不百步耳,是亦走也。”⑥連詞。相當(dāng)于“于是”?!豆茏印ぞ忌稀?“非茲,是無(wú)以理人;非茲,是無(wú)以生財(cái)。”⑦助詞。用以前置賓語(yǔ)?!蹲髠鳌は骞哪辍?“唯余馬首是瞻?!盵是以]因此;所以。《韓非子·喻老》:“今在骨髓,臣是以無(wú)請(qǐng)也?!盵是故]因此?!睹献印ち夯萃跸隆?“唯仁者能以大事小,是故湯事葛?!盵國(guó)是]國(guó)家大計(jì)。梁?jiǎn)⒊段煨缯冇洝ぷT嗣同傳》:“定國(guó)是之詔既下。”常:①恒久不變的;固定的。《孫子·虛實(shí)》:“四時(shí)無(wú)常位?!?四時(shí):四季。)《韓非子·五蠹》:“不期修古,不法????!雹谝欢ǖ臏?zhǔn)則或制度?!吨芤住は缔o上》:“動(dòng)靜有常?!薄秶?guó)語(yǔ)·楚語(yǔ)上》:“民不廢時(shí)務(wù),官不易朝常?!雹壑赣闪?xí)慣而形成的常規(guī)、慣例?!豆茏印び坠佟?“明法審數(shù),立常備能,則治。”④特指封建社會(huì)倫理道德的最高準(zhǔn)則?!墩摵狻?wèn)孔》:“五常之道,仁、義、禮、智、信也?!雹萜椒驳模黄胀ǖ?。《史記·扁鵲傳》:“扁鵲,非常人也?!雹奕粘?;平時(shí)?!稌x書·何曾傳》:“未嘗聞經(jīng)國(guó)遠(yuǎn)圖,惟說(shuō)平生常事?!?經(jīng):治理。)⑦副詞。經(jīng)常;常常?!读凶印ぬ烊稹?“常生?;撸瑹o(wú)時(shí)不生,無(wú)時(shí)不化。”⑧古代長(zhǎng)度單位。八尺為尋,兩尋為常。《韓非子·揚(yáng)權(quán)》:“上失扶寸,下得尋常。”⑨通“嘗”。曾經(jīng)?!盾髯印ぬ煺摗?“夫日月之有蝕,風(fēng)雨之不時(shí),怪星之黨(tǎng)見(jiàn)(xiàn),是無(wú)世而不常有之?!?黨:偶然。)見(jiàn):(一)①看;看到?!对?shī)經(jīng)·小雅·何人斯》:“我聞其聲,不見(jiàn)其身?!薄稇?zhàn)國(guó)策·楚策四》:“見(jiàn)兔而顧犬?!薄妒娚接洝?“事不目見(jiàn)耳聞,而臆斷有無(wú),可乎?”②拜見(jiàn);謁見(jiàn)?!赌印す敗?“子墨子見(jiàn)王?!雹蹠?huì)見(jiàn)?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“項(xiàng)伯即入見(jiàn)沛公?!卑拙右住杜眯小?“移船相近邀相見(jiàn)?!雹芤?jiàn)解;見(jiàn)識(shí)。《晉書·王渾傳》:“敢陳愚見(jiàn)?!雹荼硎颈粍?dòng),相當(dāng)于“被”。《史記·屈原賈生列傳》:“信而見(jiàn)疑,忠而被謗,能無(wú)怨乎?”《楚辭·漁父》:“舉世皆濁而我獨(dú)清,眾人皆醉而我獨(dú)醒,是以見(jiàn)放?!?放:放逐。)⑥放在動(dòng)詞前,有稱代自我作用。王安石《答司馬諫議書》:“冀君實(shí)或見(jiàn)恕也?!崩蠲堋蛾惽楸怼?“生孩六月,慈父見(jiàn)背。” (二)xiàn ①顯露;出現(xiàn)。《敕勒歌》:“天蒼蒼,野茫茫,風(fēng)吹草低見(jiàn)牛羊。”②介紹;引見(jiàn)?!赌印す敗?“胡不見(jiàn)我于王?”(胡:為何。)③現(xiàn)成的?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“軍無(wú)見(jiàn)糧?!?/div> 乾:(一)①八卦之一。代表天。《周易·說(shuō)卦》:“乾,天也?!雹谀行缘摹!吨芤住は缔o上》:“乾道成男?!雹矍h。在陜西省。 (二)gān “干2”的繁體字。見(jiàn)“干2”。坤:①卦名。八卦之一,代表地。②女性的;陰性的。③指西南方。朱象賢《聞見(jiàn)偶錄·串月》:“上方山在吳城之坤方,東臨石湖?!?/div> 清:①水純凈透明,與“濁”相對(duì)。屈原《漁父》:“滄浪之水清兮,可以濯吾纓。”②潔凈。張衡《東京賦》:“京室密清?!雹凼?jié)崈?;使干凈。陸云《盛德賦》:“泛時(shí)雨以清天,灑狂塵以肅地?!雹芮逦磺宄?。張祜《酬凌秀才惠虎枕》:“八寸黃楊惠不輕,虎頭光照簟文清?!雹萋曇羟辶?;清脆。蘇軾《石鐘山記》:“南聲函胡,北聲清越?!?函胡:含糊,模糊。越:高揚(yáng)。)⑥清爽;清涼;寒涼。辛棄疾《西江月》:“明月別枝驚鵲,清風(fēng)半夜鳴蟬?!?別:另一。)⑦冷清;凄清。李白《夢(mèng)游天姥吟留別》:“謝公宿處今尚在,淥水蕩漾清猿啼?!雹嗉澎o;清靜。《莊子·天下》:“寂乎若清?!雹崆迤?;安定;太平。唐太宗《詠風(fēng)》:“勞歌《大風(fēng)曲》,威加四海清?!?大風(fēng)曲:漢高祖即位后曾回故鄉(xiāng),作《大風(fēng)歌》。加:施。)⑩公正;廉潔;清白;清廉。《史記·屈原賈生列傳》:“舉世皆濁而我獨(dú)清,眾人皆醉而我獨(dú)醒,是以見(jiàn)放?!?是以:因此。)(11)單純;素雅。杜牧《沈下賢》:“斯人清唱何人和? 草徑苔蕪不可尋。”(12)肅清;使干凈。梁?jiǎn)⒊段煨缯冇洝ぷT嗣同傳》:“保護(hù)圣主,復(fù)大權(quán),清君側(cè),肅宮廷?!?13)用完;用盡?!对浇^書·荊平王內(nèi)傳》:“(伍子胥)乃發(fā)其簞飯,清其壺漿而食?!?荊:楚國(guó)的別稱。)(14)中國(guó)封建朝代名稱,公元1616~1911年。(15)廁所。后作“圊”。《風(fēng)俗通·怪神》:“二三日乃于清中糞下啼?!?16)古代哲學(xué)用語(yǔ)。指沖和之氣。《荀子·解蔽》:“故道之以禮,養(yǎng)之以清?!?/div> 清晏:①清平,安定。沈約《齊故安陸昭王碑文》:“軌躅~~?!雹谇逅缋?。《南史·陳紀(jì)》:“先是氛霧雨雪,晝夜晦冥,至是日,景氣~~?!?/div> 晏:①天晴無(wú)云?!稘h書·揚(yáng)雄傳》:“于是天清日晏。”②鮮艷;華美?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·羔裘》:“羔裘晏兮,三英粲兮。”(羔裘:羊皮襖。三英:指皮衣上的裝飾物。)③同“宴”。平靜;安定。劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·品藻》:“荊門晝掩,閑庭晏然?!?荊門:柴門。)④晚;遲。梅堯臣《依韻答李晉卿結(jié)交篇》:“平生相與親,晏歲誰(shuí)可決?”[晏駕]古時(shí)對(duì)帝王死亡的委婉說(shuō)法。班固《漢書·江充傳》:“充見(jiàn)上年老,恐晏駕后為太子所誅?!盵晏晏]1.和悅?!对?shī)經(jīng)·衛(wèi)風(fēng)·氓》:“總角之宴,言笑晏晏?!?總角:古代未成年發(fā)型。借指幼年。)2.盛大的樣子。宋玉《九辯》:“被荷裯之晏晏兮?!?被pī:披著。裯dāo:短衣。) “yao xu shi 、chang jian gan kun qing yan ?!眘hi gou chu chu :《he xin lang 》;shi song chao shi ren cheng bi de zuo pin 。 xiu shou yun xi pan 。kan ren jian 、fen fen ji wu fu shu ,chu man jiao zhan 。bian de jin yu chui yu dai ,duo shao ci huang dian kan 。suan ci yu 、bi fei he han 。zhi zi dan guan ban ba zuo ,geng qing chun 、shu dao ji yi suan 。yi duan yu ,mo qian dian 。gong nan xue chu you kan xian 。quan shi □、ling ling qiu shui ,ti qing xing jian 。gun chu cong lai gao yi zhe ,na ken sui ren jiao zhuai 。yao xu shi 、chang jian gan kun qing yan 。tian yi wei jiao gong meng qu ,yao dou shu 、le que cong gong bian 。ge shou jia ,zhu lian juan 。
| 【zhu shi 】: yao :(yi )①yao dian ;guan jian ?!秙hi ji ·tai shi gong zi xu 》:“cai ru 、mo zhi shan ,cuo ming 、fa zhi yao ?!雹赾hong yao de 。《song shu ·yan yan zhi chuan 》:“ping sheng bu xi jian yao ren 。”③xu yao ;xiang yao 。liu yu xi 《guan qi ge song xuan shi xi you 》:“du qu sheng ming bu yao qian ?!眣u qian 《dan hui yin 》:“fen shen sui gu hun bu pa ,yao liu qing bai zai ren jian ?!雹躦ai gua zhi ci 。xiang dang yu “zong ”?!秙hi ji ·han xing yi lai zhu hou wang nian biao 》:“yao zhi yi ren yi wei ben ?!雹輏ian yao ?!秞un zi ·wang ba 》:“gu ming zhu hao yao ,er an zhu hao xiang ?!?(er )yāo ①yao ?!秙hi ji ·bian que cang gong lie chuan 》:“(song )jian gu you yao ji tong 。”②ji yu yao jian huo wu ti de zhong jian yi duan 。han 《feng gun bei 》:“yi yao jin zi ?!?jin :jin yin 。zi :zi shou 。)zhao yi 《gai yu cong kao 》juan san shi :“(zhi )fan juan ru zhu ,yi gong xian yao zhi 。”yi shang yi yi hou lai tong zuo “yao ”。③jie yao ;yao ding ?!秅uo yu ·jin yu san 》:“yi yao jin guo zhi cheng ?!?cheng :he yao 。)《shi ji ·meng chang jun lie chuan 》:“l(fā)ing fu gei zhe yi yao ji ,pin qiong zhe fan (fán)quan shu yi juan zhi ?!?fu gei :fu you 。fan :shao 。quan shu :jie ju 。juan :fang qi 。)④gan qiu ;qiu qu ;she fa qu de mou ren de xin ren he chong yong ?!秇ou han shu ·dou rong chuan 》:“ren zhe bu wei yi yi yao gong ?!薄秡huang zi ·ying di wang 》:“you yu shi ji you cang ren yi yao ren ?!?you yu shi :zhi shun 。)⑤yao jia ?!秡uo chuan ·xiang gong jiu nian 》:“zhi wu zi wei suo zi yue :‘wo shi bu de ,er yao ren yi meng ,qi li ye zai ?’”⑥ban lu lan jie ?!秡uo chuan ·xiang gong san nian 》:“wu ren yao er ji zhi ?!薄秇ou han shu ·ban chao chuan 》:“qian bing shu bai yu dong jie yao zhi ?!雹遹ao qing 。《na shi ·ruan xiao xu chuan 》:“na ping yuan xiang wang wen ji ming ,zhi shu yao zhi ,bu fu ?!雹鄖ing he ;fu ge ?!秎v shi chun qiu ·cha jin 》:“fan xian wang zhi fa ,you yao yu shi ye ?!雹醲ia qun de yao 。hou xie zuo “?”。 《shi jing ·wei feng ·ge ju 》:“yao zhi ji zhi ,hao ren fu zhi ?!?yao :yong ru dong ci ,feng yi yao 。hao ren :mei ren 。)xu :①hu zi ?!秙hi ji ·gao zu ben ji 》:“mei xu ran ?!雹赿eng dai ;deng hou ?!禼hu ci ·jiu ge ·shao si ming 》:“jun wei xu xi yun zhi ji ?”③xu yao ;xu 。lin bu 《shan yuan xiao mei 》:“bu xu tan ban gong jin zun ?!雹躡i xu ;ying dang 。du fu 《wen guan jun shou he na he bei 》:“bai ri fang ge xu zong jiu ?!雹輝u yu ;pian ke ?!秞un zi ·wang zhi 》:“ba bu neng ,bu dai xu er fei ?!?/div> shi :①zheng que 。yu “fei ”xiang dui ?!秎un yu ·yang huo 》:“yan zhi yan shi ye ?!雹趉en ding ;ren wei zheng que 。《mo zi ·shang tong shang 》:“guo jun zhi suo shi ,bi jie shi zhi ?!雹踛iu zheng ;ding zheng ?!秎i ji ·yue ling 》:“shi cha a dang ,ze zui mo you yan bi ?!?cha :shen cha 。)④biao shi pan duan ,shi ?!秙hi ji ·ci ke lie chuan 》:“ci bi shi yu rang ye ?!雹載ai ci 。biao shi jin zhi 。xiang dang yu “ci ”、“zhe ”?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑥lian ci 。xiang dang yu “yu shi ”。《guan zi ·jun chen shang 》:“fei ci ,shi mo yi li ren ;fei ci ,shi mo yi sheng cai ?!雹遺hu ci 。yong yi qian zhi bin yu ?!秡uo chuan ·xiang gong shi si nian 》:“wei yu ma shou shi zhan ?!盵shi yi ]yin ci ;suo yi ?!秇an fei zi ·yu lao 》:“jin zai gu sui ,chen shi yi mo qing ye ?!盵shi gu ]yin ci ?!秏eng zi ·liang hui wang xia 》:“wei ren zhe neng yi da shi xiao ,shi gu shang shi ge ?!盵guo shi ]guo jia da ji 。liang qi chao 《wu qu zheng bian ji ·tan si tong chuan 》:“ding guo shi zhi zhao ji xia 。”chang :①heng jiu bu bian de ;gu ding de ?!秙un zi ·xu shi 》:“si shi mo chang wei 。”(si shi :si ji 。)《han fei zi ·wu du 》:“bu ji xiu gu ,bu fa chang ke 。”②yi ding de zhun ze huo zhi du ?!秡hou yi ·ji ci shang 》:“dong jing you chang ?!薄秅uo yu ·chu yu shang 》:“min bu fei shi wu ,guan bu yi chao chang ?!雹踷hi you xi guan er xing cheng de chang gui 、guan li ?!秅uan zi ·you guan 》:“ming fa shen shu ,li chang bei neng ,ze zhi ?!雹躷e zhi feng jian she hui lun li dao de de zui gao zhun ze ?!秎un heng ·wen kong 》:“wu chang zhi dao ,ren 、yi 、li 、zhi 、xin ye 。”⑤ping fan de ;pu tong de 。《shi ji ·bian que chuan 》:“bian que ,fei chang ren ye 。”⑥r(nóng)i chang ;ping shi ?!秊in shu ·he ceng chuan 》:“wei chang wen jing guo yuan tu ,wei shui ping sheng chang shi ?!?jing :zhi li 。)⑦fu ci 。jing chang ;chang chang 。《lie zi ·tian rui 》:“chang sheng chang hua zhe ,mo shi bu sheng ,mo shi bu hua 。”⑧gu dai chang du chan wei 。ba che wei xun ,liang xun wei chang ?!秇an fei zi ·yang quan 》:“shang shi fu cun ,xia de xun chang ?!雹醫(yī)ong “chang ”。ceng jing ?!秞un zi ·tian lun 》:“fu ri yue zhi you shi ,feng yu zhi bu shi ,guai xing zhi dang (tǎng)jian (xiàn),shi mo shi er bu chang you zhi ?!?dang :ou ran 。)jian :(yi )①kan ;kan dao 。《shi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“wo wen ji sheng ,bu jian ji shen 。”《zhan guo ce ·chu ce si 》:“jian tu er gu quan ?!薄禿an zhong shan ji 》:“shi bu mu jian er wen ,er yi duan you mo ,ke hu ?”②bai jian ;ye jian ?!秏o zi ·gong shu 》:“zi mo zi jian wang ?!雹踙ui jian 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“xiang bai ji ru jian pei gong ?!眀ai ju yi 《pi pa hang 》:“yi chuan xiang jin yao xiang jian ?!雹躩ian jie ;jian shi ?!秊in shu ·wang hun chuan 》:“gan chen yu jian ?!雹輇iao shi bei dong ,xiang dang yu “bei ”?!秙hi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“xin er jian yi ,zhong er bei bang ,neng mo yuan hu ?”《chu ci ·yu fu 》:“ju shi jie zhuo er wo du qing ,zhong ren jie zui er wo du xing ,shi yi jian fang ?!?fang :fang zhu 。)⑥fang zai dong ci qian ,you chen dai zi wo zuo yong 。wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“ji jun shi huo jian shu ye 。”li mi 《chen qing biao 》:“sheng hai liu yue ,ci fu jian bei ?!?(er )xiàn ①xian lou ;chu xian 。《chi le ge 》:“tian cang cang ,ye mang mang ,feng chui cao di jian niu yang ?!雹趈ie shao ;yin jian ?!秏o zi ·gong shu 》:“hu bu jian wo yu wang ?”(hu :wei he 。)③xian cheng de 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jun mo jian liang ?!?/div> gan :(yi )①ba gua zhi yi 。dai biao tian ?!秡hou yi ·shui gua 》:“gan ,tian ye ?!雹趎an xing de 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“gan dao cheng nan ?!雹踘an xian 。zai shan xi sheng 。 (er )gān “gan 2”de fan ti zi 。jian “gan 2”。kun :①gua ming 。ba gua zhi yi ,dai biao de 。②nv xing de ;yin xing de 。③zhi xi na fang 。zhu xiang xian 《wen jian ou lu ·chuan yue 》:“shang fang shan zai wu cheng zhi kun fang ,dong lin dan hu ?!?/div> qing :①shui chun jing tou ming ,yu “zhuo ”xiang dui 。qu yuan 《yu fu 》:“cang lang zhi shui qing xi ,ke yi zhuo wu ying ?!雹趈ie jing 。zhang heng 《dong jing fu 》:“jing shi mi qing ?!雹踫hi jie jing ;shi gan jing 。liu yun 《cheng de fu 》:“fan shi yu yi qing tian ,sa kuang chen yi su de ?!雹躴ing xi ;qing chu 。zhang hu 《chou ling xiu cai hui hu zhen 》:“ba cun huang yang hui bu qing ,hu tou guang zhao dian wen qing ?!雹輘heng yin qing liang ;qing cui 。su shi 《dan zhong shan ji 》:“na sheng han hu ,bei sheng qing yue ?!?han hu :han hu ,mo hu 。yue :gao yang 。)⑥qing shuang ;qing liang ;han liang 。xin qi ji 《xi jiang yue 》:“ming yue bie zhi jing que ,qing feng ban ye ming chan 。”(bie :ling yi 。)⑦leng qing ;qi qing 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“xie gong su chu jin shang zai ,lu shui dang yang qing yuan ti ?!雹鄇i jing ;qing jing ?!秡huang zi ·tian xia 》:“ji hu re qing ?!雹醧ing ping ;an ding ;tai ping 。tang tai zong 《yong feng 》:“l(fā)ao ge 《da feng qu 》,wei jia si hai qing ?!?da feng qu :han gao zu ji wei hou ceng hui gu xiang ,zuo 《da feng ge 》。jia :shi 。)⑩gong zheng ;lian jie ;qing bai ;qing lian ?!秙hi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“ju shi jie zhuo er wo du qing ,zhong ren jie zui er wo du xing ,shi yi jian fang ?!?shi yi :yin ci 。)(11)chan chun ;su ya 。du mu 《shen xia xian 》:“si ren qing chang he ren he ? cao jing tai wu bu ke xun ?!?12)su qing ;shi gan jing 。liang qi chao 《wu qu zheng bian ji ·tan si tong chuan 》:“bao hu sheng zhu ,fu da quan ,qing jun ce ,su gong ting 。”(13)yong wan ;yong jin 。《yue jue shu ·jing ping wang nei chuan 》:“(wu zi xu )nai fa ji dan fan ,qing ji hu jiang er shi ?!?jing :chu guo de bie chen 。)(14)zhong guo feng jian chao dai ming chen ,gong yuan 1616~1911nian 。(15)ce suo 。hou zuo “qing ”。《feng su tong ·guai shen 》:“er san ri nai yu qing zhong fen xia ti ?!?16)gu dai zhe xue yong yu 。zhi chong he zhi qi ?!秞un zi ·jie bi 》:“gu dao zhi yi li ,yang zhi yi qing ?!?/div> qing yan :①qing ping ,an ding 。shen yao 《ji gu an liu zhao wang bei wen 》:“gui zhu ~~?!雹趒ing shuang ,qing lang ?!秐a shi ·chen ji 》:“xian shi fen wu yu xue ,zhou ye hui ming ,zhi shi ri ,jing qi ~~?!?/div> yan :①tian qing mo yun ?!秇an shu ·yang xiong chuan 》:“yu shi tian qing ri yan 。”②xian yan ;hua mei ?!秙hi jing ·zheng feng ·gao qiu 》:“gao qiu yan xi ,san ying can xi ?!?gao qiu :yang pi ao 。san ying :zhi pi yi shang de zhuang shi wu 。)③tong “yan ”。ping jing ;an ding 。liu yi qing 《shi shui xin yu ·pin zao 》:“jing men zhou yan ,xian ting yan ran ?!?jing men :chai men 。)④wan ;chi 。mei yao chen 《yi yun da li jin qing jie jiao pian 》:“ping sheng xiang yu qin ,yan sui shei ke jue ?”[yan jia ]gu shi dui di wang si wang de wei wan shui fa 。ban gu 《han shu ·jiang chong chuan 》:“chong jian shang nian lao ,kong yan jia hou wei tai zi suo zhu ?!盵yan yan ]1.he yue ?!秙hi jing ·wei feng ·mang 》:“zong jiao zhi yan ,yan xiao yan yan ?!?zong jiao :gu dai wei cheng nian fa xing 。jie zhi you nian 。)2.cheng da de yang zi 。song yu 《jiu bian 》:“bei he chou zhi yan yan xi 。”(bei pī:pi zhao 。chou dāo:duan yi 。)
|