| 釋義 |
“從今去,舉太平玩事,長(zhǎng)如今夕?!痹?shī)句出處:《喜遷鶯》;是宋朝詩(shī)人李曾伯的作品。 輕雲(yún)暮卷,望澄空如水,千裡一碧。菱鏡冰懸,桂輪玉碾,喜見(jiàn)中原秋色。老蟾炯炯無(wú)翳,閱盡塵寰今夕??昂尢?,度霓裳曾到,長(zhǎng)生宮闕。坐客。休嘆息??创饲骞?,天豈限南北。便好乘風(fēng),為持玉斧,修取山河如一。西湖舊時(shí)花草,會(huì)遣孀娥重識(shí)。從今去,舉太平玩事,長(zhǎng)如今夕。
| 【註釋】: 從:(一)[從容]1.逍遙自在。歐陽(yáng)修《浪淘沙》:“把酒祝東風(fēng),且共從容?!?.鎮(zhèn)靜安詳。黃溍《日損齋筆記·文獻(xiàn)黃公神道碑》:“俯仰從容,不大聲色。” (二)cóng ①相隨;跟隨?!墩撜Z(yǔ)·微子》:“子路從而後。”《史記·李斯列傳》:“乃從荀卿學(xué)帝王之術(shù)。”②追逐;追趕?!秾O子兵法· 軍爭(zhēng)》:“佯北勿從。”③聽(tīng)從;依從。《左傳· 莊公十年》:“小惠未遍,民弗從也?!薄盾髯印ぬ煺摗?“從天而頌之,孰與制天命而用之。”④聽(tīng)任;任憑。杜甫《屏跡》:“失學(xué)從兒懶,長(zhǎng)貧任婦愁。”⑤做;參與。王安石《上皇帝萬(wàn)言書(shū)》:“及使之從政,則茫然不知其方……”⑥指跟隨的人。《後漢書(shū)·單超傳》:“其仆從皆乘牛車……”⑦副的。與“正”相對(duì)。古代官吏的品級(jí)有正、從之分?!短屏洹?“司封郎中員外郎掌邦之封爵,凡有九等。一曰王,正一品,食邑一萬(wàn)戶;二曰郡王,從一品,食邑五千戶。”⑧次要的;附屬的?!独蠚堖[記》第四回:“居然也拿住瞭兩個(gè)為從的強(qiáng)盜夥計(jì)。”⑨舊指堂房,即同宗而非嫡親的親屬?!度龂?guó)志· 蜀書(shū)·許靖?jìng)鳌?“(靖)少(shào)與從弟劭俱知名?!雹饨樵~。自;由。1.表示起點(diǎn)。柳宗元《至小丘西小石潭記》:“自小丘西行百二十步?!?. 表示對(duì)象,相當(dāng)於“向”。宋濂《送東陽(yáng)馬生序》:“嘗趨百裡外從鄉(xiāng)之先達(dá)執(zhí)經(jīng)叩問(wèn)。”(三) sǒng [從容(yǒng)]同“慫恿”。鼓動(dòng)?!妒酚洝せ茨虾馍搅袀鳌?“日夜從容(衡山)王密謀反事?!?反:反叛。)(四) zòng ①古代南北方向稱“從”,東西方向稱“衡(橫)”?!对?shī)經(jīng)·齊風(fēng)·南山》:“衡從其畝?!?畝:田壟。)②特指“合縱”。戰(zhàn)國(guó)時(shí)南北六國(guó)土地相連,聯(lián)合反對(duì)西面的秦國(guó),稱“合從”,省稱“從”。李斯《諫逐客書(shū)》:“遂散六國(guó)之從?!雹鄯趴v。晁錯(cuò)《賢良文學(xué)對(duì)策》:“其行罰也,非以忿怒妄誅而從暴心也?!?/div> 今:①此時(shí);現(xiàn)在?!稓w去來(lái)兮辭》:“實(shí)迷途其未遠(yuǎn),覺(jué)今是而昨非?!薄稇?zhàn)國(guó)策·趙策四》:“老夫今者殊不欲食?!薄蹲髠鳌は骞辍?“(崔子)今不來(lái)矣?!雹诂F(xiàn)代。與“古”相對(duì)?!抖Y記·中庸》:“生乎今之世,反古之道?!?反:違反。)《論語(yǔ)·子罕》:“後生可畏,焉知來(lái)者之不如今也?”③今日?!对?shī)經(jīng)·召南·摽有梅》:“求我庶士,迨其今兮?!?庶:多。士:指未婚男子。迨dài:及;到。)④當(dāng)今?!睹献印ち夯萃跎稀?“今夫天下之人牧,未有不嗜殺人者也。”⑤將要;將會(huì)。司馬遷《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“豎子不足與謀,奪項(xiàng)王天下者必沛公也。吾屬今為之虜矣?!雹薏痪??!妒酚洝ど晖兰瘟袀鳌?“汝第往,吾今使人召若?!雹呒偃?;如果?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“今不急下,吾烹太公?!?/div> 去:(一)①離開(kāi)。《詩(shī)經(jīng)·魏風(fēng)·碩鼠》:“逝將去女,適彼樂(lè)土?!雹诰嚯x?!豆攘簜鳌でf公三十二年》:“梁丘在曹邾之間,去齊八百裡?!雹凼ィ皇У?。孟雲(yún)卿《悲哉行》:“孤兒去慈親,遠(yuǎn)客喪主人?!敝芰凉ぁ稌?shū)影》卷一:“郡縣守巡各至,問(wèn)所失,吏部曰:‘吾傢無(wú)一物,獨(dú)去破氈具一床耳?!雹艹ィ簧釛?;丟棄?!蹲髠鳌る[公六年》:“見(jiàn)惡,如農(nóng)夫之務(wù)去草焉?!表n愈《與孟尚書(shū)書(shū)》:“何有去聖人之道,舍先王之法,而從夷狄之教,以求福利也?!雹萃穹Q去世;死亡。古詩(shī)《孤兒行》:“居生不樂(lè),不如早去,下從地下黃泉?!雹尥?;到。辛棄疾《摸魚(yú)兒》:“休去倚危欄,斜陽(yáng)正在、煙柳斷腸處?!雹哌^(guò)去的;從前的?!缎抡Z(yǔ)·至德》:“斯乃去事之戒,來(lái)事之師也?!雹嘀~。用於形容詞後,相當(dāng)於“啊”、“瞭”。白居易《鹽商婦》:“綠鬟富去金釵多,皓腕肥來(lái)銀釧窄。”(綠鬟:比喻女子烏黑的發(fā)髻。)⑨去聲。漢語(yǔ)四聲之一。⑩往;到……去。古樂(lè)府《古詩(shī)為焦仲卿妻作》:“卿可去成婚?!崩畎住杜c史郎中飲聽(tīng)黃鶴樓上吹笛》:“一為遷客去長(zhǎng)沙,西望長(zhǎng)安不見(jiàn)傢?!?遷客:被貶謫到外地的官員。)(11)通“驅(qū)”。驅(qū)逐。《左傳·僖公十五年》:“三去之馀,獲其雄狐。” (二)jǔ 收藏。《左傳·昭公十九年》:“紡焉以度而去之?!?紡線搓繩量瞭城墻的高度然後收藏起來(lái)。)《史記·周本紀(jì)》:“龍亡而漦在,櫝而去之。”(漦lí:涎沫。櫝dú:放在木匣中。)這個(gè)意義後來(lái)寫(xiě)作“弆”。舉:①用兩手舉起。《新五代史·楊行密傳》:“為人長(zhǎng)大有力,能手舉百斤?!薄妒酚洝で乇炯o(jì)》:“(武)王與孟說(shuō)(yuè)舉鼎?!?孟說(shuō):古代力士。)②泛指舉起;抬起。曹操《卻東西門行》:“舉翅萬(wàn)餘裡?!崩畎住鹅o夜思》:“舉頭望明月,低頭思故鄉(xiāng)?!雹燮?;升起。陸機(jī)《前緩聲歌》:“長(zhǎng)風(fēng)萬(wàn)裡舉?!笨字色暋侗鄙揭莆摹?“明月獨(dú)舉?!庇诛w翔。李白《古風(fēng)五十九首》之十五:“方知黃鶴舉,千裡獨(dú)徘徊?!雹芘e動(dòng);行動(dòng)?!俄n非子·五蠹》:“舉行如此?!薄端螘?shū)·吳喜傳》:“喜是何人,乃敢作此舉止?!薄度龂?guó)志·魏書(shū)·荀攸傳》:“輔王命以號(hào)令天下,此桓、文之舉也?!?桓:齊桓公。文:晉文公。)《隋書(shū)·劉炫傳》:“五事同舉,無(wú)有遺失?!雹莅l(fā)起;發(fā)動(dòng)?!墩摲e貯疏》:“遠(yuǎn)方之能疑者,並舉而爭(zhēng)起矣?!薄妒酚洝峭蹂袀鳌?“因以此發(fā)謀,欲舉事?!薄稘h書(shū)·燕靈王劉建傳》:“齊遂舉兵西?!?齊:侯國(guó)名。)⑥推薦;選拔?!夺釢h書(shū)·仲長(zhǎng)統(tǒng)傳》:“以廉舉而以貪去,非士君子之志也?!?去:罷官。)⑦檢舉;揭發(fā)。柳宗元《時(shí)令論上》:“恤孤寡,舉阿黨?!薄夺釢h書(shū)·百官志三》:“密舉非法?!雹嗵岢?;舉出。舉一反三?!抖Y記·曲禮下》:“主人不問(wèn),客不先舉?!卑喙獭段鞫假x》:“十分而未得其一端,故不能遍舉也?!雹峁ト?;攻占?!睹献印ち夯萃跸隆?“以萬(wàn)乘之國(guó)伐萬(wàn)乘之國(guó),五旬而舉之。”《戰(zhàn)國(guó)策·秦策一》:“舉趙亡韓。”(亡:滅。)⑩養(yǎng)育;生育。陳琳《飲馬長(zhǎng)城窟行》:“生男慎莫舉,生女哺用脯(fǔ)?!?慎莫舉:千萬(wàn)莫養(yǎng)育。脯:幹肉。)《史記·孟嘗君列傳》“文以五月五日生,嬰告其母曰:‘勿舉也?!?11)指科舉考試?!缎绿茣?shū)·選舉志上》:“舉進(jìn)士久矣,廢之恐失其業(yè)?!?12)全;皆?!额伿蟼碛?xùn)·風(fēng)操》:“舉座驚駭。”太:①極大?!痘茨献印ぴ徰浴?“洞同天地,渾沌為樸,未造而成物,謂之太一。”②極遠(yuǎn)?!盾髯?· 正論》:“太古薄葬,棺厚三寸,衣衾三領(lǐng),葬田不妨田?!?不妨田:指無(wú)墳丘。)③超過(guò)一定數(shù)量的?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“漢有天下太半,而諸侯皆附之。楚兵罷(pí)食盡,此天亡楚之時(shí)也。”(罷:同“?!薄?④對(duì)年長(zhǎng)、位尊或輩分高的人的尊稱?!稘h書(shū)·李廣蘇建傳附蘇武》:“來(lái)時(shí)太夫人已不幸?!薄妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“高祖五日一朝太公?!雹葸^(guò)於;過(guò)分?!稌x書(shū)·夏侯湛傳》:“吾子所以褒飾之太矣。斟酌之喻,非小醜之所堪也?!雹尥疤?。安泰?!独献印返谌逭拢骸皥?zhí)大象,天下往,往而不害安平太。”(大象:指事物的本原。)《呂氏春秋·大樂(lè)》:“天下太平,萬(wàn)物安寧?!?/div> 平:①平坦;不傾斜?!秴问洗呵铩?yīng)同》:“平地註水,水流濕?!卑拙右住跺X塘湖春行》:“水面初平雲(yún)腳低?!雹谡问蛊??!读凶印珕?wèn)》:“山不加增,何苦而不平?”③公平;公正。《詩(shī)經(jīng)·小雅·節(jié)南山》:“昊天不平,我王不寧?!薄妒酚洝け怡o倉(cāng)公列傳》:“妾父為吏,齊中稱其廉平?!表n愈《送孟東野序》:“大凡物不得其平則鳴?!雹芫?;齊一?!吨芤住で?“雲(yún)行雨施,天下平也。”⑤平定;平息?!蹲髠鳌でf公十三年》:“會(huì)於北杏,以平宋亂?!雹薨察o;安定。楊炯《從軍行》:“烽火照西京,心中自不平?!雹咂匠#黄綍r(shí)?!夺釢h書(shū)·光武帝紀(jì)上》:“飲食言笑如平常?!雹嘁话?;普通。白居易《兩朱閣》:“憶昨平陽(yáng)宅初置,吞並平人幾傢地!”⑨媾和;講和。《左傳·桓公八年》:“秋,隨及楚平?!?隨:國(guó)名。)⑩通“評(píng)”。評(píng)議?!渡叹龝?shū)·更法》:“孝公平畫(huà)。”玩:①玩弄;戲弄?!渡袝?shū)·旅獒》:“玩人喪德,玩物喪志?!薄秶?guó)語(yǔ)·吳語(yǔ)》:“將還玩吳國(guó)於股掌之上?!雹谛蕾p;觀賞?!冻o·九章·思美人》:“吾誰(shuí)與玩此芳草?”③供玩賞的東西?!夺釢h書(shū)·劉瑜傳》:“皆當(dāng)盛其玩飾?!雹苎杏懀谎辛?xí)。《新唐書(shū)·楊敬之傳》:“敬之愛(ài)士類,得其文章,孜孜玩諷,人以為癖。”(諷:諷誦。)⑤輕慢;不經(jīng)心而忽略。《左傳·僖公五年》:“晉不可啟,寇不可玩?!?啟:指啟其野心。)事:①職位;職務(wù);官職?!蹲髠鳌でf公十四年》:“吾皆許之上大夫之事?!雹诼殬I(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽(yáng)侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事。”(沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z(yǔ)·子路》:“言不順則事不成?!雹茏児?;意外事故?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事?!碧K軾《徐州上皇帝書(shū)》:“今臣於無(wú)事之時(shí),屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實(shí)行;從事;做?!墩撜Z(yǔ)·顏淵》:“回雖不敏,請(qǐng)事斯語(yǔ)矣?!雹奘谭?;服事?!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請(qǐng)事之 ”⑦從師求學(xué)?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非?!雹嗔吭~。用於器物或衣服,相當(dāng)於“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈(zèng)諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 長(zhǎng):(一)①長(zhǎng)度;兩端的距離。《考工記· 車人》:“車人為車,柯長(zhǎng)三尺?!雹陂L(zhǎng)度大。與“短”相對(duì)。1.指空間。古樂(lè)府(木蘭詩(shī)》:“北市買長(zhǎng)鞭。”2.指時(shí)間。《韓非子·難一》:“矜?zhèn)尾婚L(zhǎng),蓋虛不久?!雹劬薮蟆@畎住缎新冯y》:“長(zhǎng)風(fēng)破浪會(huì)有時(shí),直掛雲(yún)帆濟(jì)滄海?!?會(huì):一定。濟(jì):渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍禦虛舟》:“鳥(niǎo)飛不到吳天長(zhǎng)。”⑤經(jīng)常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長(zhǎng)向村傢取黃犢?!雹揲L(zhǎng)處;專長(zhǎng)。韓愈《畫(huà)記》:“以為非一工人之所能運(yùn)思,蓋叢集眾工人之所長(zhǎng)?!雹呱瞄L(zhǎng)。《三國(guó)志· 吳書(shū)·周瑜傳》:“與吳越爭(zhēng)衡,本非中國(guó)所長(zhǎng)?!?(二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長(zhǎng)者雖有問(wèn),役夫敢申恨?”②排行第一?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“始皇有二十馀子,長(zhǎng)子扶蘇以數(shù)直諫上……”③首領(lǐng);首長(zhǎng)。《禮記·曲禮下》:“九州之長(zhǎng),入天子之國(guó)曰牧?!?牧:官名。)④生長(zhǎng);成長(zhǎng)。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長(zhǎng)?!雹輷狃B(yǎng)?!对?shī)經(jīng)· 小雅·蓼莪》:“長(zhǎng)我育我。”⑥滋長(zhǎng)。《詩(shī)經(jīng)·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長(zhǎng)?!?盟:盟誓。用:以。)⑦增進(jìn);增強(qiáng)。《禮記·學(xué)記》:“知不足然後能自反也,知困然後能自強(qiáng)也,故曰教學(xué)相長(zhǎng)也。”(反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書(shū)》:“青萍結(jié)綠,長(zhǎng)價(jià)於薛卞之門。”(青萍:劍名。結(jié)綠:玉名。)如:①順從;依照?!蹲髠鳌べ夜迥辍?“唯所如之,無(wú)不如志?!崩畛读銈鳌?“毅如其言,遂至其宮?!雹谕?;到……去。《漢書(shū)·燕王傳》:“田生如長(zhǎng)安,不見(jiàn)(劉)澤?!雹鬯?;像;如同?!对?shī)經(jīng)·小雅·小旻》:“戰(zhàn)戰(zhàn)兢兢,如臨深淵,如履薄冰?!雹芗埃悔s得上?!墩撜Z(yǔ)·公冶長(zhǎng)》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈?!叭纭巍?相當(dāng)於“奈……何”,把……怎麼樣?!睹献印る墓隆?“一薛居州,獨(dú)如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問(wèn)》:“其如土石何?”⑥介詞。相當(dāng)於“於”。引進(jìn)比較對(duì)象。《呂氏春秋·愛(ài)士》:“人之困窮,甚如饑渴。”⑦連詞。1. 相當(dāng)於“如果”,表示假設(shè)?!对?shī)經(jīng)·秦風(fēng)·黃鳥(niǎo)》:“如可贖兮,人百其身。”2. 相當(dāng)於“和”。表示並列?!秲x禮·鄉(xiāng)飲酒禮》:“公如大夫入?!?大夫:官名。)3. 相當(dāng)於“而”。表示轉(zhuǎn)折。至於;卻?!墩撜Z(yǔ)·先進(jìn)》:“如其禮樂(lè),以俟君子?!?.相當(dāng)於“或者”。表示選擇?!墩撜Z(yǔ)·先進(jìn)》:“安見(jiàn)方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十裡。邦:諸侯封國(guó)。)⑧助詞。形容詞後綴,相當(dāng)於“然”,表示“……的樣子”?!墩撜Z(yǔ)·鄉(xiāng)黨》:“孔子於鄉(xiāng)黨,恂恂如也,似不能言者?!盵不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如?!?伯禹:大禹。)今:①此時(shí);現(xiàn)在?!稓w去來(lái)兮辭》:“實(shí)迷途其未遠(yuǎn),覺(jué)今是而昨非?!薄稇?zhàn)國(guó)策·趙策四》:“老夫今者殊不欲食?!薄蹲髠鳌は骞辍?“(崔子)今不來(lái)矣。”②現(xiàn)代。與“古”相對(duì)。《禮記·中庸》:“生乎今之世,反古之道?!?反:違反。)《論語(yǔ)·子罕》:“後生可畏,焉知來(lái)者之不如今也?”③今日?!对?shī)經(jīng)·召南·摽有梅》:“求我庶士,迨其今兮?!?庶:多。士:指未婚男子。迨dài:及;到。)④當(dāng)今?!睹献印ち夯萃跎稀?“今夫天下之人牧,未有不嗜殺人者也。”⑤將要;將會(huì)。司馬遷《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“豎子不足與謀,奪項(xiàng)王天下者必沛公也。吾屬今為之虜矣?!雹薏痪谩!妒酚洝ど晖兰瘟袀鳌?“汝第往,吾今使人召若?!雹呒偃?;如果?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“今不急下,吾烹太公?!?/div> 夕:①傍晚;日落的時(shí)候?!对?shī)經(jīng)·王風(fēng)·君子於役》:“日之夕矣,羊牛下來(lái)?!雹谝雇??!对?shī)經(jīng)·唐風(fēng)·綢繆》:“今夕何夕,見(jiàn)此良人?!雹酃糯頃r(shí)朝見(jiàn)君主?!蹲髠鳌こ晒辍?“百官承事,朝而不夕?!雹芗漓朐铝痢!秶?guó)語(yǔ)·周語(yǔ)上》:“古者先王既有天下……是乎有朝日、夕月以教民事君。” “從今去,舉太平玩事,長(zhǎng)如今夕?!痹?shī)句出處:《喜遷鶯》;是宋朝詩(shī)人李曾伯的作品。 輕云暮卷,望澄空如水,千里一碧。菱鏡冰懸,桂輪玉碾,喜見(jiàn)中原秋色。老蟾炯炯無(wú)翳,閱盡塵寰今夕。堪恨處,度霓裳曾到,長(zhǎng)生宮闕。坐客。休嘆息??创饲骞?,天豈限南北。便好乘風(fēng),為持玉斧,修取山河如一。西湖舊時(shí)花草,會(huì)遣孀娥重識(shí)。從今去,舉太平玩事,長(zhǎng)如今夕。
| 【注釋】: 從:(一)[從容]1.逍遙自在。歐陽(yáng)修《浪淘沙》:“把酒祝東風(fēng),且共從容?!?.鎮(zhèn)靜安詳。黃溍《日損齋筆記·文獻(xiàn)黃公神道碑》:“俯仰從容,不大聲色?!?(二)cóng ①相隨;跟隨?!墩撜Z(yǔ)·微子》:“子路從而后?!薄妒酚洝だ钏沽袀鳌?“乃從荀卿學(xué)帝王之術(shù)?!雹谧分?;追趕?!秾O子兵法· 軍爭(zhēng)》:“佯北勿從。”③聽(tīng)從;依從?!蹲髠鳌?莊公十年》:“小惠未遍,民弗從也?!薄盾髯印ぬ煺摗?“從天而頌之,孰與制天命而用之。”④聽(tīng)任;任憑。杜甫《屏跡》:“失學(xué)從兒懶,長(zhǎng)貧任婦愁?!雹葑?;參與。王安石《上皇帝萬(wàn)言書(shū)》:“及使之從政,則茫然不知其方……”⑥指跟隨的人?!逗鬂h書(shū)·單超傳》:“其仆從皆乘牛車……”⑦副的。與“正”相對(duì)。古代官吏的品級(jí)有正、從之分。《唐六典》:“司封郎中員外郎掌邦之封爵,凡有九等。一曰王,正一品,食邑一萬(wàn)戶;二曰郡王,從一品,食邑五千戶?!雹啻我模桓綄俚??!独蠚堄斡洝返谒幕兀骸熬尤灰材米×藘蓚€(gè)為從的強(qiáng)盜伙計(jì)?!雹崤f指堂房,即同宗而非嫡親的親屬?!度龂?guó)志· 蜀書(shū)·許靖?jìng)鳌?“(靖)少(shào)與從弟劭俱知名?!雹饨樵~。自;由。1.表示起點(diǎn)。柳宗元《至小丘西小石潭記》:“自小丘西行百二十步?!?. 表示對(duì)象,相當(dāng)于“向”。宋濂《送東陽(yáng)馬生序》:“嘗趨百里外從鄉(xiāng)之先達(dá)執(zhí)經(jīng)叩問(wèn)?!?三) sǒng [從容(yǒng)]同“慫恿”。鼓動(dòng)。《史記·淮南衡山列傳》:“日夜從容(衡山)王密謀反事。”(反:反叛。)(四) zòng ①古代南北方向稱“從”,東西方向稱“衡(橫)”?!对?shī)經(jīng)·齊風(fēng)·南山》:“衡從其畝?!?畝:田壟。)②特指“合縱”。戰(zhàn)國(guó)時(shí)南北六國(guó)土地相連,聯(lián)合反對(duì)西面的秦國(guó),稱“合從”,省稱“從”。李斯《諫逐客書(shū)》:“遂散六國(guó)之從?!雹鄯趴v。晁錯(cuò)《賢良文學(xué)對(duì)策》:“其行罰也,非以忿怒妄誅而從暴心也?!?/div> 今:①此時(shí);現(xiàn)在。《歸去來(lái)兮辭》:“實(shí)迷途其未遠(yuǎn),覺(jué)今是而昨非?!薄稇?zhàn)國(guó)策·趙策四》:“老夫今者殊不欲食?!薄蹲髠鳌は骞辍?“(崔子)今不來(lái)矣?!雹诂F(xiàn)代。與“古”相對(duì)?!抖Y記·中庸》:“生乎今之世,反古之道?!?反:違反。)《論語(yǔ)·子罕》:“后生可畏,焉知來(lái)者之不如今也?”③今日?!对?shī)經(jīng)·召南·摽有梅》:“求我庶士,迨其今兮?!?庶:多。士:指未婚男子。迨dài:及;到。)④當(dāng)今。《孟子·梁惠王上》:“今夫天下之人牧,未有不嗜殺人者也?!雹輰⒁?;將會(huì)。司馬遷《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“豎子不足與謀,奪項(xiàng)王天下者必沛公也。吾屬今為之虜矣?!雹薏痪谩!妒酚洝ど晖兰瘟袀鳌?“汝第往,吾今使人召若。”⑦假如;如果?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“今不急下,吾烹太公?!?/div> 去:(一)①離開(kāi)?!对?shī)經(jīng)·魏風(fēng)·碩鼠》:“逝將去女,適彼樂(lè)土?!雹诰嚯x?!豆攘簜鳌でf公三十二年》:“梁丘在曹邾之間,去齊八百里。”③失去;失掉。孟云卿《悲哉行》:“孤兒去慈親,遠(yuǎn)客喪主人?!敝芰凉ぁ稌?shū)影》卷一:“郡縣守巡各至,問(wèn)所失,吏部曰:‘吾家無(wú)一物,獨(dú)去破氈具一床耳?!雹艹ィ簧釛?;丟棄?!蹲髠鳌る[公六年》:“見(jiàn)惡,如農(nóng)夫之務(wù)去草焉?!表n愈《與孟尚書(shū)書(shū)》:“何有去圣人之道,舍先王之法,而從夷狄之教,以求福利也?!雹萃穹Q去世;死亡。古詩(shī)《孤兒行》:“居生不樂(lè),不如早去,下從地下黃泉?!雹尥?;到。辛棄疾《摸魚(yú)兒》:“休去倚危欄,斜陽(yáng)正在、煙柳斷腸處?!雹哌^(guò)去的;從前的?!缎抡Z(yǔ)·至德》:“斯乃去事之戒,來(lái)事之師也?!雹嘀~。用于形容詞后,相當(dāng)于“啊”、“了”。白居易《鹽商婦》:“綠鬟富去金釵多,皓腕肥來(lái)銀釧窄?!?綠鬟:比喻女子烏黑的發(fā)髻。)⑨去聲。漢語(yǔ)四聲之一。⑩往;到……去。古樂(lè)府《古詩(shī)為焦仲卿妻作》:“卿可去成婚?!崩畎住杜c史郎中飲聽(tīng)黃鶴樓上吹笛》:“一為遷客去長(zhǎng)沙,西望長(zhǎng)安不見(jiàn)家。”(遷客:被貶謫到外地的官員。)(11)通“驅(qū)”。驅(qū)逐。《左傳·僖公十五年》:“三去之馀,獲其雄狐?!?(二)jǔ 收藏?!蹲髠鳌ふ压拍辍?“紡焉以度而去之?!?紡線搓繩量了城墻的高度然后收藏起來(lái)。)《史記·周本紀(jì)》:“龍亡而漦在,櫝而去之。”(漦lí:涎沫。櫝dú:放在木匣中。)這個(gè)意義后來(lái)寫(xiě)作“弆”。舉:①用兩手舉起?!缎挛宕贰钚忻軅鳌?“為人長(zhǎng)大有力,能手舉百斤?!薄妒酚洝で乇炯o(jì)》:“(武)王與孟說(shuō)(yuè)舉鼎?!?孟說(shuō):古代力士。)②泛指舉起;抬起。曹操《卻東西門行》:“舉翅萬(wàn)余里?!崩畎住鹅o夜思》:“舉頭望明月,低頭思故鄉(xiāng)?!雹燮穑簧?。陸機(jī)《前緩聲歌》:“長(zhǎng)風(fēng)萬(wàn)里舉?!笨字色暋侗鄙揭莆摹?“明月獨(dú)舉?!庇诛w翔。李白《古風(fēng)五十九首》之十五:“方知黃鶴舉,千里獨(dú)徘徊?!雹芘e動(dòng);行動(dòng)?!俄n非子·五蠹》:“舉行如此?!薄端螘?shū)·吳喜傳》:“喜是何人,乃敢作此舉止。”《三國(guó)志·魏書(shū)·荀攸傳》:“輔王命以號(hào)令天下,此桓、文之舉也?!?桓:齊桓公。文:晉文公。)《隋書(shū)·劉炫傳》:“五事同舉,無(wú)有遺失?!雹莅l(fā)起;發(fā)動(dòng)?!墩摲e貯疏》:“遠(yuǎn)方之能疑者,并舉而爭(zhēng)起矣?!薄妒酚洝峭蹂袀鳌?“因以此發(fā)謀,欲舉事?!薄稘h書(shū)·燕靈王劉建傳》:“齊遂舉兵西?!?齊:侯國(guó)名。)⑥推薦;選拔。《后漢書(shū)·仲長(zhǎng)統(tǒng)傳》:“以廉舉而以貪去,非士君子之志也。”(去:罷官。)⑦檢舉;揭發(fā)。柳宗元《時(shí)令論上》:“恤孤寡,舉阿黨?!薄逗鬂h書(shū)·百官志三》:“密舉非法?!雹嗵岢?;舉出。舉一反三?!抖Y記·曲禮下》:“主人不問(wèn),客不先舉?!卑喙獭段鞫假x》:“十分而未得其一端,故不能遍舉也?!雹峁ト?;攻占?!睹献印ち夯萃跸隆?“以萬(wàn)乘之國(guó)伐萬(wàn)乘之國(guó),五旬而舉之?!薄稇?zhàn)國(guó)策·秦策一》:“舉趙亡韓?!?亡:滅。)⑩養(yǎng)育;生育。陳琳《飲馬長(zhǎng)城窟行》:“生男慎莫舉,生女哺用脯(fǔ)。”(慎莫舉:千萬(wàn)莫養(yǎng)育。脯:干肉。)《史記·孟嘗君列傳》“文以五月五日生,嬰告其母曰:‘勿舉也?!?11)指科舉考試?!缎绿茣?shū)·選舉志上》:“舉進(jìn)士久矣,廢之恐失其業(yè)?!?12)全;皆?!额伿霞矣?xùn)·風(fēng)操》:“舉座驚駭?!?/div> 太:①極大?!痘茨献印ぴ徰浴?“洞同天地,渾沌為樸,未造而成物,謂之太一?!雹跇O遠(yuǎn)?!盾髯?· 正論》:“太古薄葬,棺厚三寸,衣衾三領(lǐng),葬田不妨田?!?不妨田:指無(wú)墳丘。)③超過(guò)一定數(shù)量的?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“漢有天下太半,而諸侯皆附之。楚兵罷(pí)食盡,此天亡楚之時(shí)也?!?罷:同“?!?。)④對(duì)年長(zhǎng)、位尊或輩分高的人的尊稱?!稘h書(shū)·李廣蘇建傳附蘇武》:“來(lái)時(shí)太夫人已不幸?!薄妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“高祖五日一朝太公?!雹葸^(guò)于;過(guò)分?!稌x書(shū)·夏侯湛傳》:“吾子所以褒飾之太矣。斟酌之喻,非小丑之所堪也?!雹尥疤?。安泰?!独献印返谌逭拢骸皥?zhí)大象,天下往,往而不害安平太?!?大象:指事物的本原。)《呂氏春秋·大樂(lè)》:“天下太平,萬(wàn)物安寧?!?/div> 平:①平坦;不傾斜?!秴问洗呵铩?yīng)同》:“平地注水,水流濕。”白居易《錢塘湖春行》:“水面初平云腳低?!雹谡问蛊健!读凶印珕?wèn)》:“山不加增,何苦而不平?”③公平;公正。《詩(shī)經(jīng)·小雅·節(jié)南山》:“昊天不平,我王不寧。”《史記·扁鵲倉(cāng)公列傳》:“妾父為吏,齊中稱其廉平?!表n愈《送孟東野序》:“大凡物不得其平則鳴。”④均平;齊一?!吨芤住で?“云行雨施,天下平也?!雹萜蕉?;平息。《左傳·莊公十三年》:“會(huì)于北杏,以平宋亂?!雹薨察o;安定。楊炯《從軍行》:“烽火照西京,心中自不平?!雹咂匠?;平時(shí)?!逗鬂h書(shū)·光武帝紀(jì)上》:“飲食言笑如平常?!雹嘁话?;普通。白居易《兩朱閣》:“憶昨平陽(yáng)宅初置,吞并平人幾家地!”⑨媾和;講和。《左傳·桓公八年》:“秋,隨及楚平?!?隨:國(guó)名。)⑩通“評(píng)”。評(píng)議。《商君書(shū)·更法》:“孝公平畫(huà)。”玩:①玩弄;戲弄。《尚書(shū)·旅獒》:“玩人喪德,玩物喪志?!薄秶?guó)語(yǔ)·吳語(yǔ)》:“將還玩吳國(guó)于股掌之上?!雹谛蕾p;觀賞。《楚辭·九章·思美人》:“吾誰(shuí)與玩此芳草?”③供玩賞的東西。《后漢書(shū)·劉瑜傳》:“皆當(dāng)盛其玩飾。”④研討;研習(xí)?!缎绿茣?shū)·楊敬之傳》:“敬之愛(ài)士類,得其文章,孜孜玩諷,人以為癖?!?諷:諷誦。)⑤輕慢;不經(jīng)心而忽略。《左傳·僖公五年》:“晉不可啟,寇不可玩。”(啟:指啟其野心。)事:①職位;職務(wù);官職?!蹲髠鳌でf公十四年》:“吾皆許之上大夫之事?!雹诼殬I(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽(yáng)侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事?!?沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z(yǔ)·子路》:“言不順則事不成?!雹茏児剩灰馔馐鹿??!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事。”蘇軾《徐州上皇帝書(shū)》:“今臣于無(wú)事之時(shí),屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實(shí)行;從事;做?!墩撜Z(yǔ)·顏淵》:“回雖不敏,請(qǐng)事斯語(yǔ)矣?!雹奘谭睿环??!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請(qǐng)事之 ”⑦從師求學(xué)?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非?!雹嗔吭~。用于器物或衣服,相當(dāng)于“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈(zèng)諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 長(zhǎng):(一)①長(zhǎng)度;兩端的距離?!犊脊び洝?車人》:“車人為車,柯長(zhǎng)三尺?!雹陂L(zhǎng)度大。與“短”相對(duì)。1.指空間。古樂(lè)府(木蘭詩(shī)》:“北市買長(zhǎng)鞭。”2.指時(shí)間。《韓非子·難一》:“矜?zhèn)尾婚L(zhǎng),蓋虛不久。”③巨大。李白《行路難》:“長(zhǎng)風(fēng)破浪會(huì)有時(shí),直掛云帆濟(jì)滄海?!?會(huì):一定。濟(jì):渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍御虛舟》:“鳥(niǎo)飛不到吳天長(zhǎng)?!雹萁?jīng)常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長(zhǎng)向村家取黃犢?!雹揲L(zhǎng)處;專長(zhǎng)。韓愈《畫(huà)記》:“以為非一工人之所能運(yùn)思,蓋叢集眾工人之所長(zhǎng)?!雹呱瞄L(zhǎng)。《三國(guó)志· 吳書(shū)·周瑜傳》:“與吳越爭(zhēng)衡,本非中國(guó)所長(zhǎng)?!?(二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長(zhǎng)者雖有問(wèn),役夫敢申恨?”②排行第一?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“始皇有二十馀子,長(zhǎng)子扶蘇以數(shù)直諫上……”③首領(lǐng);首長(zhǎng)?!抖Y記·曲禮下》:“九州之長(zhǎng),入天子之國(guó)曰牧?!?牧:官名。)④生長(zhǎng);成長(zhǎng)。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長(zhǎng)?!雹輷狃B(yǎng)?!对?shī)經(jīng)· 小雅·蓼莪》:“長(zhǎng)我育我?!雹拮涕L(zhǎng)?!对?shī)經(jīng)·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長(zhǎng)。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增進(jìn);增強(qiáng)。《禮記·學(xué)記》:“知不足然后能自反也,知困然后能自強(qiáng)也,故曰教學(xué)相長(zhǎng)也?!?反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書(shū)》:“青萍結(jié)綠,長(zhǎng)價(jià)于薛卞之門?!?青萍:劍名。結(jié)綠:玉名。)如:①順從;依照?!蹲髠鳌べ夜迥辍?“唯所如之,無(wú)不如志?!崩畛读銈鳌?“毅如其言,遂至其宮?!雹谕坏健??!稘h書(shū)·燕王傳》:“田生如長(zhǎng)安,不見(jiàn)(劉)澤?!雹鬯疲幌?;如同?!对?shī)經(jīng)·小雅·小旻》:“戰(zhàn)戰(zhàn)兢兢,如臨深淵,如履薄冰。”④及;趕得上。《論語(yǔ)·公冶長(zhǎng)》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈?!叭纭巍?相當(dāng)于“奈……何”,把……怎么樣?!睹献印る墓隆?“一薛居州,獨(dú)如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問(wèn)》:“其如土石何?”⑥介詞。相當(dāng)于“于”。引進(jìn)比較對(duì)象。《呂氏春秋·愛(ài)士》:“人之困窮,甚如饑渴?!雹哌B詞。1. 相當(dāng)于“如果”,表示假設(shè)?!对?shī)經(jīng)·秦風(fēng)·黃鳥(niǎo)》:“如可贖兮,人百其身?!?. 相當(dāng)于“和”。表示并列?!秲x禮·鄉(xiāng)飲酒禮》:“公如大夫入?!?大夫:官名。)3. 相當(dāng)于“而”。表示轉(zhuǎn)折。至于;卻?!墩撜Z(yǔ)·先進(jìn)》:“如其禮樂(lè),以俟君子?!?.相當(dāng)于“或者”。表示選擇。《論語(yǔ)·先進(jìn)》:“安見(jiàn)方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十里。邦:諸侯封國(guó)。)⑧助詞。形容詞后綴,相當(dāng)于“然”,表示“……的樣子”?!墩撜Z(yǔ)·鄉(xiāng)黨》:“孔子于鄉(xiāng)黨,恂恂如也,似不能言者?!盵不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如?!?伯禹:大禹。)今:①此時(shí);現(xiàn)在?!稓w去來(lái)兮辭》:“實(shí)迷途其未遠(yuǎn),覺(jué)今是而昨非?!薄稇?zhàn)國(guó)策·趙策四》:“老夫今者殊不欲食?!薄蹲髠鳌は骞辍?“(崔子)今不來(lái)矣?!雹诂F(xiàn)代。與“古”相對(duì)?!抖Y記·中庸》:“生乎今之世,反古之道。”(反:違反。)《論語(yǔ)·子罕》:“后生可畏,焉知來(lái)者之不如今也?”③今日?!对?shī)經(jīng)·召南·摽有梅》:“求我庶士,迨其今兮?!?庶:多。士:指未婚男子。迨dài:及;到。)④當(dāng)今。《孟子·梁惠王上》:“今夫天下之人牧,未有不嗜殺人者也?!雹輰⒁粚?huì)。司馬遷《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“豎子不足與謀,奪項(xiàng)王天下者必沛公也。吾屬今為之虜矣?!雹薏痪谩!妒酚洝ど晖兰瘟袀鳌?“汝第往,吾今使人召若?!雹呒偃?;如果?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“今不急下,吾烹太公?!?/div> 夕:①傍晚;日落的時(shí)候?!对?shī)經(jīng)·王風(fēng)·君子于役》:“日之夕矣,羊牛下來(lái)?!雹谝雇怼!对?shī)經(jīng)·唐風(fēng)·綢繆》:“今夕何夕,見(jiàn)此良人?!雹酃糯頃r(shí)朝見(jiàn)君主?!蹲髠鳌こ晒辍?“百官承事,朝而不夕。”④祭祀月亮。《國(guó)語(yǔ)·周語(yǔ)上》:“古者先王既有天下……是乎有朝日、夕月以教民事君?!?/div> “cong jin qu ,ju tai ping wan shi ,chang ru jin xi ?!眘hi gou chu chu :《xi qian ying 》;shi song chao shi ren li ceng bai de zuo pin 。 qing yun mu juan ,wang cheng kong ru shui ,qian li yi bi 。ling jing bing xuan ,gui lun yu nian ,xi jian zhong yuan qiu se 。lao chan jiong jiong mo yi ,yue jin chen huan jin xi 。kan hen chu ,du ni chang ceng dao ,chang sheng gong que 。zuo ke 。xiu tan xi 。kan ci qing guang ,tian qi xian na bei 。bian hao cheng feng ,wei chi yu fu ,xiu qu shan he ru yi 。xi hu jiu shi hua cao ,hui qian shuang e chong shi 。cong jin qu ,ju tai ping wan shi ,chang ru jin xi 。
| 【zhu shi 】: cong :(yi )[cong rong ]1.xiao yao zi zai 。ou yang xiu 《lang tao sha 》:“ba jiu zhu dong feng ,ju gong cong rong ?!?.zhen jing an xiang 。huang jin 《ri sun zhai bi ji ·wen suo huang gong shen dao bei 》:“fu yang cong rong ,bu da sheng se ?!?(er )cóng ①xiang sui ;gen sui ?!秎un yu ·wei zi 》:“zi lu cong er hou ?!薄秙hi ji ·li si lie chuan 》:“nai cong xun qing xue di wang zhi shu ?!雹趜hui zhu ;zhui gan ?!秙un zi bing fa · jun zheng 》:“yang bei wu cong ?!雹踭ing cong ;yi cong 。《zuo chuan · zhuang gong shi nian 》:“xiao hui wei bian ,min fu cong ye 。”《xun zi ·tian lun 》:“cong tian er song zhi ,shu yu zhi tian ming er yong zhi 。”④ting ren ;ren ping 。du fu 《bing ji 》:“shi xue cong er lan ,chang pin ren fu chou ?!雹輟uo ;can yu 。wang an dan 《shang huang di mo yan shu 》:“ji shi zhi cong zheng ,ze mang ran bu zhi ji fang ……”⑥zhi gen sui de ren ?!秇ou han shu ·chan chao chuan 》:“ji pu cong jie cheng niu che ……”⑦fu de 。yu “zheng ”xiang dui 。gu dai guan li de pin ji you zheng 、cong zhi fen ?!秚ang liu dian 》:“si feng lang zhong yuan wai lang zhang bang zhi feng jue ,fan you jiu deng 。yi yue wang ,zheng yi pin ,shi yi yi mo hu ;er yue jun wang ,cong yi pin ,shi yi wu qian hu ?!雹郼i yao de ;fu shu de ?!秎ao can you ji 》di si hui :“ju ran ye na zhu le liang ge wei cong de jiang dao huo ji ?!雹醞iu zhi tang fang ,ji tong zong er fei di qin de qin shu ?!秙an guo zhi · shu shu ·hu jing chuan 》:“(jing )shao (shào)yu cong di shao ju zhi ming ?!雹鈐ie ci 。zi ;you 。1.biao shi qi dian 。liu zong yuan 《zhi xiao qiu xi xiao dan tan ji 》:“zi xiao qiu xi hang bai er shi bu ?!?. biao shi dui xiang ,xiang dang yu “xiang ”。song lian 《song dong yang ma sheng xu 》:“chang qu bai li wai cong xiang zhi xian da zhi jing kou wen 。”(san ) sǒng [cong rong (yǒng)]tong “song yong ”。gu dong ?!秙hi ji ·huai na heng shan lie chuan 》:“ri ye cong rong (heng shan )wang mi mou fan shi ?!?fan :fan pan 。)(si ) zòng ①gu dai na bei fang xiang chen “cong ”,dong xi fang xiang chen “heng (heng )”?!秙hi jing ·ji feng ·na shan 》:“heng cong ji mu ?!?mu :tian long 。)②te zhi “ge zong ”。zhan guo shi na bei liu guo tu de xiang lian ,lian ge fan dui xi mian de qin guo ,chen “ge cong ”,sheng chen “cong ”。li si 《jian zhu ke shu 》:“sui san liu guo zhi cong 。”③fang zong 。chao cuo 《xian liang wen xue dui ce 》:“ji hang fa ye ,fei yi fen nu wang zhu er cong bao xin ye ?!?/div> jin :①ci shi ;xian zai ?!秅ui qu lai xi ci 》:“shi mi tu ji wei yuan ,jiao jin shi er zuo fei ?!薄秡han guo ce ·zhao ce si 》:“l(fā)ao fu jin zhe shu bu yu shi ?!薄秡uo chuan ·xiang gong er nian 》:“(cui zi )jin bu lai yi ?!雹趚ian dai 。yu “gu ”xiang dui ?!秎i ji ·zhong yong 》:“sheng hu jin zhi shi ,fan gu zhi dao ?!?fan :wei fan 。)《lun yu ·zi han 》:“hou sheng ke wei ,yan zhi lai zhe zhi bu ru jin ye ?”③jin ri ?!秙hi jing ·shao na ·biao you mei 》:“qiu wo shu shi ,dai ji jin xi ?!?shu :duo 。shi :zhi wei hun nan zi 。dai dài:ji ;dao 。)④dang jin ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“jin fu tian xia zhi ren mu ,wei you bu shi sha ren zhe ye ?!雹輏iang yao ;jiang hui 。si ma qian 《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“shu zi bu zu yu mou ,duo xiang wang tian xia zhe bi pei gong ye 。wu shu jin wei zhi lu yi ?!雹辀u jiu 。《shi ji ·shen tu jia lie chuan 》:“ru di wang ,wu jin shi ren shao re ?!雹遤ia ru ;ru guo ?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“jin bu ji xia ,wu peng tai gong 。”qu :(yi )①li kai ?!秙hi jing ·wei feng ·shuo shu 》:“shi jiang qu nv ,kuo bi le tu ?!雹趈u li ?!秅u liang chuan ·zhuang gong san shi er nian 》:“l(fā)iang qiu zai cao zhu zhi jian ,qu ji ba bai li ?!雹踫hi qu ;shi diao 。meng yun qing 《bei zai hang 》:“gu er qu ci qin ,yuan ke sang zhu ren ?!眤hou liang gong 《shu ying 》juan yi :“jun xian shou xun ge zhi ,wen suo shi ,li bu yue :‘wu jia mo yi wu ,du qu po zhan ju yi chuang er ?!雹躢hu qu ;she qi ;diu qi ?!秡uo chuan ·yin gong liu nian 》:“jian e ,ru nong fu zhi wu qu cao yan ?!県an yu 《yu meng shang shu shu 》:“he you qu sheng ren zhi dao ,she xian wang zhi fa ,er cong yi di zhi jiao ,yi qiu fu li ye 。”⑤wan chen qu shi ;si wang 。gu shi 《gu er hang 》:“ju sheng bu le ,bu ru zao qu ,xia cong de xia huang quan 。”⑥wang ;dao 。xin qi ji 《mo yu er 》:“xiu qu yi wei lan ,xie yang zheng zai 、yan liu duan chang chu ?!雹遟uo qu de ;cong qian de ?!秞in yu ·zhi de 》:“si nai qu shi zhi jie ,lai shi zhi shi ye ?!雹鄗hu ci 。yong yu xing rong ci hou ,xiang dang yu “a ”、“l(fā)e ”。bai ju yi 《yan shang fu 》:“l(fā)u huan fu qu jin chai duo ,hao wan fei lai yin chuan zhai ?!?lu huan :bi yu nv zi wu hei de fa ji 。)⑨qu sheng 。han yu si sheng zhi yi 。⑩wang ;dao ……qu 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“qing ke qu cheng hun ?!眑i bai 《yu shi lang zhong yin ting huang he lou shang chui di 》:“yi wei qian ke qu chang sha ,xi wang chang an bu jian jia ?!?qian ke :bei bian zhe dao wai de de guan yuan 。)(11)tong “qu ”。qu zhu ?!秡uo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“san qu zhi yu ,huo ji xiong hu ?!?(er )jǔ shou cang ?!秡uo chuan ·zhao gong shi jiu nian 》:“fang yan yi du er qu zhi ?!?fang xian cuo sheng liang le cheng qiang de gao du ran hou shou cang qi lai 。)《shi ji ·zhou ben ji 》:“l(fā)ong wang er chi zai ,du er qu zhi ?!?chi lí:xian mo 。du dú:fang zai mu xia zhong 。)zhe ge yi yi hou lai xie zuo “ju ”。ju :①yong liang shou ju qi ?!秞in wu dai shi ·yang hang mi chuan 》:“wei ren chang da you li ,neng shou ju bai jin 。”《shi ji ·qin ben ji 》:“(wu )wang yu meng shui (yuè)ju ding 。”(meng shui :gu dai li shi 。)②fan zhi ju qi ;tai qi 。cao cao 《que dong xi men hang 》:“ju chi mo yu li ?!眑i bai 《jing ye sai 》:“ju tou wang ming yue ,di tou sai gu xiang ?!雹踧i ;sheng qi 。liu ji 《qian huan sheng ge 》:“chang feng mo li ju 。”kong zhi gui 《bei shan yi wen 》:“ming yue du ju ?!眣ou fei xiang 。li bai 《gu feng wu shi jiu shou 》zhi shi wu :“fang zhi huang he ju ,qian li du pai huai ?!雹躩u dong ;hang dong ?!秇an fei zi ·wu du 》:“ju hang ru ci 。”《song shu ·wu xi chuan 》:“xi shi he ren ,nai gan zuo ci ju zhi ?!薄秙an guo zhi ·wei shu ·xun you chuan 》:“fu wang ming yi hao ling tian xia ,ci huan 、wen zhi ju ye ?!?huan :ji huan gong 。wen :jin wen gong 。)《sui shu ·liu xuan chuan 》:“wu shi tong ju ,mo you wei shi ?!雹輋a qi ;fa dong ?!秎un ji zhu shu 》:“yuan fang zhi neng yi zhe ,bing ju er zheng qi yi 。”《shi ji ·wu wang bi lie chuan 》:“yin yi ci fa mou ,yu ju shi ?!薄秇an shu ·yan ling wang liu jian chuan 》:“ji sui ju bing xi ?!?ji :hou guo ming 。)⑥tui jian ;shua ba ?!秇ou han shu ·zhong chang tong chuan 》:“yi lian ju er yi tan qu ,fei shi jun zi zhi zhi ye 。”(qu :ba guan 。)⑦jian ju ;jie fa 。liu zong yuan 《shi ling lun shang 》:“xu gu gua ,ju a dang ?!薄秇ou han shu ·bai guan zhi san 》:“mi ju fei fa ?!雹郿i chu ;ju chu 。ju yi fan san ?!秎i ji ·qu li xia 》:“zhu ren bu wen ,ke bu xian ju ?!眀an gu 《xi dou fu 》:“shi fen er wei de ji yi duan ,gu bu neng bian ju ye ?!雹醙ong qu ;gong zhan ?!秏eng zi ·liang hui wang xia 》:“yi mo cheng zhi guo fa mo cheng zhi guo ,wu xun er ju zhi ?!薄秡han guo ce ·qin ce yi 》:“ju zhao wang han ?!?wang :mie 。)⑩yang yo ;sheng yo 。chen lin 《yin ma chang cheng ku hang 》:“sheng nan shen mo ju ,sheng nv bu yong fu (fǔ)?!?shen mo ju :qian mo mo yang yo 。fu :gan rou 。)《shi ji ·meng chang jun lie chuan 》“wen yi wu yue wu ri sheng ,ying gao ji mu yue :‘wu ju ye ?!?11)zhi ke ju kao shi ?!秞in tang shu ·shua ju zhi shang 》:“ju jin shi jiu yi ,fei zhi kong shi ji ye ?!?12)quan ;jie ?!秠an shi jia xun ·feng cao 》:“ju zuo jing hai ?!?/div> tai :①ji da ?!秇uai na zi ·quan yan 》:“dong tong tian de ,hun dun wei piao ,wei zao er cheng wu ,wei zhi tai yi ?!雹趈i yuan 。《xun zi · zheng lun 》:“tai gu bao zang ,guan hou san cun ,yi qin san ling ,zang tian bu fang tian 。”(bu fang tian :zhi mo fen qiu 。)③chao guo yi ding shu liang de 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“han you tian xia tai ban ,er zhu hou jie fu zhi 。chu bing ba (pí)shi jin ,ci tian wang chu zhi shi ye ?!?ba :tong “pi ”。)④dui nian chang 、wei zun huo bei fen gao de ren de zun chen ?!秇an shu ·li an su jian chuan fu su wu 》:“l(fā)ai shi tai fu ren yi bu xing 。”《shi ji ·gao zu ben ji 》:“gao zu wu ri yi chao tai gong ?!雹輌uo yu ;guo fen ?!秊in shu ·xia hou zhan chuan 》:“wu zi suo yi bao shi zhi tai yi 。zhen zhuo zhi yu ,fei xiao chou zhi suo kan ye 。”⑥tong “tai ”。an tai ?!秎ao zi 》di san shi wu zhang :“zhi da xiang ,tian xia wang ,wang er bu hai an ping tai ?!?da xiang :zhi shi wu de ben yuan 。)《lv shi chun qiu ·da le 》:“tian xia tai ping ,mo wu an ning ?!?/div> ping :①ping tan ;bu qing xie ?!秎v shi chun qiu ·ying tong 》:“ping de zhu shui ,shui liu shi 。”bai ju yi 《qian tang hu chun hang 》:“shui mian chu ping yun jiao di ?!雹趜heng zhi shi ping ?!秎ie zi ·shang wen 》:“shan bu jia zeng ,he ku er bu ping ?”③gong ping ;gong zheng ?!秙hi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“hao tian bu ping ,wo wang bu ning ?!薄秙hi ji ·bian que cang gong lie chuan 》:“qie fu wei li ,ji zhong chen ji lian ping ?!県an yu 《song meng dong ye xu 》:“da fan wu bu de ji ping ze ming ?!雹躩un ping ;ji yi ?!秡hou yi ·gan 》:“yun hang yu shi ,tian xia ping ye ?!雹輕ing ding ;ping xi ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi san nian 》:“hui yu bei xing ,yi ping song luan ?!雹轪n jing ;an ding 。yang jiong 《cong jun hang 》:“feng huo zhao xi jing ,xin zhong zi bu ping ?!雹遬ing chang ;ping shi ?!秇ou han shu ·guang wu di ji shang 》:“yin shi yan xiao ru ping chang 。”⑧yi ban ;pu tong 。bai ju yi 《liang zhu ge 》:“yi zuo ping yang zhai chu zhi ,tun bing ping ren ji jia de !”⑨gou he ;jiang he ?!秡uo chuan ·huan gong ba nian 》:“qiu ,sui ji chu ping 。”(sui :guo ming 。)⑩tong “ping ”。ping yi 。《shang jun shu ·geng fa 》:“xiao gong ping hua ?!?/div> wan :①wan long ;hu long ?!秙hang shu ·lv ao 》:“wan ren sang de ,wan wu sang zhi ?!薄秅uo yu ·wu yu 》:“jiang hai wan wu guo yu gu zhang zhi shang 。”②xin shang ;guan shang ?!禼hu ci ·jiu zhang ·sai mei ren 》:“wu shei yu wan ci fang cao ?”③gong wan shang de dong xi 。《hou han shu ·liu yu chuan 》:“jie dang cheng ji wan shi ?!雹躽an tao ;yan xi ?!秞in tang shu ·yang jing zhi chuan 》:“jing zhi ai shi lei ,de ji wen zhang ,zi zi wan feng ,ren yi wei pi 。”(feng :feng song 。)⑤qing man ;bu jing xin er hu lve 。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“jin bu ke qi ,kou bu ke wan ?!?qi :zhi qi ji ye xin 。)shi :①zhi wei ;zhi wu ;guan zhi ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi si nian 》:“wu jie hu zhi shang da fu zhi shi ?!雹趜hi ye ?!秙hi ji ·fan li teng guan lie chuan 》:“wu yang hou fan kuai (kuài)zhe ,pei ren ye ,yi tu gou wei shi ?!?pei :jiang su pei xian 。)③shi qing ?!秎un yu ·zi lu 》:“yan bu shun ze shi bu cheng ?!雹躡ian gu ;yi wai shi gu 。《shi ji ·ci ke lie chuan 》:“qin you jing ke zhi shi ?!眘u shi 《xu zhou shang huang di shu 》:“jin chen yu mo shi zhi shi ,lv yi dao zei wei yan ……bu ran ,shi zhi er tu zhi ,ze yi wan yi ?!?tu :mou 。)⑤shi hang ;cong shi ;zuo ?!秎un yu ·yan yuan 》:“hui sui bu min ,qing shi si yu yi ?!雹辳hi feng ;fu shi ?!秡uo chuan ·yin gong yuan nian 》:“yu yu da shu ,ju qing shi zhi ”⑦cong shi qiu xue ?!秙hi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“[fei ]yu li si ju shi xun qing ,si zi yi wei bu ru fei ?!雹鄉(xiāng)iang ci 。yong yu qi wu huo yi fu ,xiang dang yu “jian ”。bai ju yi 《zhang chang shi chi liang ye xian yan zeng zhu gong 》:“guan xian san liang shi ?!?/div> chang :(yi )①chang du ;liang duan de ju li ?!秌ao gong ji · che ren 》:“che ren wei che ,ke chang san che ?!雹赾hang du da 。yu “duan ”xiang dui 。1.zhi kong jian 。gu le fu (mu lan shi 》:“bei shi mai chang bian ?!?.zhi shi jian 。《han fei zi ·nan yi 》:“jin wei bu chang ,gai xu bu jiu ?!雹踛u da 。li bai 《hang lu nan 》:“chang feng po lang hui you shi ,zhi gua yun fan ji cang hai 。”(hui :yi ding 。ji :du 。)④liao kuo 。li bai 《lu shan yao ji lu shi yu xu zhou 》:“diao fei bu dao wu tian chang ?!雹輏ing chang 。zhang ji 《meng hu hang 》:“gu zhong jin ku you shan cun ,chang xiang cun jia qu huang du 。”⑥chang chu ;zhuan chang 。han yu 《hua ji 》:“yi wei fei yi gong ren zhi suo neng yun sai ,gai cong ji zhong gong ren zhi suo chang ?!雹遱han chang ?!秙an guo zhi · wu shu ·zhou yu chuan 》:“yu wu yue zheng heng ,ben fei zhong guo suo chang ?!?(er )zhǎng ①nian ling da ;bei fen gao 。du fu 《bing che hang 》:“chang zhe sui you wen ,yi fu gan shen hen ?”②pai hang di yi ?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“shi huang you er shi yu zi ,chang zi fu su yi shu zhi jian shang ……”③shou ling ;shou chang 。《li ji ·qu li xia 》:“jiu zhou zhi chang ,ru tian zi zhi guo yue mu ?!?mu :guan ming 。)④sheng chang ;cheng chang 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“yin chi zhi su ,ri ri yi chang ?!雹輋u yang ?!秙hi jing · xiao ya ·liao e 》:“chang wo yo wo ?!雹込i chang ?!秙hi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“jun zi lv meng ,luan shi yong chang 。”(meng :meng shi 。yong :yi 。)⑦zeng jin ;zeng jiang ?!秎i ji ·xue ji 》:“zhi bu zu ran hou neng zi fan ye ,zhi kun ran hou neng zi jiang ye ,gu yue jiao xue xiang chang ye 。”(fan :fan sheng 。)⑧di gao 。li bai 《yu han jing zhou shu 》:“qing ping jie lu ,chang jia yu xue bian zhi men ?!?qing ping :jian ming 。jie lu :yu ming 。)ru :①shun cong ;yi zhao 。《zuo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“wei suo ru zhi ,mo bu ru zhi 。”li chao wei 《liu yi chuan 》:“yi ru ji yan ,sui zhi ji gong 。”②wang ;dao ……qu ?!秇an shu ·yan wang chuan 》:“tian sheng ru chang an ,bu jian (liu )ze ?!雹踫hi ;xiang ;ru tong ?!秙hi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“zhan zhan jing jing ,ru lin shen yuan ,ru lv bao bing ?!雹躩i ;gan de shang ?!秎un yu ·gong ye chang 》:“fu ru ye ! wu yu nv fu ru ye !”⑤nai ?!皉u ……h(huán)e ”,xiang dang yu “nai ……h(huán)e ”,ba ……zen me yang ?!秏eng zi ·teng wen gong xia 》:“yi xue ju zhou ,du ru song wang he ?”(xue ju zhou :ren ming ,song chen 。)《lie zi ·shang wen 》:“ji ru tu dan he ?”⑥jie ci 。xiang dang yu “yu ”。yin jin bi jiao dui xiang ?!秎v shi chun qiu ·ai shi 》:“ren zhi kun qiong ,shen ru ji ke ?!雹遧ian ci 。1. xiang dang yu “ru guo ”,biao shi jia she ?!秙hi jing ·qin feng ·huang diao 》:“ru ke shu xi ,ren bai ji shen ?!?. xiang dang yu “he ”。biao shi bing lie ?!秠i li ·xiang yin jiu li 》:“gong ru da fu ru ?!?da fu :guan ming 。)3. xiang dang yu “er ”。biao shi zhuai she 。zhi yu ;que 。《lun yu ·xian jin 》:“ru ji li le ,yi qi jun zi ?!?.xiang dang yu “huo zhe ”。biao shi shua ze ?!秎un yu ·xian jin 》:“an jian fang liu qi shi ru wu liu shi er fei bang ye zhe ?”(an :zen 。fang liu qi shi :zhi zong heng liu qi shi li 。bang :zhu hou feng guo 。)⑧zhu ci 。xing rong ci hou chuo ,xiang dang yu “ran ”,biao shi “……de yang zi ”?!秎un yu ·xiang dang 》:“kong zi yu xiang dang ,xun xun ru ye ,shi bu neng yan zhe ?!盵bu ru ]ye zuo “fu ru ”。bi bu shang 。cen can 《dan xi 》:“shi zhi li tai shou ,bai yu yi bu ru ?!?bai yu :da yu 。)jin :①ci shi ;xian zai ?!秅ui qu lai xi ci 》:“shi mi tu ji wei yuan ,jiao jin shi er zuo fei ?!薄秡han guo ce ·zhao ce si 》:“l(fā)ao fu jin zhe shu bu yu shi ?!薄秡uo chuan ·xiang gong er nian 》:“(cui zi )jin bu lai yi 。”②xian dai 。yu “gu ”xiang dui ?!秎i ji ·zhong yong 》:“sheng hu jin zhi shi ,fan gu zhi dao ?!?fan :wei fan 。)《lun yu ·zi han 》:“hou sheng ke wei ,yan zhi lai zhe zhi bu ru jin ye ?”③jin ri ?!秙hi jing ·shao na ·biao you mei 》:“qiu wo shu shi ,dai ji jin xi 。”(shu :duo 。shi :zhi wei hun nan zi 。dai dài:ji ;dao 。)④dang jin ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“jin fu tian xia zhi ren mu ,wei you bu shi sha ren zhe ye ?!雹輏iang yao ;jiang hui 。si ma qian 《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“shu zi bu zu yu mou ,duo xiang wang tian xia zhe bi pei gong ye 。wu shu jin wei zhi lu yi ?!雹辀u jiu ?!秙hi ji ·shen tu jia lie chuan 》:“ru di wang ,wu jin shi ren shao re ?!雹遤ia ru ;ru guo ?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“jin bu ji xia ,wu peng tai gong ?!?/div> xi :①bang wan ;ri la de shi hou 。《shi jing ·wang feng ·jun zi yu yi 》:“ri zhi xi yi ,yang niu xia lai ?!雹趛e wan ?!秙hi jing ·tang feng ·chou miao 》:“jin xi he xi ,jian ci liang ren ?!雹踘u dai bang wan shi chao jian jun zhu ?!秡uo chuan ·cheng gong shi er nian 》:“bai guan cheng shi ,chao er bu xi ?!雹躩i si yue liang ?!秅uo yu ·zhou yu shang 》:“gu zhe xian wang ji you tian xia ……shi hu you chao ri 、xi yue yi jiao min shi jun ?!?/div>
|