| 釋義 |
“得仗個,多情燕子分明問?!痹娋涑鎏帲骸肚餁q》;是宋朝詩人呂渭老的作品。 寶蟾懸鏡。露顆傾荷柄。飛螢點點明花徑。凝愁情不展,宿酒風(fēng)還醒。天似曉,銀河半落星相趁。心事都無定。才致元相稱。春過瞭,秋將近。小窗通竹圃,野色連金井。得仗個,多情燕子分明問。
| 【註釋】: 得:①獲??;得到?!度龂尽な駮ぶT葛亮傳》:“賢明之士思得明君。”②捉得;找到。《聊齋志異·促織》:“逐而得之。”③得意?!妒酚洝す荜塘袀鳌?“意氣洋洋,甚自得也?!雹艿玫降那f稼;收獲;思想上獲得;心得。漢·晁錯《論貴粟疏》:“亡(wú)農(nóng)夫之苦,有仟伯之得。”宋·王安石《遊褒禪山記》:“古人之觀於天地、山川、草木、蟲魚、鳥獸,往往有得。”⑤能;能夠《史記·項羽本紀(jì)》:“沛公軍霸上,未得與項羽相見?!雹薇硎灸撤N動作能做或可以做。前蜀·杜光庭《神仙感遇傳·羅公遠(yuǎn)》:“試令羅公取,取不得則羅公輸,取得則僧輸?!雹咝枰粦?yīng)該;必須?!妒酚洝ろ椨鸨炯o(jì)》:“君為我呼入,吾得兄事之。”⑧合適;正確。明· 馬中錫《中山狼傳》:“於彼計則得。”《漢書·敘傳上》:“歷古今之得失。”⑨完成;完瞭。唐·白居易《琵琶行》:“十三學(xué)得琵琶成?!雹馔ā暗隆?。感激恩德?!睹献印じ孀由稀?“為宮室之美,妻妾之奉,所識窮乏者得我歟?”仗:①執(zhí);拿著。《晏子春秋·內(nèi)篇諫下二十四》:“吾仗兵而卻三軍者再?!?兵:兵器。卻:退。)②依靠;憑借?!度龂尽の簳せ鸽A傳》:“曹公雖弱,仗義而起。”③兵器的總稱。酈道元《水經(jīng)註·河水》:“是吾昔時放弓仗處?!雹軆x衛(wèi);儀仗。岑參《寄左省杜拾遺》:“曉隨天仗入,暮惹禦香歸?!?/div> 個:①量詞。也作“箇”、“個”?!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“竹竿萬個?!毙翖壖病段鹘隆?“七八個星天外?!雹趲?;古代貴族所住正室兩旁的房舍?!抖Y記·月令》:“天子居明堂左個?!?明堂:正殿。)多:①數(shù)量大,與“少”相對。《孟子·公孫醜下》:“得道者多助,失道者寡助?!?得道:指得治國之道,即行仁政。寡:少。)王維《相思》:“願君多采擷?!雹趧龠^;超過。湯顯祖《紫簫記·巧探》:“想他才似相如,貌多王粲?!?相如:司馬相如,漢辭賦傢。王粲:漢魏間人,貌美多才。)③稱贊;著重?!妒酚洝ぜ緛褭鑱蚜袀鳌?“諸公皆多季佈能摧剛為柔,朱傢以此名聞當(dāng)世。”《史記·魏其武安侯列傳》:“士亦以此多之?!雹苓^分的;多餘的?!肚f子·漁父》:“今子既上無君侯有司之勢,而下無大臣職事之官,而擅飭(chì)禮樂,選人倫以化齊民,不泰多事乎?”(飭:整頓。泰:太,過於,過分。)劉劭《人物志·體別》:“夫在多疑。”⑤增多。《荀子·天論》:“因物而多之,孰與騁能而化之?”⑥通“哆”,不正?!斗ㄑ浴の嶙印?“中正則雅,多哇則鄭?!?哇:淫邪的樂聲。)⑦副詞。表示限定。約相當(dāng)於“隻”、“僅僅”。朱浮《為幽州牧與彭寵書》:“此猶河濱之民捧土以塞孟津,多見其不知量也?!薄墩撜Z·子張》:“人雖欲自絕,其何傷於日月乎? 多見其不知量也?!?/div> 情:①一般的情感或情緒?!抖Y記·禮運(yùn)》:“何謂人情?喜、怒、哀、懼、愛、惡、欲,七者弗學(xué)而能?!雹谔刂笎矍椤?咨腥巍短一ㄉ取ぬ与y》:“情根愛胎,何時消?。俊雹鄢@?;常情。《孫子·九地》:“兵之情主速,乘人之不及。”④情形;真實情況;實情。《左傳·莊公十年》:“小大之獄,雖不能察,必以情?!雹菡鎸崳徽嬲\。《墨子·非攻上》:“情不知其不義也。故書其言以遺後世?!?/div> 燕:(一)①燕子?!妒酚洝り惿媸纻怼?“燕雀安知鴻鵠之志哉!”(安:哪裡。鴻:雁。鵠:天鵝。志:志向。)②安逸;安閑?!妒酚洝とf石君傳》:“雖燕居必冠。”(冠:戴帽。表示恭敬。)③接近;親近?!俄n非子·難三》:“士之用不在近遠(yuǎn),而俳(pái)優(yōu)侏儒,固人主之所與燕也?!?俳優(yōu):古代以樂舞作諧戲的藝人。侏儒:雜技藝人。)④輕慢;褻瀆。蘇軾《題楊次公春蘭》:“丹青寫真色,欲補(bǔ)《離騷》傳。對之如靈均,冠佩不敢燕?!?靈均:屈原的字。)⑤通“宴”。宴飲。《詩經(jīng)·小雅·鹿鳴》:“我有旨酒,嘉賓式燕以敖?!?式:與。敖:遨遊。)(二)yān 周代諸侯國名。戰(zhàn)國時七雄之一。在今河北北部與遼寧南部?!俄n非子·初見秦》:“親齊、燕,以成霸王之名。”[燕支]1.草名??勺骷t色染料、顏料?!赌鲜贰R紀(jì)下·廢帝海陵王》:“武帝時以燕支為宋衣?!贝讣t色。白居易《題郡中荔枝詩十八韻》:“燕支掌中顆,甘露舌頭漿。”也作“燕脂”。2.山名。在匈奴境內(nèi)。李白《王昭君》之一:“燕支長寒雪作花?!币卜褐副钡亍@畎住洞涍h(yuǎn)》:“燕支多美女,走馬輕風(fēng)雪?!?/div> 子:①孩子,兼指男女?!对娊?jīng)·豳風(fēng)· 七月》:“同我婦子,饁彼南畝?!?饁yè:送飯。南畝:指田地。)②兒子或女兒。《戰(zhàn)國策·趙策四》:“丈夫亦愛憐其少子乎?”此指兒子?!俄n非子·說林上》:“衛(wèi)人嫁其子。”此指女兒。③人的通稱,或指男;或指女?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·匏有苦葉》:“招招舟子,人涉印否?”(涉:過河。印āng:我。)《周南·桃夭》:“之子於歸,宜其室傢?!?之:此。歸:出嫁。)④尊稱,多指男子。《詩經(jīng)·衛(wèi)風(fēng)·氓》:“匪我愆期,子無良媒?!?匪:非。愆qiān:錯,誤。)⑤動物的卵或幼小的動物。《詩經(jīng)·小雅·小宛》:“螟嶺有子,蜾蠃負(fù)之?!?螟蛉mínglíng:一種吃禾心的害蟲。蜾蠃guǒluǒ:細(xì)腰蜂。)《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子?!雹拗参锏墓麑嵒蚍N子。劉義慶《世說新語·雅量》:“樹在道邊而多子,此必苦李。”李紳《憫農(nóng)》之一:“春種一粒粟,秋收萬顆子?!雹吖糯宓染粑坏牡谒牡取!抖Y記·王制》:“王者之制祿爵:公、侯、伯、子、男凡五等?!雹嗟刂У牡谝晃?,常與天幹相配以紀(jì)日、紀(jì)年。《春秋 · 桓公十八年》:“夏四月丙子,公薨於齊?!表n愈《息國夫人墓志銘》:“元和七年甲子,日南至,以疾卒?!?元和:唐憲宗年號。日南至:指夏至。)又指十二時辰之一,即子時,自夜十一時至次日晨一時。⑨利息?!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“子貸金錢千貫?!?/div> 分:(一)①分開;劃分。與“合”相對?!豆茏印ち⒄?“分國以為五鄉(xiāng),鄉(xiāng)為之師;分鄉(xiāng)以為五州,州為之長?!?國:都城。)②從主體分出的部分;分支?!对贰ろ樧诩o(jì)五》:“立中書分省於濟(jì)寧?!?中書省:中央總管國傢政事的機(jī)關(guān)。濟(jì)寧:在山東省。)③分成;分出?!俄n非子·顯學(xué)》:“故孔墨之後,儒分為八,墨離為三,取舍相反不同?!雹茈x開;分散?!肚f子·漁父》:“嗚呼!遠(yuǎn)哉,其分於道也?!雹莘峙洌唤o與。《史記·李將軍列傳》:“廣廉,得賞賜輒(zhé)分其麾(huī)下,飲食與士共之。”(輒:總是。麾下:部下。)⑥分擔(dān);分享。揚(yáng)雄《解嘲》:“分人之祿?!薄度龂尽菚り戣鳌?“陳國陳融……等皆單貧有志,就瑁遊處,瑁割少分甘,與同豐約?!?割:分給。約:節(jié)儉。)⑦區(qū)分;辨別。《莊子·齊物論》:“周與蝴蝶必有分矣?!雹嗔吭~?!稌x書·陶侃傳》:“大禹聖者,乃惜寸陰,至於眾人,當(dāng)惜分陰?!?(二)fèn ①名分;職分。《禮記·禮運(yùn)》:“故禮達(dá)而名定。”②資質(zhì);資歷。況周頤《蕙風(fēng)詞話》卷一:“性靈關(guān)天分,書卷關(guān)學(xué)歷。”③福分;緣分。劉禹錫《寄樂天》:“幸免如斯分非淺,祝君長詠夢熊詩?!雹芮榉?;關(guān)系或感情?!侗饼R書·封孝琬傳》:“晚相逢遇,分好遂深?!雹萘舷?。《漢書·李廣蘇建傳附蘇武》:“自分已死久矣?!雹薷市模环?。李肩吾《清平樂》:“燕子可憐人去,海棠不分春寒?!?/div> 分明:清楚,明白?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“貴賤~~,男女禮順?!?/div> 明:①明亮;光明?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“子興視夜,明星有爛?!雹谡樟?。王安石《遊褒禪山記》:“火尚足以明也?!雹勖黠@;明白?!稇?zhàn)國策·齊策一》:“則秦不能害齊,亦已明矣?!雹芄_?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“太後明謂左右。”又顯露。柳宗元《小石潭記》:“明滅可見?!雹菡f明;表明。張溥《五人墓碑記》:“亦以明死生之大?!雹拶t明;英明。諸葛亮《前出師表》:“恐托付不效,以傷先帝之明。”⑦聰明;智慧?!独献印?“知人者智,自知者明。”韓愈《師說》:“小學(xué)而大遺,吾未見其明也?!?遺:放棄。)⑧視力;眼力。又視力好?!睹献印ち夯萃跎稀?“明足以察秋毫之末?!雹岚滋?。張煌言《擬古》之二:“晦明本如轂(gǔ),日日相推移?!?晦:黑夜。轂:車輪的中心。)⑩舊指陽世間。顏延之《和謝監(jiān)靈運(yùn)一首》:“人神幽明絕。”(幽:指陰間。絕:指時亂不得祭祀。)(11)次(日或年)。彭端淑《為學(xué)一首示子侄》:“越明年,貧者自南海還,以告富者?!?南海:指浙江佛教勝地普陀山。)(12)朝代名。朱元璋建於公元1368年,1661年為清王朝所代替。[明堂]古代天子舉行朝會、祭祀、慶賞等大典的地方。古樂府《木蘭詩》:“歸來見天子,天子坐明堂?!盵明器]即“冥器”。古代殉葬用的器物。石德玉《曲江池》第二折:“今日有個大人傢出殯,擺設(shè)明器,好生齊整?!?大人傢:大戶人傢。)問:①詢問;與“答”相對?!妒酚?· 管晏列傳》:“晏子怪而問之?!雹谪?zé)問?!蹲髠鳌べ夜哪辍?“昭王南征而不復(fù),寡人是問?!?復(fù):返。)③管;幹預(yù)。柳宗元《童區(qū)寄傳》:“恣所為不問。”(恣:放任。)④慰問;問候?!墩撜Z·雍也》:“伯牛有疾,子問之。”⑤贈送?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“雜佩以問之?!雹尥ā奥劇?。1. 音訊?!稌x書·陸機(jī)傳》:“既而羈寓京師,久無傢問。”(羈寓:寄居。)2. 名聲;聲譽(yù)?!对娊?jīng)·大雅·文王》:“宣昭義問?!?宣昭:宣揚(yáng)昭示。) “得仗個,多情燕子分明問。”詩句出處:《千秋歲》;是宋朝詩人呂渭老的作品。 寶蟾懸鏡。露顆傾荷柄。飛螢點點明花徑。凝愁情不展,宿酒風(fēng)還醒。天似曉,銀河半落星相趁。心事都無定。才致元相稱。春過了,秋將近。小窗通竹圃,野色連金井。得仗個,多情燕子分明問。
| 【注釋】: 得:①獲??;得到?!度龂尽な駮ぶT葛亮傳》:“賢明之士思得明君。”②捉得;找到?!读凝S志異·促織》:“逐而得之?!雹鄣靡?。《史記·管晏列傳》:“意氣洋洋,甚自得也?!雹艿玫降那f稼;收獲;思想上獲得;心得。漢·晁錯《論貴粟疏》:“亡(wú)農(nóng)夫之苦,有仟伯之得?!彼巍ね醢彩队伟U山記》:“古人之觀于天地、山川、草木、蟲魚、鳥獸,往往有得?!雹菽埽荒軌颉妒酚洝ろ椨鸨炯o(jì)》:“沛公軍霸上,未得與項羽相見。”⑥表示某種動作能做或可以做。前蜀·杜光庭《神仙感遇傳·羅公遠(yuǎn)》:“試令羅公取,取不得則羅公輸,取得則僧輸。”⑦需要;應(yīng)該;必須。《史記·項羽本紀(jì)》:“君為我呼入,吾得兄事之。”⑧合適;正確。明· 馬中錫《中山狼傳》:“于彼計則得?!薄稘h書·敘傳上》:“歷古今之得失?!雹嵬瓿?;完了。唐·白居易《琵琶行》:“十三學(xué)得琵琶成?!雹馔ā暗隆薄8屑ざ鞯??!睹献印じ孀由稀?“為宮室之美,妻妾之奉,所識窮乏者得我歟?”仗:①執(zhí);拿著?!蛾套哟呵铩?nèi)篇諫下二十四》:“吾仗兵而卻三軍者再?!?兵:兵器。卻:退。)②依靠;憑借?!度龂尽の簳せ鸽A傳》:“曹公雖弱,仗義而起?!雹郾鞯目偡Q。酈道元《水經(jīng)注·河水》:“是吾昔時放弓仗處?!雹軆x衛(wèi);儀仗。岑參《寄左省杜拾遺》:“曉隨天仗入,暮惹御香歸。”個:①量詞。也作“箇”、“個”?!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“竹竿萬個?!毙翖壖病段鹘隆?“七八個星天外?!雹趲?;古代貴族所住正室兩旁的房舍?!抖Y記·月令》:“天子居明堂左個?!?明堂:正殿。)多:①數(shù)量大,與“少”相對?!睹献印す珜O丑下》:“得道者多助,失道者寡助。”(得道:指得治國之道,即行仁政。寡:少。)王維《相思》:“愿君多采擷?!雹趧龠^;超過。湯顯祖《紫簫記·巧探》:“想他才似相如,貌多王粲?!?相如:司馬相如,漢辭賦家。王粲:漢魏間人,貌美多才。)③稱贊;著重?!妒酚洝ぜ静紮璨剂袀鳌?“諸公皆多季布能摧剛為柔,朱家以此名聞當(dāng)世?!薄妒酚洝の浩湮浒埠盍袀鳌?“士亦以此多之?!雹苓^分的;多余的?!肚f子·漁父》:“今子既上無君侯有司之勢,而下無大臣職事之官,而擅飭(chì)禮樂,選人倫以化齊民,不泰多事乎?”(飭:整頓。泰:太,過于,過分。)劉劭《人物志·體別》:“夫在多疑。”⑤增多?!盾髯印ぬ煺摗?“因物而多之,孰與騁能而化之?”⑥通“哆”,不正?!斗ㄑ浴の嶙印?“中正則雅,多哇則鄭?!?哇:淫邪的樂聲。)⑦副詞。表示限定。約相當(dāng)于“只”、“僅僅”。朱浮《為幽州牧與彭寵書》:“此猶河濱之民捧土以塞孟津,多見其不知量也。”《論語·子張》:“人雖欲自絕,其何傷于日月乎? 多見其不知量也?!?/div> 情:①一般的情感或情緒?!抖Y記·禮運(yùn)》:“何謂人情?喜、怒、哀、懼、愛、惡、欲,七者弗學(xué)而能?!雹谔刂笎矍???咨腥巍短一ㄉ取ぬ与y》:“情根愛胎,何時消???”③常理;常情?!秾O子·九地》:“兵之情主速,乘人之不及?!雹芮樾危徽鎸嵡闆r;實情。《左傳·莊公十年》:“小大之獄,雖不能察,必以情?!雹菡鎸?;真誠?!赌印し枪ド稀?“情不知其不義也。故書其言以遺后世?!?/div> 燕:(一)①燕子。《史記·陳涉世家》:“燕雀安知鴻鵠之志哉!”(安:哪里。鴻:雁。鵠:天鵝。志:志向。)②安逸;安閑?!妒酚洝とf石君傳》:“雖燕居必冠。”(冠:戴帽。表示恭敬。)③接近;親近?!俄n非子·難三》:“士之用不在近遠(yuǎn),而俳(pái)優(yōu)侏儒,固人主之所與燕也。”(俳優(yōu):古代以樂舞作諧戲的藝人。侏儒:雜技藝人。)④輕慢;褻瀆。蘇軾《題楊次公春蘭》:“丹青寫真色,欲補(bǔ)《離騷》傳。對之如靈均,冠佩不敢燕?!?靈均:屈原的字。)⑤通“宴”。宴飲。《詩經(jīng)·小雅·鹿鳴》:“我有旨酒,嘉賓式燕以敖?!?式:與。敖:遨游。)(二)yān 周代諸侯國名。戰(zhàn)國時七雄之一。在今河北北部與遼寧南部?!俄n非子·初見秦》:“親齊、燕,以成霸王之名?!盵燕支]1.草名??勺骷t色染料、顏料。《南史·齊紀(jì)下·廢帝海陵王》:“武帝時以燕支為宋衣?!贝讣t色。白居易《題郡中荔枝詩十八韻》:“燕支掌中顆,甘露舌頭漿?!币沧鳌把嘀?。2.山名。在匈奴境內(nèi)。李白《王昭君》之一:“燕支長寒雪作花?!币卜褐副钡亍@畎住洞涍h(yuǎn)》:“燕支多美女,走馬輕風(fēng)雪?!?/div> 子:①孩子,兼指男女?!对娊?jīng)·豳風(fēng)· 七月》:“同我婦子,馌彼南畝。”(馌yè:送飯。南畝:指田地。)②兒子或女兒?!稇?zhàn)國策·趙策四》:“丈夫亦愛憐其少子乎?”此指兒子。《韓非子·說林上》:“衛(wèi)人嫁其子?!贝酥概畠?。③人的通稱,或指男;或指女。《詩經(jīng)·邶風(fēng)·匏有苦葉》:“招招舟子,人涉印否?”(涉:過河。印āng:我。)《周南·桃夭》:“之子于歸,宜其室家。”(之:此。歸:出嫁。)④尊稱,多指男子?!对娊?jīng)·衛(wèi)風(fēng)·氓》:“匪我愆期,子無良媒?!?匪:非。愆qiān:錯,誤。)⑤動物的卵或幼小的動物?!对娊?jīng)·小雅·小宛》:“螟嶺有子,蜾蠃負(fù)之。”(螟蛉mínglíng:一種吃禾心的害蟲。蜾蠃guǒluǒ:細(xì)腰蜂。)《后漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子?!雹拗参锏墓麑嵒蚍N子。劉義慶《世說新語·雅量》:“樹在道邊而多子,此必苦李?!崩罴潯稇戅r(nóng)》之一:“春種一粒粟,秋收萬顆子?!雹吖糯宓染粑坏牡谒牡取!抖Y記·王制》:“王者之制祿爵:公、侯、伯、子、男凡五等。”⑧地支的第一位,常與天干相配以紀(jì)日、紀(jì)年?!洞呵?· 桓公十八年》:“夏四月丙子,公薨于齊?!表n愈《息國夫人墓志銘》:“元和七年甲子,日南至,以疾卒?!?元和:唐憲宗年號。日南至:指夏至。)又指十二時辰之一,即子時,自夜十一時至次日晨一時。⑨利息?!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“子貸金錢千貫?!?/div> 分:(一)①分開;劃分。與“合”相對。《管子·立政》:“分國以為五鄉(xiāng),鄉(xiāng)為之師;分鄉(xiāng)以為五州,州為之長。”(國:都城。)②從主體分出的部分;分支?!对贰ろ樧诩o(jì)五》:“立中書分省于濟(jì)寧。”(中書?。褐醒肟偣車艺碌臋C(jī)關(guān)。濟(jì)寧:在山東省。)③分成;分出?!俄n非子·顯學(xué)》:“故孔墨之后,儒分為八,墨離為三,取舍相反不同。”④離開;分散?!肚f子·漁父》:“嗚呼!遠(yuǎn)哉,其分于道也?!雹莘峙?;給與?!妒酚洝だ顚④娏袀鳌?“廣廉,得賞賜輒(zhé)分其麾(huī)下,飲食與士共之。”(輒:總是。麾下:部下。)⑥分擔(dān);分享。揚(yáng)雄《解嘲》:“分人之祿?!薄度龂尽菚り戣鳌?“陳國陳融……等皆單貧有志,就瑁游處,瑁割少分甘,與同豐約?!?割:分給。約:節(jié)儉。)⑦區(qū)分;辨別。《莊子·齊物論》:“周與蝴蝶必有分矣?!雹嗔吭~?!稌x書·陶侃傳》:“大禹圣者,乃惜寸陰,至于眾人,當(dāng)惜分陰?!?(二)fèn ①名分;職分。《禮記·禮運(yùn)》:“故禮達(dá)而名定。”②資質(zhì);資歷。況周頤《蕙風(fēng)詞話》卷一:“性靈關(guān)天分,書卷關(guān)學(xué)歷?!雹鄹7郑痪壏?。劉禹錫《寄樂天》:“幸免如斯分非淺,祝君長詠夢熊詩?!雹芮榉?;關(guān)系或感情?!侗饼R書·封孝琬傳》:“晚相逢遇,分好遂深?!雹萘舷搿!稘h書·李廣蘇建傳附蘇武》:“自分已死久矣?!雹薷市?;服氣。李肩吾《清平樂》:“燕子可憐人去,海棠不分春寒?!?/div> 分明:清楚,明白?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“貴賤~~,男女禮順。”明:①明亮;光明。《詩經(jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“子興視夜,明星有爛?!雹谡樟?。王安石《游褒禪山記》:“火尚足以明也?!雹勖黠@;明白?!稇?zhàn)國策·齊策一》:“則秦不能害齊,亦已明矣?!雹芄_。《戰(zhàn)國策·趙策四》:“太后明謂左右?!庇诛@露。柳宗元《小石潭記》:“明滅可見?!雹菡f明;表明。張溥《五人墓碑記》:“亦以明死生之大?!雹拶t明;英明。諸葛亮《前出師表》:“恐托付不效,以傷先帝之明?!雹呗斆?;智慧?!独献印?“知人者智,自知者明。”韓愈《師說》:“小學(xué)而大遺,吾未見其明也?!?遺:放棄。)⑧視力;眼力。又視力好?!睹献印ち夯萃跎稀?“明足以察秋毫之末?!雹岚滋?。張煌言《擬古》之二:“晦明本如轂(gǔ),日日相推移?!?晦:黑夜。轂:車輪的中心。)⑩舊指陽世間。顏延之《和謝監(jiān)靈運(yùn)一首》:“人神幽明絕。”(幽:指陰間。絕:指時亂不得祭祀。)(11)次(日或年)。彭端淑《為學(xué)一首示子侄》:“越明年,貧者自南海還,以告富者?!?南海:指浙江佛教勝地普陀山。)(12)朝代名。朱元璋建于公元1368年,1661年為清王朝所代替。[明堂]古代天子舉行朝會、祭祀、慶賞等大典的地方。古樂府《木蘭詩》:“歸來見天子,天子坐明堂。”[明器]即“冥器”。古代殉葬用的器物。石德玉《曲江池》第二折:“今日有個大人家出殯,擺設(shè)明器,好生齊整?!?大人家:大戶人家。)問:①詢問;與“答”相對。《史記 · 管晏列傳》:“晏子怪而問之。”②責(zé)問。《左傳·僖公四年》:“昭王南征而不復(fù),寡人是問。”(復(fù):返。)③管;干預(yù)。柳宗元《童區(qū)寄傳》:“恣所為不問?!?恣:放任。)④慰問;問候。《論語·雍也》:“伯牛有疾,子問之。”⑤贈送?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“雜佩以問之。”⑥通“聞”。1. 音訊?!稌x書·陸機(jī)傳》:“既而羈寓京師,久無家問。”(羈寓:寄居。)2. 名聲;聲譽(yù)。《詩經(jīng)·大雅·文王》:“宣昭義問?!?宣昭:宣揚(yáng)昭示。) “de zhang ge ,duo qing yan zi fen ming wen 。”shi gou chu chu :《qian qiu sui 》;shi song chao shi ren lv wei lao de zuo pin 。 bao chan xuan jing 。lou ke qing he bing 。fei ying dian dian ming hua jing 。ning chou qing bu zhan ,su jiu feng hai xing 。tian shi xiao ,yin he ban la xing xiang chen 。xin shi dou mo ding 。cai zhi yuan xiang chen 。chun guo le ,qiu jiang jin 。xiao chuang tong zhu pu ,ye se lian jin jing 。de zhang ge ,duo qing yan zi fen ming wen 。
| 【zhu shi 】: de :①huo qu ;de dao ?!秙an guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“xian ming zhi shi sai de ming jun 。”②zhuo de ;zhao dao 。《liao zhai zhi yi ·cu zhi 》:“zhu er de zhi ?!雹踕e yi 。《shi ji ·guan yan lie chuan 》:“yi qi xiang xiang ,shen zi de ye ?!雹躣e dao de zhuang jia ;shou huo ;sai xiang shang huo de ;xin de 。han ·chao cuo 《lun gui su shu 》:“wang (wú)nong fu zhi ku ,you qian bai zhi de ?!眘ong ·wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“gu ren zhi guan yu tian de 、shan chuan 、cao mu 、chong yu 、diao shou ,wang wang you de 。”⑤neng ;neng gou 《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“pei gong jun ba shang ,wei de yu xiang yu xiang jian ?!雹辀iao shi mou chong dong zuo neng zuo huo ke yi zuo 。qian shu ·du guang ting 《shen xian gan yu chuan ·luo gong yuan 》:“shi ling luo gong qu ,qu bu de ze luo gong shu ,qu de ze seng shu 。”⑦xu yao ;ying gai ;bi xu 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jun wei wo hu ru ,wu de xiong shi zhi 。”⑧ge kuo ;zheng que 。ming · ma zhong xi 《zhong shan lang chuan 》:“yu bi ji ze de ?!薄秇an shu ·xu chuan shang 》:“l(fā)i gu jin zhi de shi 。”⑨wan cheng ;wan le 。tang ·bai ju yi 《pi pa hang 》:“shi san xue de pi pa cheng ?!雹鈚ong “de ”。gan ji en de ?!秏eng zi ·gao zi shang 》:“wei gong shi zhi mei ,qi qie zhi feng ,suo shi qiong fa zhe de wo yu ?”zhang :①zhi ;na zhao ?!秠an zi chun qiu ·nei pian jian xia er shi si 》:“wu zhang bing er que san jun zhe zai ?!?bing :bing qi 。que :tui 。)②yi kao ;ping jie ?!秙an guo zhi ·wei shu ·huan jie chuan 》:“cao gong sui ruo ,zhang yi er qi 。”③bing qi de zong chen 。li dao yuan 《shui jing zhu ·he shui 》:“shi wu xi shi fang gong zhang chu ?!雹躽i wei ;yi zhang 。cen can 《ji zuo sheng du she wei 》:“xiao sui tian zhang ru ,mu re yu xiang gui 。”ge :①liang ci 。ye zuo “箇”、“個”?!秙hi ji ·huo shi lie chuan 》:“zhu gan mo ge 。”xin qi ji 《xi jiang yue 》:“qi ba ge xing tian wai 。”②xiang fang ;gu dai gui zu suo zhu zheng shi liang pang de fang she ?!秎i ji ·yue ling 》:“tian zi ju ming tang zuo ge ?!?ming tang :zheng dian 。)duo :①shu liang da ,yu “shao ”xiang dui ?!秏eng zi ·gong sun chou xia 》:“de dao zhe duo zhu ,shi dao zhe gua zhu 。”(de dao :zhi de zhi guo zhi dao ,ji hang ren zheng 。gua :shao 。)wang wei 《xiang sai 》:“yuan jun duo cai xie ?!雹趕heng guo ;chao guo 。shang xian zu 《zi xiao ji ·qiao tan 》:“xiang ta cai shi xiang ru ,mao duo wang can 。”(xiang ru :si ma xiang ru ,han ci fu jia 。wang can :han wei jian ren ,mao mei duo cai 。)③chen zan ;zhao chong 。《shi ji ·ji bu luan bu lie chuan 》:“zhu gong jie duo ji bu neng cui gang wei rou ,zhu jia yi ci ming wen dang shi ?!薄秙hi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“shi yi yi ci duo zhi 。”④guo fen de ;duo yu de ?!秡huang zi ·yu fu 》:“jin zi ji shang mo jun hou you si zhi shi ,er xia mo da chen zhi shi zhi guan ,er shan chi (chì)li le ,shua ren lun yi hua ji min ,bu tai duo shi hu ?”(chi :zheng du 。tai :tai ,guo yu ,guo fen 。)liu shao 《ren wu zhi ·ti bie 》:“fu zai duo yi 。”⑤zeng duo ?!秞un zi ·tian lun 》:“yin wu er duo zhi ,shu yu cheng neng er hua zhi ?”⑥tong “chi ”,bu zheng ?!秄a yan ·wu zi 》:“zhong zheng ze ya ,duo wa ze zheng ?!?wa :yin xie de le sheng 。)⑦fu ci 。biao shi xian ding 。yao xiang dang yu “zhi ”、“jin jin ”。zhu fu 《wei you zhou mu yu peng chong shu 》:“ci you he bin zhi min peng tu yi sai meng jin ,duo jian ji bu zhi liang ye ?!薄秎un yu ·zi zhang 》:“ren sui yu zi jue ,ji he shang yu ri yue hu ? duo jian ji bu zhi liang ye ?!?/div> qing :①yi ban de qing gan huo qing xu 。《li ji ·li yun 》:“he wei ren qing ?xi 、nu 、ai 、ju 、ai 、e 、yu ,qi zhe fu xue er neng ?!雹趖e zhi ai qing 。kong shang ren 《tao hua shan ·tao nan 》:“qing gen ai tai ,he shi xiao bai ?”③chang li ;chang qing 。《sun zi ·jiu de 》:“bing zhi qing zhu su ,cheng ren zhi bu ji 。”④qing xing ;zhen shi qing kuang ;shi qing ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“xiao da zhi yu ,sui bu neng cha ,bi yi qing ?!雹輟hen shi ;zhen cheng 。《mo zi ·fei gong shang 》:“qing bu zhi ji bu yi ye 。gu shu ji yan yi wei hou shi ?!?/div> yan :(yi )①yan zi ?!秙hi ji ·chen she shi jia 》:“yan qiao an zhi hong gu zhi zhi zai !”(an :na li 。hong :yan 。gu :tian e 。zhi :zhi xiang 。)②an yi ;an xian ?!秙hi ji ·mo dan jun chuan 》:“sui yan ju bi guan ?!?guan :dai mao 。biao shi gong jing 。)③jie jin ;qin jin ?!秇an fei zi ·nan san 》:“shi zhi yong bu zai jin yuan ,er pai (pái)you zhu ru ,gu ren zhu zhi suo yu yan ye 。”(pai you :gu dai yi le wu zuo xie hu de yi ren 。zhu ru :za ji yi ren 。)④qing man ;xie du 。su shi 《ti yang ci gong chun lan 》:“dan qing xie zhen se ,yu bu 《li sao 》chuan 。dui zhi ru ling jun ,guan pei bu gan yan 。”(ling jun :qu yuan de zi 。)⑤tong “yan ”。yan yin ?!秙hi jing ·xiao ya ·lu ming 》:“wo you zhi jiu ,jia bin shi yan yi ao 。”(shi :yu 。ao :ao you 。)(er )yān zhou dai zhu hou guo ming 。zhan guo shi qi xiong zhi yi 。zai jin he bei bei bu yu liao ning na bu ?!秇an fei zi ·chu jian qin 》:“qin ji 、yan ,yi cheng ba wang zhi ming ?!盵yan zhi ]1.cao ming 。ke zuo gong se ran liao 、yan liao ?!秐a shi ·ji ji xia ·fei di hai ling wang 》:“wu di shi yi yan zhi wei song yi ?!眃ai zhi gong se 。bai ju yi 《ti jun zhong li zhi shi shi ba yun 》:“yan zhi zhang zhong ke ,gan lou she tou jiang ?!眣e zuo “yan zhi ”。2.shan ming 。zai xiong nu jing nei 。li bai 《wang zhao jun 》zhi yi :“yan zhi chang han xue zuo hua ?!眣e fan zhi bei de 。li bai 《dai zeng yuan 》:“yan zhi duo mei nv ,zou ma qing feng xue 。”zi :①hai zi ,jian zhi nan nv ?!秙hi jing ·bin feng · qi yue 》:“tong wo fu zi ,ye bi na mu 。”(ye yè:song fan 。na mu :zhi tian de 。)②er zi huo nv er 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“zhang fu yi ai lian ji shao zi hu ?”ci zhi er zi ?!秇an fei zi ·shui lin shang 》:“wei ren jia ji zi 。”ci zhi nv er 。③ren de tong chen ,huo zhi nan ;huo zhi nv ?!秙hi jing ·bei feng ·pao you ku xie 》:“qiao qiao zhou zi ,ren she yin fou ?”(she :guo he 。yin āng:wo 。)《zhou na ·tao wai 》:“zhi zi yu gui ,yi ji shi jia ?!?zhi :ci 。gui :chu jia 。)④zun chen ,duo zhi nan zi ?!秙hi jing ·wei feng ·mang 》:“fei wo qian ji ,zi mo liang mei ?!?fei :fei 。qian qiān:cuo ,wu 。)⑤dong wu de luan huo you xiao de dong wu ?!秙hi jing ·xiao ya ·xiao wan 》:“ming ling you zi ,guo luo fu zhi ?!?ming ling mínglíng:yi chong chi he xin de hai chong 。guo luo guǒluǒ:xi yao feng 。)《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi ?!雹込hi wu de guo shi huo chong zi 。liu yi qing 《shi shui xin yu ·ya liang 》:“shu zai dao bian er duo zi ,ci bi ku li ?!眑i shen 《min nong 》zhi yi :“chun chong yi li su ,qiu shou mo ke zi ?!雹遟u dai wu deng jue wei de di si deng ?!秎i ji ·wang zhi 》:“wang zhe zhi zhi lu jue :gong 、hou 、bai 、zi 、nan fan wu deng ?!雹郿e zhi de di yi wei ,chang yu tian gan xiang pei yi ji ri 、ji nian ?!禼hun qiu · huan gong shi ba nian 》:“xia si yue bing zi ,gong hong yu ji ?!県an yu 《xi guo fu ren mu zhi ming 》:“yuan he qi nian jia zi ,ri na zhi ,yi ji cu 。”(yuan he :tang xian zong nian hao 。ri na zhi :zhi xia zhi 。)you zhi shi er shi chen zhi yi ,ji zi shi ,zi ye shi yi shi zhi ci ri chen yi shi 。⑨li xi 。《shi ji ·huo shi lie chuan 》:“zi dai jin qian qian guan ?!?/div> fen :(yi )①fen kai ;hua fen 。yu “ge ”xiang dui ?!秅uan zi ·li zheng 》:“fen guo yi wei wu xiang ,xiang wei zhi shi ;fen xiang yi wei wu zhou ,zhou wei zhi chang 。”(guo :dou cheng 。)②cong zhu ti fen chu de bu fen ;fen zhi ?!秠uan shi ·shun zong ji wu 》:“l(fā)i zhong shu fen sheng yu ji ning ?!?zhong shu sheng :zhong yang zong guan guo jia zheng shi de ji guan 。ji ning :zai shan dong sheng 。)③fen cheng ;fen chu ?!秇an fei zi ·xian xue 》:“gu kong mo zhi hou ,ru fen wei ba ,mo li wei san ,qu she xiang fan bu tong ?!雹躭i kai ;fen san ?!秡huang zi ·yu fu 》:“wu hu !yuan zai ,ji fen yu dao ye ?!雹輋en pei ;gei yu ?!秙hi ji ·li jiang jun lie chuan 》:“an lian ,de shang ci zhe (zhé)fen ji hui (huī)xia ,yin shi yu shi gong zhi 。”(zhe :zong shi 。hui xia :bu xia 。)⑥fen dan ;fen xiang 。yang xiong 《jie chao 》:“fen ren zhi lu ?!薄秙an guo zhi ·wu shu ·liu mao chuan 》:“chen guo chen rong ……deng jie chan pin you zhi ,jiu mao you chu ,mao ge shao fen gan ,yu tong feng yao ?!?ge :fen gei 。yao :jie jian 。)⑦ou fen ;bian bie ?!秡huang zi ·ji wu lun 》:“zhou yu hu die bi you fen yi ?!雹鄉(xiāng)iang ci ?!秊in shu ·tao kan chuan 》:“da yu sheng zhe ,nai xi cun yin ,zhi yu zhong ren ,dang xi fen yin ?!?(er )fèn ①ming fen ;zhi fen ?!秎i ji ·li yun 》:“gu li da er ming ding ?!雹趜i zhi ;zi li 。kuang zhou yi 《hui feng ci hua 》juan yi :“xing ling guan tian fen ,shu juan guan xue li ?!雹踗u fen ;yuan fen 。liu yu xi 《ji le tian 》:“xing mian ru si fen fei jian ,zhu jun chang yong meng xiong shi 。”④qing fen ;guan ji huo gan qing 。《bei ji shu ·feng xiao wan chuan 》:“wan xiang feng yu ,fen hao sui shen ?!雹輑iao xiang 。《han shu ·li an su jian chuan fu su wu 》:“zi fen yi si jiu yi ?!雹辡an xin ;fu qi 。li jian wu 《qing ping le 》:“yan zi ke lian ren qu ,hai tang bu fen chun han 。”fen ming :qing chu ,ming bai 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“gui jian ~~,nan nv li shun ?!?/div> ming :①ming liang ;guang ming ?!秙hi jing ·zheng feng ·nv yue ji ming 》:“zi xing shi ye ,ming xing you lan ?!雹趜hao liang 。wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“huo shang zu yi ming ye ?!雹踡ing xian ;ming bai ?!秡han guo ce ·ji ce yi 》:“ze qin bu neng hai ji ,yi yi ming yi ?!雹躦ong kai 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“tai hou ming wei zuo you ?!眣ou xian lou 。liu zong yuan 《xiao dan tan ji 》:“ming mie ke jian 。”⑤shui ming ;biao ming 。zhang pu 《wu ren mu bei ji 》:“yi yi ming si sheng zhi da ?!雹辺ian ming ;ying ming 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“kong tuo fu bu xiao ,yi shang xian di zhi ming ?!雹遚ong ming ;zhi hui ?!秎ao zi 》:“zhi ren zhe zhi ,zi zhi zhe ming ?!県an yu 《shi shui 》:“xiao xue er da wei ,wu wei jian ji ming ye ?!?wei :fang qi 。)⑧shi li ;yan li 。you shi li hao 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“ming zu yi cha qiu hao zhi mo ?!雹醔ai tian 。zhang huang yan 《ni gu 》zhi er :“hui ming ben ru gu (gǔ),ri ri xiang tui yi ?!?hui :hei ye 。gu :che lun de zhong xin 。)⑩jiu zhi yang shi jian 。yan yan zhi 《he xie jian ling yun yi shou 》:“ren shen you ming jue ?!?you :zhi yin jian 。jue :zhi shi luan bu de ji si 。)(11)ci (ri huo nian )。peng duan shu 《wei xue yi shou shi zi zhi 》:“yue ming nian ,pin zhe zi na hai hai ,yi gao fu zhe ?!?na hai :zhi zhe jiang fo jiao sheng de pu tuo shan 。)(12)chao dai ming 。zhu yuan zhang jian yu gong yuan 1368nian ,1661nian wei qing wang chao suo dai ti 。[ming tang ]gu dai tian zi ju hang chao hui 、ji si 、qing shang deng da dian de de fang 。gu le fu 《mu lan shi 》:“gui lai jian tian zi ,tian zi zuo ming tang ?!盵ming qi ]ji “ming qi ”。gu dai xun zang yong de qi wu 。dan de yu 《qu jiang chi 》di er she :“jin ri you ge da ren jia chu bin ,bai she ming qi ,hao sheng ji zheng 。”(da ren jia :da hu ren jia 。)wen :①xun wen ;yu “da ”xiang dui 。《shi ji · guan yan lie chuan 》:“yan zi guai er wen zhi ?!雹趜e wen ?!秡uo chuan ·xi gong si nian 》:“zhao wang na zheng er bu fu ,gua ren shi wen ?!?fu :fan 。)③guan ;gan yu 。liu zong yuan 《tong ou ji chuan 》:“zi suo wei bu wen ?!?zi :fang ren 。)④wei wen ;wen hou 。《lun yu ·yong ye 》:“bai niu you ji ,zi wen zhi 。”⑤zeng song ?!秙hi jing ·zheng feng ·nv yue ji ming 》:“za pei yi wen zhi ?!雹辴ong “wen ”。1. yin xun 。《jin shu ·liu ji chuan 》:“ji er ji yu jing shi ,jiu mo jia wen 。”(ji yu :ji ju 。)2. ming sheng ;sheng yu ?!秙hi jing ·da ya ·wen wang 》:“xuan zhao yi wen ?!?xuan zhao :xuan yang zhao shi 。)
|