| 釋義 |
“極目天長(zhǎng),淡霞明斷雨?!痹?shī)句出處:《臺(tái)城路/齊天樂(lè)》;是宋朝詩(shī)人仇遠(yuǎn)的作品。 海棠才試春光小,西風(fēng)便吹秋去。白石粼粼,丹林點(diǎn)點(diǎn),裝綴東皋南浦。清遊頓阻。謾空有園林,可無(wú)鐘鼓。一曲庭花,隔江誰(shuí)與問(wèn)商女。離懷渾似夢(mèng)裡,碧雲(yún)猶冉冉,佳人何處。越岫難盟,秦樓燕約,爭(zhēng)奈年華已暮。憑高吊古。算隻有梅花,伴人淒楚。極目天長(zhǎng),淡霞明斷雨。
| 【註釋】: 極:①正梁;脊檁?!肚f子·則陽(yáng)》:“其鄰有夫妻臣妾登極者?!雹陧旤c(diǎn);終極。李賀《秦王飲酒》:“秦王騎虎遊八極?!庇诌_(dá)到頂點(diǎn)。范仲淹《嶽陽(yáng)樓記》:“感極而悲者矣?!薄秴问洗呵铩ぶ茦?lè)》:“聖人所獨(dú)見(jiàn),眾人焉知其極。”③窮盡;到極點(diǎn)。《徐霞客遊記·黔遊日記一》:“各極其趣。”④最高的;最終的。曾鞏《荔枝錄》:“一品紅,言於荔枝為極品也。”⑤標(biāo)準(zhǔn)。葉適《上寧宗皇帝札子》:“臣聞治國(guó)以和為體,外事以和為極?!?和:和諧。)⑥副詞。最;非常?!妒酚洝み[俠列傳》:“自是之後,為俠者極眾?!薄墩摵狻け拘浴?“徒謂中人,不能極善極惡也?!雹咄ā柏健?。急?!盾髯印べx》:“出入甚極,莫知其門。”《淮南子·精神》:“隨其天資而安之不極。”目:①眼睛。《荀子·勸學(xué)》:“目不能兩視而明?!雹谟^看;註視。《史記·陳涉世傢》:“卒中往往語(yǔ),皆指目陳勝?!雹垡阅渴疽猓贿f眼色。《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“范增數(shù)目項(xiàng)王。”④看法。方孝孺《答王秀才書(shū)》:“俾世俗易心改目,以勉其遠(yuǎn)且大者?!雹菅哿?;目光。魏征《述懷》:“既傷千裡目,還驚九折魂。”(九折:指道路崎嶇。)孟棨《本事詩(shī)·崔護(hù)》:“彼此目註者久之?!雹蘧W(wǎng)眼。劉知幾《史通·敘事》:“捕高鳥(niǎo)者張其萬(wàn)置(jū),而獲之者由於一目?!?置:捕鳥(niǎo)獸的網(wǎng)。)⑦名目;條目。《梁書(shū)·殷鈞傳》:“又受詔料檢西省法書(shū)古籍,別為品目。”(?。汗偈鹈?。)元稹《批宰臣請(qǐng)上尊號(hào)第二表》:“百吏雖存,官業(yè)多曠;萬(wàn)目雖設(shè),紀(jì)律未張?!雹鄻?biāo)題?!侗笔贰と辶謧魃稀O惠蔚》:“惠蔚既入東觀,見(jiàn)典籍未周……或文壞字誤,謬爛相屬,卷目雖多,全定者少。”(東觀:指宮中藏書(shū)、著書(shū)之處。謬爛:錯(cuò)誤雜亂。屬:連接。)又目錄。韓愈《上張仆射書(shū)》:“有小吏持院中故事節(jié)目十餘事來(lái)示愈。”⑨頭領(lǐng)?!睹魇贰り惤饌鳌?“賊覘(chān)諸要害無(wú)守者,乃悉所有賂目兵,乘暮遁去?!?覘:窺視。目兵:兵卒中的小頭目。)⑩品評(píng);看待?!妒勒f(shuō)新語(yǔ)·賞譽(yù)》:“世目周侯,嶷如斷山?!?11)列;行列。文天祥《指南錄後序》:“北驅(qū)予並往,而不在使者之目。”[目前]1. 眼前。王鰲《震澤長(zhǎng)語(yǔ)·文章》:“《禹貢》敘山水脈絡(luò)原委,如在目前?!?. 當(dāng)前;現(xiàn)在。《閱微草堂筆記·灤陽(yáng)消夏錄二》:“許之,則禍在後日;不許,則禍在目前。”天:①人的頭部。《呂氏春秋·論人》:“適耳目,節(jié)嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無(wú)以害其天矣?!?釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當(dāng)今天去地甚高,古天與今無(wú)異。”《敕勒歌》:“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野。”(穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰?!吨芤住?睽》:“其人天且劓?!?劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候?!秴问洗呵铩ぜ敬骸?“行秋令,則天多沉陰?!雹葑匀唤??!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!雹拮匀恍纬傻??!肚f子·養(yǎng)生主》:“依乎天理,批大郤,導(dǎo)大窾?!雹呱系郏蛔匀唤绲闹髟?。《春秋繁露 ·郊祭》:“天者,百神之大君也。”⑧天命;天意。《左傳·成公十六年》:“國(guó)之存亡,天也?!雹嵋缿{;依靠者。《儀禮· 喪服》:“夫者,妻之天也?!?/div> 長(zhǎng):(一)①長(zhǎng)度;兩端的距離?!犊脊び洝?車人》:“車人為車,柯長(zhǎng)三尺?!雹陂L(zhǎng)度大。與“短”相對(duì)。1.指空間。古樂(lè)府(木蘭詩(shī)》:“北市買長(zhǎng)鞭。”2.指時(shí)間?!俄n非子·難一》:“矜?zhèn)尾婚L(zhǎng),蓋虛不久?!雹劬薮?。李白《行路難》:“長(zhǎng)風(fēng)破浪會(huì)有時(shí),直掛雲(yún)帆濟(jì)滄海?!?會(huì):一定。濟(jì):渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍禦虛舟》:“鳥(niǎo)飛不到吳天長(zhǎng)。”⑤經(jīng)常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長(zhǎng)向村傢取黃犢?!雹揲L(zhǎng)處;專長(zhǎng)。韓愈《畫(huà)記》:“以為非一工人之所能運(yùn)思,蓋叢集眾工人之所長(zhǎng)?!雹呱瞄L(zhǎng)?!度龂?guó)志· 吳書(shū)·周瑜傳》:“與吳越爭(zhēng)衡,本非中國(guó)所長(zhǎng)?!?(二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長(zhǎng)者雖有問(wèn),役夫敢申恨?”②排行第一。《史記·李斯列傳》:“始皇有二十馀子,長(zhǎng)子扶蘇以數(shù)直諫上……”③首領(lǐng);首長(zhǎng)?!抖Y記·曲禮下》:“九州之長(zhǎng),入天子之國(guó)曰牧?!?牧:官名。)④生長(zhǎng);成長(zhǎng)。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長(zhǎng)?!雹輷狃B(yǎng)。《詩(shī)經(jīng)· 小雅·蓼莪》:“長(zhǎng)我育我?!雹拮涕L(zhǎng)?!对?shī)經(jīng)·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長(zhǎng)?!?盟:盟誓。用:以。)⑦增進(jìn);增強(qiáng)?!抖Y記·學(xué)記》:“知不足然後能自反也,知困然後能自強(qiáng)也,故曰教學(xué)相長(zhǎng)也?!?反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書(shū)》:“青萍結(jié)綠,長(zhǎng)價(jià)於薛卞之門?!?青萍:劍名。結(jié)綠:玉名。)淡:①不濃?!独献印返谌逭拢骸暗跗錈o(wú)味。”②微弱;不強(qiáng)。楊萬(wàn)裡《過(guò)百傢渡》詩(shī):“一晴一雨路幹濕,半淡半濃山疊重?!雹垲伾珳\。蔡元培《蔡孑民先生言行錄·圖畫(huà)》:“其不設(shè)色者,曰水墨,以墨筆為濃淡之烘染者也?!雹芷降?;冷淡。《後漢書(shū)· 張衡傳》:“常從容淡靜,不好交接俗人?!雹萸宓?;沒(méi)意思;沒(méi)興味?!肚f子·山木》:“且君子之交淡若水,小人之交甘如醴?!盵淡淡]1. 顏色淺。杜甫《行次鹽亭》詩(shī):“雲(yún)溪花淡淡?!?.隱隱約約的樣子?!读凶印珕?wèn)》:“淡淡焉若有物存,莫識(shí)其狀?!?莫識(shí):莫有人認(rèn)識(shí)。)3.水波動(dòng)的樣子。潘嶽《金谷集作》詩(shī):“綠池泛淡淡,青柳何依依。”霞:①彩霞。王勃《滕王閣序》:“落霞與孤鶩齊飛?!雹谏势G麗。孟郊《送諫議十六叔至孝義渡》:“霞衣相飄飄。”③通“遐”。遙遠(yuǎn)?!冻o·遠(yuǎn)遊》:“載營(yíng)魄而登霞兮,掩浮雲(yún)而上征?!?營(yíng)魄:魂魄。)明:①明亮;光明?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“子興視夜,明星有爛?!雹谡樟?。王安石《遊褒禪山記》:“火尚足以明也?!雹勖黠@;明白?!稇?zhàn)國(guó)策·齊策一》:“則秦不能害齊,亦已明矣。”④公開(kāi)?!稇?zhàn)國(guó)策·趙策四》:“太後明謂左右?!庇诛@露。柳宗元《小石潭記》:“明滅可見(jiàn)?!雹菡f(shuō)明;表明。張溥《五人墓碑記》:“亦以明死生之大?!雹拶t明;英明。諸葛亮《前出師表》:“恐托付不效,以傷先帝之明。”⑦聰明;智慧?!独献印?“知人者智,自知者明?!表n愈《師說(shuō)》:“小學(xué)而大遺,吾未見(jiàn)其明也。”(遺:放棄。)⑧視力;眼力。又視力好?!睹献印ち夯萃跎稀?“明足以察秋毫之末?!雹岚滋?。張煌言《擬古》之二:“晦明本如轂(gǔ),日日相推移?!?晦:黑夜。轂:車輪的中心。)⑩舊指陽(yáng)世間。顏延之《和謝監(jiān)靈運(yùn)一首》:“人神幽明絕?!?幽:指陰間。絕:指時(shí)亂不得祭祀。)(11)次(日或年)。彭端淑《為學(xué)一首示子侄》:“越明年,貧者自南海還,以告富者。”(南海:指浙江佛教勝地普陀山。)(12)朝代名。朱元璋建於公元1368年,1661年為清王朝所代替。[明堂]古代天子舉行朝會(huì)、祭祀、慶賞等大典的地方。古樂(lè)府《木蘭詩(shī)》:“歸來(lái)見(jiàn)天子,天子坐明堂?!盵明器]即“冥器”。古代殉葬用的器物。石德玉《曲江池》第二折:“今日有個(gè)大人傢出殯,擺設(shè)明器,好生齊整。”(大人傢:大戶人傢。)斷:①斷開(kāi);截?cái)唷!妒酚洝の牡郾炯o(jì)》:“刑至斷肢體,刻肌膚。”②斷絕;隔開(kāi)。喬宇《秋風(fēng)亭下泛舟》:“山分秦晉群峰斷,水入河汾兩派通?!崩畎住洞蟮糖?“天長(zhǎng)音信斷?!雹郾M;極。張羽《清口》:“行行重行行,目斷雙飛鴻。”④禁止;戒除;禁絕。王羲之《雜帖》:“此郡斷酒一年,所省百餘萬(wàn)斛米,乃過(guò)於租?!雹菖袛?;決定;決斷。《國(guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)九》:“及斷獄之日,叔魚(yú)抑邢侯?!雹薷痹~。絕對(duì)。柳宗元《封建論》:“周之事跡,斷可見(jiàn)矣?!崩钌屉[《無(wú)題》:“斷無(wú)消息石榴紅?!?/div> “極目天長(zhǎng),淡霞明斷雨?!痹?shī)句出處:《臺(tái)城路/齊天樂(lè)》;是宋朝詩(shī)人仇遠(yuǎn)的作品。 海棠才試春光小,西風(fēng)便吹秋去。白石粼粼,丹林點(diǎn)點(diǎn),裝綴東皋南浦。清游頓阻。謾空有園林,可無(wú)鐘鼓。一曲庭花,隔江誰(shuí)與問(wèn)商女。離懷渾似夢(mèng)里,碧云猶冉冉,佳人何處。越岫難盟,秦樓燕約,爭(zhēng)奈年華已暮。憑高吊古。算只有梅花,伴人凄楚。極目天長(zhǎng),淡霞明斷雨。
| 【注釋】: 極:①正梁;脊檁。《莊子·則陽(yáng)》:“其鄰有夫妻臣妾登極者。”②頂點(diǎn);終極。李賀《秦王飲酒》:“秦王騎虎游八極?!庇诌_(dá)到頂點(diǎn)。范仲淹《岳陽(yáng)樓記》:“感極而悲者矣?!薄秴问洗呵铩ぶ茦?lè)》:“圣人所獨(dú)見(jiàn),眾人焉知其極?!雹鄹F盡;到極點(diǎn)?!缎煜伎陀斡洝で稳沼浺弧?“各極其趣?!雹茏罡叩?;最終的。曾鞏《荔枝錄》:“一品紅,言于荔枝為極品也?!雹輼?biāo)準(zhǔn)。葉適《上寧宗皇帝札子》:“臣聞治國(guó)以和為體,外事以和為極?!?和:和諧。)⑥副詞。最;非常?!妒酚洝び蝹b列傳》:“自是之后,為俠者極眾?!薄墩摵狻け拘浴?“徒謂中人,不能極善極惡也?!雹咄ā柏健?。急?!盾髯印べx》:“出入甚極,莫知其門。”《淮南子·精神》:“隨其天資而安之不極?!?/div> 目:①眼睛?!盾髯印駥W(xué)》:“目不能兩視而明?!雹谟^看;注視。《史記·陳涉世家》:“卒中往往語(yǔ),皆指目陳勝?!雹垡阅渴疽?;遞眼色?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“范增數(shù)目項(xiàng)王?!雹芸捶?。方孝孺《答王秀才書(shū)》:“俾世俗易心改目,以勉其遠(yuǎn)且大者?!雹菅哿?;目光。魏征《述懷》:“既傷千里目,還驚九折魂?!?九折:指道路崎嶇。)孟棨《本事詩(shī)·崔護(hù)》:“彼此目注者久之?!雹蘧W(wǎng)眼。劉知幾《史通·敘事》:“捕高鳥(niǎo)者張其萬(wàn)置(jū),而獲之者由于一目?!?置:捕鳥(niǎo)獸的網(wǎng)。)⑦名目;條目。《梁書(shū)·殷鈞傳》:“又受詔料檢西省法書(shū)古籍,別為品目?!??。汗偈鹈?。)元稹《批宰臣請(qǐng)上尊號(hào)第二表》:“百吏雖存,官業(yè)多曠;萬(wàn)目雖設(shè),紀(jì)律未張。”⑧標(biāo)題。《北史·儒林傳上·孫惠蔚》:“惠蔚既入東觀,見(jiàn)典籍未周……或文壞字誤,謬爛相屬,卷目雖多,全定者少?!?東觀:指宮中藏書(shū)、著書(shū)之處。謬爛:錯(cuò)誤雜亂。屬:連接。)又目錄。韓愈《上張仆射書(shū)》:“有小吏持院中故事節(jié)目十余事來(lái)示愈。”⑨頭領(lǐng)。《明史·陳金傳》:“賊覘(chān)諸要害無(wú)守者,乃悉所有賂目兵,乘暮遁去?!?覘:窺視。目兵:兵卒中的小頭目。)⑩品評(píng);看待。《世說(shuō)新語(yǔ)·賞譽(yù)》:“世目周侯,嶷如斷山?!?11)列;行列。文天祥《指南錄后序》:“北驅(qū)予并往,而不在使者之目?!盵目前]1. 眼前。王鰲《震澤長(zhǎng)語(yǔ)·文章》:“《禹貢》敘山水脈絡(luò)原委,如在目前?!?. 當(dāng)前;現(xiàn)在?!堕單⒉萏霉P記·灤陽(yáng)消夏錄二》:“許之,則禍在后日;不許,則禍在目前。”天:①人的頭部?!秴问洗呵铩ふ撊恕?“適耳目,節(jié)嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無(wú)以害其天矣?!?釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當(dāng)今天去地甚高,古天與今無(wú)異?!薄峨防崭琛?“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野。”(穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰?!吨芤住?睽》:“其人天且劓。”(劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候?!秴问洗呵铩ぜ敬骸?“行秋令,則天多沉陰?!雹葑匀唤??!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!雹拮匀恍纬傻?。《莊子·養(yǎng)生主》:“依乎天理,批大郤,導(dǎo)大窾?!雹呱系?;自然界的主宰?!洞呵锓甭?·郊祭》:“天者,百神之大君也?!雹嗵烀?;天意?!蹲髠鳌こ晒辍?“國(guó)之存亡,天也?!雹嵋缿{;依靠者?!秲x禮· 喪服》:“夫者,妻之天也?!?/div> 長(zhǎng):(一)①長(zhǎng)度;兩端的距離。《考工記· 車人》:“車人為車,柯長(zhǎng)三尺。”②長(zhǎng)度大。與“短”相對(duì)。1.指空間。古樂(lè)府(木蘭詩(shī)》:“北市買長(zhǎng)鞭。”2.指時(shí)間。《韓非子·難一》:“矜?zhèn)尾婚L(zhǎng),蓋虛不久?!雹劬薮?。李白《行路難》:“長(zhǎng)風(fēng)破浪會(huì)有時(shí),直掛云帆濟(jì)滄海。”(會(huì):一定。濟(jì):渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍御虛舟》:“鳥(niǎo)飛不到吳天長(zhǎng)?!雹萁?jīng)常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長(zhǎng)向村家取黃犢。”⑥長(zhǎng)處;專長(zhǎng)。韓愈《畫(huà)記》:“以為非一工人之所能運(yùn)思,蓋叢集眾工人之所長(zhǎng)?!雹呱瞄L(zhǎng)?!度龂?guó)志· 吳書(shū)·周瑜傳》:“與吳越爭(zhēng)衡,本非中國(guó)所長(zhǎng)。” (二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長(zhǎng)者雖有問(wèn),役夫敢申恨?”②排行第一。《史記·李斯列傳》:“始皇有二十馀子,長(zhǎng)子扶蘇以數(shù)直諫上……”③首領(lǐng);首長(zhǎng)?!抖Y記·曲禮下》:“九州之長(zhǎng),入天子之國(guó)曰牧?!?牧:官名。)④生長(zhǎng);成長(zhǎng)。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長(zhǎng)?!雹輷狃B(yǎng)?!对?shī)經(jīng)· 小雅·蓼莪》:“長(zhǎng)我育我。”⑥滋長(zhǎng)。《詩(shī)經(jīng)·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長(zhǎng)。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增進(jìn);增強(qiáng)?!抖Y記·學(xué)記》:“知不足然后能自反也,知困然后能自強(qiáng)也,故曰教學(xué)相長(zhǎng)也。”(反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書(shū)》:“青萍結(jié)綠,長(zhǎng)價(jià)于薛卞之門?!?青萍:劍名。結(jié)綠:玉名。)淡:①不濃。《老子》第三十五章:“淡乎其無(wú)味?!雹谖⑷?;不強(qiáng)。楊萬(wàn)里《過(guò)百家渡》詩(shī):“一晴一雨路干濕,半淡半濃山疊重?!雹垲伾珳\。蔡元培《蔡孑民先生言行錄·圖畫(huà)》:“其不設(shè)色者,曰水墨,以墨筆為濃淡之烘染者也。”④平淡;冷淡?!逗鬂h書(shū)· 張衡傳》:“常從容淡靜,不好交接俗人?!雹萸宓?;沒(méi)意思;沒(méi)興味?!肚f子·山木》:“且君子之交淡若水,小人之交甘如醴?!盵淡淡]1. 顏色淺。杜甫《行次鹽亭》詩(shī):“云溪花淡淡。”2.隱隱約約的樣子?!读凶印珕?wèn)》:“淡淡焉若有物存,莫識(shí)其狀?!?莫識(shí):莫有人認(rèn)識(shí)。)3.水波動(dòng)的樣子。潘岳《金谷集作》詩(shī):“綠池泛淡淡,青柳何依依?!?/div> 霞:①彩霞。王勃《滕王閣序》:“落霞與孤鶩齊飛。”②色彩艷麗。孟郊《送諫議十六叔至孝義渡》:“霞衣相飄飄?!雹弁ā板凇?。遙遠(yuǎn)?!冻o·遠(yuǎn)游》:“載營(yíng)魄而登霞兮,掩浮云而上征。”(營(yíng)魄:魂魄。)明:①明亮;光明?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“子興視夜,明星有爛?!雹谡樟?。王安石《游褒禪山記》:“火尚足以明也?!雹勖黠@;明白。《戰(zhàn)國(guó)策·齊策一》:“則秦不能害齊,亦已明矣?!雹芄_(kāi)。《戰(zhàn)國(guó)策·趙策四》:“太后明謂左右?!庇诛@露。柳宗元《小石潭記》:“明滅可見(jiàn)?!雹菡f(shuō)明;表明。張溥《五人墓碑記》:“亦以明死生之大?!雹拶t明;英明。諸葛亮《前出師表》:“恐托付不效,以傷先帝之明?!雹呗斆鳎恢腔?。《老子》:“知人者智,自知者明。”韓愈《師說(shuō)》:“小學(xué)而大遺,吾未見(jiàn)其明也。”(遺:放棄。)⑧視力;眼力。又視力好?!睹献印ち夯萃跎稀?“明足以察秋毫之末。”⑨白天。張煌言《擬古》之二:“晦明本如轂(gǔ),日日相推移?!?晦:黑夜。轂:車輪的中心。)⑩舊指陽(yáng)世間。顏延之《和謝監(jiān)靈運(yùn)一首》:“人神幽明絕。”(幽:指陰間。絕:指時(shí)亂不得祭祀。)(11)次(日或年)。彭端淑《為學(xué)一首示子侄》:“越明年,貧者自南海還,以告富者?!?南海:指浙江佛教勝地普陀山。)(12)朝代名。朱元璋建于公元1368年,1661年為清王朝所代替。[明堂]古代天子舉行朝會(huì)、祭祀、慶賞等大典的地方。古樂(lè)府《木蘭詩(shī)》:“歸來(lái)見(jiàn)天子,天子坐明堂。”[明器]即“冥器”。古代殉葬用的器物。石德玉《曲江池》第二折:“今日有個(gè)大人家出殯,擺設(shè)明器,好生齊整。”(大人家:大戶人家。)斷:①斷開(kāi);截?cái)?。《史記·文帝本紀(jì)》:“刑至斷肢體,刻肌膚。”②斷絕;隔開(kāi)。喬宇《秋風(fēng)亭下泛舟》:“山分秦晉群峰斷,水入河汾兩派通。”李白《大堤曲》:“天長(zhǎng)音信斷?!雹郾M;極。張羽《清口》:“行行重行行,目斷雙飛鴻?!雹芙梗唤涑?;禁絕。王羲之《雜帖》:“此郡斷酒一年,所省百余萬(wàn)斛米,乃過(guò)于租?!雹菖袛?;決定;決斷。《國(guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)九》:“及斷獄之日,叔魚(yú)抑邢侯?!雹薷痹~。絕對(duì)。柳宗元《封建論》:“周之事跡,斷可見(jiàn)矣?!崩钌屉[《無(wú)題》:“斷無(wú)消息石榴紅。” “ji mu tian chang ,dan xia ming duan yu ?!眘hi gou chu chu :《tai cheng lu /ji tian le 》;shi song chao shi ren chou yuan de zuo pin 。 hai tang cai shi chun guang xiao ,xi feng bian chui qiu qu 。bai dan lin lin ,dan lin dian dian ,zhuang chuo dong gao na pu 。qing you du zu 。man kong you yuan lin ,ke mo zhong gu 。yi qu ting hua ,ge jiang shei yu wen shang nv 。li huai hun shi meng li ,bi yun you ran ran ,jia ren he chu 。yue xiu nan meng ,qin lou yan yao ,zheng nai nian hua yi mu 。ping gao diao gu 。suan zhi you mei hua ,ban ren qi chu 。ji mu tian chang ,dan xia ming duan yu 。
| 【zhu shi 】: ji :①zheng liang ;ji lin ?!秡huang zi ·ze yang 》:“ji lin you fu qi chen qie deng ji zhe 。”②ding dian ;zhong ji 。li he 《qin wang yin jiu 》:“qin wang ji hu you ba ji 。”you da dao ding dian 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“gan ji er bei zhe yi ?!薄秎v shi chun qiu ·zhi le 》:“sheng ren suo du jian ,zhong ren yan zhi ji ji ?!雹踧iong jin ;dao ji dian ?!秞u xia ke you ji ·qian you ri ji yi 》:“ge ji ji qu ?!雹躾ui gao de ;zui zhong de 。ceng gong 《li zhi lu 》:“yi pin gong ,yan yu li zhi wei ji pin ye ?!雹輇iao zhun 。xie kuo 《shang ning zong huang di zha zi 》:“chen wen zhi guo yi he wei ti ,wai shi yi he wei ji ?!?he :he xie 。)⑥fu ci 。zui ;fei chang ?!秙hi ji ·you xia lie chuan 》:“zi shi zhi hou ,wei xia zhe ji zhong ?!薄秎un heng ·ben xing 》:“tu wei zhong ren ,bu neng ji shan ji e ye ?!雹遲ong “ji ”。ji ?!秞un zi ·fu 》:“chu ru shen ji ,mo zhi ji men 。”《huai na zi ·jing shen 》:“sui ji tian zi er an zhi bu ji 。”mu :①yan jing ?!秞un zi ·quan xue 》:“mu bu neng liang shi er ming ?!雹趃uan kan ;zhu shi 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“cu zhong wang wang yu ,jie zhi mu chen sheng 。”③yi mu shi yi ;di yan se 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“fan zeng shu mu xiang wang 。”④kan fa 。fang xiao ru 《da wang xiu cai shu 》:“bi shi su yi xin gai mu ,yi mian ji yuan ju da zhe ?!雹輞an li ;mu guang 。wei zheng 《shu huai 》:“ji shang qian li mu ,hai jing jiu she hun ?!?jiu she :zhi dao lu qi qu 。)meng qi 《ben shi shi ·cui hu 》:“bi ci mu zhu zhe jiu zhi ?!雹辸ang yan 。liu zhi ji 《shi tong ·xu shi 》:“bu gao diao zhe zhang ji mo zhi (jū),er huo zhi zhe you yu yi mu 。”(zhi :bu diao shou de wang 。)⑦ming mu ;tiao mu ?!秎iang shu ·yan jun chuan 》:“you shou zhao liao jian xi sheng fa shu gu ji ,bie wei pin mu ?!?sheng :guan shu ming 。)yuan zhen 《pi zai chen qing shang zun hao di er biao 》:“bai li sui cun ,guan ye duo kuang ;mo mu sui she ,ji lv wei zhang ?!雹郻iao ti ?!禸ei shi ·ru lin chuan shang ·sun hui wei 》:“hui wei ji ru dong guan ,jian dian ji wei zhou ……h(huán)uo wen huai zi wu ,miu lan xiang shu ,juan mu sui duo ,quan ding zhe shao ?!?dong guan :zhi gong zhong cang shu 、zhe shu zhi chu 。miu lan :cuo wu za luan 。shu :lian jie 。)you mu lu 。han yu 《shang zhang pu she shu 》:“you xiao li chi yuan zhong gu shi jie mu shi yu shi lai shi yu ?!雹醫(yī)ou ling ?!秏ing shi ·chen jin chuan 》:“zei chan (chān)zhu yao hai mo shou zhe ,nai xi suo you lu mu bing ,cheng mu dun qu ?!?chan :kui shi 。mu bing :bing cu zhong de xiao tou mu 。)⑩pin ping ;kan dai ?!秙hi shui xin yu ·shang yu 》:“shi mu zhou hou ,yi ru duan shan ?!?11)lie ;hang lie 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“bei qu yu bing wang ,er bu zai shi zhe zhi mu 。”[mu qian ]1. yan qian 。wang ao 《zhen ze chang yu ·wen zhang 》:“《yu gong 》xu shan shui mai lao yuan wei ,ru zai mu qian ?!?. dang qian ;xian zai ?!秠ue wei cao tang bi ji ·luan yang xiao xia lu er 》:“hu zhi ,ze huo zai hou ri ;bu hu ,ze huo zai mu qian ?!?/div> tian :①ren de tou bu ?!秎v shi chun qiu ·lun ren 》:“kuo er mu ,jie shi yu ,shi zhi mou ,qu qiao gu ……re ci ,ze mo yi hai ji tian yi ?!?shi :qu chu 。qiao gu :wei zha 。)②tian kong 。wang chong 《lun heng ·tan tian 》:“cha dang jin tian qu de shen gao ,gu tian yu jin mo yi ?!薄禼hi le ge 》:“tian shi qiong (qióng)lu ,long gai si ye ?!?qiong lu :zhan zhang 。)③zai e shang ci zi de xing fa ?!秡hou yi · kui 》:“ji ren tian ju yi 。”(yi :ge diao bi zi de xing fa 。)④tian qi ;qi hou ?!秎v shi chun qiu ·ji chun 》:“hang qiu ling ,ze tian duo chen yin ?!雹輟i ran jie ?!秞un zi ·tian lun 》:“tian hang you chang ,bu wei yao cun ,bu wei jie wang 。”⑥zi ran xing cheng de ?!秡huang zi ·yang sheng zhu 》:“yi hu tian li ,pi da xi ,dao da kuan ?!雹遱hang di ;zi ran jie de zhu zai ?!禼hun qiu fan lou ·jiao ji 》:“tian zhe ,bai shen zhi da jun ye ?!雹鄑ian ming ;tian yi ?!秡uo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“guo zhi cun wang ,tian ye 。”⑨yi ping ;yi kao zhe ?!秠i li · sang fu 》:“fu zhe ,qi zhi tian ye ?!?/div> chang :(yi )①chang du ;liang duan de ju li ?!秌ao gong ji · che ren 》:“che ren wei che ,ke chang san che ?!雹赾hang du da 。yu “duan ”xiang dui 。1.zhi kong jian 。gu le fu (mu lan shi 》:“bei shi mai chang bian 。”2.zhi shi jian ?!秇an fei zi ·nan yi 》:“jin wei bu chang ,gai xu bu jiu ?!雹踛u da 。li bai 《hang lu nan 》:“chang feng po lang hui you shi ,zhi gua yun fan ji cang hai ?!?hui :yi ding 。ji :du 。)④liao kuo 。li bai 《lu shan yao ji lu shi yu xu zhou 》:“diao fei bu dao wu tian chang ?!雹輏ing chang 。zhang ji 《meng hu hang 》:“gu zhong jin ku you shan cun ,chang xiang cun jia qu huang du 。”⑥chang chu ;zhuan chang 。han yu 《hua ji 》:“yi wei fei yi gong ren zhi suo neng yun sai ,gai cong ji zhong gong ren zhi suo chang ?!雹遱han chang ?!秙an guo zhi · wu shu ·zhou yu chuan 》:“yu wu yue zheng heng ,ben fei zhong guo suo chang 。” (er )zhǎng ①nian ling da ;bei fen gao 。du fu 《bing che hang 》:“chang zhe sui you wen ,yi fu gan shen hen ?”②pai hang di yi ?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“shi huang you er shi yu zi ,chang zi fu su yi shu zhi jian shang ……”③shou ling ;shou chang ?!秎i ji ·qu li xia 》:“jiu zhou zhi chang ,ru tian zi zhi guo yue mu 。”(mu :guan ming 。)④sheng chang ;cheng chang 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“yin chi zhi su ,ri ri yi chang ?!雹輋u yang ?!秙hi jing · xiao ya ·liao e 》:“chang wo yo wo ?!雹込i chang ?!秙hi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“jun zi lv meng ,luan shi yong chang ?!?meng :meng shi 。yong :yi 。)⑦zeng jin ;zeng jiang 。《li ji ·xue ji 》:“zhi bu zu ran hou neng zi fan ye ,zhi kun ran hou neng zi jiang ye ,gu yue jiao xue xiang chang ye 。”(fan :fan sheng 。)⑧di gao 。li bai 《yu han jing zhou shu 》:“qing ping jie lu ,chang jia yu xue bian zhi men 。”(qing ping :jian ming 。jie lu :yu ming 。)dan :①bu nong ?!秎ao zi 》di san shi wu zhang :“dan hu ji mo wei 。”②wei ruo ;bu jiang 。yang mo li 《guo bai jia du 》shi :“yi qing yi yu lu gan shi ,ban dan ban nong shan die chong ?!雹踶an se jian 。cai yuan pei 《cai jie min xian sheng yan hang lu ·tu hua 》:“ji bu she se zhe ,yue shui mo ,yi mo bi wei nong dan zhi hong ran zhe ye 。”④ping dan ;leng dan ?!秇ou han shu · zhang heng chuan 》:“chang cong rong dan jing ,bu hao jiao jie su ren 。”⑤qing dan ;mei yi sai ;mei xing wei ?!秡huang zi ·shan mu 》:“ju jun zi zhi jiao dan re shui ,xiao ren zhi jiao gan ru li ?!盵dan dan ]1. yan se jian 。du fu 《hang ci yan ting 》shi :“yun xi hua dan dan ?!?.yin yin yao yao de yang zi 。《lie zi ·shang wen 》:“dan dan yan re you wu cun ,mo shi ji zhuang ?!?mo shi :mo you ren ren shi 。)3.shui bo dong de yang zi 。pan yue 《jin gu ji zuo 》shi :“l(fā)u chi fan dan dan ,qing liu he yi yi ?!?/div> xia :①cai xia 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“l(fā)a xia yu gu wu ji fei ?!雹趕e cai yan li 。meng jiao 《song jian yi shi liu shu zhi xiao yi du 》:“xia yi xiang piao piao ?!雹踭ong “xia ”。yao yuan ?!禼hu ci ·yuan you 》:“zai ying bo er deng xia xi ,yan fu yun er shang zheng ?!?ying bo :hun bo 。)ming :①ming liang ;guang ming ?!秙hi jing ·zheng feng ·nv yue ji ming 》:“zi xing shi ye ,ming xing you lan ?!雹趜hao liang 。wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“huo shang zu yi ming ye ?!雹踡ing xian ;ming bai ?!秡han guo ce ·ji ce yi 》:“ze qin bu neng hai ji ,yi yi ming yi ?!雹躦ong kai ?!秡han guo ce ·zhao ce si 》:“tai hou ming wei zuo you ?!眣ou xian lou 。liu zong yuan 《xiao dan tan ji 》:“ming mie ke jian ?!雹輘hui ming ;biao ming 。zhang pu 《wu ren mu bei ji 》:“yi yi ming si sheng zhi da 。”⑥xian ming ;ying ming 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“kong tuo fu bu xiao ,yi shang xian di zhi ming 。”⑦cong ming ;zhi hui 。《lao zi 》:“zhi ren zhe zhi ,zi zhi zhe ming ?!県an yu 《shi shui 》:“xiao xue er da wei ,wu wei jian ji ming ye ?!?wei :fang qi 。)⑧shi li ;yan li 。you shi li hao ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“ming zu yi cha qiu hao zhi mo ?!雹醔ai tian 。zhang huang yan 《ni gu 》zhi er :“hui ming ben ru gu (gǔ),ri ri xiang tui yi 。”(hui :hei ye 。gu :che lun de zhong xin 。)⑩jiu zhi yang shi jian 。yan yan zhi 《he xie jian ling yun yi shou 》:“ren shen you ming jue 。”(you :zhi yin jian 。jue :zhi shi luan bu de ji si 。)(11)ci (ri huo nian )。peng duan shu 《wei xue yi shou shi zi zhi 》:“yue ming nian ,pin zhe zi na hai hai ,yi gao fu zhe ?!?na hai :zhi zhe jiang fo jiao sheng de pu tuo shan 。)(12)chao dai ming 。zhu yuan zhang jian yu gong yuan 1368nian ,1661nian wei qing wang chao suo dai ti 。[ming tang ]gu dai tian zi ju hang chao hui 、ji si 、qing shang deng da dian de de fang 。gu le fu 《mu lan shi 》:“gui lai jian tian zi ,tian zi zuo ming tang 。”[ming qi ]ji “ming qi ”。gu dai xun zang yong de qi wu 。dan de yu 《qu jiang chi 》di er she :“jin ri you ge da ren jia chu bin ,bai she ming qi ,hao sheng ji zheng 。”(da ren jia :da hu ren jia 。)duan :①duan kai ;jie duan ?!秙hi ji ·wen di ben ji 》:“xing zhi duan zhi ti ,ke ji fu ?!雹赿uan jue ;ge kai 。qiao yu 《qiu feng ting xia fan zhou 》:“shan fen qin jin qun feng duan ,shui ru he fen liang pa tong ?!眑i bai 《da di qu 》:“tian chang yin xin duan ?!雹踛in ;ji 。zhang yu 《qing kou 》:“hang hang chong hang hang ,mu duan shuang fei hong ?!雹躩in zhi ;jie chu ;jin jue 。wang xi zhi 《za tie 》:“ci jun duan jiu yi nian ,suo sheng bai yu mo hu mi ,nai guo yu zu ?!雹輕an duan ;jue ding ;jue duan ?!秅uo yu ·jin yu jiu 》:“ji duan yu zhi ri ,shu yu yi geng hou ?!雹辠u ci 。jue dui 。liu zong yuan 《feng jian lun 》:“zhou zhi shi ji ,duan ke jian yi ?!眑i shang yin 《mo ti 》:“duan mo xiao xi dan liu gong ?!?/div>
|