| 釋義 |
“往事如雲(yún)無處問,雲(yún)外月、也應(yīng)知?!痹娋涑鎏帲骸督褡?江城子》;是宋朝詩人韓元吉的作品。 十年此地看花時。醉題詩。夜彈棋。湖海相逢,曾共惜芳菲。前度劉郎今度客,嗟老矣,鬢成絲。江梅吹盡柳橋西。雪紛飛。畫船移。滿眼青山,依舊帶寒溪。往事如雲(yún)無處問,雲(yún)外月、也應(yīng)知。
| 【註釋】: 往:①到……去;去。與“來”、“返”相對?!睹献印ち夯萃跸隆?“今燕虐其民,王往而征之。”(燕:國名。)《莊子·山木》:“其送往而迎來,來者勿禁,往者勿止?!雹谝酝?;過去;從前?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“觀往者得失之變?!薄读凶印ふf符》:“觀往以知來?!?來:未來。)③送去(某種東西)。秦嘉《留郡贈婦詩三首》之三:“愧彼贈我厚,慚此往物輕?!雹芤葬幔灰韵??!秴问洗呵铩げ煳ⅰ?“自今以往,魯人不贖人矣?!雹菟?;死者?!蹲髠鳌?僖公九年》:“送往事居。”(居:活著的人。)事:①職位;職務(wù);官職。《左傳·莊公十四年》:“吾皆許之上大夫之事?!雹诼殬I(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事?!?沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z·子路》:“言不順則事不成?!雹茏児?;意外事故?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事。”蘇軾《徐州上皇帝書》:“今臣於無事之時,屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實行;從事;做。《論語·顏淵》:“回雖不敏,請事斯語矣?!雹奘谭?;服事?!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請事之 ”⑦從師求學(xué)。《史記·老子韓非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非?!雹嗔吭~。用於器物或衣服,相當(dāng)於“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 如:①順從;依照?!蹲髠鳌べ夜迥辍?“唯所如之,無不如志?!崩畛读銈鳌?“毅如其言,遂至其宮?!雹谕?;到……去?!稘h書·燕王傳》:“田生如長安,不見(劉)澤?!雹鬯?;像;如同?!对娊?jīng)·小雅·小旻》:“戰(zhàn)戰(zhàn)兢兢,如臨深淵,如履薄冰?!雹芗?;趕得上?!墩撜Z·公冶長》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈?!叭纭巍?相當(dāng)於“奈……何”,把……怎麼樣。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,獨如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問》:“其如土石何?”⑥介詞。相當(dāng)於“於”。引進(jìn)比較對象?!秴问洗呵铩凼俊?“人之困窮,甚如饑渴?!雹哌B詞。1. 相當(dāng)於“如果”,表示假設(shè)?!对娊?jīng)·秦風(fēng)·黃鳥》:“如可贖兮,人百其身。”2. 相當(dāng)於“和”。表示並列?!秲x禮·鄉(xiāng)飲酒禮》:“公如大夫入?!?大夫:官名。)3. 相當(dāng)於“而”。表示轉(zhuǎn)折。至於;卻。《論語·先進(jìn)》:“如其禮樂,以俟君子?!?.相當(dāng)於“或者”。表示選擇。《論語·先進(jìn)》:“安見方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十裡。邦:諸侯封國。)⑧助詞。形容詞後綴,相當(dāng)於“然”,表示“……的樣子”?!墩撜Z·鄉(xiāng)黨》:“孔子於鄉(xiāng)黨,恂恂如也,似不能言者?!盵不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如。”(伯禹:大禹。)雲(yún):①同“雲(yún)2”。②說。《論語·子罕》:“牢曰:‘子雲(yún):吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見用於朝廷。藝:多才藝。)③有。《荀子 ·法行》:“其雲(yún)益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦雲(yún),悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時二人。)⑤助詞。1. 用於句首?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見君子,雲(yún)胡不喜?”2. 用於句中?!夺釢h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所雲(yún)補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語氣詞。用於句末,表陳述語氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“餘登箕山,其上蓋有許由塚雲(yún)?!盵雲(yún)雲(yún)]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬物雲(yún)雲(yún)?!?/div> 無:①沒有。跟“有”相對。陸遊《遊山西村》:“山重水復(fù)疑無路?!雹诟痹~。表示否定,相當(dāng)於“不”。《商君書·農(nóng)戰(zhàn)》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當(dāng)於“無論”、“不論”?!对娊?jīng)·魯頌·灃水》:“不小不大,從公於邁?!雹芡ā拔恪?。不要。《古詩源·箜篌引》:“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當(dāng)奈公何!”⑤非;不是?!豆茏印ば蝿荨?“則國非其國,而民無其民也?!雹拚Z氣詞。用於疑問句末,表示疑問,相當(dāng)於“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”處:(一)①停留;休息。韓愈《答李翊書》:“處若忘,行若遺,儼乎其若思,茫乎其若迷。”②居住。屈原《九章·涉江》:“幽獨處乎山中?!狈吨傺汀稁[陽樓記》:“居廟堂之高,則憂其民,處江湖之遠(yuǎn),則憂其君。”③安;存?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“人之賢不肖譬如鼠矣,在所自處耳?!雹芙煌?;相處。文天祥《指南錄後序》:“與貴酋相處二十日,爭曲直,屢當(dāng)死。”⑤處置;辦理?!犊兹笘|南飛》:“處分適兄意,那得自任專!”⑥處罰?!稌x書·食貨志》:“人間巧偽漸多,競濕谷以要(yāo)利,作薄絹以為市,雖處以嚴(yán)刑而不能禁也。”(要:求取。) (二)chù 處所;地方?!稘h書·張騫傳》:“知水草處,軍得以不乏?!?/div> 問:①詢問;與“答”相對。《史記 · 管晏列傳》:“晏子怪而問之?!雹谪?zé)問?!蹲髠鳌べ夜哪辍?“昭王南征而不復(fù),寡人是問?!?復(fù):返。)③管;幹預(yù)。柳宗元《童區(qū)寄傳》:“恣所為不問?!?恣:放任。)④慰問;問候?!墩撜Z·雍也》:“伯牛有疾,子問之。”⑤贈送?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“雜佩以問之?!雹尥ā奥劇薄?. 音訊。《晉書·陸機(jī)傳》:“既而羈寓京師,久無傢問?!?羈寓:寄居。)2. 名聲;聲譽(yù)?!对娊?jīng)·大雅·文王》:“宣昭義問?!?宣昭:宣揚(yáng)昭示。)雲(yún):①同“雲(yún)2”。②說?!墩撜Z·子罕》:“牢曰:‘子雲(yún):吾不試,故藝。’”(牢:人名。試:見用於朝廷。藝:多才藝。)③有。《荀子 ·法行》:“其雲(yún)益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦雲(yún),悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時二人。)⑤助詞。1. 用於句首?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見君子,雲(yún)胡不喜?”2. 用於句中?!夺釢h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所雲(yún)補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語氣詞。用於句末,表陳述語氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“餘登箕山,其上蓋有許由塚雲(yún)?!盵雲(yún)雲(yún)]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬物雲(yún)雲(yún)?!?/div> 外:①疏遠(yuǎn)?!吨芤住ぬ?“內(nèi)君子而外小人,君子道長(zhǎng),小人道消也?!?內(nèi):親近。長:增長。消:減少。)《韓非子·愛臣》:“此君人者所外也。”(君人者:國君。)②外邊;外部。與“內(nèi)”相對?!睹献印じ孀酉隆?“入則無法傢拂士,出則無敵國外患者,國恒亡?!薄妒酚洝でZ生列傳》:“懷王以不知忠臣之分,故內(nèi)惑於鄭袖,外欺於張儀。”③外表?!斗ㄑ浴ば奚怼?“其為外也肅括?!雹芷渌摹!睹献印る墓隆?“外人稱夫子好辯,敢問何也?”⑤不正規(guī)的;非正式的。《論衡·案書》:“《國語》、《左氏》之外傳也?!雹夼懦?;除去?!痘茨献印ぞ瘛?“外此,其餘無足利矣。”⑦稱父系之外的親屬?!稜栄拧め層H》:“母之考為外王父?!?/div> 月:(一)①月球;月亮?!对娊?jīng)·陳風(fēng)·月出》:“月出皎兮?!雹谠鹿猓辉律?。陶潛《歸田園居》之三:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸?!雹墼路?。一年的十二分之一。從朔至晦為一月,大月三十日,小月二十九日?!对娊?jīng)·豳風(fēng)·七月》:“七月流火,九月授衣。”(火:星名。)④形狀或顏色像月亮的。李賀《昌谷》:“泉樽陶宰酒,月眉謝郎妓?!雹葜笅D人的月經(jīng)。王建《宮詞》:“密奏君王知入月,喚人相伴洗裙裾。”⑥指婦女懷胎的月份?!对娊?jīng)·大雅·生民》:“誕彌厥月,先生如達(dá)?!?誕:助詞。彌:滿。厥:其。先生:初生。達(dá):通“羍”,小羊。)[月氏(zhī)]我國古代西域國名。 (二)ròu 同“肉”。古樂府《孤兒行》:“拔斷蒺藜腸月中,愴欲悲?!?腸:指小腿肚子。)也:①語氣詞。用在句末。1. 表示判斷或肯定。《莊子·逍遙遊》:“《齊諧》者,志怪者也?!?.表示疑問或反問。《論語·為政》:“子張問:‘十世可知也?’”②助詞。用在句中,表示停頓以引起下文?!墩撜Z·雍也》:“人不堪其憂,回也不改其樂?!?回:顏回。)③副詞。庾信《鏡賦》:“不能片時藏匣裡,暫出園中也自隨?!?/div> 應(yīng):(一)yīng ①當(dāng);應(yīng)當(dāng)。《三國志·吳書·吳主傳》:“重則本非應(yīng)死之罪?!?重:指刑法重。)蘇軾《水調(diào)歌頭》:“不應(yīng)有恨,何事長向別時圓?”②古國名。相傳為周武王之子的封國,故址在今河南魯山縣東。 (二)yìng ①受;接受。王充《論衡·語增》:“周流應(yīng)聘。”(周流:周遊。)②答應(yīng);回答?!读凶印珕枴?“河曲智叟亡以應(yīng)?!雹墼试S;同意。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“阿母謂阿女:‘汝可去應(yīng)之。’”④適合;合於?!盾髯印?天論》:“望時而待之,孰與應(yīng)時而使之?”⑤應(yīng)和?!妒酚洝り惿媸纻怼?“殺之以應(yīng)陳涉?!碧K軾《後赤壁賦》:“山鳴谷應(yīng),風(fēng)起雲(yún)湧?!雹迣Ω?;處置。《三國志· 魏志·鐘繇傳》:“得所送馬,甚應(yīng)其急?!雹邞?yīng)驗;證實?!夺釢h書·郭玉傳》:“和帝時,為太醫(yī)丞,多有效應(yīng)。帝奇之?!雹嘈」摹!对娊?jīng)·周頌·有瞽》:“應(yīng)田縣鼓?!?田:大鼓??h:懸掛。)知:①知道?!墩撜Z·為政》:“知之為知之,不知為不知,是知也?!蓖醭洹墩摵狻ぶ獙崱?“不學(xué)自知,不問自曉,古今行事,未之有也?!?未之有也:沒有這樣的事。)②知覺;感覺。范縝《神滅論》:“手等有痛癢之知。”③見解;知識。《商君書·更法》:“有獨知之慮者。”(慮:思慮。)④知識?!读凶印?湯問》:“兩小兒笑曰:‘孰為汝多知乎?’”(孰:誰。為:通“謂”,說。)⑤瞭解?!妒酚洝す荜塘袀鳌?“知我者鮑子也?!?鮑子:鮑叔牙。)⑥交好;相親。司馬遷《報任安書》:“絕賓客之知?!雹咧?;知心的人。鮑照《詠雙燕》:“悲歌辭舊愛,銜淚覓新知。”(銜淚:噙著淚。覓:找尋。)⑧主持。《左傳·襄公二十六年》:“子產(chǎn)其將知政矣?!?/div> “往事如云無處問,云外月、也應(yīng)知。”詩句出處:《江神子/江城子》;是宋朝詩人韓元吉的作品。 十年此地看花時。醉題詩。夜彈棋。湖海相逢,曾共惜芳菲。前度劉郎今度客,嗟老矣,鬢成絲。江梅吹盡柳橋西。雪紛飛。畫船移。滿眼青山,依舊帶寒溪。往事如云無處問,云外月、也應(yīng)知。
| 【注釋】: 往:①到……去;去。與“來”、“返”相對?!睹献印ち夯萃跸隆?“今燕虐其民,王往而征之?!?燕:國名。)《莊子·山木》:“其送往而迎來,來者勿禁,往者勿止。”②以往;過去;從前。《史記·老子韓非列傳》:“觀往者得失之變。”《列子·說符》:“觀往以知來?!?來:未來。)③送去(某種東西)。秦嘉《留郡贈婦詩三首》之三:“愧彼贈我厚,慚此往物輕?!雹芤院?;以下?!秴问洗呵铩げ煳ⅰ?“自今以往,魯人不贖人矣。”⑤死;死者?!蹲髠鳌?僖公九年》:“送往事居?!?居:活著的人。)事:①職位;職務(wù);官職?!蹲髠鳌でf公十四年》:“吾皆許之上大夫之事?!雹诼殬I(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事?!?沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z·子路》:“言不順則事不成。”④變故;意外事故?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事。”蘇軾《徐州上皇帝書》:“今臣于無事之時,屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實行;從事;做?!墩撜Z·顏淵》:“回雖不敏,請事斯語矣。”⑥侍奉;服事?!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請事之 ”⑦從師求學(xué)。《史記·老子韓非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非。”⑧量詞。用于器物或衣服,相當(dāng)于“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 如:①順從;依照?!蹲髠鳌べ夜迥辍?“唯所如之,無不如志?!崩畛读銈鳌?“毅如其言,遂至其宮?!雹谕坏健??!稘h書·燕王傳》:“田生如長安,不見(劉)澤?!雹鬯疲幌?;如同?!对娊?jīng)·小雅·小旻》:“戰(zhàn)戰(zhàn)兢兢,如臨深淵,如履薄冰?!雹芗?;趕得上?!墩撜Z·公冶長》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈?!叭纭巍?相當(dāng)于“奈……何”,把……怎么樣。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,獨如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問》:“其如土石何?”⑥介詞。相當(dāng)于“于”。引進(jìn)比較對象?!秴问洗呵铩凼俊?“人之困窮,甚如饑渴?!雹哌B詞。1. 相當(dāng)于“如果”,表示假設(shè)?!对娊?jīng)·秦風(fēng)·黃鳥》:“如可贖兮,人百其身。”2. 相當(dāng)于“和”。表示并列?!秲x禮·鄉(xiāng)飲酒禮》:“公如大夫入?!?大夫:官名。)3. 相當(dāng)于“而”。表示轉(zhuǎn)折。至于;卻。《論語·先進(jìn)》:“如其禮樂,以俟君子。”4.相當(dāng)于“或者”。表示選擇?!墩撜Z·先進(jìn)》:“安見方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十里。邦:諸侯封國。)⑧助詞。形容詞后綴,相當(dāng)于“然”,表示“……的樣子”?!墩撜Z·鄉(xiāng)黨》:“孔子于鄉(xiāng)黨,恂恂如也,似不能言者?!盵不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如?!?伯禹:大禹。)云:①同“云2”。②說?!墩撜Z·子罕》:“牢曰:‘子云:吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見用于朝廷。藝:多才藝。)③有?!盾髯?·法行》:“其云益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦云,悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時二人。)⑤助詞。1. 用于句首?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見君子,云胡不喜?”2. 用于句中?!逗鬂h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所云補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語氣詞。用于句末,表陳述語氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“余登箕山,其上蓋有許由冢云?!盵云云]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬物云云。”無:①沒有。跟“有”相對。陸游《游山西村》:“山重水復(fù)疑無路?!雹诟痹~。表示否定,相當(dāng)于“不”?!渡叹龝まr(nóng)戰(zhàn)》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當(dāng)于“無論”、“不論”?!对娊?jīng)·魯頌·灃水》:“不小不大,從公于邁。”④通“毋”。不要?!豆旁娫础ん眢笠?“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當(dāng)奈公何!”⑤非;不是?!豆茏印ば蝿荨?“則國非其國,而民無其民也?!雹拚Z氣詞。用于疑問句末,表示疑問,相當(dāng)于“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”處:(一)①停留;休息。韓愈《答李翊書》:“處若忘,行若遺,儼乎其若思,茫乎其若迷?!雹诰幼?。屈原《九章·涉江》:“幽獨處乎山中?!狈吨傺汀对狸枠怯洝?“居廟堂之高,則憂其民,處江湖之遠(yuǎn),則憂其君?!雹郯?;存?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“人之賢不肖譬如鼠矣,在所自處耳。”④交往;相處。文天祥《指南錄后序》:“與貴酋相處二十日,爭曲直,屢當(dāng)死?!雹萏幹?;辦理?!犊兹笘|南飛》:“處分適兄意,那得自任專!”⑥處罰?!稌x書·食貨志》:“人間巧偽漸多,競濕谷以要(yāo)利,作薄絹以為市,雖處以嚴(yán)刑而不能禁也?!?要:求取。) (二)chù 處所;地方?!稘h書·張騫傳》:“知水草處,軍得以不乏?!?/div> 問:①詢問;與“答”相對?!妒酚?· 管晏列傳》:“晏子怪而問之?!雹谪?zé)問?!蹲髠鳌べ夜哪辍?“昭王南征而不復(fù),寡人是問?!?復(fù):返。)③管;干預(yù)。柳宗元《童區(qū)寄傳》:“恣所為不問?!?恣:放任。)④慰問;問候?!墩撜Z·雍也》:“伯牛有疾,子問之?!雹葙浰??!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·女曰雞鳴》:“雜佩以問之?!雹尥ā奥劇薄?. 音訊。《晉書·陸機(jī)傳》:“既而羈寓京師,久無家問?!?羈寓:寄居。)2. 名聲;聲譽(yù)?!对娊?jīng)·大雅·文王》:“宣昭義問?!?宣昭:宣揚(yáng)昭示。)云:①同“云2”。②說?!墩撜Z·子罕》:“牢曰:‘子云:吾不試,故藝。’”(牢:人名。試:見用于朝廷。藝:多才藝。)③有?!盾髯?·法行》:“其云益乎?”④代詞。如此。《史記·汲鄭列傳》:“汲、鄭亦云,悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時二人。)⑤助詞。1. 用于句首?!对娊?jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見君子,云胡不喜?”2. 用于句中?!逗鬂h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所云補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語氣詞。用于句末,表陳述語氣。《史記·伯夷列傳》:“余登箕山,其上蓋有許由冢云?!盵云云]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬物云云?!?/div> 外:①疏遠(yuǎn)。《周易·泰》:“內(nèi)君子而外小人,君子道長(zhǎng),小人道消也。”(內(nèi):親近。長:增長。消:減少。)《韓非子·愛臣》:“此君人者所外也?!?君人者:國君。)②外邊;外部。與“內(nèi)”相對?!睹献印じ孀酉隆?“入則無法家拂士,出則無敵國外患者,國恒亡?!薄妒酚洝でZ生列傳》:“懷王以不知忠臣之分,故內(nèi)惑于鄭袖,外欺于張儀?!雹弁獗?。《法言·修身》:“其為外也肅括。”④其他的?!睹献印る墓隆?“外人稱夫子好辯,敢問何也?”⑤不正規(guī)的;非正式的?!墩摵狻ぐ笗?“《國語》、《左氏》之外傳也?!雹夼懦怀??!痘茨献印ぞ瘛?“外此,其余無足利矣?!雹叻Q父系之外的親屬?!稜栄拧め層H》:“母之考為外王父?!?/div> 月:(一)①月球;月亮?!对娊?jīng)·陳風(fēng)·月出》:“月出皎兮。”②月光;月色。陶潛《歸田園居》之三:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸。”③月份。一年的十二分之一。從朔至晦為一月,大月三十日,小月二十九日?!对娊?jīng)·豳風(fēng)·七月》:“七月流火,九月授衣?!?火:星名。)④形狀或顏色像月亮的。李賀《昌谷》:“泉樽陶宰酒,月眉謝郎妓?!雹葜笅D人的月經(jīng)。王建《宮詞》:“密奏君王知入月,喚人相伴洗裙裾?!雹拗笅D女懷胎的月份?!对娊?jīng)·大雅·生民》:“誕彌厥月,先生如達(dá)?!?誕:助詞。彌:滿。厥:其。先生:初生。達(dá):通“羍”,小羊。)[月氏(zhī)]我國古代西域國名。 (二)ròu 同“肉”。古樂府《孤兒行》:“拔斷蒺藜腸月中,愴欲悲?!?腸:指小腿肚子。)也:①語氣詞。用在句末。1. 表示判斷或肯定。《莊子·逍遙游》:“《齊諧》者,志怪者也?!?.表示疑問或反問?!墩撜Z·為政》:“子張問:‘十世可知也?’”②助詞。用在句中,表示停頓以引起下文?!墩撜Z·雍也》:“人不堪其憂,回也不改其樂?!?回:顏回。)③副詞。庾信《鏡賦》:“不能片時藏匣里,暫出園中也自隨。”應(yīng):(一)yīng ①當(dāng);應(yīng)當(dāng)?!度龂尽菚侵鱾鳌?“重則本非應(yīng)死之罪?!?重:指刑法重。)蘇軾《水調(diào)歌頭》:“不應(yīng)有恨,何事長向別時圓?”②古國名。相傳為周武王之子的封國,故址在今河南魯山縣東。 (二)yìng ①受;接受。王充《論衡·語增》:“周流應(yīng)聘?!?周流:周游。)②答應(yīng);回答。《列子·湯問》:“河曲智叟亡以應(yīng)?!雹墼试S;同意。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“阿母謂阿女:‘汝可去應(yīng)之?!雹苓m合;合于。《荀子· 天論》:“望時而待之,孰與應(yīng)時而使之?”⑤應(yīng)和?!妒酚洝り惿媸兰摇?“殺之以應(yīng)陳涉?!碧K軾《后赤壁賦》:“山鳴谷應(yīng),風(fēng)起云涌。”⑥對付;處置。《三國志· 魏志·鐘繇傳》:“得所送馬,甚應(yīng)其急?!雹邞?yīng)驗;證實?!逗鬂h書·郭玉傳》:“和帝時,為太醫(yī)丞,多有效應(yīng)。帝奇之。”⑧小鼓。《詩經(jīng)·周頌·有瞽》:“應(yīng)田縣鼓。”(田:大鼓??h:懸掛。)知:①知道?!墩撜Z·為政》:“知之為知之,不知為不知,是知也。”王充《論衡·知實》:“不學(xué)自知,不問自曉,古今行事,未之有也?!?未之有也:沒有這樣的事。)②知覺;感覺。范縝《神滅論》:“手等有痛癢之知?!雹垡娊?;知識?!渡叹龝じā?“有獨知之慮者?!?慮:思慮。)④知識?!读凶印?湯問》:“兩小兒笑曰:‘孰為汝多知乎?’”(孰:誰。為:通“謂”,說。)⑤了解。《史記·管晏列傳》:“知我者鮑子也?!?鮑子:鮑叔牙。)⑥交好;相親。司馬遷《報任安書》:“絕賓客之知?!雹咧海恢牡娜?。鮑照《詠雙燕》:“悲歌辭舊愛,銜淚覓新知?!?銜淚:噙著淚。覓:找尋。)⑧主持?!蹲髠鳌は骞辍?“子產(chǎn)其將知政矣?!?/div> “wang shi ru yun mo chu wen ,yun wai yue 、ye ying zhi ?!眘hi gou chu chu :《jiang shen zi /jiang cheng zi 》;shi song chao shi ren han yuan ji de zuo pin 。 shi nian ci de kan hua shi 。zui ti shi 。ye dan qi 。hu hai xiang feng ,ceng gong xi fang fei 。qian du liu lang jin du ke ,jie lao yi ,bin cheng si 。jiang mei chui jin liu qiao xi 。xue fen fei 。hua chuan yi 。man yan qing shan ,yi jiu dai han xi 。wang shi ru yun mo chu wen ,yun wai yue 、ye ying zhi 。
| 【zhu shi 】: wang :①dao ……qu ;qu 。yu “l(fā)ai ”、“fan ”xiang dui ?!秏eng zi ·liang hui wang xia 》:“jin yan nve ji min ,wang wang er zheng zhi ?!?yan :guo ming 。)《zhuang zi ·shan mu 》:“ji song wang er ying lai ,lai zhe wu jin ,wang zhe wu zhi ?!雹趛i wang ;guo qu ;cong qian ?!秙hi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“guan wang zhe de shi zhi bian ?!薄秎ie zi ·shui fu 》:“guan wang yi zhi lai ?!?lai :wei lai 。)③song qu (mou chong dong xi )。qin jia 《liu jun zeng fu shi san shou 》zhi san :“kui bi zeng wo hou ,can ci wang wu qing ?!雹躽i hou ;yi xia 。《lv shi chun qiu ·cha wei 》:“zi jin yi wang ,lu ren bu shu ren yi ?!雹輘i ;si zhe ?!秡uo chuan · xi gong jiu nian 》:“song wang shi ju ?!?ju :huo zhao de ren 。)shi :①zhi wei ;zhi wu ;guan zhi ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi si nian 》:“wu jie hu zhi shang da fu zhi shi ?!雹趜hi ye ?!秙hi ji ·fan li teng guan lie chuan 》:“wu yang hou fan kuai (kuài)zhe ,pei ren ye ,yi tu gou wei shi ?!?pei :jiang su pei xian 。)③shi qing ?!秎un yu ·zi lu 》:“yan bu shun ze shi bu cheng ?!雹躡ian gu ;yi wai shi gu ?!秙hi ji ·ci ke lie chuan 》:“qin you jing ke zhi shi ?!眘u shi 《xu zhou shang huang di shu 》:“jin chen yu mo shi zhi shi ,lv yi dao zei wei yan ……bu ran ,shi zhi er tu zhi ,ze yi wan yi ?!?tu :mou 。)⑤shi hang ;cong shi ;zuo ?!秎un yu ·yan yuan 》:“hui sui bu min ,qing shi si yu yi 。”⑥shi feng ;fu shi ?!秡uo chuan ·yin gong yuan nian 》:“yu yu da shu ,ju qing shi zhi ”⑦cong shi qiu xue ?!秙hi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“[fei ]yu li si ju shi xun qing ,si zi yi wei bu ru fei ?!雹鄉(xiāng)iang ci 。yong yu qi wu huo yi fu ,xiang dang yu “jian ”。bai ju yi 《zhang chang shi chi liang ye xian yan zeng zhu gong 》:“guan xian san liang shi ?!?/div> ru :①shun cong ;yi zhao ?!秡uo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“wei suo ru zhi ,mo bu ru zhi ?!眑i chao wei 《liu yi chuan 》:“yi ru ji yan ,sui zhi ji gong ?!雹趙ang ;dao ……qu ?!秇an shu ·yan wang chuan 》:“tian sheng ru chang an ,bu jian (liu )ze ?!雹踫hi ;xiang ;ru tong ?!秙hi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“zhan zhan jing jing ,ru lin shen yuan ,ru lv bao bing ?!雹躩i ;gan de shang 。《lun yu ·gong ye chang 》:“fu ru ye ! wu yu nv fu ru ye !”⑤nai ?!皉u ……h(huán)e ”,xiang dang yu “nai ……h(huán)e ”,ba ……zen me yang ?!秏eng zi ·teng wen gong xia 》:“yi xue ju zhou ,du ru song wang he ?”(xue ju zhou :ren ming ,song chen 。)《lie zi ·shang wen 》:“ji ru tu dan he ?”⑥jie ci 。xiang dang yu “yu ”。yin jin bi jiao dui xiang ?!秎v shi chun qiu ·ai shi 》:“ren zhi kun qiong ,shen ru ji ke ?!雹遧ian ci 。1. xiang dang yu “ru guo ”,biao shi jia she 。《shi jing ·qin feng ·huang diao 》:“ru ke shu xi ,ren bai ji shen 。”2. xiang dang yu “he ”。biao shi bing lie ?!秠i li ·xiang yin jiu li 》:“gong ru da fu ru ?!?da fu :guan ming 。)3. xiang dang yu “er ”。biao shi zhuai she 。zhi yu ;que 。《lun yu ·xian jin 》:“ru ji li le ,yi qi jun zi ?!?.xiang dang yu “huo zhe ”。biao shi shua ze ?!秎un yu ·xian jin 》:“an jian fang liu qi shi ru wu liu shi er fei bang ye zhe ?”(an :zen 。fang liu qi shi :zhi zong heng liu qi shi li 。bang :zhu hou feng guo 。)⑧zhu ci 。xing rong ci hou chuo ,xiang dang yu “ran ”,biao shi “……de yang zi ”?!秎un yu ·xiang dang 》:“kong zi yu xiang dang ,xun xun ru ye ,shi bu neng yan zhe 。”[bu ru ]ye zuo “fu ru ”。bi bu shang 。cen can 《dan xi 》:“shi zhi li tai shou ,bai yu yi bu ru ?!?bai yu :da yu 。)yun :①tong “yun 2”。②shui ?!秎un yu ·zi han 》:“l(fā)ao yue :‘zi yun :wu bu shi ,gu yi 。’”(lao :ren ming 。shi :jian yong yu chao ting 。yi :duo cai yi 。)③you ?!秞un zi ·fa hang 》:“ji yun yi hu ?”④dai ci 。ru ci ?!秙hi ji ·ji zheng lie chuan 》:“ji 、zheng yi yun ,bei fu !”(ji 、zheng :zhi ji an 、zheng dang shi er ren 。)⑤zhu ci 。1. yong yu gou shou ?!秙hi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu xi ?”2. yong yu gou zhong ?!秇ou han shu ·chen gui chuan 》:“sui mo (mò)qu ti ,mo suo yun bu ?!?mo :si 。bu :mi bu 。)⑥yu qi ci 。yong yu gou mo ,biao chen shu yu qi ?!秙hi ji ·bai yi lie chuan 》:“yu deng ji shan ,ji shang gai you hu you zhong yun ?!盵yun yun ]tong “yun yun ”。zhong duo mao ?!秡huang zi ·zai you 》:“mo wu yun yun 。”mo :①mei you 。gen “you ”xiang dui 。liu you 《you shan xi cun 》:“shan chong shui fu yi mo lu 。”②fu ci 。biao shi fou ding ,xiang dang yu “bu ”?!秙hang jun shu ·nong zhan 》:“min yi ci wei jiao ,ze su yan de mo shao ,er bing yan de ruo ye ?”③lian ci 。biao shi tiao jian ,xiang dang yu “mo lun ”、“bu lun ”?!秙hi jing ·lu song ·feng shui 》:“bu xiao bu da ,cong gong yu mai 。”④tong “wu ”。bu yao ?!秅u shi yuan ·kong hou yin 》:“gong mo du he ,gong jing du he 。duo he er si ,dang nai gong he !”⑤fei ;bu shi ?!秅uan zi ·xing shi 》:“ze guo fei ji guo ,er min mo ji min ye ?!雹辻u qi ci 。yong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ,xiang dang yu “fou ”。bai ju yi 《wen liu shi jiu 》:“wan lai tian yu xue ,neng yin yi bei mo ?”chu :(yi )①ting liu ;xiu xi 。han yu 《da li yi shu 》:“chu re wang ,hang re wei ,yan hu ji re sai ,mang hu ji re mi ?!雹趈u zhu 。qu yuan 《jiu zhang ·she jiang 》:“you du chu hu shan zhong 。”fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“ju miao tang zhi gao ,ze you ji min ,chu jiang hu zhi yuan ,ze you ji jun ?!雹踑n ;cun ?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“ren zhi xian bu xiao pi ru shu yi ,zai suo zi chu er ?!雹躩iao wang ;xiang chu 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“yu gui qiu xiang chu er shi ri ,zheng qu zhi ,lv dang si ?!雹輈hu zhi ;ban li 。《kong qiao dong na fei 》:“chu fen kuo xiong yi ,na de zi ren zhuan !”⑥chu fa ?!秊in shu ·shi huo zhi 》:“ren jian qiao wei jian duo ,jing shi gu yi yao (yāo)li ,zuo bao juan yi wei shi ,sui chu yi yan xing er bu neng jin ye ?!?yao :qiu qu 。) (er )chù chu suo ;de fang ?!秇an shu ·zhang jian chuan 》:“zhi shui cao chu ,jun de yi bu fa ?!?/div> wen :①xun wen ;yu “da ”xiang dui 。《shi ji · guan yan lie chuan 》:“yan zi guai er wen zhi ?!雹趜e wen ?!秡uo chuan ·xi gong si nian 》:“zhao wang na zheng er bu fu ,gua ren shi wen 。”(fu :fan 。)③guan ;gan yu 。liu zong yuan 《tong ou ji chuan 》:“zi suo wei bu wen ?!?zi :fang ren 。)④wei wen ;wen hou ?!秎un yu ·yong ye 》:“bai niu you ji ,zi wen zhi ?!雹輟eng song ?!秙hi jing ·zheng feng ·nv yue ji ming 》:“za pei yi wen zhi ?!雹辴ong “wen ”。1. yin xun ?!秊in shu ·liu ji chuan 》:“ji er ji yu jing shi ,jiu mo jia wen ?!?ji yu :ji ju 。)2. ming sheng ;sheng yu ?!秙hi jing ·da ya ·wen wang 》:“xuan zhao yi wen 。”(xuan zhao :xuan yang zhao shi 。)yun :①tong “yun 2”。②shui ?!秎un yu ·zi han 》:“l(fā)ao yue :‘zi yun :wu bu shi ,gu yi ?!?lao :ren ming 。shi :jian yong yu chao ting 。yi :duo cai yi 。)③you ?!秞un zi ·fa hang 》:“ji yun yi hu ?”④dai ci 。ru ci 。《shi ji ·ji zheng lie chuan 》:“ji 、zheng yi yun ,bei fu !”(ji 、zheng :zhi ji an 、zheng dang shi er ren 。)⑤zhu ci 。1. yong yu gou shou 。《shi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu xi ?”2. yong yu gou zhong ?!秇ou han shu ·chen gui chuan 》:“sui mo (mò)qu ti ,mo suo yun bu ?!?mo :si 。bu :mi bu 。)⑥yu qi ci 。yong yu gou mo ,biao chen shu yu qi 。《shi ji ·bai yi lie chuan 》:“yu deng ji shan ,ji shang gai you hu you zhong yun ?!盵yun yun ]tong “yun yun ”。zhong duo mao ?!秡huang zi ·zai you 》:“mo wu yun yun ?!?/div> wai :①shu yuan ?!秡hou yi ·tai 》:“nei jun zi er wai xiao ren ,jun zi dao chang (zhǎng),xiao ren dao xiao ye ?!?nei :qin jin 。chang :zeng chang 。xiao :jian shao 。)《han fei zi ·ai chen 》:“ci jun ren zhe suo wai ye 。”(jun ren zhe :guo jun 。)②wai bian ;wai bu 。yu “nei ”xiang dui ?!秏eng zi ·gao zi xia 》:“ru ze mo fa jia bi shi ,chu ze mo di guo wai huan zhe ,guo heng wang ?!薄秙hi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“huai wang yi bu zhi zhong chen zhi fen ,gu nei huo yu zheng xiu ,wai qi yu zhang yi 。”③wai biao ?!秄a yan ·xiu shen 》:“ji wei wai ye su gua 。”④ji ta de ?!秏eng zi ·teng wen gong xia 》:“wai ren chen fu zi hao bian ,gan wen he ye ?”⑤bu zheng gui de ;fei zheng shi de ?!秎un heng ·an shu 》:“《guo yu 》、《zuo shi 》zhi wai chuan ye ?!雹辮ai chu ;chu qu 。《huai na zi ·jing shen 》:“wai ci ,ji yu mo zu li yi ?!雹遚hen fu ji zhi wai de qin shu ?!秂r ya ·shi qin 》:“mu zhi kao wei wai wang fu ?!?/div> yue :(yi )①yue qiu ;yue liang 。《shi jing ·chen feng ·yue chu 》:“yue chu jiao xi 。”②yue guang ;yue se 。tao qian 《gui tian yuan ju 》zhi san :“chen xing li huang hui ,dai yue he chu gui ?!雹踶ue fen 。yi nian de shi er fen zhi yi 。cong shuo zhi hui wei yi yue ,da yue san shi ri ,xiao yue er shi jiu ri ?!秙hi jing ·bin feng ·qi yue 》:“qi yue liu huo ,jiu yue shou yi 。”(huo :xing ming 。)④xing zhuang huo yan se xiang yue liang de 。li he 《chang gu 》:“quan zun tao zai jiu ,yue mei xie lang ji ?!雹輟hi fu ren de yue jing 。wang jian 《gong ci 》:“mi zou jun wang zhi ru yue ,huan ren xiang ban xi qun ju ?!雹込hi fu nv huai tai de yue fen ?!秙hi jing ·da ya ·sheng min 》:“dan mi jue yue ,xian sheng ru da 。”(dan :zhu ci 。mi :man 。jue :ji 。xian sheng :chu sheng 。da :tong “da ”,xiao yang 。)[yue shi (zhī)]wo guo gu dai xi yu guo ming 。 (er )ròu tong “rou ”。gu le fu 《gu er hang 》:“ba duan ji li chang yue zhong ,chuang yu bei 。”(chang :zhi xiao tui du zi 。)ye :①yu qi ci 。yong zai gou mo 。1. biao shi pan duan huo ken ding ?!秡huang zi ·xiao yao you 》:“《ji xie 》zhe ,zhi guai zhe ye ?!?.biao shi yi wen huo fan wen ?!秎un yu ·wei zheng 》:“zi zhang wen :‘shi shi ke zhi ye ?’”②zhu ci 。yong zai gou zhong ,biao shi ting du yi yin qi xia wen ?!秎un yu ·yong ye 》:“ren bu kan ji you ,hui ye bu gai ji le ?!?hui :yan hui 。)③fu ci 。yu xin 《jing fu 》:“bu neng pian shi cang xia li ,zan chu yuan zhong ye zi sui ?!?/div> ying :(yi )yīng ①dang ;ying dang ?!秙an guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“chong ze ben fei ying si zhi zui ?!?chong :zhi xing fa chong 。)su shi 《shui diao ge tou 》:“bu ying you hen ,he shi chang xiang bie shi yuan ?”②gu guo ming 。xiang chuan wei zhou wu wang zhi zi de feng guo ,gu zhi zai jin he na lu shan xian dong 。 (er )yìng ①shou ;jie shou 。wang chong 《lun heng ·yu zeng 》:“zhou liu ying pin ?!?zhou liu :zhou you 。)②da ying ;hui da ?!秎ie zi ·shang wen 》:“he qu zhi sou wang yi ying ?!雹踶un hu ;tong yi 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“a mu wei a nv :‘ru ke qu ying zhi ?!雹躪uo ge ;ge yu 。《xun zi · tian lun 》:“wang shi er dai zhi ,shu yu ying shi er shi zhi ?”⑤ying he ?!秙hi ji ·chen she shi jia 》:“sha zhi yi ying chen she 。”su shi 《hou chi bi fu 》:“shan ming gu ying ,feng qi yun chong 。”⑥dui fu ;chu zhi ?!秙an guo zhi · wei zhi ·zhong yao chuan 》:“de suo song ma ,shen ying ji ji 。”⑦ying yan ;zheng shi 。《hou han shu ·guo yu chuan 》:“he di shi ,wei tai yi cheng ,duo you xiao ying 。di ji zhi ?!雹鄕iao gu 。《shi jing ·zhou song ·you gu 》:“ying tian xian gu ?!?tian :da gu 。xian :xuan gua 。)zhi :①zhi dao 。《lun yu ·wei zheng 》:“zhi zhi wei zhi zhi ,bu zhi wei bu zhi ,shi zhi ye 。”wang chong 《lun heng ·zhi shi 》:“bu xue zi zhi ,bu wen zi xiao ,gu jin hang shi ,wei zhi you ye 。”(wei zhi you ye :mei you zhe yang de shi 。)②zhi jiao ;gan jiao 。fan zhen 《shen mie lun 》:“shou deng you tong yang zhi zhi ?!雹踛ian jie ;zhi shi 。《shang jun shu ·geng fa 》:“you du zhi zhi lv zhe ?!?lv :sai lv 。)④zhi shi ?!秎ie zi · shang wen 》:“l(fā)iang xiao er xiao yue :‘shu wei ru duo zhi hu ?’”(shu :shei 。wei :tong “wei ”,shui 。)⑤le jie ?!秙hi ji ·guan yan lie chuan 》:“zhi wo zhe bao zi ye ?!?bao zi :bao shu ya 。)⑥jiao hao ;xiang qin 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“jue bin ke zhi zhi ?!雹遺hi ji ;zhi xin de ren 。bao zhao 《yong shuang yan 》:“bei ge ci jiu ai ,xian lei mi xin zhi 。”(xian lei :qin zhao lei 。mi :zhao xun 。)⑧zhu chi ?!秡uo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“zi chan ji jiang zhi zheng yi ?!?/div>
|