| 釋義 |
“太平易作?!痹?shī)句出處:《瑞鶴仙》;是宋朝詩(shī)人劉辰翁的作品。 | 正丹翁初度。對(duì)花滿(mǎn)江城,曉鶯欲語(yǔ)。崆峒在何處。漸雨過(guò)農(nóng)郊,勸耕問(wèn)路。州人爭(zhēng)觀。問(wèn)坡老、重來(lái)是否。把看燈、傳說(shuō)風(fēng)流,八境盡圖新句。如許。老子文章,揮毫立馬,脫靴嫌污。太平易作。聽(tīng)父老,歌襦褲。願(yuàn)使君小住,五風(fēng)十雨。重見(jiàn)一麩三黍。又天邊、飛詔殷勤,說(shuō)相將去。 | 【註釋】: 太:①極大?!痘茨献印ぴ徰浴?“洞同天地,渾沌為樸,未造而成物,謂之太一?!雹跇O遠(yuǎn)?!盾髯?· 正論》:“太古薄葬,棺厚三寸,衣衾三領(lǐng),葬田不妨田。”(不妨田:指無(wú)墳丘。)③超過(guò)一定數(shù)量的?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“漢有天下太半,而諸侯皆附之。楚兵罷(pí)食盡,此天亡楚之時(shí)也。”(罷:同“?!?。)④對(duì)年長(zhǎng)、位尊或輩分高的人的尊稱(chēng)?!稘h書(shū)·李廣蘇建傳附蘇武》:“來(lái)時(shí)太夫人已不幸?!薄妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“高祖五日一朝太公?!雹葸^(guò)於;過(guò)分?!稌x書(shū)·夏侯湛傳》:“吾子所以褒飾之太矣。斟酌之喻,非小醜之所堪也。”⑥同“泰”。安泰?!独献印返谌逭拢骸皥?zhí)大象,天下往,往而不害安平太?!?大象:指事物的本原。)《呂氏春秋·大樂(lè)》:“天下太平,萬(wàn)物安寧?!?/div> 平:①平坦;不傾斜?!秴问洗呵铩?yīng)同》:“平地註水,水流濕?!卑拙右住跺X(qián)塘湖春行》:“水面初平雲(yún)腳低?!雹谡问蛊?。《列子·湯問(wèn)》:“山不加增,何苦而不平?”③公平;公正?!对?shī)經(jīng)·小雅·節(jié)南山》:“昊天不平,我王不寧?!薄妒酚洝け怡o倉(cāng)公列傳》:“妾父為吏,齊中稱(chēng)其廉平?!表n愈《送孟東野序》:“大凡物不得其平則鳴。”④均平;齊一?!吨芤住で?“雲(yún)行雨施,天下平也?!雹萜蕉?;平息?!蹲髠鳌でf公十三年》:“會(huì)於北杏,以平宋亂?!雹薨察o;安定。楊炯《從軍行》:“烽火照西京,心中自不平。”⑦平常;平時(shí)?!夺釢h書(shū)·光武帝紀(jì)上》:“飲食言笑如平常?!雹嘁话悖黄胀?。白居易《兩朱閣》:“憶昨平陽(yáng)宅初置,吞並平人幾傢地!”⑨媾和;講和?!蹲髠鳌せ腹四辍?“秋,隨及楚平。”(隨:國(guó)名。)⑩通“評(píng)”。評(píng)議?!渡叹龝?shū)·更法》:“孝公平畫(huà)?!?/div> 易:①改變;更改。《呂氏春秋·察今》:“世易時(shí)移,變法宜矣?!雹诮粨Q;交易?!妒酚洝ちH藺相如列傳》:“秦昭王聞之,使人遺(wèi)趙王書(shū),願(yuàn)以十五城請(qǐng)易璧。”(遺:送給。)③容易。與“難”相對(duì)?!睹献印す珜O醜上》:“饑者易為食,渴者易為飲?!雹芎?jiǎn)易?!抖Y記·檀弓下》:“諸侯之來(lái)辱敝邑者,易則易,於則於。”(於:隆重。)⑤道路平坦。《淮南子·兵略》:“易則用車(chē),險(xiǎn)則用騎。”⑥輕視。柳宗元《童區(qū)(ōu)寄傳》:“(寄)為兒恒狀,賊易之。”(恒:常。)⑦和悅?!对?shī)經(jīng)·小雅·何人斯》:“我心易也?!雹嗾翁锂€?!盾髯印じ粐?guó)》:“田肥以易則出實(shí)百倍?!?以:而;而且。)⑨《周易》的簡(jiǎn)稱(chēng)。《論語(yǔ)·述而》:“加我數(shù)年,五十以學(xué)《周易》,可以無(wú)大過(guò)矣。”⑩通“埸”。疆界。《荀子·富國(guó)》:“至於疆易而端已見(jiàn)矣。”作:①起;起立?!墩撜Z(yǔ)·先進(jìn)》:“舍瑟而作?!雹谂d起;產(chǎn)生?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“古者天下散亂,莫之能一,是以諸侯並作?!?一:統(tǒng)一。)又起身?!豆茏印さ茏勇殹?“夜寐蚤作。”(寐:睡。蚤:通“早”。)《孟子·公孫醜上》:“由湯至於武丁,賢聖之君六七作?!薄俄n非子·解老》:“大奸作則小盜隨。”③始?!渡袝?shū)· 禹貢》:“萊夷作牧?!?萊夷:地名。牧:放牧。)④勞作;工作?!肚f子·讓王》:“日出而作,日入而息?!睏?lèi)痢秷?bào)孫會(huì)宗書(shū)》:“田傢作苦。”⑤創(chuàng)作;寫(xiě)作?!睹献印ち夯萃跸隆?“孔子懼,作《春秋》?!薄秴问洗呵铩の鸸?“容成作歷?!?容成:傳說(shuō)中黃帝臣,歷法的創(chuàng)造者。)王充《論衡·定賢》:“譬猶工匠之作器也。”⑥名詞,指作品。蕭統(tǒng)《文選序》:“則有‘憑虛’、‘亡是’之作?!雹呤聞?wù)。鮑照《采?!?“季春梅始落,女工事蠶作。”(事:從事。)⑧擔(dān)當(dāng);充任。《論語(yǔ)·子路》:“人而無(wú)恒,不可以作巫醫(yī)?!?而:假如。)劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·方正》:“敦槐作關(guān)中都督,甚得民情?!雹岙?dāng)成;算做。羅公升《溪上》:“門(mén)前溪一發(fā),我作五湖看?!?一發(fā):一根頭發(fā)。)又成為。李賀《浩歌》:“南風(fēng)吹山作平地?!雹馔ā霸{”。詛咒。《詩(shī)經(jīng)·大雅·蕩》:“侯作侯祝。”(侯:語(yǔ)氣詞。)(11)通“詐”。欺騙?!妒酚洝っ献榆髑淞袀鳌?“作先合,然後引之大道?!盵作色]臉上變色。指神情嚴(yán)肅起來(lái)或發(fā)怒?!抖Y記·哀公問(wèn)》:“孔子愀(qiǎo)然作色?!?愀然:容色改變的樣子。) “太平易作。”詩(shī)句出處:《瑞鶴仙》;是宋朝詩(shī)人劉辰翁的作品。 | 正丹翁初度。對(duì)花滿(mǎn)江城,曉鶯欲語(yǔ)。崆峒在何處。漸雨過(guò)農(nóng)郊,勸耕問(wèn)路。州人爭(zhēng)觀。問(wèn)坡老、重來(lái)是否。把看燈、傳說(shuō)風(fēng)流,八境盡圖新句。如許。老子文章,揮毫立馬,脫靴嫌污。太平易作。聽(tīng)父老,歌襦褲。愿使君小住,五風(fēng)十雨。重見(jiàn)一麩三黍。又天邊、飛詔殷勤,說(shuō)相將去。 | 【注釋】: 太:①極大?!痘茨献印ぴ徰浴?“洞同天地,渾沌為樸,未造而成物,謂之太一?!雹跇O遠(yuǎn)?!盾髯?· 正論》:“太古薄葬,棺厚三寸,衣衾三領(lǐng),葬田不妨田?!?不妨田:指無(wú)墳丘。)③超過(guò)一定數(shù)量的?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“漢有天下太半,而諸侯皆附之。楚兵罷(pí)食盡,此天亡楚之時(shí)也?!?罷:同“?!薄?④對(duì)年長(zhǎng)、位尊或輩分高的人的尊稱(chēng)?!稘h書(shū)·李廣蘇建傳附蘇武》:“來(lái)時(shí)太夫人已不幸。”《史記·高祖本紀(jì)》:“高祖五日一朝太公?!雹葸^(guò)于;過(guò)分?!稌x書(shū)·夏侯湛傳》:“吾子所以褒飾之太矣。斟酌之喻,非小丑之所堪也?!雹尥疤?。安泰?!独献印返谌逭拢骸皥?zhí)大象,天下往,往而不害安平太。”(大象:指事物的本原。)《呂氏春秋·大樂(lè)》:“天下太平,萬(wàn)物安寧?!?/div> 平:①平坦;不傾斜?!秴问洗呵铩?yīng)同》:“平地注水,水流濕?!卑拙右住跺X(qián)塘湖春行》:“水面初平云腳低?!雹谡问蛊??!读凶印珕?wèn)》:“山不加增,何苦而不平?”③公平;公正?!对?shī)經(jīng)·小雅·節(jié)南山》:“昊天不平,我王不寧。”《史記·扁鵲倉(cāng)公列傳》:“妾父為吏,齊中稱(chēng)其廉平?!表n愈《送孟東野序》:“大凡物不得其平則鳴?!雹芫?;齊一?!吨芤住で?“云行雨施,天下平也?!雹萜蕉?;平息?!蹲髠鳌でf公十三年》:“會(huì)于北杏,以平宋亂?!雹薨察o;安定。楊炯《從軍行》:“烽火照西京,心中自不平。”⑦平常;平時(shí)?!逗鬂h書(shū)·光武帝紀(jì)上》:“飲食言笑如平常?!雹嘁话?;普通。白居易《兩朱閣》:“憶昨平陽(yáng)宅初置,吞并平人幾家地!”⑨媾和;講和?!蹲髠鳌せ腹四辍?“秋,隨及楚平?!?隨:國(guó)名。)⑩通“評(píng)”。評(píng)議。《商君書(shū)·更法》:“孝公平畫(huà)。”易:①改變;更改?!秴问洗呵铩げ旖瘛?“世易時(shí)移,變法宜矣?!雹诮粨Q;交易。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦昭王聞之,使人遺(wèi)趙王書(shū),愿以十五城請(qǐng)易璧?!?遺:送給。)③容易。與“難”相對(duì)。《孟子·公孫丑上》:“饑者易為食,渴者易為飲?!雹芎?jiǎn)易?!抖Y記·檀弓下》:“諸侯之來(lái)辱敝邑者,易則易,于則于?!?于:隆重。)⑤道路平坦。《淮南子·兵略》:“易則用車(chē),險(xiǎn)則用騎?!雹掭p視。柳宗元《童區(qū)(ōu)寄傳》:“(寄)為兒恒狀,賊易之?!?恒:常。)⑦和悅?!对?shī)經(jīng)·小雅·何人斯》:“我心易也?!雹嗾翁锂€?!盾髯印じ粐?guó)》:“田肥以易則出實(shí)百倍?!?以:而;而且。)⑨《周易》的簡(jiǎn)稱(chēng)。《論語(yǔ)·述而》:“加我數(shù)年,五十以學(xué)《周易》,可以無(wú)大過(guò)矣?!雹馔ā佰?。疆界?!盾髯印じ粐?guó)》:“至于疆易而端已見(jiàn)矣?!?/div> 作:①起;起立?!墩撜Z(yǔ)·先進(jìn)》:“舍瑟而作?!雹谂d起;產(chǎn)生?!妒酚洝で厥蓟时炯o(jì)》:“古者天下散亂,莫之能一,是以諸侯并作。”(一:統(tǒng)一。)又起身?!豆茏印さ茏勇殹?“夜寐蚤作?!?寐:睡。蚤:通“早”。)《孟子·公孫丑上》:“由湯至于武丁,賢圣之君六七作?!薄俄n非子·解老》:“大奸作則小盜隨?!雹凼??!渡袝?shū)· 禹貢》:“萊夷作牧?!?萊夷:地名。牧:放牧。)④勞作;工作?!肚f子·讓王》:“日出而作,日入而息。”楊?lèi)痢秷?bào)孫會(huì)宗書(shū)》:“田家作苦?!雹輨?chuàng)作;寫(xiě)作。《孟子·梁惠王下》:“孔子懼,作《春秋》。”《呂氏春秋·勿躬》:“容成作歷?!?容成:傳說(shuō)中黃帝臣,歷法的創(chuàng)造者。)王充《論衡·定賢》:“譬猶工匠之作器也?!雹廾~,指作品。蕭統(tǒng)《文選序》:“則有‘憑虛’、‘亡是’之作。”⑦事務(wù)。鮑照《采?!?“季春梅始落,女工事蠶作?!?事:從事。)⑧擔(dān)當(dāng);充任?!墩撜Z(yǔ)·子路》:“人而無(wú)恒,不可以作巫醫(yī)。”(而:假如。)劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·方正》:“敦槐作關(guān)中都督,甚得民情?!雹岙?dāng)成;算做。羅公升《溪上》:“門(mén)前溪一發(fā),我作五湖看?!?一發(fā):一根頭發(fā)。)又成為。李賀《浩歌》:“南風(fēng)吹山作平地?!雹馔ā霸{”。詛咒?!对?shī)經(jīng)·大雅·蕩》:“侯作侯祝。”(侯:語(yǔ)氣詞。)(11)通“詐”。欺騙?!妒酚洝っ献榆髑淞袀鳌?“作先合,然后引之大道?!盵作色]臉上變色。指神情嚴(yán)肅起來(lái)或發(fā)怒?!抖Y記·哀公問(wèn)》:“孔子愀(qiǎo)然作色?!?愀然:容色改變的樣子。) “tai ping yi zuo 。”shi gou chu chu :《rui he xian 》;shi song chao shi ren liu chen weng de zuo pin 。 | zheng dan weng chu du 。dui hua man jiang cheng ,xiao ying yu yu 。kong dong zai he chu 。jian yu guo nong jiao ,quan geng wen lu 。zhou ren zheng guan 。wen po lao 、chong lai shi fou 。ba kan deng 、chuan shui feng liu ,ba jing jin tu xin gou 。ru hu 。lao zi wen zhang ,hui hao li ma ,tuo xue xian wu 。tai ping yi zuo 。ting fu lao ,ge ru ku 。yuan shi jun xiao zhu ,wu feng shi yu 。chong jian yi fu san shu 。you tian bian 、fei zhao yan qin ,shui xiang jiang qu 。 | 【zhu shi 】: tai :①ji da 。《huai na zi ·quan yan 》:“dong tong tian de ,hun dun wei piao ,wei zao er cheng wu ,wei zhi tai yi ?!雹趈i yuan ?!秞un zi · zheng lun 》:“tai gu bao zang ,guan hou san cun ,yi qin san ling ,zang tian bu fang tian ?!?bu fang tian :zhi mo fen qiu 。)③chao guo yi ding shu liang de ?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“han you tian xia tai ban ,er zhu hou jie fu zhi 。chu bing ba (pí)shi jin ,ci tian wang chu zhi shi ye ?!?ba :tong “pi ”。)④dui nian chang 、wei zun huo bei fen gao de ren de zun chen ?!秇an shu ·li an su jian chuan fu su wu 》:“l(fā)ai shi tai fu ren yi bu xing 。”《shi ji ·gao zu ben ji 》:“gao zu wu ri yi chao tai gong ?!雹輌uo yu ;guo fen ?!秊in shu ·xia hou zhan chuan 》:“wu zi suo yi bao shi zhi tai yi 。zhen zhuo zhi yu ,fei xiao chou zhi suo kan ye ?!雹辴ong “tai ”。an tai ?!秎ao zi 》di san shi wu zhang :“zhi da xiang ,tian xia wang ,wang er bu hai an ping tai 。”(da xiang :zhi shi wu de ben yuan 。)《lv shi chun qiu ·da le 》:“tian xia tai ping ,mo wu an ning ?!?/div> ping :①ping tan ;bu qing xie 。《lv shi chun qiu ·ying tong 》:“ping de zhu shui ,shui liu shi 。”bai ju yi 《qian tang hu chun hang 》:“shui mian chu ping yun jiao di ?!雹趜heng zhi shi ping ?!秎ie zi ·shang wen 》:“shan bu jia zeng ,he ku er bu ping ?”③gong ping ;gong zheng ?!秙hi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“hao tian bu ping ,wo wang bu ning ?!薄秙hi ji ·bian que cang gong lie chuan 》:“qie fu wei li ,ji zhong chen ji lian ping ?!県an yu 《song meng dong ye xu 》:“da fan wu bu de ji ping ze ming 。”④jun ping ;ji yi ?!秡hou yi ·gan 》:“yun hang yu shi ,tian xia ping ye ?!雹輕ing ding ;ping xi ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi san nian 》:“hui yu bei xing ,yi ping song luan 。”⑥an jing ;an ding 。yang jiong 《cong jun hang 》:“feng huo zhao xi jing ,xin zhong zi bu ping ?!雹遬ing chang ;ping shi ?!秇ou han shu ·guang wu di ji shang 》:“yin shi yan xiao ru ping chang ?!雹鄖i ban ;pu tong 。bai ju yi 《liang zhu ge 》:“yi zuo ping yang zhai chu zhi ,tun bing ping ren ji jia de !”⑨gou he ;jiang he ?!秡uo chuan ·huan gong ba nian 》:“qiu ,sui ji chu ping ?!?sui :guo ming 。)⑩tong “ping ”。ping yi ?!秙hang jun shu ·geng fa 》:“xiao gong ping hua ?!?/div> yi :①gai bian ;geng gai ?!秎v shi chun qiu ·cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi ?!雹趈iao huan ;jiao yi ?!秙hi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin zhao wang wen zhi ,shi ren wei (wèi)zhao wang shu ,yuan yi shi wu cheng qing yi bi ?!?wei :song gei 。)③rong yi 。yu “nan ”xiang dui ?!秏eng zi ·gong sun chou shang 》:“ji zhe yi wei shi ,ke zhe yi wei yin ?!雹躩ian yi ?!秎i ji ·tan gong xia 》:“zhu hou zhi lai ru bi yi zhe ,yi ze yi ,yu ze yu ?!?yu :long chong 。)⑤dao lu ping tan ?!秇uai na zi ·bing lve 》:“yi ze yong che ,xian ze yong ji ?!雹辯ing shi 。liu zong yuan 《tong ou (ōu)ji chuan 》:“(ji )wei er heng zhuang ,zei yi zhi ?!?heng :chang 。)⑦h(yuǎn)e yue 。《shi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“wo xin yi ye ?!雹鄗heng zhi tian mu 。《xun zi ·fu guo 》:“tian fei yi yi ze chu shi bai bei ?!?yi :er ;er ju 。)⑨《zhou yi 》de jian chen ?!秎un yu ·shu er 》:“jia wo shu nian ,wu shi yi xue 《zhou yi 》,ke yi mo da guo yi ?!雹鈚ong “yi ”。jiang jie ?!秞un zi ·fu guo 》:“zhi yu jiang yi er duan yi jian yi ?!?/div> zuo :①qi ;qi li ?!秎un yu ·xian jin 》:“she se er zuo ?!雹趚ing qi ;chan sheng ?!秙hi ji ·qin shi huang ben ji 》:“gu zhe tian xia san luan ,mo zhi neng yi ,shi yi zhu hou bing zuo ?!?yi :tong yi 。)you qi shen ?!秅uan zi ·di zi zhi 》:“ye mei zao zuo 。”(mei :shui 。zao :tong “zao ”。)《meng zi ·gong sun chou shang 》:“you shang zhi yu wu ding ,xian sheng zhi jun liu qi zuo ?!薄秇an fei zi ·jie lao 》:“da jian zuo ze xiao dao sui 。”③shi ?!秙hang shu · yu gong 》:“l(fā)ai yi zuo mu ?!?lai yi :de ming 。mu :fang mu 。)④lao zuo ;gong zuo ?!秡huang zi ·rang wang 》:“ri chu er zuo ,ri ru er xi ?!眣ang yun 《bao sun hui zong shu 》:“tian jia zuo ku ?!雹輈huang zuo ;xie zuo ?!秏eng zi ·liang hui wang xia 》:“kong zi ju ,zuo 《chun qiu 》?!薄秎v shi chun qiu ·wu gong 》:“rong cheng zuo li 。”(rong cheng :chuan shui zhong huang di chen ,li fa de chuang zao zhe 。)wang chong 《lun heng ·ding xian 》:“pi you gong jiang zhi zuo qi ye ?!雹辪ing ci ,zhi zuo pin 。xiao tong 《wen shua xu 》:“ze you ‘ping xu ’、‘wang shi ’zhi zuo ?!雹遱hi wu 。bao zhao 《cai sang 》:“ji chun mei shi la ,nv gong shi can zuo ?!?shi :cong shi 。)⑧dan dang ;chong ren 。《lun yu ·zi lu 》:“ren er mo heng ,bu ke yi zuo wu yi ?!?er :jia ru 。)liu yi qing 《shi shui xin yu ·fang zheng 》:“dui huai zuo guan zhong dou du ,shen de min qing 。”⑨dang cheng ;suan zuo 。luo gong sheng 《xi shang 》:“men qian xi yi fa ,wo zuo wu hu kan ?!?yi fa :yi gen tou fa 。)you cheng wei 。li he 《hao ge 》:“na feng chui shan zuo ping de ?!雹鈚ong “zu ”。zu zhou ?!秙hi jing ·da ya ·dang 》:“hou zuo hou zhu ?!?hou :yu qi ci 。)(11)tong “zha ”。qi pian ?!秙hi ji ·meng zi xun qing lie chuan 》:“zuo xian ge ,ran hou yin zhi da dao ?!盵zuo se ]lian shang bian se 。zhi shen qing yan su qi lai huo fa nu ?!秎i ji ·ai gong wen 》:“kong zi qiao (qiǎo)ran zuo se ?!?qiao ran :rong se gai bian de yang zi 。)
|